Rambam Yomi

הלכות קידוש החודש פרק י״ב: דער רמב״ם לערנט אויס די יסודות פון חשבון ראיית הלבנה – ווי שנעל די זון פארט יעדן טאג, וואו די גובה השמש איז, און ווי מען רעכנט דאס אויס פון א געוויסן עיקר-פונקט. דער רמב״ם גיט איבער פארטיגע נומערן פאר איין טאג, צען טעג, הונדערט טעג און א גאנץ יאר, און ווייזט ווי מען קען אנהייבן פון יעדן עיקר וואס מען וויל. די גאנצע מטרה איז צו וויסן וואו די זון און לבנה זענען כדי צו קענען רעכענען צו מען קען זען די לבנה ליל שלושים.

⏱️ Chapters

(00:00) הקדמה כללית לפרקים י"ב–י"ז

(07:30) די צענטראלע שאלה: צו מען קען זען די לבנה ליל שלושים

(08:02) די צוויי הויפט-פאקטארן פאר ראיית הלבנה

(10:31) הלכה א-ב: מהלך השמש ביום אחד – די גרונט-נומער

(16:30) הלכה ג: מען קען אליין מאכן סימנים פאר יעדע נומער

(17:26) הלכה ד: וואס דארף מען טאקע האבן גרייט – כ"ט יום, חודש, און שנה

(20:22) סימנים למהלך השמש

(21:12) גובה השמש — וואס איז דאס?

(25:17) דוגמא פון חשבון — מהלך ומקום השמש

(29:08) כללים — ווי מען רעכנט פאר אלעמאל

(30:03) דער רמב"ם׳ס מעטאד: מ׳קען אנהייבן פון וואו מ׳וויל

(31:41) פארוואס איז דער רמב"ם מאריך דא? א מעגליכע הסבר

(32:17) דער יסוד פון דעם גאנצן חשבון: א קדמה צו א פראקטישע רעכענונג

📖 The full class — the Rambam’s text with the recording, video, audio and transcripts

אין דעם שיעור לערנט מען רמב״ם הלכות קידוש החודש פרק י״א, וואס הייבט אן די מדוקדקע חשבונות פון ראיית הלבנה. דער רמב״ם גיט א הקדמה פארוואס ער שרייבט די קאמפליצירטע אסטראנאמישע חשבונות, הגם זיי זענען נישט נוגע בזמן הזה, און ער לייגט אויס די יסודות פון די חשבון-סיסטעם: די צוטיילונג פון 360 מעלות אויפן הימל, די צוועלף מזלות, און דער חילוק צווישן מהלך אמצעי (די גלייכע באוועגונג אויפן גלגל) און מהלך אמיתי (וואס מען זעט פון דער ערד). דער רמב״ם שטעלט אויף זיין אייגענע שנת העיקר (תתקל״ח) און מקום החשבון (ירושלים) אלס די באזיס פאר די ווייטערדיגע חשבונות.

⏱️ Chapters

(00:00) פתיחה

(01:01) הלכה א – דער רמב"ם׳ס הקדמה: פארוואס ער שרייבט די חשבונות

(10:37) פארוואס דער רמב"ם האט מער אינפארמאציע ווי פריערדיגע חכמים

(14:37) "כשר הדבר בעיני" – דער רמב"ם׳ס לשון

(15:42) "ואל יהיו דרכים אלו קלים בעיניך"

(18:26) סוד העיבור

(19:30) המשך דיון: וואס מיינט "סוד העיבור"?

(29:25) דער רמב"ם׳ס ערשטע התנצלות: דער פראקטישער חשבון איז נישט "סוד העיבור"

(52:30) דער רמב"ם׳ס צווייטע התנצלות: פארוואס זיינע חשבונות זענען נישט אלעמאל 100% גענוי

(59:10) צוועלף מזלות

(1:01:40) כללי החשבון: חיבור, חיסור, ו"באראואינג" אויף א קרייז

📖 The full class — the Rambam’s text with the recording, video, audio and transcripts

הלכות קידוש החודש פרק י״א-י״ג: דער רמב״ם ברענגט צוויי חשבונות פון שנת החמה – תקופת שמואל (365¼ טעג) און תקופת רב אדא (365 טעג, 5 שעות, 997 חלקים, 48 רגעים). דער חידוש פון תקופת רב אדא איז אז דער מחזור פון 19 יאר קומט אויס פונקטליך אן קיין שארית, און דער רמב״ם זאגט “יראה לי” אז דעם חשבון האט דער בית דין געניצט להלכה ווייל ס׳איז מער מדויק. דער רמב״ם סיים אז אפילו תקופת רב אדא איז נאר א “מהלך אמצעי” און די אמת׳דיגע תקופת ניסן קומט אן צוויי טעג פריער לויט “מקום השמש האמיתי” ביחס צו די מזלות.

⏱️ Chapters

(00:00) פארשידענע הלכות וואס זענען תלוי אין תקופת שמואל

(07:30) דער מקור פון "תקופת רב אדא" — היסטארישע אנאליז

(10:31) דער היסטארישער הינטערגרונט פון תקופת שמואל

(15:13) נבואה און חכמת השמים — דער אייבערשטער וויל אז מענטשן זאלן דיסקאווערן

(16:47) דער עיקר נושא פון חשבון — פרעדיקציע פון די ריאליטי

(18:44) הלכה א: שנת החמה לפי תקופת רב אדא

(20:00) שנת החמה לפי חכמי ישראל – 365 יום, 5 שעות, 997 חלקים, 48 רגעים

(46:10) דער חידוש: ס׳בלייבט נישט קיין תוספת במחזור

📖 The full class — the Rambam’s text with the recording, video, audio and transcripts

רמב״ם הלכות קידוש החודש פרק ט׳ לערנט אויס די חשבונות פון תקופת שמואל – וויאזוי מען רעכנט ווען די פיר תקופות (ניסן, תמוז, תשרי, טבת) פאלן אויס יעדע יאר. דער שיעור באהאנדלט די יסודות פון שנת החמה (365¼ טעג), די מחלוקת צווישן חכמי ישראל און חכמי אומות העולם וועגן די פונקטליכע לענג, און די פראקטישע חשבונות צו וויסן וועלכע טאג אין חודש און וועלכע טאג אין דער וואך די תקופה איז. דער שיעור ענדיגט זיך מיט אן אינטערעסאנטע קשיא אז ווייל אונזער לוח רוקט זיך כסדר פון די תקופה, דארף משיח קומען צו פיקסן דעם חשבון דורך א סנהדרין.

⏱️ Chapters

(00:00) הקדמה צום פרק: תקופה און עיבור השנה

(01:42) למעשה דארף מען נישט וויסן ווען די תקופה איז

(08:14) פארוואס לערנט דער רמב"ם די חשבון פון תקופה?

(09:34) הקדמה: דער אופי פון דעם פרק — חשבונות וואס זענען נאר בקירוב

(28:43) הלכה א: שנת החמה — דריי הונדערט פינף און זעכציג טעג און א רביעי

(53:34) וואס איז אייגנטליך א "שנת החמה"? — פארוואס ס׳איז נישט פשוט

📖 The full class — the Rambam’s text with the recording, video, audio and transcripts

פרק ח׳ פון הלכות קידוש החודש לערנט אויס די סדר פון חדשים מלאים און חסרים אין די לוח. דער רמב״ם באשרייבט וויאזוי מ׳רעכנט צו וועלכע חדשים האבן כ״ט טעג און וועלכע ל׳ טעג, און פארוואס מרחשון און כסלו טוישן זיך פון יאר צו יאר בשעת אלע אנדערע חדשים גייען אויף א פעסטן סדר. די הלכות ערקלערן אויך די דריי סארטן יארן – שלמים, חסרים, און כסדרן – און געבן סימנים צו טשעקן דעם חשבון לויט וועלכן טאג ראש השנה פאלט אויס.

⏱️ Chapters

(00:00) הקדמה: דער סדר פון די פרקים

(01:35) הלכה א-ב: חודשה של לבנה — ימים אתה מחשב לחודש

(07:11) הלכה ב-ג: חודש חסר און חודש מלא — די חלקים זאמלען זיך אן

(10:33) הלכה ד: יום שלושים לעולם עושין אותו ראש חודש

(26:02) הלכה ה: סדר החדשים המלאים והחסרים

(26:34) סיכום: די דריי פרקים און דער לוח

📖 The full class — the Rambam’s text with the recording, video, audio and transcripts

הלכות קידוש החודש פרק ז׳ באהאנדלט די פיר דחיות וואס באשטימען ווען מען איז קובע ראש השנה: לא אד״ו ראש (ראש השנה קען נישט זיין זונטאג, מיטוואך אדער פרייטאג), מולד זקן (ווען דער מולד איז נאך חצות שטופט מען אפ), גטר״ד און בט״ו תקפ״ט. דער רמב״ם ברענגט א טעם אז די דחיות קומען צוליב דעם אז דער חשבון הממוצע איז נישט דער מולד האמיתי, און דורך די דחיות ווערט דער לוח נענטער צום אמת׳ן קיבוץ. דער ראב״ד האט השגות און זאגט אז די טעמים פון אד״ו קומען פון די גמרא׳ס סיבות וועגן יום כיפור און הושענא רבה, נישט פון חשבונות.

⏱️ Chapters

(00:00) הלכה א׳: לא אד"ו ראש

(10:35) הקדמה: ראש השנה און ראש חודש

(14:30) הלכה ז (המשך): דחיית מולד זקן – מולד שחל בחצות או אחר חצות

(18:00) הלכה ח: דחיית גטר"ד – מולד תשרי אין שנה פשוטה

(21:41) דער כלל פון חלק אחד

(23:15) דער טעם פון לא אד"ו ראש

(29:24) דער רמב"ם׳ס שיטה אז אלע דחיות שטאמען פון דעם זעלבן עיקר

(30:01) דער רמב"ם׳ס ראיה אז די דחיות ברענגען נענטער צום מולד האמיתי

(32:01) וויאזוי מאכט מען א לוח – דער כלל

(32:48) דער חילוק צווישן מולד אמיתי און מולד אמצעי – נאר צווישן חדשים, נישט יארן

(34:20) וואס מיינט מען ווען מ׳רופט אויס דעם מולד אין שול

(35:52) השגת הראב"ד – די ערשטע קשיא

(36:51) השגת הראב"ד – די צווייטע קשיא

(39:44) א פארשלאג צו פארענטפערן ביידע קשיות

(40:56) דער חילוק צווישן דער גמרא׳ס קאנטעקסט און דעם רמב"ם׳ס לוח-סיסטעם

(42:27) דיסקוסיע: דער ראב"ד׳ס טענה און דער רמב"ם׳ס כבלנו

📖 The full class — the Rambam’s text with the recording, video, audio and transcripts

הלכות קידוש החודש פרק ו׳ לערנט אויס די יסודות פון חשבון המולד הממוצע. דער רמב״ם באשרייבט וויאזוי מ׳רעכנט די לענג פון א חודש הלבנה (29 טעג, 12 שעה, 793 חלקים), די 19-יאר מחזור מיט זיבן שנים מעוברות, און די פראקטישע חשבונות צו וויסן ווען דער מולד איז פאר יעדן חודש און יאר. דער שיעור קלערט אויך אריין די מחלוקת רמב״ם-רמב״ן וועגן קידוש החודש בזמן הזה, און ווי אזוי די חכמים האבן אויסגעקליבן די נאמבער 1,080 חלקים אין א שעה כדי צו מאכן די חשבונות גרינגער.

⏱️ Chapters

(00:00) הקדמה: מחלוקת רמב"ם ורמב"ן בענין קידוש החודש בזמן הזה

(04:59) דער רמב"ם׳ס מעטאדע פון קלארקייט

(07:36) הלכה א: חשבון התקבצות הירח עם החמה

(09:30) המשך הלכה ו: חילוק צווישן קיבוץ און מולד – די צוויי לעוועלס פון חשבון

(15:28) המשך הלכה ו: דער חשבון העיבור

(16:22) הלכה ז: די יסודות פון חשבון – טאג, שעה, און חלקים

(19:33) המשך הלכה ב׳: פארוואס פונקט 1,080 חלקים אין א שעה?

(27:35) הלכה ג׳: די משך פון חודש הלבנה

(37:17) הלכה ד — שארית שנה פשוטה און שנה מעוברת

(39:24) דוגמא מעשית: חישוב מולד אייר מתוך מולד ניסן

(42:12) חישוב מולד חודש בחודש און שנה בשנה

(42:52) מולד בהר"ד – דער ערשטער מולד פון בריאת העולם

(45:10) כללים בחישוב: שעות, טעג, ווייניגער וואכן

(46:30) מחזור י"ט שנה – צוויי טעמים

(50:09) דער יסוד פון דעם 19-יאר מחזור – א פשוט׳ע דערקלערונג

(53:07) די 7 שנים מעוברות און שארית המחזור

(56:54) פראקטישע אנווענדונג – ווי אזוי רעכנט מען דעם מולד פון א באשטימטע יאר

(1:00:17) דער חשבון איז הונדערט פראצענט חשבון — קיין ראיה נישט נויטיג

(1:01:04) הקדמה צום נעקסטן פרק: דחיות — פון מולד צו ראש חודש

📖 The full class — the Rambam’s text with the recording, video, audio and transcripts

165432

הלכות קידוש החודש פרק ה׳ לערנט אויס די צוויי חלקים אין קידוש החודש: ראיה און חשבון. דער רמב״ם מסביר אז בזמן שהיה סנהדרין האט מען מקדש געווען על פי ראיה, אבער בזמן הזה גייט מען לויט א פיקסירטן חשבון וואס איז הלכה למשה מסיני. די פרק באהאנדלט אויך די גאנצע ענין פון יום טוב שני של גלויות – פארוואס מ׳האט עס אנגעהויבן, וויאזוי ס׳ארבעט היינט, און די מחלוקת ראשונים צווישן דעם רמב״ם און רמב״ן וועגן די נאטור פון דעם מנהג.

⏱️ Chapters

(00:00) הקדמה: צוויי חלקים אין קידוש החודש

(06:40) הלכה א׳: קידוש החודש און עיבור השנה נאר דורך סנהדרין

(09:30) הלכה ב׳ (המשך) – קידוש החודש על פי ראיה דארף סנהדרין

(11:58) דער רמב"ן׳ס השגה אויף דעם רמב"ם

(14:03) הלכה ב׳ – בזמן שאין סנהדרין: קידוש על פי חשבון

(17:29) דער רמב"ן׳ס קשיא אויף דעם רמב"ם וועגן חשבון

(18:01) דריי שיטות וועגן דעם חשבון

(56:08) שיטת הרמב"ם: החשבון הוא הלכה למשה מסיני

(1:09:10) שיטת הרמב"ן: הלל הזקן האט מקדש געווען אלע חדשים מראש

(1:16:47) הלכה ה: ומאימתי התחילו כל ישראל לחשב בחשבון זה

(1:17:47) הלכה ג — בזמן הזה: יום טוב שני על פי חשבון

(1:18:24) דער רמב"ם׳ס חילוק — נישט געאגראפיע נאר מציאות

(1:19:24) סיום פרק ה׳

📖 The full class — the Rambam’s text with the recording, video, audio and transcripts

רמב״ם הלכות קידוש החודש פרק ד׳ וועגן עיבור השנה. דער שיעור באהאנדלט פארוואס מען לייגט צו א דרייצנטן חודש (אדר שני) און ווען מען טוט דאס, כדי פסח זאל אלעמאל זיין בזמן האביב לויטן פסוק “שמור את חודש האביב”. ס׳ווערט אויפגעקלערט אז עיבור השנה איז נישט קיין חידוש נאר דער פשוט׳ער פשט, ווייל די תורה זאגט אז חדשים גייען לויט די לבנה און די יאר גייט לויט די זון, און די איינציגע וועג צוזאמצוברענגען די צוויי סיסטעמען איז דורך צולייגן א חודש יעדע שטיק צייט.

⏱️ Chapters

(00:00) הקדמה

(00:36) חזרה: יסודות פון שנה און חודש

(02:40) הלכה א׳: שנה מעוברת – צולייגן חודש אדר

(09:10) קשיא: וואו שטייט אז פסח איז אלע צוועלף חדשים?

(12:04) די „סתירה" אין „חודש האביב" — און פארוואס עס איז נישט קיין סתירה

(13:48) פארוואס וואלט דער רמב"ם זאגן אז פסח וואלט געקומען במות החמה?

(18:23) דער רמב"ם׳ס לימוד פון „ימים אתה מונה ואתה מונה חדשים"

(19:04) פארוואס ימים טובים זענען ביי מלוי הלבנה

📖 The full class — the Rambam’s text with the recording, video, audio and transcripts

פרק ג׳ פון הלכות קידוש החודש לערנט די דינים פון עדות החודש: ווען עדים דארפן גיין צו בית דין, חילול שבת פאר עדות, און די אונטערשייד צווישן חדשי ניסן ותשרי און אנדערע חדשים. דער פרק באהאנדלט אויך די היסטארישע שינויים אין פרסום ראש חודש – פון משואות צו שלוחים ווען די כותים האבן געמאכט טראבל, און די דינים פון יום טוב שני מספק אין ווייטע ארטן. די לעצטע הלכות רעדן וועגן קאמפליצירטע פאלן ווען עדים קומען שפעט נאך דעם וואס בית דין האט שוין מעבר געווען דעם חודש, און צי מ׳קען מעבר זיין את החודש לצורך.

⏱️ Chapters

(00:00) הקדמה לפרק ג׳

(02:13) הלכה א׳ — עדים וואס וואוינען ווייט: צי זיי זאלן גיין

(06:50) הלכה ב׳ — חילול שבת פאר עדות החודש

(09:31) פארוואס איז קידוש החודש דוחה שבת? — די סיבה פון כלל ישראל

(11:53) הלכה ב: בזמן שבית המקדש קיים — מחללין על כולן

(15:04) הלכה ג: מזכים, עד אחד, און ספק

(16:04) הלכה ד: חולה, חמור, כלי זין, מזונות

(17:24) הלכה ד (המשך): אפילו ראוהו גדול ונראה לכל

(17:58) הלכה ה: מקבלין עדות החודש כל יום שלשים — דער מעשה פון נתקלקלו בשיר

(19:30) הלכה ה – תקנת קבלת עדים עד המנחה

(22:29) הלכה ו – ווען עדים קומען נאך מנחה

(25:03) הלכה ז – סעודת עיבור החודש

(29:01) הלכה ח – פרסום ראש חודש דורך משואות

(29:49) הלכה ח — משקלקלו הכותים: פון משואות צו שלוחים

(32:54) הלכה ט — אויף וועלכע זעקס חדשים גייען שלוחים

(36:33) הלכה י — ווען גייען ארויס די שלוחים

(38:36) הלכה יא — יום טוב שני מספק

(39:35) הלכה יב — פלעצער וואו שלוחי ניסן קומען אבער שלוחי תשרי נישט

(43:29) הלכה יד: מי השלוחים – אפילו עד אחד נאמן

(45:06) הלכה טו-טז: ווען עדים קומען שפעט נאכדעם בית דין האט מעבר געווען

(48:18) הלכה יז: מעברין את החודש לצורך

(49:30) הלכה יז (המשך) — מחלוקת חכמים גדולים: האם מעברין את החודש לצורך?

(51:16) הלכה יח — דער רמב"ם׳ס הכרעה: "יראה לי"

📖 The full class — the Rambam’s text with the recording, video, audio and transcripts