رادیو هیچ‌کیدز - Radio Hichkids

در نقد گفت‌وگوهای پادکست گدار با آصف بیات، بهروز خلیق، مهرداد درویش‌پور و محمدرضا نیکفر

در بن‌بست مطلقی به سر می‌بریم: جنگ فاجعه است، مداخله‌ی خارجی راه رهایی نیست، بی‌افقی اصلاح‌طلبی آشکار شده، و براندازیِ جنگ‌طلبانه چیزی جز سیاست استیصال نیست. اما پس از گفتن همه‌ی این‌ها، پرسش اصلی همچنان باقی می‌ماند: چه نیرویی، با چه سازمانی، از دل این جامعه‌ی خسته و سرکوب‌شده، می‌تواند قدرت را تغییر دهد؟
در اپیزود دوازدهم پادکست پیچ، «رویای گذار»، درباره‌ی چهار گفت‌وگوی پادکست گدار با آصف بیات، محمدرضا نیکفر، مهرداد درویش‌پور و بهروز خلیق حرف می‌زنیم. این چهار گفتگو از جامعه، جنبش، ناجنبش، سیاست بزرگ، تاب‌آوری، انقلاب مولکولی و گذار دموکراتیک حرف می‌زنند؛ اما کسی این سوال را نمی پرسد که در غیاب طبقه، سازماندهی، نظریه‌ی دولت و افق گسست، این مفاهیم تا کجا می‌توانند از سطح توصیف وضعیت فراتر بروند؟
این اپیزود گفت‌وگویی است حول ایده‌ی گذار؛ حول این پرسش که آیا گذار می‌تواند نام یک راهبرد سیاسی باشد، یا گاهی فقط رؤیایی است برای عبور از بن‌بستی که هنوز نیروی مادی عبور از آن ساخته نشده است.
مهر ۱۴۰۵

در روزهایی که جنگ آمریکا و ایران بار دیگر مسئله‌ی جنگ، امپریالیسم و موقعیت نیروهای چپ را به مرکز بحث‌های سیاسی آورده، مهران خلیلی در گفت‌وگویی با یانیس واروفاکیس و گریس بلیکلی، از بحران چپ غربی، افول سیاست جمعی و امکان شکل‌گیری یک جنبش ضدجنگ سخن گفته است.
اما چپ غربی در مواجهه با جنگ دقیقاً کجا ایستاده است؟ آیا مخالفت اخلاقی با جنگ و مطالبه‌ی صلح برای ساختن یک سیاست ضدجنگ کافی است؟ جایگاه مردم ایران، مبارزه با جمهوری اسلامی و تضادهای طبقاتی در چنین روایتی کجاست؟ و چرا بخشی از چپ، در برابر جنگ و امپریالیسم، همچنان میان «مقاومت»، «فشار اجتماعی» و ضرورت گسست از نظم موجود سرگردان می‌ماند؟

در این برنامه پادکست پیچ، به سراغ این گفت‌وگو رفته‌ایم؛ برای نقد محدودیت‌های سیاسی و نظری پاسخ‌هایشان؛ از روایت آن‌ها از جنگ آمریکا و ایران تا صف‌بندی چپ غربی، مسئله‌ی سازمان‌یابی، سوژه‌ی تغییر و افقی که سیاست ضدجنگ پیش روی ما می‌گذارد.

در روزهایی که جنگ آمریکا و ایران بار دیگر مسئله‌ی جنگ، امپریالیسم و موقعیت نیروهای چپ را به مرکز بحث‌های سیاسی آورده، مهران خلیلی در گفت‌وگویی با یانیس واروفاکیس و گریس بلیکلی، از بحران چپ غربی، افول سیاست جمعی و امکان شکل‌گیری یک جنبش ضدجنگ سخن گفته است.
اما چپ غربی در مواجهه با جنگ دقیقاً کجا ایستاده است؟ آیا مخالفت اخلاقی با جنگ و مطالبه‌ی صلح برای ساختن یک سیاست ضدجنگ کافی است؟ جایگاه مردم ایران، مبارزه با جمهوری اسلامی و تضادهای طبقاتی در چنین روایتی کجاست؟ و چرا بخشی از چپ، در برابر جنگ و امپریالیسم، همچنان میان «مقاومت»، «فشار اجتماعی» و ضرورت گسست از نظم موجود سرگردان می‌ماند؟
در این برنامه پادکست پیچ، به سراغ این گفت‌وگو رفته‌ایم؛ برای نقد محدودیت‌های سیاسی و نظری پاسخ‌هایشان؛ از روایت آن‌ها از جنگ آمریکا و ایران تا صف‌بندی چپ غربی، مسئله‌ی سازمان‌یابی، سوژه‌ی تغییر و افقی که سیاست ضدجنگ پیش روی ما می‌گذارد.

در دهمین شماره‌ی پادکست «پیچ»، با پرسشی قدیمی اما این‌بار در زمینی ویران‌تر بازگشتیم: جنگ با «ما» چه کرد؟
پیش‌تر، در برنامه‌ی ششم، از «ما همه با هم هستیم» گفتیم؛ از امکان یا امتناعِ یک «ما»ی واقعی، از این‌که باهم‌بودنمان تا کجا در زمین واقع امتداد پیدا می‌کند. آن روزها، هم‌زمان با تهاجم ارتش صهیونیستی به غزه، هنوز می‌شد دشمنی مشترک را بدیهی فرض کرد؛ هنوز می‌شد تصور کرد که زیر آوار این تاریخ، چیزی ما را به هم پیوند می‌دهد.
هنوز در پی فهم آوار کشتگان دی‌ماه بودیم که جنگ اخیر، این بداهت را ترک انداخت.
امروز، بر خاکریزی که روزی «دشمن مشترک» بر آن ایستاده بود، وضوحِ تصویر، با تمام تناقضاتش، از دشمن‌ها سخن می‌گوید. برای برخی، بمب‌افکن‌ها نوید نجات می‌آورند، و برای برخی دیگر، جنگ تنها نام دیگری‌ست برای ویرانی. و امپریالیسم دیگر نامی در دوردست نیست.
ما در این شماره، دوباره به سراغ این «ما» رفتیم؛ نه به‌مثابه پاسخی آماده، بلکه همچون پرسشی که جنگ از نو پیش روی‌مان گذاشته است. تهاجم امپریالیسم آمریکا و اسرائیل چه «مایی» تدارک دیده است؟ این «ما» چه چیز را در خود جمع می‌کند و چه چیز را بیرون می‌گذارد؟ و آیا هنوز می‌توان از افقی مشترک سخن گفت، وقتی حتی رؤیای رهایی، زبان مشترکی ندارد؟
اردیبهشت ۱۴۰۵

در برنامه‌ی نهم از پادکست پیچ، روزها بعد از آتش‌بسی در پی تجاوز نظامی دوازده‌روزه‌ی اسرائیل به ایران و در حالی که وضعیت در محتمل‌ترین توصیف، وضعیتی خوفناک است که هر لحظه سایه‌ی آغاز مجدد جنگ بر سر دقایق آن سنگینی می‌کند، با جمع «پیچ» به جنگ دوازده‌روزه برگشتیم تا نگاهی بیندازیم به مجموعه‌ای از متون، بیانیه‌ها و واکنش‌هایی که در خلال این جنگ یا با فاصله‌ی کوتاهی از آن نشر عمومی یافت. در این گپ از چپ، طبیعتن بیشتر به بیانیه‌ها و مواضع نیروهای چپ پرداختیم اما بنا به ضرورت به گوشه‌های دیگری نیز سرک کشیدیم و پای جمع‌ها و افراد دیگری را به میان آوردیم. در برنامه‌ی نهم پادکست پیچ از کمیته‌ی عمل سازمانده کارگری تا منجنیق، از کلتکیو رود تا کلکتیو روژای پاریس، از فمینیست‌ها برای ژینا در هلند تا کارگاه دیالکتیک، از بیانیه‌ی هنگام تفکیک صف‌هاست تا بیانیه‌ی زندانیان سیاسی از درون بندها، از سرخط تا بیانیه‌ی هفده نفره سعی کردیم نقد کنیم، تدقیق کنیم و فضایی باز کنیم برای گفتگو، برای شفاف کردن مرزها و توامان گشودن امکان‌ها و جابه‌جا سوژه‌ای را احضار کردیم که می‌تواند راه سوم را به عنوان یک پروژه‌ی سیاسی واقعی ابداع کند.
شهریور ۱۴۰۴

در برنامه‌ی نهم از پادکست پیچ، روزها بعد از آتش‌بسی در پی تجاوز نظامی دوازده‌روزه‌ی اسرائیل به ایران و در حالی که وضعیت در محتمل‌ترین توصیف، وضعیتی خوفناک است که هر لحظه سایه‌ی آغاز مجدد جنگ بر سر دقایق آن سنگینی می‌کند، با جمع «پیچ» به جنگ دوازده‌روزه برگشتیم تا نگاهی بیندازیم به مجموعه‌ای از متون، بیانیه‌ها و واکنش‌هایی که در خلال این جنگ یا با فاصله‌ی کوتاهی از آن نشر عمومی یافت. در این گپ از چپ، طبیعتن بیشتر به بیانیه‌ها و مواضع نیروهای چپ پرداختیم اما بنا به ضرورت به گوشه‌های دیگری نیز سرک کشیدیم و پای جمع‌ها و افراد دیگری را به میان آوردیم. در برنامه‌ی نهم پادکست پیچ از کمیته‌ی عمل سازمانده کارگری تا منجنیق، از کلتکیو رود تا کلکتیو روژای پاریس، از فمینیست‌ها برای ژینا در هلند تا کارگاه دیالکتیک، از بیانیه‌ی هنگام تفکیک صف‌هاست تا بیانیه‌ی زندانیان سیاسی از درون بندها، از سرخط تا بیانیه‌ی هفده نفره سعی کردیم نقد کنیم، تدقیق کنیم و فضایی باز کنیم برای گفتگو، برای شفاف کردن مرزها و توامان گشودن امکان‌ها و جابه‌جا سوژه‌ای را احضار کردیم که می‌تواند راه سوم را به عنوان یک پروژه‌ی سیاسی واقعی ابداع کند.

در برنامه‌ی هشتم از فصل دومِ پادکست پیچ، از #جنگ_علیه_زنان گفتیم، از دهه‌ها اعمال تبعیض و خشونت ساختارمندِ حاکمیت علیه زنان و بدن‌های در حاشیه. از «پس‌زنی/پس‌رانیِ» بدن‌های شوریده علیه حجاب اجباری پس از قیام ژینا و توسط نیروهای فاشیستیِ جمهوری اسلامی، این‌بار با «طرح نور». از جنگ‌طلبانِ راستگرا و مصادره‌ی مبارزات و گفتمان‌های فمینیستی، از جنگی ادامه‌دار با ابزار و ادوات جنگی علیه فرودستان: چه با تانک، چه با دوشکا و چه با داس.
پرسیدیم: آیا رژیم دارد سوزاندن روسری‌ها را تلافی می‌کند و در عین‌حال به مردم پیامی می‌فرستد که اوضاع همین است؟ آیا اصطلاح جنگ علیه زنان در بستر امروز ایران معنادار است و اگر هست چه امکاناتی را برای فهم بهتر وضعیت به ما می‌دهد؟
همچنین، از ضرورت تأمل و حرکت به‌سوی اشکال سازماندهی از پایین و ضرورت ایجاد شبکه‌های مراقبتی و حمایتی برای زنان و بدن‌های در حاشیه و تحت خشونت‌های تقاطعی گفتیم.

فصل دوم پادکست پیچ را با بررسی قیام ژینا آغاز می‌کنیم، برای فهم اینکه ببینیم آیا شبحی با قیام ژینا به خیابان‌ها بازگشته است یا این قیام صرفا فصلی دیگر از رخ‌نمایی این شبح در تاریخ معاصر ماست. از بیرون کشیدن واژه‌های قیام و انقلاب از زیر تل ‌پایان تاریخ، از اتصال تصویرهای گذشته با وظایف آینده.

در برنامه‌ی ششم پادکست پیچ، برنامه‌ی پایانی فصل اول، به نقطه‌ی آغاز برگشتیم، برگشتیم به «ما همه با هم هستیم»، بازگشتیم تا ببینیم چقدر این «ما» وجود خارجی دارد؟ و با هم بودنمان چقدر در زمین واقعی اتفاق می‌افتد. در این برنامه از امکان اتحاد فراطبقاتی در برابر دشمن مشترک حرف زدیم، همزمانی انتشار این برنامه با تهاجم ارتش اسراییل به غزه و کشتار مردم فلسطین شاید به ما یادآوری کند که فاشیسم چقدر واقعی و عریان است، تمرکز ما در این برنامه البته بر واحد جغرافیای ملی است، جایی که پیوسته و از همه‌ی تریبون‌ها، اتحاد به عنوان رمز پیروزی، توصیه می‌شود، چقدر این اتحاد امکان‌پذیر و البته ضروری‌ست؟ فصل اول از پادکست پیچ با صدای فرامرز اصلانی تمام می‌شود، صدای روزهایی که در جبهه‌ی فرودستان بود و صدای روزهای اضمحلالی که پیموده است؛ تا آینه‌ی عبرت باشد، برای ما و همه‌گان.
آبان ۱۴۰۲

در این اپیزود از پادکست پیچ از کتابی می‌گوییم که رادیو زمانه و کارشناسان مدعو آن منتشر کردند تا نشان دهند از خیزش دی‌ماه نود و شش به این‌سو کدام طبقه به سوژه‌ی اصلی مبارزه تبدیل شده است و به شکل شگفت‌انگیزی دقیقن از همان طبقه هیچ نگفتند. کتابی که به نام «چپ» آمد تا افسانه‌ی نقش و رسالت تاریخی «طبقه‌ی متوسط» را تبیین و تحکیم کند. در این اپیزود هم‌چنین به ابهام در مورد تعریف طبقه‌ی متوسط می‌پردازیم که محدود به این کتاب نیست اما در این کتاب ویژگی‌های خاص خودش را دارد و نیز در مورد نقش سیاسی طبقه‌ی متوسط به روایت کتاب گفتگو می‌کنیم. این اپیزود پادکست پیچ به «محسن محمدپور» تقدیم شده است.