Radio

ΕΛΑ ΑΠΟΨΕ ΣΤΟΥ ΘΩΜΑ, ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 9, ΤΡΕΙΛΕΡ ΕΚΠΟΜΠΗΣ

Έναν αιώνα μετά την Ανταλλαγή των πληθυσμών, ολοκληρώνεται το μεγαλύτερο μέρος της προσφυγικής εγκατάστασης στον Πειραιά.

Οι πρώτοι πρόσφυγες θα φτάσουν με τα πλοία της προσφυγιάς στον Πειραιά πριν τη δεκαετία του 1920. Το μεγαλύτερο μέρος όμως θα έρθει μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή. 

Ο Πειραιάς θα γίνει τότε, όπως και τώρα, το μεγαλύτερο λιμάνι υποδοχής προσφύγων στην Ελλάδα. 

Στο 8ο επεισόδιο της σειράς εκπομπών “Έλα απόψε στου Θωμά”, που μεταδίδεται από την ΕΡΑσπορ, οι ακροατές παρακολουθούν την εγκατάσταση των προσφύγων, αρχικά στα παραπήγματα και στη συνέχεια στις προσφυγικές κατοικίες στην περιφέρεια του Πειραιά. Ένα οδοιπορικό, φόρος τιμής στην προσφυγική μνήμη, μέσα από τα τραγούδια και τις μουσικές που ταξίδεψαν και εκείνα από τους μακρινούς δρόμους της Ανατολής μέχρι τον Πειραιά. 

Έρευνα-τεκμηρίωση-παρουσίαση: Θωμάς Σίδερης

Έναν αιώνα μετά την Ανταλλαγή των πληθυσμών, ολοκληρώνεται το μεγαλύτερο μέρος της προσφυγικής εγκατάστασης στον Πειραιά.

Οι πρώτοι πρόσφυγες θα φτάσουν με τα πλοία της προσφυγιάς στον Πειραιά πριν τη δεκαετία του 1920. Το μεγαλύτερο μέρος όμως θα έρθει μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή. 

Ο Πειραιάς θα γίνει τότε, όπως και τώρα, το μεγαλύτερο λιμάνι υποδοχής προσφύγων στην Ελλάδα. 

Στο 8ο επεισόδιο της σειράς εκπομπών “Έλα απόψε στου Θωμά”, που μεταδίδεται από την ΕΡΑσπορ, οι ακροατές παρακολουθούν την εγκατάσταση των προσφύγων, αρχικά στα παραπήγματα και στη συνέχεια στις προσφυγικές κατοικίες στην περιφέρεια του Πειραιά. Ένα οδοιπορικό, φόρος τιμής στην προσφυγική μνήμη, μέσα από τα τραγούδια και τις μουσικές που ταξίδεψαν και εκείνα από τους μακρινούς δρόμους της Ανατολής μέχρι τον Πειραιά. 

Έρευνα-τεκμηρίωση-παρουσίαση: Θωμάς Σίδερης

Τι είναι αμαρτία; Πώς την ορίζει τελικά ο καθένας;

Ένας καθηγητής θεολογίας, ένας δημοσιογράφος και μία πρώην τρανς μιλούν ο καθένας από την πλευρά του για το τι είναι αμαρτία. 

Ο συγγραφέας και φιλόλογος Γιώργος Ιωάννου διαβάζει τον Επιτάφιο Θρήνο έτσι όπως εκείνος τον αντιλαμβάνεται σε μία κάμαρα της αμαρτίας σε ένα λαϊκό ξενοδοχείο της Ομόνοιας και ο Θωμάς Σίδερης διαβάζει κείμενα για ένα πορνείο στο Χαλκά Μπουνάρ. Ανάμεσα στις αναγνώσεις και στις αφηγήσεις, θραύσματα από την ιστορία της Γαβριέλλας Ουσάκοβα, της διασημότερης πόρνης των Αθηνών. 

Έρευνα-τεκμηρίωση-παρουσίαση: Θωμάς Σίδερης

Τι είναι αμαρτία; Πώς την ορίζει τελικά ο καθένας;Ένας καθηγητής θεολογίας, ένας δημοσιογράφος και μία πρώην τρανς μιλούν ο καθένας από την πλευρά του για το τι είναι αμαρτία. Ο συγγραφέας και φιλόλογος Γιώργος Ιωάννου διαβάζει τον Επιτάφιο Θρήνο έτσι όπως εκείνος τον αντιλαμβάνεται σε μία κάμαρα της αμαρτίας σε ένα λαϊκό ξενοδοχείο της Ομόνοιας και ο Θωμάς Σίδερης διαβάζει κείμενα για ένα πορνείο στο Χαλκά Μπουνάρ. Ανάμεσα στις αναγνώσεις και στις αφηγήσεις, θραύσματα από την ιστορία της Γαβριέλλας Ουσάκοβα, της διασημότερης πόρνης των Αθηνών. 

Έρευνα-τεκμηρίωση-παρουσίαση: Θωμάς Σίδερης

Με αφορμή το συγκλονιστικό ιδιόμελο «Δος μοι τούτον τον ξένον» του Γεώργιου Ακροπολίτου, που ψάλλεται κατά την έξοδο του Επιταφίου, ο Θωμάς Σίδερης παρουσιάζει, στο πλαίσιο της εκπομπής «Αφύλαχτη Διάβαση», ένα λαογραφικό ταξίδι στον Επιτάφιο θρήνο, μέσα από λογοτεχνικά κείμενα, ύμνους και τραγούδια.

Κεντρικός άξονας αναφοράς είναι το εργοστάσιο της ΒΙΟΜΕ και το πρώτο εγχείρημα συνεργατικής αλληλεγγύης και αυτοδιαχείρισης που εφαρμόστηκε εκεί στην καρδιά της οικονομικής κρίσης που έπληξε την Ελλάδα, στις απαρχές της δεκαετίας του 2010.

Σχεδόν δέκα χρόνια αργότερα, ο Μάκης Αναγνώστου από τη ΒΙΟΜΕ αποτιμά τον αγώνα των εργαζομένων και απαντά στο ερώτημα αν το εγχείρημα της ΒΙΟΜΕ ήταν ουτοπία ή όχι. Παράλληλα παρουσιάζονται ανάλογα εγχειρήματα συνεργατικής αλληλεγγύης από την Ισπανία.

Κατά τη διάρκεια του ντοκιμαντέρ γίνεται ιδιαίτερη αναφορά στην ίδρυση των πρώτων εργοστασίων στις αρχές του προηγούμενου αιώνα και στην απασχόληση του εργατικού δυναμικού, ιδιαίτερα με την έλευση των προσφύγων μετά το 1922, που χρησιμοποιήθηκαν ως φθηνά εργατικά χέρια.

Επίσης, επειδή το ραδιοφωνικό ντοκιμαντέρ μεταδίδεται στη θλιβερή επέτειο της χούντας των συνταγματαρχών, υπάρχει μία ειδική ενότητα για τη διαπλοκή των κεφαλαιούχων της περιόδου με τους δικτάτορες, Καταγράφεται, τέλος, η ιστορία του εργοστασίου της ΕΤΜΑ στο Βοτανικό, όπου κατά τη διάρκεια μίας μεγάλης εργατικής κινητοποίησης τη δεκαετία του 1980, δολοφονήθηκε η φοιτήτρια και μέλος της ΚΝΕ Σωτηρία Βασιλακοπούλου.

Έρευνα-παρουσίαση: Θωμάς Σίδερης

Συλλογικότητες προσπάθησαν να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες της κρίσης στις ευπαθείς ομάδες πληθυσμού, που επλήγησαν περισσότερο από κάθε άλλη πληθυσμιακή ομάδα. Μέλη της λεγόμενης κοινωνίας των πολιτών ανέλαβαν δράσεις και πρωτοβουλίες, πρότειναν ένα διαφορετικό μοντέλο οικονομικής διαχείρισης και έκαναν πράξη την κοινωνική αλληλεγγύη και την ουσιαστική στήριξη των συνανθρώπων τους. Παράλληλα, ανέδειξαν τα τοπικά ζητήματα, δημιούργησαν ομάδες πολιτισμού και αγωνίστηκαν για θέματα περιβάλλοντος και τοπικής οικονομίας.

Σχεδόν δεκαπέντε χρόνια μετά τι έχει αλλάξει; Ποια είναι η συνεισφορά των ομάδων κοινωνικής αλληλεγγύης σε τοπικό αλλά και εθνικό επίπεδο; Μπορούν κάποια από τα σημαντικότερα προβλήματα των πολιτών να επιλυθούν πέρα και έξω από τους φορείς της κεντρικής εξουσίας;

Η «Αφύλαχτη Διάβαση» προσπαθεί να απαντήσει στα ερωτήματα αυτά και παρουσιάζει ένα ραδιοφωνικό ντοκιμαντέρ για τη δράση των ομάδων κοινωνικής αλληλεγγύης μέσα από τη βιωματική εμπειρία τεσσάρων διαφορετικών ανθρώπων από διαφορετικά σημεία της Ελλάδας. Μιλούν ο Γιώργος Καλιαμπέτσος από το Κάστρο Αλληλεγγύης Λαμίας, ο Γιάννης Μπίλλας, εκπαιδευτικός και βιοκαλλιεργητής, ο Ηλίας Τσολακίδης, εθελοντικής Ομάδας Δράσης νομού Πιερίας «Ο τόπος μου» που μιλά για την ιστορία και τις δράσεις του Κέντρου Διαχείρισης Ανθρωπιστικής Βοήθειας του Καπνικού Σταθμού Κατερίνης και ο Μάκης Αναγνώστου, που μας εισάγει στο συνεργατικό πείραμα της ΒΙΟΜΕ.

Η εκπομπή είναι αφιερωμένη στη μνήμη του Γιάννη Αλμπάνη, ενός ανθρώπου που έφυγε πρόσφατα από τη ζωή και αφιέρωσε τα τελευταία χρόνια της ζωής του στη στήριξη των συμπολιτών του.

Έρευνα-παρουσίαση: Θωμάς Σίδερης

Ο Εθνικός Σιδηροκάστρου δημιουργήθηκε το 1928 και αποτελεί μία από τις παλαιότερες ομάδες της Βόρειας Ελλάδας. Ωστόσο, ο βασικός πυρήνας της ομάδας υπήρχε από την πρώτη προσφυγική εγκατάσταση και η πρώτη ομάδα είχε την ονομασία «Άρης».

Στο στούντιο της ΕΡΤ Σερρών θα βρίσκονται ο Τάκης Σοφιάδης, πρόεδρος του Συλλόγου Βετεράνων του Εθνικού Σιδηροκάστρου και ο Στέργιος Λεβέντης από τη γενιά του ’90, ο οποίος ασχολείται επιπροσθέτως με τη διαφύλαξη της ιστορίας της ομάδας. Συμμετέχουν ακόμη με τηλεφωνικές παρεμβάσεις τους ο Γιάννης Αραμπατζίδης, παίκτης της περιόδου 1958-1973, και Γιώργος Φουρτούνας, επίσης παίκτης της ίδιας περιόδου.

Στο μικρόφωνο της ΕΡΑ ΣΠΟΡ ο Θωμάς Σίδερης. Συμμετέχει ο δημοσιογράφος της ΕΡΤ Σερρών, Λεωνίδας Κασάπης.

Η εκπομπή της ΕΡΑ ΣΠΟΡ «Στα γήπεδα της ιστορίας» παρουσιάζει ένα σημαντικό ιστορικό αφιέρωμα σε τέσσερα μέρη για τα παραδοσιακά αθλήματα που επιβίωσαν μέσα στον χρόνο, κυρίως από την οθωμανική κυριαρχία και μέχρι το πρώτο μισό του 19 ου αιώνα. Τα αθλήματα αυτά ήταν άμεσα συνδεδεμένα με τις θρησκευτικές παραδόσεις, τον κύκλο των εποχών, τη λαογραφία και την κοινωνική ιστορία του κάθε τόπου.

Άλλα από τα αθλήματα αυτά μεταφέρθηκαν αυτούσια στο Βυζάντιο και επιβίωσαν αργότερα σε όλο το εύρος της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, άλλα εξελίχθηκαν μέσα στον χρόνο και συνδέθηκαν με τη μετακίνηση των πληθυσμών αλλά και με τον απελευθερωτικό αγώνα των Ελλήνων.

Στα τέσσερα μέρη του αφιερώματος παρουσιάζονται οι πολλαπλές όψεις των αθλημάτων και της διοργάνωσης των αγώνων: λαογραφική, ιστορική, κοινωνική κλπ. Στο αφιέρωμα μιλούν και συμμετέχουν καθηγητές πανεπιστημίου, λαογράφοι, διδάκτορες αθλητικής ιστορίες, γιατροί.