Radio

Στο β' μέρος του ραδιοφωνικού ντοκιμαντέρ για τον αθλητισμό στην προσφυγική Δραπετσώνας ακούγονται οι πολύτιμες προφορικές μαρτυρίες του Γιώργου Χατζόπουλου, του Γιώργου Τσιρίδη και του Πόντιου πρόσφυγα Σταυρίκου Παπαβραμίδη. 

Ο Γιώργος Χατζόπουλος ξεδιπλώνει την ιστορία της οικογένειάς του, τα μέλη της οποίας είχαν σχεδόν το σύνολό τους ενεργό συμμετοχή στα αθλητικά δρώμενα της προσφυγούπολης. 

Τα αθλητικά σωματεία της προσφυγικής Δραπετσώνας με κύρια αναφορά στην Αθλητική Ένωση Ποντίων.

Η εγκατάσταση των Ποντίων στην ατέλειωτη παραγκούπολη της Δραπετσώνας και η ενασχόληση των νέων με τον αθλητισμό.

Οι ποδοσφαιριστές του Μεσοπολέμου μέσα από γραπτά ημερολόγια και προφορικές μαρτυρίες.

Η προφορική μαρτυρία του γηραιότερου Πόντιου πρόσφυγα Σταυρίκου Παπαβραμίδη.

Στο 9ο επεισόδιο της σειράς ραδιοφωνικών ντοκιμαντέρ "Στα γήπεδα της ιστορίας" της ΕΡΑ ΣΠΟΡ, συνεχίζεται το ταξίδι στους πρόσφυγες αθλητές και στα προσφυγικά αθλητικά σωματεία του Βόλου.

Σε ένα πραγματικό οδοιπορικό στην προσφυγική Νέα Ιωνία και στους δρόμους του Βόλου, οι άνθρωποι ξετυλίγουν τις αναμνήσεις τους και όσα δεν σκέπασε η σκόνη του χρόνου.

Κεντρικό πρόσωπο στο επεισόδιο αυτό είναι ένας ποδοσφαιριστής-μύθος του Βόλου, ο Δημήτρης ή Μίμης Κοκκινάκης. Για τον Μίκη Κοκκινάκη μιλούν η κόρη του Φωτεινή Κοκκινάκη, ο ανιψιός του Δημήτρης Μαρίτσης και ο αθλητικογράφος Δημήτρης Μπάτσιος. Παράλληλα, ο δημοσιογράφος και συγγραφέας Θανάσης Βογιατζής οδοιπορεί μαζί με τη δημοσιογράφο Φρόσω Παύλου στον προσφυγικό Βόλο και ανακαλεί στη μνήμη του πρόσωπα και γεγονότα. 

Τέλος, στο επεισόδιο αυτό γίνεται και μία πολύ σημαντική αναφορά στις γυναίκες - αθλήτριες του Βόλου, με κεντρικό πρόσωπο αναφοράς την Καίτη Κολτσιδοπούλου-Διαμαντή, μία γυναίκα που διέγραψε λαμπρή πορεία στους στίβους. Για τη σπουδαία αυτή αθλήτρια μιλά στο ντοκιμαντέρ η κόρη της, Άρτεμις Διαμαντή. 

Έρευνα: Φρόσω Παύλου

Παρουσίαση-ραδιοσκηνοθεσία: Θωμάς Σίδερης

Δέκα χρόνια μετά τη δολοφονία του Πακιστανού εργάτη Λουκμάν Σαχζάτ από μέλη της εγκληματικής οργάνωσης Χρυσή Αυγή στα Πετράλωνα, η εκπομπή Αφύλαχτη Διάβαση παρουσιάζει από τη Φωνή της Ελλάδας ένα ραδιοφωνικό ντοκιμαντέρ για τις άγνωστες πτυχές της υπόθεσης αλλά και τo αποτύπωμα του πρώτου αναγνωρισμένου ως “ρατσιστικό έγκλημα” στην Ελλάδα.

Στο ντοκιμαντέρ ακούγονται μοναδικά τεκμήρια ενώ συμμετέχουν ο νομικός Τάκης Ζώτος, ο συντονιστής της Κίνησης ενάντια στον φασισμό και στη ρατσιστική απειλή Πέτρος Κωνσταντίνου και ο πρόεδρος της Πακιστανικής Κοινότητας στην Ελλάδα Τζαβέντ Ασλάμ.

Ο τίτλος του ντοκιμαντέρ είναι εμπνευσμένος από το τραγούδι που έγραψε ο ποιητής Βασίλης Μανέλας για τη δολοφονία του Λουκμάν και μελοποίησε ο συνθέτης Βαγγέλης Καζαντζής.

Κεντρικός αφηγητής είναι η 84χρονη σήμερα Βασιλική Μακρυνιώτη, η οποία ξεδιπλώνει στον Θωμά Σίδερη τις παράλληλες ιστορίες του θείου της Κώστα και του παππού της Γιάννη Κοπανέλου και μαζί τα πέτρινα χρόνια που έζησαν οι κάτοικοι των μικρών χωριών της ελληνικής υπαίθρου από τους Βαλκανικούς πολέμους, τη Μικρασιατική εκστρατεία μέχρι και την ιταλική πρώτα και στην συνέχεια γερμανική κατοχή.

Η ιστορία όμως έμελλε να γράψει το πιο θλιβερό σενάριο για την οικογένεια Κοπανέλου και ταυτόχρονα να χαρίσει ζωή σε ένα ολόκληρο χωριό. Μια ξεχασμένη ταυτότητα στην τσέπη ενός σακακιού θα γίνει το κλειδί μιας απρόσμενης εξέλιξης, υπό το άγρυπνο βλέμμα των ναζί κατακτητών.

Απόδημοι Έλληνες στη Γερμανία και στο Βέλγιο ξεδιπλώνουν τις αναμνήσεις τους στον Θωμά Σίδερη. 

Η εκπομπή «Αφύλαχτη Διάβαση» ταξιδεύει στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού και παρουσιάζει ένα μοναδικό ραδιοφωνικό ντοκιμαντέρ για τις Ηνωμένες Πολιτείες, εκατό χρόνια πριν.

Η ποτοαπαγόρευση, η νομιμοποίηση του κομμουνιστικού κόμματος, η άνοδος της Κου-Κλουξ-Κλαν, οι ρατσιστικές επιθέσεις σε μαύρους, καθολικούς, Εβραίους και μετανάστες, η ραγδαία οικονομική άνοδος και η αύξηση του ρόλου της διαφήμισης λίγο πριν το κραχ του 1929, είναι μερικά από τα γεγονότα που σημαδεύουν το 1923 τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Παράλληλα, είναι η περίοδος που πολλοί μαύροι μετακινούνται από τον νότο σε μεγάλες πόλεις όπως η Νέα Υόρκη, το Σικάγο και το Λος Άντζελες. Μαζί τους μεταφέρουν και τη μουσική του νότου, ενώ το 1923 πραγματοποιούνται μερικές από τις θρυλικές ηχογραφήσεις της τζαζ μουσικής.

Στο ραδιοφωνικό ντοκιμαντέρ ακούγονται δέκα διαμάντια της αμερικανικής τζαζ, μοναδικές ηχογραφήσεις του 1923.

Έρευνα-τεκμηρίωση-παρουσίαση: Θωμάς Σίδερης

Στο ντοκιμαντέρ παρουσιάζονται οι πολλαπλές φάσεις ανάπτυξης του οικιστικού θύλακα του Δενδροποτάμου, η ιστορία του κατά τη διάρκεια του περασμένου αιώνα αλλά και στιγμιότυπα  από την καθημερινότητα των κατοίκων του καθώς έρχονται αντιμέτωποι με τις προκαταλήψεις, την κοινωνική απομόνωση και τον ρατσισμό. Όμως παρά τον κοινωνικό διαχωρισμό, τα νέα αγόρια και κορίτσια του συνοικισμού μέσα από τις προφορικές μαρτυρίες τους μοιράζονται τα όνειρα και τις αγωνίες τους και ελπίζουν σε ένα καλύτερο μέλλον.

Όπως σημειώνει και ο Γιώργος Τσιτιρίδης στην έρευνά του: «Κάποιοι από τους Τσιγγάνους της Θεσσαλονίκης είναι απόγονοι αυτών που εμφανίστηκαν σε περιοχές της Βυζαντινής αυτοκρατορίας τον 11ο αιώνα και μετέπειτα μετακινήθηκαν στον Ελλαδικό χώρο τον 14-15ο αιώνα. Οι περισσότεροι κάτοικοι του Δενδροποτάμου είναι πρόσφυγες που κατέληξαν στην Ελλάδα με την ανταλλαγή πληθυσμών του 1922 και σταδιακά εγκαταστάθηκαν στην Θεσσαλονίκη. Οι μεγαλύτεροι κάτοικοι αναφέρουν ως τόπο καταγωγής τους την Κωνσταντινούπολη, το Φανάρι και την Σηλυβρία».

Βασικός αφηγητής του ντοκιμαντέρ είναι ο Γιώργος Τσιτιρίδης, σε ζωντανή σύνδεση από τη Θεσσαλονίκη,  ενώ συμμετέχει και ο Παναγιώτης Χαρίτος.

Έρευνα-τεκμηρίωση-παρουσίαση: Θωμάς Σίδερης

To 8o επεισόδιο του κύκλου "Πρόσφυγες και αθλητισμός".

Β' Μέρος, ο προσφυγικός Βόλος, αθλητισμός, ομάδες και αθλητές, προφορικές μαρτυρίες και καταγραφές. 

Ο πόνος των ξενιτεμένων μακριά από την πατρίδα.

Προφορικές μαρτυρίες, γράμματα από την ξενιτιά, τραγούδια.

Έρευνα-τεκμηρίωση-παρουσίαση: Θωμάς Σίδερης