Bóng chuyền qua các thời kỳ phản ánh hành trình phát triển lâu dài và đầy biến đổi của môn thể thao này, từ lúc mới ra đời đến khi trở thành một bộ môn toàn cầu với hàng triệu người hâm mộ.
Bóng chuyền được sáng tạo vào năm 1895 bởi William G. Morgan, một giáo viên thể chất tại YMCA ở Massachusetts, Hoa Kỳ. Ban đầu, trò chơi có tên là “Mintonette” và được thiết kế để phù hợp với mọi lứa tuổi, không đòi hỏi va chạm mạnh như bóng rổ. Luật chơi thời kỳ đầu còn đơn giản, số người tham gia trên sân chưa cố định, và chiều cao lưới thấp hơn hiện nay. IWINCLUB.COM.SE
Giai đoạn đầu thế kỷ 20, bóng chuyền nhanh chóng lan sang các nước khác, đặc biệt là Nhật Bản, Philippines và nhiều quốc gia châu Âu. Ở mỗi nơi, luật chơi được điều chỉnh để phù hợp hơn, ví dụ như Philippines đã sáng tạo ra các cú đập bóng (spike) và chuyền bóng (set) – nền tảng của kỹ thuật bóng chuyền hiện đại.
Thập niên 1940-1950 đánh dấu bước chuyển mình lớn khi Liên đoàn Bóng chuyền Thế giới (FIVB) được thành lập năm 1947. Các giải đấu tầm cỡ như Giải vô địch thế giới ra đời, tạo sân chơi cho các đội mạnh tranh tài. Đây cũng là thời kỳ bóng chuyền bắt đầu phát triển chiến thuật chuyên sâu, với các pha tấn công nhanh, phòng thủ khu vực, và sự phân công rõ ràng giữa các vị trí.
Năm 1964, bóng chuyền chính thức trở thành môn thi đấu tại Thế vận hội Olympic Tokyo, nâng tầm ảnh hưởng trên toàn cầu. Giai đoạn này chứng kiến nhiều đội bóng huyền thoại như Liên Xô, Nhật Bản, Cuba và Brazil thống trị.
Bước sang thế kỷ 21, bóng chuyền hiện đại được cải tiến về luật để tăng tính hấp dẫn, như áp dụng hệ thống tính điểm rally point, giới hạn thời gian và bổ sung công nghệ hỗ trợ trọng tài (video challenge). Kỹ thuật và thể lực của vận động viên ngày càng vượt trội, trong khi chiến thuật trở nên đa dạng, linh hoạt.
Ngày nay, bóng chuyền không chỉ phổ biến ở Olympic hay các giải vô địch thế giới, mà còn phát triển mạnh ở cấp câu lạc bộ và phong trào, từ bóng chuyền sân đến bóng chuyền bãi biển. Hành trình hơn 120 năm của môn thể thao này cho thấy sức sống bền bỉ và khả năng thích nghi qua mọi thời kỳ lịch sử.