«اول ماه مه» به عنوان روز جهانی طبقه‌ی کارگری چه تاریخی پشت سر دارد؟

از کی در ایران هم به عنوان روز کارگر مطرح شده و جایگاهی ویژه در تقویم مبارزه‌ی کارگری یافته است؟

ناصر مهاجر، نویسنده و پژوهشگر تاریخ اجتماعی، در گفتاری ویدئویی به این پرسش‌ها پرداخته است.

روز کارگر، فرصتی برای بازبینی سال گذشته و چشم‌انداز آینده by radiozamaneh

فراخوان برای پایداری خاوران - گفت‌وگو با رضا معینی by radiozamaneh

شکنجه‌های ساواک و انکار ثابتی - گفت‌وگو با رضا دقتی by radiozamaneh

جمعی از زنان زندانی سیاسی-عقیدتی در اوین شنبه ۱۲ فروردین ۱۴۰۲ در نامه‌ای با ابراز نگرانی عمیق از شرایط اقلیمی و محیط ‌زیستی در ایران، شش خواسته محوری را طرح کردند و از همه ایرانیان خواسته‌اند که در راستای تحقق آنها برای آینده بهتر کوشا باشند. از آنجا که دادخواهی زیست‌محیطی مسئولیت جمعی شهروندان در مقابل بحران‌های زیست‌محیطی است، این نامه دارای اهمیت دوچندان است.

نوشته شدن این نامه توسط تعدادی از زنان زندانی و در تب و تاب جنبش «زن، زندگی، آزادی» سویه دیگر اهمیت این نامه است. نامه‌ای که یک روز قبل از سیزده به‌ در که در ایران روز طبیعت نامیده می‌شود، از اوین خارج شده و در زمانه انتشار یافته است.

از این روی، دکتر الهام هومین‌فر، جامعه‌شناسی که محیط‌زیست و بلایای محیط‌زیستی را با رویکرد سیاسی مورد بررسی قرار می‌دهد، در وبیناری درباره اهمیت این نامه سخن گفت. الهام هومین‌فر هم اکنون استادیار دانشگاه نورث وسترن در ایالات متحده آمریکا است.

هومین‌فر تغییرات اقلیمی و تخریب محیط زیست را جدا از بستر اقتصاد سیاسی حاکم ندید و آنها را در بستر جنبش‌های اجتماعی و مقاومت‌های مردمی بررسی کرد. او در رویکردش گرچه به ناکارآمدی مدیریت در منابع طبیعی صحه گذاشت اما تخریب گسترده در جهان و ایران را نتیجه ساختار نظام اقتصاد سیاسی حاکم و نقش سرمایه دانست.

او با رویکرد بینا بخشی یا اینترسکشنال برای پایداری اقلیم منافع محیط زیستی و عدالت اجتماعی را محور مطالبات دانست.

از منظر این متخصص، آسیب‌پذیری اجتماعی و تخریب محیط‌زیست یک روند تاریخی و چند متغیره است؛ مدل رشد اقتصادی امروز از نظر محیط‌زیستی ورشکسته و تخریب گسترده اقلیم و محیط زیست را در پی داشته است. امری که نتیجه‌اش افزایش نابرابری و خشونت محیط‌زیستی بوده است. راهکارهای هومین‌فر عمدتا از منظر بوم‌شناسی فمینیستی بر تمرکززدایی از قدرت و مقاومت‌های اجتماعی شکل می‌گیرد.

الهام هومین‌فر، در این وبینار با بررسی رویکرد، مفاهیم و مواردی که در این نامه ذکر شده از منظر بوم‌شناسی سیاسی - فمینیستی (ترکیبی از اکوفمنیسم و اکو سوسیالیسم) اهمیت این نامه و اهمیت مطالبات اقلیمی را در بستر جنبش «زن، زندگی ، آزادی» تحلیل کرد.

مبانی ستم بر زن، بررسی نظریه‌های بازتولید اجتماعی و بیگانگی، نظریه‌پردازی یک بدیل انسان باور سوسیالیست و فمینیست در برابر سرمایه‌داری، چیره شدن بر سلطه: باز مفهوم پردازی رابطه «خود» و «دیگری» مجموع سرفصل‌‌هایی است که در دو قسمت ارائه شده است.

حامی بهادری از زندان تهران بزرگ: «به من گفتند قانون شامل بهائی‌ها نمی‌شود» by radiozamaneh

فرشته نزاکتی - جشنواره بین‌المللی فیلم زنان در «کرتی» در حومه پاریس با هدف برگزار کشف و معرفی زنان فیلمساز از سراسر جهان برگزار شد. در این جشنواره پنج فیلم از فیلمسازان زن ایرانی نیز به نمایش درآمد. در سال ۲۰۲۳ در بخش ویژه جشنواره ۵ فیلم از ایران پذیرفته شده است. «صدای سم اسب‌ها» ساخته فرگل مسروری‌راد و حسین زیتونی‌نژاد درباره زندگی کولبرها در کردستان ایران و آسمان بدون ماه ساخته هانیه بهرام درباره مصائب یک مادر ا‌ست که فرزندش به دندان درد مبتلا شده.

گفت‌وگو با مارال کریمی by radiozamaneh

سال‌ها است یک جدل نظری بر سر اینکه اقتصاد سیاسی جمهوری اسلامی کدام است جریان دارد. گروهی بر این باورند که ایران یک نظام اقتصادی اسلامی دارد، گروهی هم اقتصاد ایران را اتحاد جماهیر شوروی مقایسه می‌کنند که همه امور در کنترل دولت است. یک گروه نیز نظام اقتصادی ایران را نئولیبرال می‌دانند. یاسمین میظر، پژوهشگر اقتصاد سیاسی در دانشگاه آکسفورد و سردبیر نشریه کریتیک جمهوری اسلامی را یک نظام اقتصادی سرمایه داری عقب‌مانده توصیف می‌کند و معتقد است مداخله شریعه در نظام اقتصادی یک عامل مؤثر در «عقب ماندگی» سرمایه داری در ایران است اما این مانع اجرای سیاست‌های نئولیبرال در ایران نشده است. به باور او متون اقتصادی که در دانشگاه با حمایت حاکمیت تدریس و ترویج می‌شود تقلید صد درصد از سرمایه داری نئولیبرال است.