Samo zdrowie

Czy w przyszłości będziemy mogli samodzielnie monitorować funkcjonowanie wzroku, także w przypadku zaburzeń pracy siatkówki? Naukowcy z Instytutu Biologii Doświadczalnej im. Marcelego Nenckiego PAN, we współpracy z okulistami, pracują nad narzędziem, które ma wspierać ocenę stanu narządu wzroku i rozwój bardziej precyzyjnych metod neurorehabilitacji. O założeniach trzyletniego projektu badawczego, planowanych badaniach i możliwościach wykorzystania ich wyników w medycynie opowiada kierująca projektem dr hab. Kalina Burnat.

Zaledwie co trzecia uprawniona Polka korzysta z bezpłatnych badań mammograficznych, choć wczesne wykrycie raka piersi zwiększa szanse na skuteczne leczenie. Dlaczego tak wiele kobiet rezygnuje z profilaktyki i kto może najskuteczniej przekonać je do badań - lekarz, bliska osoba, a może lokalny autorytet? O przełamywaniu obaw, zachęcaniu do mammografii oraz wsparciu kobiet mierzących się z chorobą nowotworową rozmawiają Joanna Borkowska, pomysłodawczyni Akcji Słońce, i Joanna Kowalczyk, pacjentka onkologiczna.

Jesienne infekcje dróg oddechowych, chłodne powietrze i zanieczyszczenia mogą nasilać objawy astmy oraz prowadzić do zaostrzeń choroby. Szczególnie niebezpieczna jest sytuacja, gdy przewlekły kaszel, świszczący oddech czy nawracające duszności pozostają nierozpoznane, a pacjent przypisuje je kolejnym przeziębieniom. Jak odróżnić objawy infekcji od sygnałów świadczących o astmie? Kiedy warto wykonać spirometrię i jak zmniejszyć ryzyko jesiennych zaostrzeń? O tym w audycji "Samo zdrowie" Małgorzata Telmińska rozmawia z dr. hab. Piotrem Dąbrowieckim, specjalistą alergologii i chorób wewnętrznych.

Informacja o poważnej chorobie może w jednej chwili zmienić życie pacjenta. Sposób, w jaki lekarz przekazuje diagnozę, ma ogromne znaczenie dla zrozumienia sytuacji, poczucia bezpieczeństwa i dalszej współpracy podczas leczenia. Szczerość jest niezbędna, ale równie ważne są empatia, uważność i umiejętność prowadzenia rozmowy. Jak mówić o trudnym rozpoznaniu, nie odbierając pacjentowi nadziei? Czy skutecznej komunikacji medycznej można się nauczyć? O tym w audycji "Samo zdrowie" Małgorzata Telmińska rozmawia ze Zbigniewem Kowalskim, ekspertem komunikacji medycznej.

Witaminy, minerały i preparaty obiecujące poprawę zdrowia coraz częściej trafiają do naszej codziennej rutyny, nawet gdy nie ma wskazań do ich przyjmowania. Tymczasem suplementy diety nie są lekami, nie służą leczeniu chorób, a stosowane bez uzasadnienia mogą przynieść więcej szkody niż pożytku. Dlaczego łatwiej sięgnąć po kolejną tabletkę niż zmienić nawyki żywieniowe? Kiedy suplementacja rzeczywiście ma sens i czym suplement różni się od produktu leczniczego? O tym w audycji "Samo zdrowie" mówi prof. Zbigniew Gaciong, kardiolog z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Testosteron kojarzy się przede wszystkim z męską seksualnością, ale jego znaczenie dla organizmu jest znacznie szersze. Wpływa między innymi na libido, masę mięśniową, kondycję kości i produkcję czerwonych krwinek, a jego niedobór może odbijać się na zdrowiu i samopoczuciu. O roli testosteronu, objawach zaburzeń hormonalnych oraz możliwościach ich diagnostyki i leczenia mówił prof. Dariusz Kałka, androlog, kardiolog, internista i seksuolog.

Zabiegi medycyny estetycznej mogą wiązać się z poważnym ryzykiem, gdy wykonują je osoby bez odpowiednich kwalifikacji albo gdy preparaty i wyroby stosowane są niezgodnie z przeznaczeniem. Problem jest tym poważniejszy, że zakres nadzoru nad częścią rynku nadal pozostawia luki kompetencyjne między poszczególnymi instytucjami. O skutkach nieprawidłowo wykonywanych zabiegów i o tym, na co powinien zwracać uwagę pacjent, będzie mówił dr n. med. Marek Wasiluk.

Październik przypomina o profilaktyce raka piersi, ale także o znaczeniu regularnych badań w wykrywaniu innych nowotworów dotykających kobiety. Wczesne rozpoznanie choroby zwiększa możliwości skutecznego leczenia, dlatego eksperci zachęcają, by z dostępnych badań korzystać nie tylko podczas "Różowego Października". O profilaktyce i leczeniu nowotworów oraz o doświadczeniu choroby mówią chirurg onkologiczny prof. Zoran Stojcev i pacjentka onkologiczna Agnieszka Wyrwał.

Miejsce zamieszkania i poziom wykształcenia mogą wpływać na świadomość zdrowotną i podejście do profilaktyki. Problemem nie zawsze jest sam dostęp do badań - równie istotne okazują się wiedza, sposób komunikowania informacji i gotowość do korzystania z dostępnych programów. Szczególnie wyraźnie widać to w profilaktyce nowotworowej: z programu badań mammograficznych w ciągu ostatnich dwóch lat skorzystało 32,77 proc. uprawnionych kobiet, a z programu profilaktyki raka szyjki macicy z wykorzystaniem testu HPV HR - 15,22 proc. Jak zmniejszyć te różnice i skuteczniej przekonywać do badań? O profilaktyce i kampanii "Ustal PRIORYTE(TY)" mówi prof. Paweł Koczkodaj z Narodowego Instytutu Onkologii.

Życzliwość może być ważnym wsparciem dla osoby chorej, ale wiele osób obawia się, że niewłaściwe słowa lub gest zostaną źle odebrane. Z raportu towarzyszącego akcji Fundacji "Dr Clown" "Uśmiechnijmy komuś dzień" wynika, że prawie połowa badanych ma takie obawy, a trzy czwarte chciałoby wiedzieć więcej o tym, jak wspierać ludzi znajdujących się w trudnej sytuacji. Co powiedzieć osobie chorej, czego lepiej unikać i jak okazywać wsparcie, żeby rzeczywiście pomagało? O tym mówią Katarzyna Czereszewska z Fundacji "Dr Clown" oraz dr n. med. Łukasz Rakasz, neurochirurg dziecięcy.