Rozumieć Ukrainę

Jak to możliwe, że teraz to Stany Zjednoczone proszą Ukrainę o pomoc w zabezpieczeniu nieba? Jakie kontrowersje narosły wokół relacji Wołodymyra Zełenskiego z Wiktorem Orbánem i czy rzeczywiście padły tam groźby? Dlaczego wojna dronów staje się ekonomiczną pułapką dla Zachodu, w której tania technologia pokonuje systemy warte miliony?

Zapraszamy na podcast, w którym wspólnie analizujemy najważniejsze informacje z Ukrainy i świata, starając się nie dać porwać burzom propagandowym, lecz skupić na tym, co istotne dla zrozumienia trwającej wojny,. Przyglądamy się paradoksalnej sytuacji, w której ukraińska wiedza o zwalczaniu dronów Shahed staje się towarem eksportowym, pożądanym nawet przez mocarstwa. Omawiamy napięcia na linii Kijów-Budapeszt, w tym blokowanie unijnej pomocy i oskarżenia o polityczną „gangsterkę” w kontekście surowców energetycznych. Zastanawiamy się również nad wpływem globalnej geopolityki, w tym konfliktu na Bliskim Wschodzie, na osłabienie uwagi Zachodu i potencjalne wzmocnienie gospodarcze Rosji. Prezentujemy najnowsze badania socjologiczne, które ukazują ewolucję ukraińskiego społeczeństwa - od spadku zaufania do sojuszników, przez powolną zmianę ról płciowych, aż po walkę o prawa mniejszości w armii. Na koniec zaglądamy do „kącika literackiego”, polecając najważniejsze nowości wydawnicze, które pomagają zrozumieć tkankę społeczną Krymu oraz proces odzyskiwania przez Ukrainę własnej tożsamości po latach kolonizacji.

00:00 - Wstęp

04:07 - Lekcje z wojny: drony i technologia

18:36 - Rola Europy i wyzwania geostrategiczne

24:16 - Relacje z Węgrami i blokady w Unii

28:33 - Nastroje społeczne i rola kobiet

35:18 - Sytuacja na froncie i przyszłość armii

40:15 - Kącik literacki: nowe książki i kino

“Robaków rozgryzać nie wolno”,  Tetiana Kolesnychenko, Maciej Stanik

“Wróżby to rzecz zimowa”, Eugenia Kuzniecowa

“Imiona Krymu”, Anastasia Lewkowa

“Проти культурної амнезії”, Wira Ahejewa 

“Культурна колонізація“ Радомир Мокрик

“Мазепа. Тисячоликий герой української історії” Віктор Горобець

"Хто любов та мужність поєднав. ЛҐБТІК+ ветерани в російсько-українській війні", Аліна Сарнацька

“українське кіно незалежності”, Юрій Самусенко

“Марія Примаченко без міфів”, Оксана Семенік

“Острів ГУР. Таємниці. Операції. Війна”, Максим Бутченко

Odcinek inspirowany badaniami Wiry Ahejewej - https://audycje.tokfm.pl/podcast/141525,3-Wojna-przyspiesza-dekolonizacje-strategie-oporu-wplyw-na-imperium-i-odzyskiwanie-glosu

Za produkcję odpowiadają:

Mikołaj Maluchnik | Oko press

Kamil Wrona | Oko press

Anna Fedas | Fundacja Batorego

Katarzyna Groblewska | Fundacja Batorego

Kinga Pękalska | Fundacja Batorego

Zoriana Samotiy | Fundacja Batorego

Jesteśmy też tutaj:

FB: https://www.facebook.com/FundacjaBatorego

IG: https://www.instagram.com/fundacjabatorego/

www: https://www.batory.org.pl/

Podcast finansowany ze środków Open Society Foundations

Jak Elon Musk i starlink wpływają na losy wojny? Czy rok 2027 to realny termin wejścia Ukrainy do Unii Europejskiej? Czy amerykański atak na Iran faktycznie doprowadzi do osłabienia Rosji? Czy też paradoksalnie pomoże jej budżetowi poprzez wzrost cen paliw?

Zapraszamy na odcinek, w którym analizujemy kluczowe wydarzenia wpływające na przyszłość Ukrainy i porządek światowy. Przyglądamy się skutkom ataku na Iran, zastanawiając się, czy doprowadzi on do dekompozycji globalnego układu sił, czy też osłabi pozycję Rosji i jej sojuszników. Szczególną uwagę poświęcamy technologii, omawiając rolę Starlinków, systemów Palantir oraz wpływ potężnych korporacji na przebieg konfliktów zbrojnych. Dyskutujemy również o europejskim systemie bezpieczeństwa, w tym o nowej francuskiej doktrynie odstraszania nuklearnego i szansach na włączenie Polski pod ten parasol ochronny. Na koniec podejmujemy temat cywilizacyjnego wymiaru wojny, badając, jak Ukraińcy definiują swoją tożsamość w opozycji do Moskwy i dlaczego odzyskanie „źródeł duchowych” w Kijowie jest dla nich kluczowym elementem walki o suwerenność.

00:00 - Wstęp

02:46 - Skutki ataku na Iran i upadek reżimu dyktatora

05:58 - Geopolityczne konsekwencje ataku dla Rosji i Chin

16:37 - Sztuczna inteligencja i systemy autonomiczne

20:42 - Wpływ Elona Muska i Starlinków na losy frontu

28:13 - Francuska doktryna nuklearna a pomoc dla Polski

33:49 - Czy Ukraina wygrywa? Analiza strategii zwycięstwa

42:07 - Perspektywy akcesji Ukrainy do Unii Europejskiej

50:42 - Cywilizacyjny wymiar wojny i dekolonizacja kultury

“Ukraine Is Losing the War With Moscow Pressing Its Advantage, Kyiv Should Trade Land for Peace” - https://www.foreignaffairs.com/authors/michael-c-desch

Elon Musk Moves Against the Russians in Ukraine - https://www.theatlantic.com/national-security/2026/02/elon-musk-ukraine-russia-starlink/686155/

“Тінь цивілізації: онтологічна війна та перемога у ній” - https://postinfosociety.com/tin-czyvilizacziyi-ontologichna-vijna-ta-peremoga-u-nij/

“Trump’s feel-bad foreign policy is guided by emotion, not logic” Peter Pomerantsev - https://observer.co.uk/news/international/article/trumps-feel-bad-foreign-policy-is-guided-by-emotion-not-logic

“War Plan: our steps to force russia into peace“ - https://mod.gov.ua/en/news/war-plan-our-steps-to-force-russia-into-peace?utm_source=substack&utm_medium=email

Wywiad z M.Kos - https://www.eurointegration.com.ua/interview/2026/02/27/7232147/ЄС передав Києву умови вступу - https://www.eurointegration.com.ua/articles/2026/02/23/7231766/

Za produkcję odpowiadają:

Mikołaj Maluchnik | Oko press

Kamil Wrona | Oko press

Anna Fedas | Fundacja Batorego

Katarzyna Groblewska | Fundacja Batorego

Kinga Pękalska | Fundacja Batorego

Zoriana Samotiy | Fundacja Batorego

Jesteśmy też tutaj:

FB: https://www.facebook.com/FundacjaBatorego

IG: https://www.instagram.com/fundacjabatorego/www: https://www.batory.org.pl/

Podcast finansowany ze środków Open Society Foundations

Co dokładnie oznacza postulat „ukrainizacji Europy” i dlaczego to Ukraińcy są dziś największymi optymistami na kontynencie? Jaka jest rola USA w obecnym konflikcie i jak Kijów próbuje zarządzać relacjami z administracją Donalda Trumpa? Dlaczego ukraińskie społeczeństwo nie uległo rosyjskiej agresji, mimo że początkowo tylko co czwarty obywatel wierzył w skuteczność oporu?

Zapraszamy na odcinek, w którym podsumowujemy strategiczne wnioski z kolejnej rocznicy pełnoskalowej rosyjskiej agresji. Analizujemy fenomen ukraińskiej odporności i optymizmu, zastanawiając się, czy Europa potrafi wyciągnąć lekcje z postawy narodu, który stał się „latarnią morską” wartości dla całego kontynentu. Rozmawiamy o rewolucji technologicznej na polu walki, gdzie drony i systemy bezpilotowe drastycznie zmieniają doktryny obronne, oraz o tym, jak Ukraina w czasie wojny potrafiła zwielokrotnić produkcję uzbrojenia. Przyglądamy się również skomplikowanej grze dyplomatycznej ze Stanami Zjednoczonymi, wewnętrznym sporom w ukraińskich elitach oraz heroicznej walce o sprawiedliwość i powrót dzieci wywiezionych w głąb Rosji. Na koniec zastanawiamy się nad przyszłością i scenariuszami na rok 2026, szukając odpowiedzi na pytanie, jak zbudować trwałe bezpieczeństwo w obliczu imperialnych zagrożeń.

00:00 Wstęp

01:18 Ukraina jako latarnia morska i lekcja dla Europy

07:16 Nowa natura wojny: technologia i drony na froncie

15:36 Strategiczna neutralizacja i rozwój przemysłu

21:36 Rola USA i Trumpa: presja na pokój przed 4 lipca

28:07 Walka o sprawiedliwość i ściganie zbrodni Putina

31:52 Szantaż nuklearny i pogarda Rosji dla życia

42:42 Fenomen ukraińskiego oporu i przyszłość wojny

Чотири роки повномасштабного вторгнення: головні висновки війни Валерій Залужний - https://www.pravda.com.ua/columns/2026/02/23/8022301/

Wielka wojna Edwin Bendyk - https://www.batory.org.pl/publikacja/wielka-wojna/

Акселератор дорослішання. 23 складні запитання до України і українців на пʼятому році великої війни Євген Глібовицький - https://forbes.ua/columns/pislya-starogo-svitu-23-skladni-pitannya-do-ukraini-i-ukraintsiv-na-pyatomu-rotsi-velikogo-viyni-stattya-evgena-glibovitskogo-24022026-36564?fbclid=IwY2xjawQKgCdleHRuA2FlbQIxMABzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAAEehnr-0pGKKVrnCArlj_N1Fdfokzm_wxILMwsJilISYy7GMBNFjt78a3QMXik_aem_zsDDX77DOH2dVRg4Y0jQFg

Za produkcję odpowiadają:

Mikołaj Maluchnik | Oko press

Kamil Wrona | Oko press

Anna Fedas | Fundacja Batorego

Katarzyna Groblewska | Fundacja Batorego

Kinga Pękalska | Fundacja Batorego

Zoriana Samotiy | Fundacja Batorego

Jesteśmy też tutaj:

FB: https://www.facebook.com/FundacjaBatorego

IG: https://www.instagram.com/fundacjabatorego/

www: https://www.batory.org.pl/

Podcast finansowany ze środków Open Society Foundations

Jak Ukraińcy radzą sobie z blackoutami i zniszczeniami infrastruktury energetycznej? Dlaczego fala migracji z Ukrainy wyhamowała mimo ekstremalnie trudnej zimy? Dlaczego negocjacje pokojowe w obecnym formacie są tak trudne i co oznaczają dla Europy?

Zapraszamy na odcinek, w którym analizujemy bieżącą sytuację w Ukrainie i wyłapujemy kluczowe trendy przed kolejną rocznicą pełnoskalowej agresji. Rozmawiamy o tym, jak ukraińskie społeczeństwo rutynizuje życie w cieniu wojny. Przyglądamy się fenomenowi współpracy państwa z organizacjami społecznymi oraz niezwykłej odporności gospodarki, która mimo zniszczeń wciąż funkcjonuje. Poruszamy również trudne tematy, takie jak reintegracja weteranów, walka z korupcją oraz skomplikowana gra dyplomatyczna na linii Waszyngton-Kijów-Moskwa,. Odwołujemy się do twórczości Serhija Żadana, przypominając, że przyszłość ciemności również nie jest oczywista i zależy od naszej gotowości do jej zniesienia. Zachęcamy do komentowania i subskrybowania!

00:00 - Wstęp

03:39 - Świadectwo z Kijowa: Przetrwać „Generała Mroza”

21:09 - Afera w Energoatomie i słabości system

25:35 - Symbioza państwa ze społeczeństwem obywatelskim

34:06 - Nowoczesna zbrojeniówka i „innowacje skromne”

43:47 - Dyplomacja w cieniu Trumpa i ukraińska teoria zwycięstwa

Ukraina zwyciężyła w Monachium. Wszystko o najważniejszej światowej konferencji bezpieczeństwa i jej konsekwencjach -https://www.pravda.com.ua/rus/articles/2026/02/16/8021227

Jakie są konsekwencje blokady Starlink dla Rosjan i jak starają się znaleźć rozwiązanie? -https://lb.ua/society/2026/02/11/721635_yaki_rosiyan_naslidki.html?utm_source

strona Fundacji "Wróc Żywym" - https://savelife.in.ua/

Za produkcję odpowiadają:

Mikołaj Maluchnik | Oko press

Kamil Wrona | Oko press

Anna Fedas | Fundacja Batorego

Katarzyna Groblewska | Fundacja Batorego

Kinga Pękalska | Fundacja Batorego

Zoriana Samotiy | Fundacja Batorego

Jesteśmy też tutaj:

FB: https://www.facebook.com/FundacjaBatorego

IG: https://www.instagram.com/fundacjabatorego/

www: https://www.batory.org.pl/

Podcast finansowany ze środków Open Society Foundations

W jaki sposób Rosja próbuje niszczyć ukraińską kulturę? Jak ukraiński modernizm służy dziś jako narzędzie dyplomacji kulturalnej? Na czym polegała specyficzna „chytrość” rosyjskiej polityki symbolicznej na terenach okupowanych?

Zapraszamy na odcinek, w którym odwiedzamy Muzeum Sztuki w Łodzi podczas finisażu wyjątkowej wystawy „W oku cyklonu. Modernizm w Ukrainie”. Rozmawiamy o tym, jak ukraińska awangarda odzyskuje swoją podmiotowość na Zachodzie i staje się potężnym narzędziem dyplomacji kulturalnej w obliczu trwającej wojny oraz rosyjskich prób systemowego niszczenia ukraińskiej tożsamości. Przybliżamy tragiczny fenomen „rozstrzelanego odrodzenia” i losy artystów, których niezwykła, polifoniczna twórczość stanowi dziś fundament duchowego oporu i klucz do zrozumienia współczesnej Ukrainy.

Wraz z kuratorką Katią Denisową oraz dyrektorem Danielem Muzyczukiem odkrywamy kulisy bezprecedensowej logistyki ratowania dzieł sztuki wywożonych z Kijowa pod rosyjskim ostrzałem oraz badamy głębokie, wielokulturowe związki modernizmu z Łodzią i Lwowem.

00:00 - Wstęp

11:46 - Fenomen „rozstrzelanego odrodzenia”

21:43 - Katia Denisowa o logistyce wystawy

33:24 - Aleksandra Ekster i siła koloru

39:27 - Kulturowe ludobójstwo i rola sztuki

45:48 - Daniel Muzyczuk o związkach z Łodzią

65:00 - Aleksandra Iwaniuk o polskiej reakcji

Wystawa - https://msl.org.pl/w-oku-cyklonu-modernizm-w-ukrainie

“W oku cyklonu. Modernizm w Ukrainie” - katalog wystawy

“Trwoga powietrzna. Ukraińscy artyści i instytucje kultury w czasie wojny”, Tomasz Ferenc

“Against the Day”, Thomas Pynchon

Za produkcję odpowiadają:

Mikołaj Maluchnik | Oko press

Kamil Wrona | Oko press

Anna Fedas | Fundacja Batorego

Katarzyna Groblewska | Fundacja Batorego

Kinga Pękalska | Fundacja Batorego

Zoriana Samotiy | Fundacja Batorego

Jesteśmy też tutaj:

FB: https://www.facebook.com/FundacjaBatorego

IG: https://www.instagram.com/fundacjabatorego/

www: https://www.batory.org.pl/

Podcast finansowany ze środków Open Society Foundations

Jak może zmienić się ukraińska elita polityczna po zakończeniu konfliktu? Na czym polega koncepcja Ukrainy jako „dostawcy bezpieczeństwa”? Czym jest metoda Foresight i jak Ukraina wykorzystuje ją do planowania przyszłości?

Zapraszamy na odcinek, w którym analizujemy fenomen ukraińskiego myślenia o przyszłości w samym środku wyniszczającej wojny i ekstremalnych mrozów sięgających -25 stopni Celsjusza. Omawiamy najnowsze badania Kijowskiego Międzynarodowego Instytutu Socjologicznego, z których wynika, że pomimo ataków na infrastrukturę, większość Ukraińców wierzy, że za 10 lat ich kraj będzie kwitnącym członkiem Unii Europejskiej, a zaufanie do armii utrzymuje się na poziomie powyżej 90%. Zastanawiamy się, jak to możliwe, że w kraju, gdzie 44% obywateli spodziewa się kontynuacji wojny co najmniej do 2027 roku, optymizm społeczny paradoksalnie rośnie, a państwo zajmuje już 5. miejsce w rankingu ONZ pod względem cyfrowych usług publicznych.

00:00 - Wstęp

03:10 - Rekordowy optymizm mimo trudnej zimy

12:03 - Armia i społeczeństwo jako filary

23:28 - Od pomocy do rozwoju: Foresight 2040

36:44 - Wizja 2035: Make Ukraine Great

47:51 - Państwo jak startup i rola innowacji

53:29 - Potęga mitu i opowiadanie historii

Nowy sondaż - https://www.kiis.com.ua/?lang=ukr&cat=reports&id=1583&page=1&fbclid=IwY2xjawPtPQBleHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZAEwAAEeKxkoGr4g9zXbu74vj0c21mW_7WByI32I6aJ5BMQgg8PdxFPpOqj74yUuZc0_aem_ba8QTqS7Aqp7GdjSMdQH2g

“Ukraine’s military holds lessons for its postwar future” - https://www.ft.com/content/a073a1a2-a276-483e-b50b-32c271ca0ee4

“Візія України 2035»: об’єднані заради майбутнього” - https://uifuture.org/publications/viziya-ukrayiny-2035-obyednani-zarady-majbutnogo/

Книга “Візія України 2035” - Анатолій Амелін, Сергій Гайдайчук, Євгеній Астахов

“Антиутопія Маніфест”. Том 1 i 2,  Зорян Костюк, Олена Панасюк

Strategiczny foresight Ukrainy - https://www.foresightua.com/?pg=welcome

“EU-Ukraine 2035. Strategic foresight analysis on the future of the EU and Ukraine” - https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/STUD/2023/747454/EPRS_STU(2023)747454_EN.pdf

Za produkcję odpowiadają:

Mikołaj Maluchnik | Oko press

Kamil Wrona | Oko press

Anna Fedas | Fundacja Batorego

Katarzyna Groblewska | Fundacja Batorego

Kinga Pękalska | Fundacja Batorego

Zoriana Samotiy | Fundacja Batorego

Jesteśmy też tutaj:

FB: https://www.facebook.com/FundacjaBatorego

IG: https://www.instagram.com/fundacjabatorego/www: https://www.batory.org.pl/

Podcast finansowany ze środków Open Society Foundations

Co chciał osiągnąć Wołodymyr Zełenski, ostro krytykując w Szwajcarii niemoc Europy? Dlaczego, mimo trwającej wojny, odsetek Ukraińców wierzących w sukces swojego państwa w UE wzrósł? Jak ukraińskie społeczeństwo „przepracowuje żałobę” po utracie wsparcia USA?

W najnowszym odcinku przytaczamy zaskakujące dane makroekonomiczne z ogarniętej wojną Ukrainy. Rozmawiamy o nowym celu komunikowanym przez ukraińskie Ministerstwo Obrony, które dąży do eliminowania z pola walki 50 tysięcy Rosjan miesięcznie. Nie zapominamy też o fenomenie polskiej zbiórki na generatory dla Kijowa, w ramach której społeczeństwo zgromadziło ponad 8 milionów złotych.W dalszej części dyskusji analizujemy geopolityczne przetasowania, zastanawiając się, czy Europa jest gotowa na autonomię strategiczną w obliczu polityki Donalda Trumpa i powrotu do „koncertu mocarstw”,. Przyglądamy się ukraińskiej transformacji wewnętrznej, w której obywatele odkrywają własną sprawczość i uczą się żyć w rzeczywistości, gdzie Stany Zjednoczone mogą stać się partnerem transakcyjnym, a nie sojusznikiem,. Poruszamy także wątki polsko-ukraińskie, oraz zapowiadamy wielką konferencję o odbudowie Ukrainy, która ma się odbyć w czerwcu w Gdańsku.

00:00 - Wstęp

03:16 - Czy to koniec Pax Americana? Trump, Reagan i nowa geopolityka

14:02 - "Realizm oparty na wartościach"

20:32 - Zełenski w Davos: Krytyka niemocy Europy i kulisy wizyty

34:02 - Paradoks ukraińskiego optymizmu i "żałoba" po Stanach Zjednoczonych

38:46 - Nowa strategia Kijowa: Eliminacja 50 tysięcy Rosjan miesięcznie

45:12 - Problemy wewnętrzne armii: Niekompetencja dowódców i samowolne oddalenia

50:54 - Renesans relacji polsko-ukraińskich i sukces zbiórki na generatory

58:30 - Zapowiedź czerwcowej konferencji w Gdańsku o przyszłości Ukrainy

Spotkanie ze słuchaczkami w łódzkim Muzeum Sztuki - https://msl.org.pl/finisaz-wystawy-w-oku-cyklonu-modernizm-w-ukrainie-piatek?fbclid=IwY2xjawPVjVZleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFYamJIRDNwUjZNWjcxZ3I3c3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHm1xGXwaAkBZisamyAswlVonU0V-OxdFvBzQA9x1fAxlqnZcDu6LkW9J5KZj_aem_K0TR6k-Gm3WnSQlSxPuoGg

https://www.kyivpost.com/post/68503https://www.reuters.com/world/europe/over-half-ukrainians-oppose-pulling-back-return-security-poll-shows-2026-01-16/

https://www.weforum.org/stories/2026/01/davos-2026-special-address-by-mark-carney-prime-minister-of-canada/

https://www.weforum.org/stories/2026/01/davos-2026-special-address-volodymyr-zelenskyy-president-of-ukraine/

Za produkcję odpowiadają:

Mikołaj Maluchnik | Oko press

Kamil Wrona | Oko press

Anna Fedas | Fundacja Batorego

Katarzyna Groblewska | Fundacja Batorego

Kinga Pękalska | Fundacja Batorego

Zoriana Samotiy | Fundacja Batorego

Jesteśmy też tutaj: FB:

https://www.facebook.com/FundacjaBatorego

IG: https://www.instagram.com/fundacjabatorego/

www: https://www.batory.org.pl/

Podcast finansowany ze środków Open Society Foundations

Jakie są faktyczne dane dotyczące tzw. uchylantów i jak wygląda problem mobilizacji w ukraińskim społeczeństwie? Czy Ukraina rzeczywiście ulega „banderyzacji” i jak zmienia się rola Stepana Bandery jako symbolu w czasie wojny? Dlaczego prezydent Zełenski jest obarczany odpowiedzialnością za korupcję przez większość społeczeństwa?W nowym odcinku „Rozumieć Ukrainę” skupiamy się na twardych danych socjologicznych, omawiając m.in. raport „Wojna i transformacja ukraińskiego społeczeństwa” autorstwa wybitnych badaczy: Wołodymyra Paniotto i Antona Hruszeckiego. Prostujemy głośne doniesienia o rzekomej ucieczce 100 tysięcy mężczyzn po zmianie przepisów, wskazujemy również, że mimo trudów zimy i ataków na infrastrukturę, dominującą emocją wśród ukraińskiego społeczeństwa wciąż pozostaje nadzieja.W naszej rozmowie zaczynamy od wojny kognitywnej i dezinformacji, której celem jest manipulowanie naszym postrzeganiem konfliktu. Analizujemy proces konsolidacji narodu ukraińskiego, który jednoczy się wokół symboli państwowych takich jak hymn czy godło, a nie tylko wokół liderów politycznych. Dyskutujemy o trudnym temacie mobilizacji wojskowej, braku jasnej polityki państwa w tym zakresie oraz o dylematach moralnych związanych z ucieczką przed poborem. Nie pomijamy również wątków historyczno-kulturowych, omawiając koncepcję „wiedzy imperialnej”, która przez lata fałszowała obraz Ukrainy w oczach Zachodu, oraz rolę ukraińskiej socjologii w odkłamywaniu tych mitów.00:00 - Wstęp03:50 - Raport o transformacji społeczeństwa ukraińskiego14:23 - Wiarygodność badań socjologicznych w czasie wojny21:19 - Mit ekspansji NATO a sympatie do Rosji przed wojną32:51 - Konsolidacja narodu i tożsamość obywatelska39:12 - Fake newsy o „banderyzacji” i nowe symbole walki50:05 - Problem uchylantów: dezinformacja kontra rzeczywistość63:39 - Dominacja nadziei w nastrojach społecznychSpotkanie ze słuchaczkami w łódzkim Muzeum Sztuki - Finisaż wystawy „W oku cyklonu. Modernizm w Ukrainie” – piątek | Muzeum Sztuki w Łodzi“Wojna i przemiany społeczeństwa ukraińskiego” - Грушецький Антон, Паніотто Володимир, Війна і трансформація українського суспільства (2022 - березень 2025)Omówienie książki: Ukraińcy 2025. Kolejny rok wojny – AntymatrixOdejście od imperialnego dziedzictwa: jak dziś wygląda dekolonizacja i derusyfikacja Ukrainy https://ms.detector.media/trendi/post/32380/2023-07-09-zvilnytysya-vid-imperskogo-spadku-yak-tryvaie-dekolonizatsiya-ta-derusyfikatsiya/?utm_sourceIlu mężczyzn w wieku 18–22 lat faktycznie wyjechało z Ukrainy: dane polskiej Straży Granicznej https://texty.org.ua/fragments/116235/skilky-naspravdi-vyyixalo-z-ukrayiny-cholovikiv-vikom-18-22-dani-prykordonnykiv-polshchi/Za produkcję odpowiadają:Mikołaj Maluchnik | Oko pressKamil Wrona | Oko pressAnna Fedas | Fundacja Batorego Katarzyna Groblewska | Fundacja BatoregoKinga Pękalska | Fundacja BatoregoZoriana Samotiy | Fundacja Batorego

Jesteśmy też tutaj:

FB: https://www.facebook.com/FundacjaBatorego

IG: https://www.instagram.com/fundacjabatorego/www: https://www.batory.org.pl/

Podcast finansowany ze środków Open Society Foundations

Czym dokładnie jest ekobójstwo (ekocyd) i dlaczego Ukraina walczy o uznanie go za piątą zbrodnię międzynarodową? W jaki sposób zniszczenie tamy w Nowej Kachowce wpisuje się w historyczne strategie wojskowe Związku Radzieckiego? Na czym polega praca ukraińskich inspektorów ekologicznych na terenach przyfrontowych i jak zbierane są dowody zbrodni przeciwko naturze?

W tym odcinku podcastu „Rozumieć Ukrainę” pochylamy się nad tematem ekobójstwa, czyli nowej kategorii zbrodni przeciwko środowisku, która w kontekście rosyjskiej inwazji nabiera szczególnego, tragicznego znaczenia. Rozmawiamy o tym, jak wojna niszczy nie tylko ludzi, ale i całe ekosystemy – od gleb ubijanych przez czołgi i zatruwanych toksynami, po płonące lasy i masową śmierć zwierząt w Morzu Czarnym.

Przyglądamy się najbardziej spektakularnym aktom niszczenia natury, takim jak wysadzenie tamy w Nowej Kachowce, które było elementem starej radzieckiej strategii wojskowej, zakładającej wykorzystanie infrastruktury wodnej jako broni. Analizujemy, dlaczego dla Ukraińców walka o środowisko jest nierozerwalnie związana z procesem dekolonizacji i sprzeciwem wobec rosyjskiego imperializmu, opartego na bezwzględnym wydobyciu surowców.

00:00 - Wstęp

02:17 - Ekobójstwo jako nowa kategoria zbrodni

06:16 - Tama w Nowej Kachowce i strategiczne niszczenie środowiska

17:22 - Etyka ratowania życia i zwierzęta jako ofiary wojny

19:18 - Filozofia Skoworody i panteistyczne podejście do natury

25:41 - Ekologia w cieniu traum: Hołodomor i Czarnobyl

34:48 - Imperializm, ekstrakcjonizm i zasoby naturalne

55:41 - Wizja 2035 i ukraińskie plany na odbudowę kraju

Spotkanie ze słuchaczami w łódzkim Muzeum Sztuki - https://msl.org.pl/finisaz-wystawy-w-oku-cyklonu-modernizm-w-ukrainie-piatek?fbclid=IwY2xjawPVjVZleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFYamJIRDNwUjZNWjcxZ3I3c3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHm1xGXwaAkBZisamyAswlVonU0V-OxdFvBzQA9x1fAxlqnZcDu6LkW9J5KZj_aem_K0TR6k-Gm3WnSQlSxPuoGg

Wystawa we Wrocławiu - https://bwa.wroc.pl/en/event/voices-from-ukraine-landscapes/

Wystawa w Warszawie - https://artmuseum.pl/wystawy/bliski-wschod-daleki-zachod-kijowskie-biennale-2025-blizkii-skhid-dalekii-zakhid-kiyivska-bienale-2025

Skoworoda - https://audycje.tokfm.pl/podcast/144399,12-Skoworoda-filozof-ktory-zdefiniowal-ukrainska-wolnosc

Ukraińskie strategie “wykorzystywania” imperium - https://audycje.tokfm.pl/podcast/141525,3-Wojna-przyspiesza-dekolonizacje-strategie-oporu-wplyw-na-imperium-i-odzyskiwanie-glosu

Wpływ rosyjskiej wojny w Ukrainie na klimat, Raport  24 lutego 2022 – 23 lutego 2025Ekodia - https://ecoaction.org.ua/wp-content/uploads/2025/11/vplyv-ros-viyny-v-ukraini-2022-23-02-2025full.pdf

Ukraina może stać się pierwszym państwem, które będzie domagać się odszkodowań za emisje gazów cieplarnianych spowodowane wojną - https://ecoaction.org.ua/ukraine-seeks-reparations-clim-damage-russian-invasion.html

Despite the risks, Russia continues to use Ukraine’s Zaporizhzhia nuclear plant as a source of leverage - https://thebulletin.org/2024/06/despite-the-risks-russia-continues-to-use-ukraines-zaporizhzhia-nuclear-plant-as-a-source-of-leverage/?utm_source

Katastrofy w Ukrainie w czasach ZSRR - https://nakypilo.ua/novyny/katastrofy-v-ukraini-za-chasiv-srsr/?utm_source

Film Ziemia 1930 | Rezyser Oleksandr Dovzhenko - https://www.youtube.com/watch?v=g43qTQTq42A

Voices from Ukraine. Landscapes. prezentacji postaw twórczych ukraińskich artystów i artystek wobec rosyjskiej inwazji - https://bwa.wroc.pl/wydarzenie/voices-from-ukraine-landscapes/ 

Za produkcję odpowiadają:

Mikołaj Maluchnik | Oko press

Kamil Wrona | Oko press

Anna Fedas | Fundacja Batorego

Katarzyna Groblewska | Fundacja Batorego

Kinga Pękalska | Fundacja Batorego

Zoriana Samotiy | Fundacja Batorego

Jesteśmy też tutaj:

FB: https://www.facebook.com/FundacjaBatorego

IG: https://www.instagram.com/fundacjabatorego/

www: https://www.batory.org.pl/

Podcast finansowany ze środków Open Society Foundations

Dlaczego sukces amerykańskiej operacji w Wenezueli jest uznawany za wizerunkową porażkę Rosji i Putina? Co zarzuca się Służbie Bezpieczeństwa Ukrainy (SBU) w kontekście dymisji Wasyla Maluka?Dlaczego Artur Droń w swojej książce twierdzi, że Hemingway niczego nie wiedział o wojnie?

Wracamy do Państwa po przerwie świątecznej, omawiając burzliwy początek 2026 roku, w którym Donald Trump zaskoczył świat spektakularną operacją wojskową w Wenezueli i uprowadzeniem Nicolasa Maduro. Analizujemy również trzęsienie ziemi na szczytach ukraińskiej władzy: dymisję potężnego Andrija Jermaka i zastąpienie go przez szefa wywiadu wojskowego Kyryła Budanowa, a także kontrowersyjne odwołanie szefa SBU Wasyla Maluka.

Przyglądamy się sytuacji na froncie, gdzie mimo minimalnych zmian terytorialnych w 2025 roku Ukraina wciąż ponosi ogromne straty ludzkie, podczas gdy Rosja wchodzi w rok 2026 z wyczerpanymi rezerwami walutowymi i gospodarką „jadącą na oparach”,. Rozmawiamy o tym, jak amerykańska interwencja w Ameryce Południowej, odwołująca się do doktryny Monroe, wpływa na globalny układ sił, w tym na pozycję Chin oraz na rynek paliw.

Nie zapominamy o kulturze – Edwin dzieli się wrażeniami z lektury najnowszych ukraińskich książek wojennych. Dyskutujemy o tym, jak ukraińscy żołnierze-pisarze dekonstruują mit „hemingwayowskiej” przygody wojennej, pokazując konflikt jako ciężką, egzystencjalną pracę, a nie wybór czy okazję do patosu.

00:00 - Wstęp

04:33 - USA porywaja Maduro

30:50 - Czy Ukraina przegrywa?

34:23 - Bankructwo Rosji?

36:09 - Budanow bierze władzę

44:28 - Czystki w SBU

53:00 - Hemingway się mylił

64:00 - Ambicje Załużnego

Ogólna sytuacja w Ukrainie. BAROMETR – grudzień 2025 https://socis.kiev.ua/ua/2025-12-24/?utm_source=chatgpt.com#pll_switcher

Kyryło Budanow o wyzwaniach stojących przed Ukrainą u schyłku 2025 roku, zasobach Rosji i logice Trumpa. Wywiad - https://suspilne.media/1199212-kirilo-budanov-pro-vikliki-pered-ukrainou-na-kinec-2025-roku-resursi-rosii-ta-logiku-trampa-intervu/

Zełenski przestawia silne postacie na kluczowych stanowiskach. Jak nowe nominacje odzwierciedlają dynamikę wojny - https://www.liga.net/ua/politics/opinion/kadrove-tsunami-navishcho-zelenskyy-perestavliaie-sylni-fihury-na-kliuchovykh-pozytsiiakh

Nie warto przeceniac znaczenia tego, co dzieje się w Wenezueli (Witalij Portnikow) - https://espreso.tv/svit-ya-b-ne-perebilshuvav-znachennya-togo-shcho-vidbuvaetsya-u-venesueli-na-daniy-moment-portnikov

Wenezuela komplikuje grę Rosji (Pawlo Klimkin) - https://24tv.ua/yaki-problemi-dlya-rosiyi-stvoryuye-operatsiya-ssha-venesueli_n2983668?utm_source=chatgpt.com

KSIĄŻKI:

“Łowcy szczęścia”, Wałerij Puzik

“На мінному полі пам'яті. Щоденники, есеї, оповідання”, Максим «Далі» Кривцов

"Життя на межі. Україна, культура та війна", Тетяна Огаркова, Володимир Єрмоленко

“Моя війна”, Валерій Залужний

"Слова і кулі", Наталя Корнієнко, Оксана Гаджій

“Чим воюватимуть у Третій світовій? Нова українська зброя”, Роман Романюк

"Війна дронів. Безпілотники в російсько-українській війні", Михайло Жирохов

“Гемінґвей нічого не знає”, Артур Дронь

Za produkcję odpowiadają:

Mikołaj Maluchnik | Oko press

Kamil Wrona | Oko press

Anna Fedas | Fundacja Batorego

Katarzyna Groblewska | Fundacja Batorego

Kinga Pękalska | Fundacja Batorego

Zoriana Samotiy | Fundacja Batorego

Jesteśmy też tutaj:

FB: https://www.facebook.com/FundacjaBatorego

IG: https://www.instagram.com/fundacjabatorego/www: https://www.batory.org.pl/

Podcast finansowany ze środków Open Society Foundations