Radio Proza

Na początek wyjaśnienie: ten odcinek Bełkotu miał pojawić się wcześniej, dużo wcześniej. Ale wyniknęły problemy techniczne z dźwiękiem (usłyszycie je, niestety) oraz zatrzęsienie projektów niepodkastowych i zamiast połowy maja mamy połowę czerwca.

Jak może zauważyliście, nie jest to Bełkot numerowany, zamiast numeru odcinka mamy dopisek EXTRA. Bo nie rozmawiamy tu o żadnej konkretnej książce. W tym odcinku spotykają się za to reprezentacje dwóch czasopism literackich – „Dziennika Literackiego” (Anna Marchewka, Szymon Kloska) i „Notatnika Literackiego” (Emilia Konwerska, Waldek Mazur). Dlaczego akurat u nas? Bo Emilię i Waldka znacie z anteny Radia Proza, do tego „Notatnik”, podobnie jak i nasz podcast, to projekty Wrocławskiego Domu Literatury. Z „Dziennikiem Literackim” sprawa jest inna, większa. I o tym między innymi rozmawialiśmy. Poza tym padało bardzo dużo miłych słów, pochlebstw, a gdzieś pomiędzy komplementami staraliśmy się przemycić też dyskusję o kondycji współczesnej krytyki literackiej, odsłaniając nieco redakcyjnej kuchni.

Jak do krytyki, publikowania tejże, podchodzą obie redakcje Tego dowiecie się słuchając tego odcinka.  Bardzo was do tego namawiamy!    

W Polsce odbywa się aż 179 festiwali literackich. Czy to dużo? Za dużo? A może wciąż za mało? W tym odcinku zaglądamy do najnowszego numeru »Notatnika Literackiego«, którego temat przewodni to właśnie festiwale literackie. Irek Grin, redaktor naczelny, i Agnieszka Wolny-Hamkało, szefowa notatnikowego działu »Klin«, zastanawiają się, po co nam te święta książek? Jak zmieniły się przez lata, kto za nie płaci i ile tak naprawdę kosztuje zaproszenie pisarza na drugi koniec Polski? Co oprócz festiwali? Na przykład wywiad z Mariuszem Szczygłem, felietony, sporo prozy i poezji i aż osiem recenzji. Zapraszamy do słuchania, a potem – jeśli rozmowa was zachęci – do lektury. 

Najnowszy numer Notatnika Literackiego można kupić tutaj.

Zdania były podzielone. Tak w największym skrócie można określić nagranie tego odcinka Bełkotu literackiego. Jana, która zaproponowała „Dlaczego ryby nie istnieją” Lulu Miller (Wydawnictwo Czarne), była zaskoczona bezpardonową krytyką tej książki, ale wespół z Emilią dzielnie jej broniła przed atakami Kasi i Jadwigi. 

Czy mamy prawo do banału? Czy dobre intencje mogą zaprowadzić do epicentrum zła? Czy wystarczy mieć wąsy i brodę, by zostać idolem? I wreszcie, czy miłość nie tylko wszystko wybacza, ale i rozwiązuje problemy egzystencjalne? Ostatecznych odpowiedzi na te fundamentalne pytania nie znajdziemy ani w książce, ani tym bardziej w tym odcinku „Bełkotu”, jednak warto posłuchać sporu, a potem przeczytać książkę i wyrobić sobie własne zdanie. 

Przeczytać książkę będą też musieli wszyscy, których zaintrygowało pytanie w jej tytule, bo uczestniczki rozmowy konsekwentnie unikały spojlerowania nawet w najbardziej zaciętej wymianie argumentów. 

Tym razem w klubie „Proza” o książce dyskutowały: Jadwiga Czeska-Kosiba, Jana Karpienko, Emilia Konwerska i Kasia Janusik. Zapraszamy do słuchania. 

We Wrocławskim Domu Literatury w ramach cyklu „W przekładzie” spotykamy się z tłumaczami i tłumaczkami literatury, by rozmawiać o przekładach, eksperymentach językowych i nowych ścieżkach interpretacji. Tym razem spotkanie poświęcone jest monumentalnej powieści Thomasa Manna „Buddenbrookowie. Upadek pewnej rodziny”, która stanowi nie tylko psychologicznie pogłębione studium jednej rodziny, ale także portret społeczeństwa, zmieniającego się na przestrzeni kilku dekad XIX wieku. Nowe tłumaczenie tej powieści – autorstwa Jerzego Kocha – odkrywa ją na nowo przed polskim czytelnikiem. Z tej okazji z wybitnym tłumaczem i germanistą rozmawia Magdalena Heydel, również tłumaczka i anglistka.

Z końcem ubiegłego roku Leszek Koczanowicz, filozof i kulturoznawca zajmujący się między innymi kulturą nowoczesności, teorią kultury czy badaniami kulturowych aspektów polityki, wydał książkę „Polityki oporu. Nieposłuszne ciała i nisze emancypacji” (Wydawnictwo Pasaże). O strategiach oporu, omawianych w książce kwestiach wyzwolenia i emancypacji, o polityce życia codziennego oglądanej przez pryzmat koncepcji samowładzy, między innymi o tych wszystkich rzeczach (ale też o kilku innych) z autorem rozmawiał Przemysław Witkowski (pisarz, dziennikarz, zastępca dyrektora w Instytucie im. Gabriela Narutowicza). Zapraszamy!

Andrzej Ziemiański pojawił się w klubie Proza z ostatnim tomem serii „Virion. Legenda miecza” (Fabryka Słów) dokładnie w swoje urodziny, więc na koniec spotkania publiczność odśpiewała mu huczne „sto lat”. Zanim jednak pojawiły się kwiaty i tort, prowadzący spotkanie Marcin Waincetel bardzo dokładnie przepytał autora nie tylko z okoliczności powstawania trzeciego tomu Viriona, ale niemal z całego pisarskiego życia.
Jeśli więc zastanawiasz się, skąd się wzięła 10 letnia przerwa w publikacjach Ziemiańskiego, kto bezwględnie uśmierca bohaterów, ile przekleństw na stronę tekstu to już za dużo, albo czy sztandarowe dzieło pisarza – Achaja — to na pewno jest fantasy, koniecznie posłuchaj tego odcinka.
Miłego słuchania!

Z perspektywy oceanicznych głębin cały nasz świat, ten, który znamy z map, jest jedynie marginesem – prawdziwe życie planety Ziemia toczy się tam, pod wodą. Z perspektywy amerykańskiej metropolii Polinezja Francuska jest końcem świata. Z perspektywy mieszkańców Makatei – jednej z wysp archipelagu –  jest jego środkiem i najlepiej by było, gdyby świat o wyspie zapomniał.

Jednak los ma inne plany – i wobec oceanu, i wobec Ameryki i wobec wyspy, bo pojawia się nowy gracz – sztuczna inteligencja (SI). Powieść Richarda Powersa jest między innymi o tym – jak stworzona przez człowieka SI wpłynie na świat przez niego zdewastowany, jak człowiek poradzi sobie w starciu z SI i czy mamy się jej raczej bać, czy raczej zacząć czcić.

W „Placu zabaw” splatają się losy ludzi, algorytmów, gier i przedstawicieli gatunków, o których nigdy nie słyszeliście. Splatają w taki sposób, że czyta się to z zapartym tchem tylko po to, by na koniec otworzyć szeroko oczy ze zdumienia i westchnąć – „tego się nie spodziewałem/łam”.

O książce „Plac zabaw” Richarda Powersa rozmawiają: Kasia Janusik, Rafał Komorowski, Waldek Mazur i Piotr Pflegel, który również zrealizował ten odcinek.

Zapraszamy do słuchania.

Czy przyśnił się wam kiedyś koszmarny sen, w którym znowu zdajecie maturę? Jenny Erpenbeck, niemiecka pisarka, znana w Polsce przede wszystkim jako autorka głośnej powieści „Kairos”, nie boi się takich powrotów. Jej prozatorski debiut „Opowieść o starym dziecku” (wyd. Znak Literanova) to historia dziwacznej dziewczynki, uwikłanej w skomplikowane relacje rówieśnicze, znajdującej ukojenie w opresyjnym systemie placówki wychowawczej i dorastającej we własnym tempie.

O inności, przemocy, świetnym tłumaczeniu Elizy Borg, wątkach autobiograficznych w książkach Erpenbeck i o tym, że warto sięgać po debiuty rozmawiają: Katarzyna Janusik, Jana Karpienko i Jadwiga Czeska-Kosiba.

Zapraszamy do słuchania!

Podsumowania roku bywają trudne. Chyba, że biorą w nich udział Jana Karpienko, Waldek Mazur, Szymon Horała, Jadwiga Czeska-Kosiba i Emilia Konwerska. Wtedy może się okazać, że Paul Thomas Anderson dostaje jednocześnie nagrodę za najlepszy i najgorszy film. I jest to ten sam film. Wydarzeniem jest to, że wśród nas od wielu, wielu lat jest Yoko Ono, największym zawodem roku może być spojrzenie w lustro, dobrych książek było tak dużo, że trzeba wymyślać nowe kategorie i nowe konkursy i jest na co czekać w 2026. Zapraszamy do wysłuchania Bełkotu Literackiego, który podsumowuje rok 2025. Dowiecie się, co według ekipy Wrocławskiego Domu Literatury było warte przeoczenia, czym żyła literatura i jakie książki nas zachwyciły.

Zapraszamy do słuchania!

W roku ubiegłym do Wrocławskiego Domu Literatury wrócił American Film Festival, tym samym powróciło też „Czytanie Ameryki” – pasmo literackie towarzyszące i uzupełniające ofertę jednego z najciekawszych festiwali filmowych w Polsce i Europie. Serię czterech dyskusji otworzyło spotkanie wokół książki Piotra Tarczyńskiego „Oślizgłe macki, wiadome siły. Historia Ameryki w teoriach spiskowych” (Znak Literanova).

Autora możecie kojarzyć – jest współtwórcą „Podkastu amerykańskiego”, razem z Łukaszem Pawłowskim kuratoruje pasmu „Polityka na ekranie” podczas American Film Festivalu, poza tym jest wziętym tłumaczem z języka angielskiego (przekładał m.in. Edmunda White’a, Williama Faulknera, Anne Appelbaum), współautorem kryminałów (wspólnie z Jackiem Dehnelem piszą jako Maryla Szymiczkowa), a także autrem książki „Rozkład. O niedemokracji w Ameryce" (Znak Literanova).

Tym razem odwiedził nas z pasjonująca książką, która zabiera czytelników w niesamowitą podróż przez historię Stanów Zjednoczonych ukazaną przez pryzmat teorii spiskowych. Rozmowę o książce poprowadził Waldek Mazur.

Udanego słuchania!