Rev. Bidonbok Syiem

Devotional (15th March 2021)

Topic (15th - 21st March 2021) – “Ka jingduk ne ka jinglong duk” (Poverty).

“Shisha nga ong ha phi, Ha kaba phi la leh ia ka ha uwei uba rit tam na kine ki para jong Nga, phi la leh kein ha Nga.” (Mathaios 25:40)

**************************************

Ka phang ia kaba ngin iapeit ha kane ka taiew (15th – 21st March 2021) ka long shaphang, “Ka jingduk ne ka jinglong duk” (Poverty). Kane ka phang kan iarap ia ngi ba ngin sngewthuh ia ka kamram ka jong ngi ha kaba iadei bad ka kam ka jong U Blei, watla ngi long kiba duk hynrei ngi dei ban ai sha ka kam ka jong U Blei. Kane ka phang kan iarap ruh ia ngi ba ngin iohi lem ia ki briew kiba duk kiba kyrduh kiba don sawdong jong ngi bad ban iarap lem ia ki.

Ha u bnai Lber 2015 ka Time Magazine ka pynmih ia kawei ka jingthoh (article) kaba ki ai kyrteng, “How to End Poverty.” Bad hapoh kita ki jingthoh ki don ruh ki dur jong ki khynnah kiba thiah ha ki jaka iaid kjat ha ki surok jong ki nongbah, bad ki dur jong ki briew kiba dang wad jingbam na ki jaka bretniut, bad katkum kane ka article ki ong ba don haduh palat 20,000 ngut ki briew kiba iap man ka sngi namar ka jingbymdon ka jingbam ban bam, bad ki thoh ruh ba don kumba 1.1. billion ki briew ha ka pyrthei kiba don hapdeng ka jingduk bad jingkyrduh.

Haba nga pule ia kane ka jingthoh ka pynlong ia nga ban phai sha ka Gospel u Mathaios 25, kaba nga mutdur ia U Jisu ba Un ong, ‘ba kita kiba da ki billion kiba don ha ka jingduk jingkyrduh kiba ngim tip ia ka kyrteng ka jong ki ki ieng na ka bynta jong Nga,’ U Jisu U ong (Mathaios 25:40) “Shisha nga ong ha phi, Ha kaba phi la leh ia ka ha uwei uba rit tam na kine ki para jong nga, phi la leh kein ha nga.” U Jisu U lah ban wan ha nga bad ha phi ha ka dur jong kine ki billion ki briew kiba duk kiba kyrduh, hato kam dei ia ngi ban iarap ne leh ei ei na ka bynta jong ki? Ngam ong eh tang ban iarap pisa ne jingbam ia ki, hynrei ban iarap ban kren na ka bynta jong ki, ban long u tyndong na ka bynta jong ki. Ka jingkylli kaba nga ju buh ialade kum u pastor, ‘hato ka kamram ka jong nga ka dei tang ban sam ia Ka Ktien U Blei na ka pulpit? Haba kiba bun ki dei ki briew kiba donkam ia ka jingiarap jong ngi, ba ngin leh ei ei ba ngin ieng na ka bynta jong ki.’

Ha kane ka juh ka article, la thoh ruh ba ki daw ki long kiba bun na ka bynta ka jingduk ka jong ki briew, ka lah ban long ba ki kylla duk namar ka jingnion beiñ jongno re jongno, kam dei mo ka kamram jong ngi ka Balang ban kren ia ka jingshisha ba ma ki kin lait na kane ka jingshahteh shahkhum. Ban leh ei ei ia kiba duk kiba kyrduh kam dei kaba ngi lah ban jied ka dei ka jingangnud ka jong U Trai jong ngi U Jisu Khrist, namar lada ngi lah ban leh ei ei na ka bynta jong ki ngi leh ia U Jisu kein.

 

Jingduwai: - “Ah U Blei, pynpeit ia ki khmat ki jong nga ba ngan iohi ia ki briew kiba donkam iaka jingiarap ka jong nga.” -Amen

U Blei Un kyrkhu, Pastor Bidonbok Syiem.

Devotional (14th March 2021)

Topic (8th – 14th March 2021) – “Ka jinglong hok/ ka jinglong ba lah ban shaniah” (Integrity)

“Jar uba ju tuh, to wat tuh shuh, hynrei to un da trei shitom, da kaba trei da la ki kti ia kata kaba bha, ba un ioh ei ei ban ia ai ha uta uba kyrduh”

(Ephesos 4:28)

**************************************

Kum kiba la ioh mad ia ka jingpynksan da ka hok ka jong U Jisu Khrist lyngba ka jingngeit ka jong ngi, la phah ia ngi ban leh ia ki kam kiba bha bad ban im na ka bynta ka burom ka jong U Blei (Ephesos 2:8-10), U Paul ban bteng shuh shuh ia ka jingbatai ka jong u ia kiba ngeit ha Ephesos shaphang ka jingim kaba pyndonburom ia U Blei u ong (Ephesos 4:28) ba ka jingtrei hok, ka jingsbun ban iarap ia kiba kyrduh bad ka bym shim ia ka jong kiwei kata ka dei ka jingim kaba pyndonburom ia U Blei.

U Apostol Paul u kyntu ia ki parabangeit ha Ephesos bad u ong, ba kiba ju tuh kim dei ban tuh shuh (Eph 4:28) kaba mut ba ki don kiba ngeit ha ka Balang ha Ephesos kiba ju mlien ia ka kam ban tuh. Ki nongthoh commentary ki ong ba U Paul u kren ia ki nongtrei kiba bylla sngi (day laborers) ha kato ka por, ki dei ki nongtrei kiba la pyntbit ha ki kam jong ki (skilled laborers) kiba trei hapoh ka Hima Rom, namar ba ka kam jong ki kam da la long kaba tikna bad ka long katkum ki por (Seasonal) kumta kito ki nongtrei ban pyndap ia ki jingdonkam ki jong ki kiba manla ka sngi, ki im ka jingim ban shah pynshoi ban tuh, kumta ka long kaba donkam ia U Paul ban pynkynmaw ia kiba ngeit ha Ephesos ba ki dei ban trei da ka hok ym da kaba tuh, namarba U Blei U ieit bad U burom ia kiba im da kaba trei shitom, kumba U la buh ia U Adam ha ka kper Eden ban trei (Jenesis 2:15) bad U isih ia kiba im da ka jingtuh ba U hukum ba kim dei ban tuh (Eksodos 20:15), bad U Blei Um sngewbha ba ki briew kin shah shitom kum ki nongtuh (1 Petros 4:15).

Hooid, ym don na ngi lehse ki ban tuh ia ka pisa ne ia ki tiar jong kiwei ha ki por kiba la leit, hynrei ki don shibun ki jingtuh kiba ki briew ki tuh kiba kim sngewthuh ba ki tuh, kum kaba tuh ia ka por, kiba trei ia ki kam la jong ki tarajur jong ki ki noh shilliang (Lebitekos 19:36), kaba tuh ia ka burom kaba kiwei kidei ban ioh ngi shim ia ka burom sha lade, ne ngi tuh ia ka burom kaba ngi dei ban ai sha U Blei (Isaiah 48:11), bad ia kine ki jinglong la khang pyrshah ha Ka Ktien ka jogn U Blei.

U Paul u khlem pynkut tang hangta, ban ong uta uba tuh un nym tuh shuh, hynrei kaba donkam ha ka jingim ka jong ngi ki khristan hi ka long ban treihok ha kano kano ka kam kaba ngi trei, ba ngin don ia ka integrity ha ka kam kaba ngi trei bad kata kaba ngi ngi trei hok kam dei eh tang ka jingmyntoi ia ngi hi hynrei haba ngi treihok ia ki kam ki jong ngi ngin ioh ban kyrshan lem ia ki briew kiba kyrduh (Ephesos 4:28).

Jingduwai: - “Ah U Blei, iarap ia nga ba nga lah ban trei hok ha ki kam ki jong nga ba ngan ai ka burom sha Me bad ba ngan kloi ruh ban iarap ia kiba kyrduh.” -Amen

U Blei Un kyrkhu, Pastor Bidonbok Syiem.

Devotional (11th March 2021)

Topic (8th – 14th March 2021) – “Ka jinglong hok/ ka jinglong ba lah ban shaniah” (Integrity)

“Hynrei nga te, ngan iaid ha la ka jingshisha: to pynim ia nga, bad to isynei ia nga.” (Salm 26:11)

**************************************

Ha kawei na ka liang jong ka visiting card jong U Harry Elder ka don ka dur kaba phuh samrkhie ka jong u bad ha kawei pat ka liang u thoh ia ka motto ka jong u kaba ong, “Integrity can be communicated.” (Ia ka jinglong hok lah ban pyni ia ka). Kumba 50 snem ei ei U Harry Elder u trei kum u nongkren (Narrator) bad u actor ha ki program ha ki Radio bad Television. Bad kawei na ki program kiba pawnam bha kiba pynmih ha Radio ka dei kaba la ai kyrteng “Unshackled,” ka dei ka program kaba ki leh ha Chicago, ka program kaba ki shna halor ka jingkylla ka jong ki briew sha ka jingngeit kaba ha U Jisu Khrist (Conversion to Christ). Bad la ong ba ki program kiba U Harry u leh la ki long kiba u kren (narrate) ia kino kino ki program kiba iadei bad ka jingtrei Mission jong ki Balang ne ki program kiba u leh ban ai ki kynja advertisement na ka bynta ki bank, ka jinglong hok bad ka jinglong ba shisha ka jong u ka paw. Kam don kano kano ka jingiatyngkhuh ha ka iaid ka ieng bad ka kren ka khana ka jong u, kumba u kren kumta u im ruh. Hadien ba U Harry u la iap, kawei na ki kotkhubor ha kawei na ki sla ha kata ka kotkhubor ki la ai ia ki jingthoh ba kyrpang shaphang U Harry kum ka jingburom ia ka jingshakri ka jong u bad ki la ai kyrteng ia kata ka jingthoh, “A voice of integrity is silenced, but its messages will live on.” (Ka sur kaba ju kren ia ka jingshisha ka la sngap jar, hynrei ki khubor jong ka kin iai sawa).

Ki briew kum ki jong U Harry ki pynkynmaw ha ngi ia kaei kaba U Dabid u thoh ha ka jingrwai Salm 26, kane ka Salm ka sdang bad ka kut da ki jingthoh shaphang ka Integrity ne ka jinglong hok. Ha ka dkhot kaba 1 (Salm 26:1), ka sdang da kaba thoh, “nga la iaid ha la ka jingshisha” bad ha ka dkhot kaba 11, (Salm 26:11) ka thoh pat, “ngan iaid ha la ka jingshisha” bad hapdeng jong kine ki kyntien U Dabid u thoh ha ka dkhot kaba 2, (Salm 26:2) “To khmih thuh ia nga, Ah Trai, bad to tynjuh ia nga.” Ka jingmut ka jong U Dabid nangne ka long, Uba lah ban bishar ia u hapdeng ka jingiaid ka jong u ha ka jingshisha bad ka jingkut jingmut jong u ban nang iaid ha ka jingshisha dei tang U Blei, bad ha kane ka Salm U Dabid u iathuh ruh ia ka jingthmu ka jong u ban im ka jingim kaba shisha, ka daw ka long ba un ioh pynpaw bad iathuh sha kiwei ia ki kam phylla ki jong U Blei. Kynmaw ba ia ka jinglong hok bad ia ka jinglong kaba lah ban shaniah (Integrity) lah ban pyni ne pynpaw ia ka, da kaba ngi im ka jingim kaba beit bad U Blei.

Jingduwai: - “Ah U Blei, ai bor ia nga ba nga lah ban iaid ha ka jingshisha ha ki por bad ki khyllipmat baroh, namar kata kan long ka jingphla bad ka jingiathuh ka jong nga sha kiwei pat ia ki kam kiba phylla ki jong Me.” -Amen

U Blei Un kyrkhu, Pastor Bidonbok Syiem.

Devotional (12th March 2021)

Topic (8th – 14th March 2021) – “Ka jinglong hok/ ka jinglong ba lah ban shaniah” (Integrity)

“U Hananiah …… u long u briew uba iaineh, bad uba kham sheptieng ia U Blei ban ia kiba bun.” (Nehemiah 7:2)

**************************************

Haba nga pule ia ki khubor bapher bapher, nga iohi ia ki media ba ki thoh bad iathuh ia ki nongsynshar ba ki long kiba bamsap, ki thoh shaphang kita ki lyngdoh niam (priest) ba ki leh khlem akor (abuse) ia ki khynnah. Ka wan ka jingkylli ha nga, hato ngi dang lah ban shem ia ki briew kiba don ia ka jinglong ba lah ban shaniah (integrity)? Uba kumno u briew ne ka briew kiba don ia ka jinglong kaba lah ban shaniah? Kumno ngin ithuh ia kiba kum kita?

Ha Ka Kitab U Nehemiah, U Nehemiah u shem ia u briew ha uba u lah ban shaniah ban leh ia kiei kiei, U Nehemiah u la peit ia U Hananiah ha ka por ba u long u nongsynshar (commander) uba peit ia kata iingsynshar, U Nehemiah u iohi ba U Hananiah u don ia ka jinglong mynsiem, u im ka jingim kaba kham sheptieng ia U Blei ban ia kiba bun ki briew (Nehemiah 7:2), U Hananiah u don ka jinglong kaba bha bad kaba kloi ban shakri ia U Blei. Ha kiwei ki kyntien, ha kaei kaei kaba u leh man ka sngi u burom ia U Blei kumba u burom ia U Syiem, U Hananiah u pdiang ba u long uba rit bad ba U Blei U long Uba khraw bad kaei kaei kaba u leh ka dei ban pyndonburom ia U Blei, bad ha nga hi kata ka dei ka jingim kaba don ia ka integrity ne ka jingim kaba don ia ka jinglong hok.

U Jisu U la long ka rukom ia ngi ha ka jinglong hok bad ha ka jingim kaba lah ban shaniah, ka jingim ka jong U ka iadei bad ki kyntien kiba U kren, bad dei kata ba ki briew ki ia bud ia U, U pher na kiwei pat ki riewniam jong kato ka por, U Jisu U long U juh ha kaba rieh bad ha kaba paw. Ka Integrity ha U Jisu ka long ba Un pynpaw ia ka jinglong ka jong U Blei ha ka jingim ka jong U. U Jisu U kwah na ngi ruh ba ngin long ki briew kiba don ia ka integrity, kumta ngi donkam ban kylli hato kita ki jinglong ba shapoh jong ngi, kum ka jingiaishah, ka bor halor lade, ka jingbha ka paw ne em shabar lyngba ki jingleh bad lyngba ki ktien kiba ngi ngi kren?

Jingduwai: - “Ah U Blei, ai ha nga ia ka mynsiem bad ia ka jingmut jingpyrkhat kaba kum ka jong Me, ba nga lah ban iaid borabor ha ka lynti ka ban pynsngewbha ia Me.” -Amen

U Blei Un kyrkhu, Pastor Bidonbok Syiem.

Devotional (11th March 2021)

Topic (8th – 14th March 2021) – “Ka jinglong hok/ ka jinglong ba lah ban shaniah” (Integrity)

“U Trai U iit ia ki dohnud baroh, bad U sngewthuh ia ki jingpyrkhat baroh jong ki jingmut” (1 Khronikl 28:9)

**************************************

Katkum ki jingshem jong kita ki riewshemphang kiba peit ia kita ki tiar kiba thew ia ki kyntien ki jong ki briew la ki long kiba shisha ne kiba shukor (Lie detection expert) ki ong, “Our natural tendency is to trust people.” (Ka jinglong tynrai jong ngi ka long ban shaniah ia ki briew). Hynrei ym baroh ki long ki briew kiba ngi lah ban shaniah ha ki por baroh, bunsien ki briew ki buhrieh ia ka jinglong ba shisha jong ki ha kaei kaei kaba ki pynpaw shabar.

Haba ngi pule shaphang U Joshua ngi iohi ba U Joshua u kwah ban tip la u lah ne em ban shaniah ia ki nong Gibeon, haba U Blei U la ong ia U Joshua ba u dei ban pynduh noh ia baroh kiba shong ha kata ka ri (Joshua 9:24), ki nong Gibeon tang ba kin ioh ia ka jingshaniah na U Joshua ki la leh mynleh ialade kum kiba wan na ka ri kaba jngai, ki la phong da ki jain kiba jot bad ki juti kiba la rim, ki la ong ia U Joshua (Joshua 9:13) “Ki jain jong ngi ruh bad ki juti jong ngi ki la man rim namar ba jngai eh ka lynti.” Ong ka ktien ka jong U Blei (Joshua 9:7) ba ki khun Israel ki la artatien ia ki, hynrei wat haba ki la artatien ia ki nong Gibeon tangba ki khlem kylli ia kata na ka shyntur ka jong U Blei ong ka kitab U Joshua (Joshua 9:14), bad U Joshua u khlem da pyrkhat bha u la shu shaniah ia ki nong Gibeon da kaba u peit na kita ki jingleh ki jong ki bad u la iasuk bad ki (Joshua 9: 15).

Bun na ngi ruh ngi ialeh ban kylli halade, hato nga lah ban shaniah ia ita ita? Bad bunsien ngi shaniah ia ki briew da kaba ngi bishar bad peit ia kaei kaba ngi iohi ia kaba shabar jong ki, hynrei kaba donkam ia ngi ka long ba ngin iasyllok bad U Blei, ngin pan ia ka jingstad na U ba ngi lah ban tip ia kaei kaba ngi dei ban leh ha ka jingim (Jakob 1:5), ngi donkam ia ka jingstad na U Blei ban tip ban rai iano ba ngi lah ban shaniah ha ka jingim, namarba ngi im ha ka pyrthei kaba ngi shem jingeh iano ba ngin shaniah namar ba kiba bun kim im ka jingim kaba lah ban shaniah, bad bunsien ki buhrieh ia kaei kaei kaba ki long ha kaei kaei kaba ki pynpaw shabar.

Jingduwai: - “Ah U Blei, iada ia nga Trai na ki briew kiba buhrieh ia ka jingshisha, bad ai ha nga ia ka jingstad kaba na Me ba nga lah ban bishar ia kiei kiei kiba bha bad kiei kiei kiba sniew.” -Amen

U Blei Un kyrkhu, Pastor Bidonbok Syiem.

Devotional (10th March 2021)

Topic (8th – 14th March 2021) – “Ka jinglong hok/ ka jinglong ba lah ban shaniah” (Integrity)

“Phi long ka shithi U Khrist ia kaba la trei minot da ngi, ia kaba la thoh ym da ka sia hynrei da U Mynsiem U Blei Uba im, ym ha ki maw lyngkniap hynrei ha ki doh lyngkniap ka dohnud kein” (2 Korinth 3:3)

**************************************

Ka 22 tarik u Naiwieng 1963 ka long ka sngi ha kaba U President J. F. Kennedy u shah siatiap, ha kajuh ka sngi, uwei pat u briew uba khraw u la iap bad uta u dei U Clive Staples Lewis, uba dei u riewstad, u riewpyrkhat, uba hikai ha Oxford University, uba la mad ia ka jingkylla ha ka jingim ka jong u na ka jingim ka bym ngeit blei (Atheism) sha ka jingim kaba tip ia U Blei Uba im, bad udei u nongthoh kot uba khraw uba la thoh bun tylli ki kot bad ia ki kot jong u la pynkylla ruh sha kiba bun ki jait ktien. U la thoh bun ki kot kiba don ha ki bad ka khubor shaphang ka jingngeit Khristan, bad da ki jingthoh ki jong U C.S. Lewis lyngba ki kot ki jong u u la lah ban pynkylla ia kiba bun ki briew ban ngeit ha U Jisu ne U Blei Uba ma u u la ngeit, bad lyngba ki jingthoh jong u u la lah ban pyn kylla kaba-mut wat ia ki briew kiba stad bad kiba shemphang, ia ki nongsynshar (Politicians) bad ia u scientist uba la ioh ruh ia ka Noble Prize uba la kylla bamut haba u pule ia ki jingthoh jong U C.S. Lewis.

Kumba long ia ka jingim ka jong U C.S. Lewis U Blei U khot ia u, ba lyngba ki jingthoh ki jong u ki briew kin ioh ban wan sha ka jingngeit kaba ha U Blei Uba im, hynrei ka jingkhot ka jong U Blei ia ngi baroh kiba ngeit ha U ka long ba ka jingim ka jong ngi hi kan long ka jingthoh ne ka shithi kaba kiwei kin ioh ban pule bad haba ki pule ia ka jingim ka jong ngi ki ruh kin ioh ban ngeit ha U Blei Uba ngi ngi ngeit bad shakri, U Apostol Paul u thoh shai bha ha ka shithi ka jong u sha ki nong Korinth (2 Korinth 3:3) u ong, “Phi long ka shithi U Khrist ia kaba la trei minot da ngi, ia kaba la thoh ym da ka sia hynrei da U Mynsiem U Blei Uba im, ym ha ki maw lyngkniap hynrei ha ki doh lyngkniap ka dohnud kein.” Hooid, U Paul um mut ban ong ba ngi ngi long ka kot ba U Blei Un thoh, hynrei ngi ngi long ki jingthoh ne ki shithi kiba im kiba ngin pynpaw ia U Jisu Khrist lyngba ka jingim ka jong ngi kaba lah ban wanrah ia ka jingkylla ha ka jingim ka jong ki briew.

Khyndiat eh kiba lah ban long kumba long U C.S. Lewis hynrei ia ngi baroh la khot ba ngin pynpaw ia ka burom ka jong U Blei lyngba ka jingim ka jong ngi.

Jingduwai: - “Ah U Blei, Me la khot ia nga ban long u sakhi na ka bynta jong Me hangno hangno haba nga don, iarap ia nga Trai ba nga lah ban im ka jingim ka ban long ka sakhi na ka bynta jong Me.” -Amen

U Blei Un kyrkhu, Pastor Bidonbok Syiem.

Devotional (9th March 2021)

Topic (8th – 14th March 2021) – “Ka jinglong hok/ ka jinglong ba lah ban shaniah” (Integrity)

“Uei un ioh shong sah ha u lum bakyntang jong Me? Uta uba iaid beit, bad uba leh hok, bad uba kren ia kaba shisha ha la ka dohnud” (Salm 15:1-2)

**************************************

U David H. Roper uba dei u pastor, u iathuh ba ha ka por kaba u dang leit ontep ia uwei na ki dkhot jong ka balang ha kaba u don u la iohi ia kawei ka jingthoh ha u lum jingtep ha ka jingtep ka jong uwei u briew uba ma u ruh um ithuh udei uei bad ha uta u lum jingtep la thoh, “J. Holgate: An honest Man” (U J. Holgate: U briew uba hok). Ong u pastor David ba um ithuh ia uta u J. Holgate, hynrei lyngba kita ki jingthoh u sngewthuh ba U J. Holgate udei u briew uba hok.

U Diogenes uba dei u riewpyrkhat jong ki Greek (Greek philosopher), u la pynlut da ki bun tylli ki snem ha ka jingim ka jong u ban iit ia u briew uba hok, bad ha kaba kut u la pynkut da kaba ong, “An honest man could not be found” (Ia u briew uba hok ym lah ban shem). Ki briew kiba hok la shitom ban shem ha kane ka pyrthei kaba ngi ngi im, ka jinglong hok kam dei kaba ngi lah ban jied hynrei ka dei kaba ngi dei ban don. Ka jinglong hok ka dei ruh ka dak jong u briew ne ka briew kiba im borabor ha ka jingdon ryngkat ka jong U Blei. U Dabid u thoh, (Salm 15: 1-2) “Uei un ioh shong sah ha u lum bakyntang jong Me? Uta uba iaid beit, bad uba leh hok, bad uba kren ia kaba shisha ha la ka dohnud.”

Kumta ka long kaba donkam ia nga bad ia ngi ba ngin kylli ialade manla ka khyllipmat jong ka jingim ka jong ngi, hato nga long uba hok bad uba lah ban shaniah ha kiei kiei kiba nga nga leh ha ka jingim? Hato ka don ka jingshisha ha ki ktien kiba nga nga kren? Ne nga pynkyllain wat ia ka jingshisha haba nga kren? Lada ngi shem ba ha ka jingim ka jong ngi kam don ka jingshisha ha kiei kiei kiba ngi leh ha ka jingim ka donkam ia ngi ba ngin phai sha U Blei bad ban pan bor na U Blei ba ngi lah ban im ka jingim kaba hok bad ban don ka dohnud kaba beit.

Jingduwai: - “Ah U Blei, iarap ia nga ba ngan long uba hok ha kaei kaei kaba nga nga leh bad ba ka jingshisha kan don ha kiei kiei kiba nga nga kren.” -Amen

U Blei Un kyrkhu, Pastor Bidonbok Syiem.

Devotional (8th March 2021)

Topic (8th – 14th March 2021) – “Ka jinglong hok/ ka jinglong ba lah ban shaniah” (Integrity)

“Ka nam kaba bha ka kham dei ban jied ban ia ka spah kaba khraw”

(Proberb 22:1)

**************************************

Ka phang ia kaba ngin iapeit ha kane ka taiew (8th – 14th March 2021) ka long shaphang, “Ka jinglong hok/ ka jinglong ba lah ban shaniah” (Integrity). Kane ka phang kan iarap ia ngi ba ngin sngewthuh ba ka jinglong hok ka jong ngi ha kiei kiei kiba ngi leh ha ka jingim ka long kaba donkam haduh katta katta, ba ngi dei ban pynpaw ia ka jinglong hok ka jong ngi la hapoh ne habar, bad ngi dei ban sngewthuh ruh ba ha kaba kut hi ka jingimhok ka long kaba donkam ban ia ka spah kaba khraw.

U Joe Stowell uba la long u president jong ka Moody Bible Institute, bad mynta u ai ia ka jingshakri kum u president jong ka Cornerstone University kaba don ha Grand Rapids, Michigan, bad u nongthoh kot uba la thoh shibun tylli ki kot, ha ka Our Daily Bread kaba 15 tarik U Nailar 2016 u iathuh ba ha kawei ka sngi katba u dang sah ha kawei ka Hotel ha kawei ka shnong kaba rit, u la iohi ia ka jingbun ki briew kiba leit ban rung sha ka ïngmane ha ka por ba ki leit ontep ia uwei u briew, U Joe Stowell u la pyrkhat ba uta u briew un dei beit u briew uba riewspah ne u briew uba pawnam bha hapoh ka shnong, kumta u la mih ban kylli na kita ki trai shnong hangta bad u la ong , “That’s an amazing turnout for a funeral; it must be for a famous person in town.” (Ka la long shisha kaba phylla ban iohi katne u briew uba wan sha kane ka jingleit on tep; nga tharai un dei u briew uba pawnam bha ha ka shnong), hynrei U Joe Stowell u la kyndit ban iohsngew ia ka jubab na uwei na kita ki briew kiba u la kylli, uba la jubab bad ong, “No” (Em), “He wasn’t rich or famous but he was a good man.” (Um shym la long u briew ba riewspah ne pawnam, hynrei u la long u briew uba bha).

Kane ka jingjia ia kaba la iathuh da U Joe Stowell ka pynkynmaw ia nga ia ki kyntien ki jong U Solomon ha ka Kitab ki Proberb 22:1, “Ka nam kaba bha ka kham dei ban jied ban ia ka spah kaba khraw.” Kumta ka long kaba donkam ia ngi ban pyrkhat ba ynda ngi la leit noh na kane ka pyrthei kaei kaba ngi pyni ia ki longdien ki jong ngi? Hato kan don mo kano kano kaba ki kin ioh ban bud ne ban pyrto ia ka jingim ka jong ngi? Aiu ba ki bahaiing hasem, ki lok ki jor kin bud ynda haba ngi ngim don shuh? Ha ka jingim kaba kynja mynsiem kam dei katno ka spah ka phew ngi ieh na ka bynta jong ki longdien ki jong ngi, hynrei ka jingim kaba kumno ngi im kaba lah ban long ka nuksa na ka bynta ki longdien ki jong ngi.

U Joe Stowell u iathuh shuh shuh ha ka por ba u paralok jong u u iap, ka khun kynthei jong u ka thoh kumne shaphang la u jong u kpa, “This world has lost a righteous man and in this world that is no small thing!” (Kane ka pyrthei ka la duh noh ia u briew uba hok bad ha kane ka pyrthei kane kam dei kaei kaei kaba rit). Kata ka dei kaba ngi dei ban pyni ha ka jingim ka jong ngi katba ngi dang im ngi dei ban pyni bad ban im ka jingim kaba hok ne ngi dei ban don ia ka integrity ha kaei kaei kaba ngi leh, namarba ha kaba kut hi kata ka dei kaba donkam tam ban ia ka spah ka phew kaba ngi ngi don.

Jingduwai: - “Ah U Blei, iarap ia nga ba ngan iai beh sha ka jingim kaba hok ka ban long ka jingkyrkhu ia ki longdien ki jong nga bad ka burom ia Me U Blei Uba nga nga shakri.” -Amen

U Blei Un kyrkhu, Pastor Bidonbok Syiem.

Devotional (7th March 2021)

Topic (1st – 7th March 2021) – “Ki jingialeh ha ka jingim” (Life’s Struggles)

“To phin niew ia ka ka jingkmen suda ko para bangeit jong nga haba phi hap ha ki jingtynjuh babun jaid: haba phi tip ba kata kaba phrang ia ka jingngeit jong phi ka pynlong ia ka jingiaishah” (Jakob 1:2-3)

**************************************

Ka jingialehkai Olympic ka long kawei na ki jingialehkai kiba pawnam ha ka pyrthei kaba ju long shisien manla ka saw snem. Lada ngi phaidien sha ka History jong ka jingialehkai Olympic ha ki por kiba mynshwa ka long kaba eh haduh katta katta, kum ka nuksa ha ka Olympic kaba la long ha Athens ha u snem 1896,l a ong ba ia ka jingialehkai Swimming ki la pynlong ha ka Bay of Zea, kam long ka jaka kaba sngewtynnad ia ki nongjngi ban jngi hangta, haba ki jngi hangta ki hap ban jngi ha ka um kaba khriat bad pjah bad u thah uba rben, shibun na ki nongjngi ki la hap ban sangeh noh namar kim lah ban shah don napdeng jong ki kiba ki nongpyllaitim ki hap ban wan ban pyllaitim ia ki, ki hap ban jngi lyngba ka um kaba khriat bad kata ruh ki hap ban pyndep ban jngi haduh shi mile. Hynrei U nongjngi uba na Germany U Alfred Hajos uba 18 snem ka karta hashwa jong ka jingialehkai ula kyllan ia ka met jong u da ka kynja umphniang ba un lah ban shah bad dei ma u ruh uba la jop ha kata ka jingiakop jngi bad haba u la jop u ong, “My will to live, completely overcame my desire to win” (Ka mon jong nga ban im, ka ka la taplup ia ka jingthrang jong nga ban jop). Ha ka jingsngew jong U Alfred u sngew ba ka jingjngi ka jong u ban poi sha ryngkew kam dei eh tang kaba u kwah ban jop ka long ba un laitim namar ba la don shibun ki nongjngi kiba ki nongpyllaitim ki la hap ban pyllaitim ia ki.

Hynrei kam long kumta, haba ngi iakren iaka jingim ka jong u briew kaba manla ka sngi, don shibun ki bym lah ban jngi lyngba ki jingeh ha ka jingim, ngam kren ia ka jingialehkai Olympic, hynrei ha ka jingim ka jong ngi kaba manla ka sngi, ngi dei ban jngi ia ki lat lat kiba long ki jingeh bad ki jingaleh, bad ym baroh kiba lah ban iaid lyngba ia ki.

U Charlie Brown ha ka cartoon series kaba u la ai kyrteng Peanuts, u la tei ia kawei ka sandcastle (iing kaba da u shyiap ha u shiyap), hadien ba u la dep u la peit bad u la ong, “It’s wonderful” (Ka long kaba itynnad). Bad ha kata ka por katba u dang peit ia kata ka iing (Sandcastle) kaba u la shna ka wan kynsan ka lyer bad ka la pynkyllon ia kata ka jingshna ka jong u, u peit da ka jingsngewsih bad u ong, “I know there’s a lesson in this, but I’m not sure what it is.” (Nga tip ba ka don ka jinghikai ia nga nangne, tangba ngam tip tikna kaei kata). Kawei kaba ngi sngewtikna ka long ba ha man u briew ki don ki eriong kiba beh ha ka jingim kiba lah ban pynkynlon ia ka jingim, ia ki ing ki sem ki jong ngi. Kumta hapdeng kita ki jingeh kaba bha ia ngi ka long, ba ngin niew ka jingkmen wat haba ngi don ha pdeng ki jingtynjuh namarba ngi tip ba dei U Blei Uba phrang ia ngi lyngba ki jingtynjuh kiba ngi dei ban mad ha ka jingim (Jakob 1:2-3).

Jingduwai: - “Ah U Blei, aibor ia nga ba nga lah ban shah ia ki jingeh baroh ha ka jingim namar ki long ki jingtynjuh ki jong Me ban phrang ia ka jingim ka jong nga.” -Amen

U Blei Un kyrkhu, Pastor Bidonbok Syiem.

Devotional (6th March 2021)

Topic (1st – 7th March 2021) – “Ki jingialeh ha ka jingim ” (Life’s Struggles)

“Ha U kein ka don ka jingstad bad ka bor: U don ka jingpyrkhat bad ka jingshemphang” (Job 12:13)

**************************************

Haba nga ioh ban leit ban pynlong jingduwai na ka bynta i kpa jong i paralok i jong nga iba ki doctor ki la diagnose ba i ioh ia ka jingpang cancer kaba kham eh, bad ha ka por kaba ki leh ia ka Chemo dei hangta ba i la kylla kaba mut, i la pdiang ruh ia U Trai ha ka jingim ka jong i bad i la kylla long u briew uba ngeit ha U Blei bad i la rung biang sha ka Balang hadien ba i la don shabar ka Balang da ki phew tylli ki snem. Bad ka long kaba phylla ba hadien kata, kata ka jingpang cancer kam don shuh ha i, kumba 2 snem duna ei ei i la lait na kane ka jingpang, hynrei hadien kata kane ka jingpang ka la kynrup biang ia i, bad ka jingshitom jong i ka la kham jur ban ia kaba nyngkong. Ma i bad i lok jong i ki la kylli shibun ki jingkylli, ki jingkylli ba kim sngew lah ban mutdur kumno kane ka jingpang ka wan biang kata ruh kham jur ban ia kaba long mynshwa, hynrei tang kawei kaba itynnad ia ki ka long ba wat ha kata ka jinglong ki buh ia ka jingshaniah ka jong ki tang ha U Blei.

Ka long kaei kaei kaba ngim lah ban sngewthuh, balei ba ngi dei ban iaid lyngba ki jingeh ha ka jingim? Bad kane ruh ka dei ka juh kaba U Job u la iashem, ka jingeh ka bym lah ban sngewthuh ba haba U Job u long u briew uba jan sha U Blei pynban u mad ia ki jingeh kiba kum u briew um lah ban pyrkhat, hynrei ka long kaba phylla haba ngi pule shaphang U Job ba wat hapdeng kiba bun ki jingkylli kiba U la kylli, pynban ha ka lynnong kaba 12 (Job 12) U Job u pynpaw ba U Blei U long Uba khraw, u ong (Job 12: 14), “Ha khmih, U pyntwa noh, te ym don uba lah ban tei pat ia ka.” Ha ka dkhot kaba 16 (Job 12:16) “Ha U kein ki don ka bor bad ka jingtrei ba long kam” (Job 12:23) u ong shuh shuh, “U pynroi ia ki jaid bynriew, bad U pynduh noh ia ki: U pyniar ia ki jaid bynriew, bad U pynkhim ia ki.” Lyngba kine ki kyntien ki jong U Job ngi sngewthuh ba U Job u lah ban pdiang ba kiei kiei ki jia da ka jingtip bad katkum ka jingthmu jong U Blei, namarba ha U Blei ka shong ka bor, U lah ban tei ia ka nongbah U lah ruh ban pynkyllon ia ka, ka shong ha ka bor bad ha ka jingthmu ka jong U Blei. U Job haba um lah ban sngewthuh balei u mad ia kat kita ki jingeh, um don ruh ia ka jubab hynrei kaba sngewtynnad ka long ba ha ka dkhot kaba 13 u ong (Job 12:13) “Ha U kein ka don ka jingstad bad ka bor.” Ngi ruh haba wan ki jingeh bad haba ngim don ka jubab balei ba kine kiei kiei ki jia, hynrei ai ba kane ka khubor kan khot ia ngi ba ngin shaniah ha U wat haba ngim sngewthuh balei ba kiei kiei ki jia, namar ngi tip ba kiei kiei ki jia katkum ka jingthmu ka jong U Blei bad ki jingthmu ki jong U Blei na ka bynta jong ngi ki long borabor kiba bha (Jeremiah 29:11).

Jingduwai: - “Ah U Blei, iarap ia nga ba nga lah ban shaniah ha Me wat haba ngam sngewthuh ia kiei kiei kiba Me leh ha ka jingim ka jong nga, bat skhem ruh ia nga hapdeng ki jingeh.” -Amen

U Blei Un kyrkhu, Pastor Bidonbok Syiem.