Samtal

Samtal

By RÚV
Download on the App Store

Samtal episodes

  • Frásagnir hinna framandi og jaðarsettu.Gísli Pálsson, mannfræðingur.
    Þáttaröð um frásagnir í mannlífinu, frá sjónarhorni heimspeki, bókmenntafræði, stjórnmálafræði, sálarfræði, sálgreiningar, náms- og starfsráðgjafar, sagnfræði, auglýsingafræða, kvikmynda.
    Eftir því sem við vitum best, einkennir það mannkynið um fram aðrar dýrategundir að geta sagt sögur. Það er töluvert andlegt afrek að geta raðað atburðum í tímaröð, þar sem hvert atvik leiðir til hins næsta og úr verður rökleg frásögn. Allir sem ekki búa við vitsmunalega skerðingu af einhverju tagi hafa þessa hæfni. Frásögnin gerir manneskjunni kleift að setja sjálfa sig á svið í tímanum, gera áætlanir, ímynda sér framvindu óorðinna atburða, o.m.fl. Að mörgu leyti er hún forsenda skilnings, ekki síst á fyrirbærum sem þróast og breytast með tímanum.
    Manneskjan er umvafin sögum frá vöggu til grafar, allt frá ævintýrunum sem barninu eru sögð fyrir svefninn, til morðgátna sem leystar eru í sjónvarpsþáttum á hverju kvöldi. Stjórnmálamenn segja sögur, sem stundum eru fjarri raunveruleikanum en hafa mikinn sefjunarmátt. Tekist er á um hvernig eigi að segja sögu tiltekinna atburða og ráða pólítískar skoðanir eða hagsmundir oft ferðinni í því sambandi.
    Þjóðir, þjóðflokkar, ættbálkar og hópar af ýmsu tagi, að ógleymdu mannkyninu öllu, eiga sér sögu, sem er hluti af sögu reikistjörnunnar og lífsins á henni. Það er hlutverk vísinda og fræða að segja þessa sögu, en við skiljum heiminn betur ef við getum sett hann í sögulegt samhengi.
    Hver einstaklingur á sér líka sína sögu sem er einmitt einstök. Þótt hann lifi í núinu, getur fortíðin sótt á og framtíðin vakið kvíða. Það getur verið mikilvægt fyrir hann að henda reiður á eigin sögu til að ná betri tökum á tilveru sinni. Eins er það upplýsandi að þekkja sögu sem flestra annarra, því mannlegt hlutskipti er margs konar. Skilningur á stöðu sem flestra, ekki síst þeirra sem eru hvað ólíkastir manni, víkkar því út vitundina um heiminn og tilveruna.
    Markmið þáttaraðarinnar er að ræða um frásagnir frá sjónarmiði margvíslegra fræða og í ólíku samhengi. Meðal annars verður rætt við bókmenntafræðinga, guðfræðinga, sálfræðinga, rithöfunda, kvikmyndagerðarmenn, námsráðgjafa, stjórnmálafræðinga og sagnfræðinga.
    50 min
  • Frásagnir og fjölmiðlun. Stefán Jón Hafstein.
    Þáttaröð um frásagnir í mannlífinu, frá sjónarhorni heimspeki, bókmenntafræði, stjórnmálafræði, sálarfræði, sálgreiningar, náms- og starfsráðgjafar, sagnfræði, auglýsingafræða, kvikmynda.
    Eftir því sem við vitum best, einkennir það mannkynið um fram aðrar dýrategundir að geta sagt sögur. Það er töluvert andlegt afrek að geta raðað atburðum í tímaröð, þar sem hvert atvik leiðir til hins næsta og úr verður rökleg frásögn. Allir sem ekki búa við vitsmunalega skerðingu af einhverju tagi hafa þessa hæfni. Frásögnin gerir manneskjunni kleift að setja sjálfa sig á svið í tímanum, gera áætlanir, ímynda sér framvindu óorðinna atburða, o.m.fl. Að mörgu leyti er hún forsenda skilnings, ekki síst á fyrirbærum sem þróast og breytast með tímanum.
    Manneskjan er umvafin sögum frá vöggu til grafar, allt frá ævintýrunum sem barninu eru sögð fyrir svefninn, til morðgátna sem leystar eru í sjónvarpsþáttum á hverju kvöldi. Stjórnmálamenn segja sögur, sem stundum eru fjarri raunveruleikanum en hafa mikinn sefjunarmátt. Tekist er á um hvernig eigi að segja sögu tiltekinna atburða og ráða pólítískar skoðanir eða hagsmundir oft ferðinni í því sambandi.
    Þjóðir, þjóðflokkar, ættbálkar og hópar af ýmsu tagi, að ógleymdu mannkyninu öllu, eiga sér sögu, sem er hluti af sögu reikistjörnunnar og lífsins á henni. Það er hlutverk vísinda og fræða að segja þessa sögu, en við skiljum heiminn betur ef við getum sett hann í sögulegt samhengi.
    Hver einstaklingur á sér líka sína sögu sem er einmitt einstök. Þótt hann lifi í núinu, getur fortíðin sótt á og framtíðin vakið kvíða. Það getur verið mikilvægt fyrir hann að henda reiður á eigin sögu til að ná betri tökum á tilveru sinni. Eins er það upplýsandi að þekkja sögu sem flestra annarra, því mannlegt hlutskipti er margs konar. Skilningur á stöðu sem flestra, ekki síst þeirra sem eru hvað ólíkastir manni, víkkar því út vitundina um heiminn og tilveruna.
    Markmið þáttaraðarinnar er að ræða um frásagnir frá sjónarmiði margvíslegra fræða og í ólíku samhengi. Meðal annars verður rætt við bókmenntafræðinga, guðfræðinga, sálfræðinga, rithöfunda, kvikmyndagerðarmenn, námsráðgjafa, stjórnmálafræðinga og sagnfræðinga.
    Í þessum þætti er rætt við Stefán Jón Hafstein.
    51 min
  • Frásagnir og læknavísindi. Dagný Kristjánsdóttir er gestur.
    Þáttaröð um frásagnir í mannlífinu, frá sjónarhorni heimspeki, bókmenntafræði, stjórnmálafræði, sálarfræði, sálgreiningar, náms- og starfsráðgjafar, sagnfræði, auglýsingafræða, kvikmynda.
    Eftir því sem við vitum best, einkennir það mannkynið um fram aðrar dýrategundir að geta sagt sögur. Það er töluvert andlegt afrek að geta raðað atburðum í tímaröð, þar sem hvert atvik leiðir til hins næsta og úr verður rökleg frásögn. Allir sem ekki búa við vitsmunalega skerðingu af einhverju tagi hafa þessa hæfni. Frásögnin gerir manneskjunni kleift að setja sjálfa sig á svið í tímanum, gera áætlanir, ímynda sér framvindu óorðinna atburða, o.m.fl. Að mörgu leyti er hún forsenda skilnings, ekki síst á fyrirbærum sem þróast og breytast með tímanum.
    Manneskjan er umvafin sögum frá vöggu til grafar, allt frá ævintýrunum sem barninu eru sögð fyrir svefninn, til morðgátna sem leystar eru í sjónvarpsþáttum á hverju kvöldi. Stjórnmálamenn segja sögur, sem stundum eru fjarri raunveruleikanum en hafa mikinn sefjunarmátt. Tekist er á um hvernig eigi að segja sögu tiltekinna atburða og ráða pólítískar skoðanir eða hagsmundir oft ferðinni í því sambandi.
    Þjóðir, þjóðflokkar, ættbálkar og hópar af ýmsu tagi, að ógleymdu mannkyninu öllu, eiga sér sögu, sem er hluti af sögu reikistjörnunnar og lífsins á henni. Það er hlutverk vísinda og fræða að segja þessa sögu, en við skiljum heiminn betur ef við getum sett hann í sögulegt samhengi.
    Hver einstaklingur á sér líka sína sögu sem er einmitt einstök. Þótt hann lifi í núinu, getur fortíðin sótt á og framtíðin vakið kvíða. Það getur verið mikilvægt fyrir hann að henda reiður á eigin sögu til að ná betri tökum á tilveru sinni. Eins er það upplýsandi að þekkja sögu sem flestra annarra, því mannlegt hlutskipti er margs konar. Skilningur á stöðu sem flestra, ekki síst þeirra sem eru hvað ólíkastir manni, víkkar því út vitundina um heiminn og tilveruna.
    Markmið þáttaraðarinnar er að ræða um frásagnir frá sjónarmiði margvíslegra fræða og í ólíku samhengi. Meðal annars verður rætt við bókmenntafræðinga, guðfræðinga, sálfræðinga, rithöfunda, kvikmyndagerðarmenn, námsráðgjafa, stjórnmálafræðinga og sagnfræðinga.
    51 min
  • Hvað er frásögn
    Þáttaröð um frásagnir í mannlífinu, frá sjónarhorni heimspeki, bókmenntafræði, stjórnmálafræði, sálarfræði, sálgreiningar, náms- og starfsráðgjafar, sagnfræði, auglýsingafræða, kvikmynda.
    Eftir því sem við vitum best, einkennir það mannkynið um fram aðrar dýrategundir að geta sagt sögur. Það er töluvert andlegt afrek að geta raðað atburðum í tímaröð, þar sem hvert atvik leiðir til hins næsta og úr verður rökleg frásögn. Allir sem ekki búa við vitsmunalega skerðingu af einhverju tagi hafa þessa hæfni. Frásögnin gerir manneskjunni kleift að setja sjálfa sig á svið í tímanum, gera áætlanir, ímynda sér framvindu óorðinna atburða, o.m.fl. Að mörgu leyti er hún forsenda skilnings, ekki síst á fyrirbærum sem þróast og breytast með tímanum.
    Manneskjan er umvafin sögum frá vöggu til grafar, allt frá ævintýrunum sem barninu eru sögð fyrir svefninn, til morðgátna sem leystar eru í sjónvarpsþáttum á hverju kvöldi. Stjórnmálamenn segja sögur, sem stundum eru fjarri raunveruleikanum en hafa mikinn sefjunarmátt. Tekist er á um hvernig eigi að segja sögu tiltekinna atburða og ráða pólítískar skoðanir eða hagsmundir oft ferðinni í því sambandi.
    Þjóðir, þjóðflokkar, ættbálkar og hópar af ýmsu tagi, að ógleymdu mannkyninu öllu, eiga sér sögu, sem er hluti af sögu reikistjörnunnar og lífsins á henni. Það er hlutverk vísinda og fræða að segja þessa sögu, en við skiljum heiminn betur ef við getum sett hann í sögulegt samhengi.
    Hver einstaklingur á sér líka sína sögu sem er einmitt einstök. Þótt hann lifi í núinu, getur fortíðin sótt á og framtíðin vakið kvíða. Það getur verið mikilvægt fyrir hann að henda reiður á eigin sögu til að ná betri tökum á tilveru sinni. Eins er það upplýsandi að þekkja sögu sem flestra annarra, því mannlegt hlutskipti er margs konar. Skilningur á stöðu sem flestra, ekki síst þeirra sem eru hvað ólíkastir manni, víkkar því út vitundina um heiminn og tilveruna.
    Markmið þáttaraðarinnar er að ræða um frásagnir frá sjónarmiði margvíslegra fræða og í ólíku samhengi. Meðal annars verður rætt við bókmenntafræðinga, guðfræðinga, sálfræðinga, rithöfunda, kvikmyndagerðarmenn, námsráðgjafa, stjórnmálafræðinga og sagnfræðinga.Í fyrsta þætti ræða þeir saman Torfi Túlíníus og Ævar Kjartansson.
    51 min
  • Kolbrún Þorbjörg Pálsdóttir
    Í þessum þáttum um menntun og framtíðina liggur þungi umræðunnar á menntun, fremur en framtíðinni, en samt er aðalatriðið að velta því fyrir sér hvert verður form, inntak og gildi menntunar (fyrir einstakling og samfélag) eftir 20-40 ár, þ.e. á árunum 2040-2060, þegar unga fólkið sem nú er hefja sína skólagöngu verður í blóma lífsins.
    Flest af þessu fólki mun upplifa mun hraðari breytingar á sínum lífsferli en við þekkjum nú, þótt sumum okkar þyki nóg um nú þegar. Breytingarnar munu sjást hvarvetna: Ekki síst í daglegu menningarlegu umhverfi, en einnig m.a. í samsetningu jarðarbúa, búsetu og skiptingu gæða, í nýtingu auðlinda, í breytingum á loftslagi, þróun tækni og nýtingu hennar, í atvinnuvegum og atvinnumenningu, í þekkingarsköpun og nýtingu skilnings og þekkingar. Allt þetta vekur spurningar um hlutverk og síðan inntak og form menntunar þegar horft er til næstu áratuga. Ekki er verið að ræða stöðu eða frammistöðu skólakerfisins í dag - leitast er við að horfa eftir megni til framtíðar og er þess vegna að mörgu leyti allt önnur umræða en verið hefur um skólamál (eins mikilvæg og hún þó er).
    Við munum ekki hafa framtíðarspár eða pælingar um framtíðina sem sérstakt viðfangsefni heldur flétta þær inn í samtöl við alla viðmælendur. Þetta ræðst einkum af þeim ásetningi að hafa menntun, hlutverk hennar og eðli í brennidepli, en það hefur eiginlega vantað í vangaveltur um framtíðina undanfarna áratugi. Í þessum síðasta þætti verður rætt við Kolbrúnu Þorbjörgu Pálsdóttur. forseta Menntavísindasviðs HÍ.
    51 min
  • Hrafnhildur Ragnarsdóttir
    Í þessum þáttum um menntun og framtíðina liggur þungi umræðunnar á menntun, fremur en framtíðinni, en samt er aðalatriðið að velta því fyrir sér hvert verður form, inntak og gildi menntunar (fyrir einstakling og samfélag) eftir 20-40 ár, þ.e. á árunum 2040-2060, þegar unga fólkið sem nú er hefja sína skólagöngu verður í blóma lífsins.
    Flest af þessu fólki mun upplifa mun hraðari breytingar á sínum lífsferli en við þekkjum nú, þótt sumum okkar þyki nóg um nú þegar. Breytingarnar munu sjást hvarvetna: Ekki síst í daglegu menningarlegu umhverfi, en einnig m.a. í samsetningu jarðarbúa, búsetu og skiptingu gæða, í nýtingu auðlinda, í breytingum á loftslagi, þróun tækni og nýtingu hennar, í atvinnuvegum og atvinnumenningu, í þekkingarsköpun og nýtingu skilnings og þekkingar. Allt þetta vekur spurningar um hlutverk og síðan inntak og form menntunar þegar horft er til næstu áratuga. Ekki er verið að ræða stöðu eða frammistöðu skólakerfisins í dag - leitast er við að horfa eftir megni til framtíðar og er þess vegna að mörgu leyti allt önnur umræða en verið hefur um skólamál (eins mikilvæg og hún þó er).
    Við munum ekki hafa framtíðarspár eða pælingar um framtíðina sem sérstakt viðfangsefni heldur flétta þær inn í samtöl við alla viðmælendur. Þetta ræðst einkum af þeim ásetningi að hafa menntun, hlutverk hennar og eðli í brennidepli, en það hefur eiginlega vantað í vangaveltur um framtíðina undanfarna áratugi. Næsta sunnudag verður rætt við Hrafnhildi Ragnarsdóttur, fyrrum prófessor á Menntavísindasviði HÍ um máltöku og lesskilning.
    52 min
  • Sigurður Kristinsson
    Í þessum þáttum um menntun og framtíðina liggur þungi umræðunnar á menntun, fremur en framtíðinni, en samt er aðalatriðið að velta því fyrir sér hvert verður form, inntak og gildi menntunar (fyrir einstakling og samfélag) eftir 20-40 ár, þ.e. á árunum 2040-2060, þegar unga fólkið sem nú er hefja sína skólagöngu verður í blóma lífsins.
    Flest af þessu fólki mun upplifa mun hraðari breytingar á sínum lífsferli en við þekkjum nú, þótt sumum okkar þyki nóg um nú þegar. Breytingarnar munu sjást hvarvetna: Ekki síst í daglegu menningarlegu umhverfi, en einnig m.a. í samsetningu jarðarbúa, búsetu og skiptingu gæða, í nýtingu auðlinda, í breytingum á loftslagi, þróun tækni og nýtingu hennar, í atvinnuvegum og atvinnumenningu, í þekkingarsköpun og nýtingu skilnings og þekkingar. Allt þetta vekur spurningar um hlutverk og síðan inntak og form menntunar þegar horft er til næstu áratuga. Ekki er verið að ræða stöðu eða frammistöðu skólakerfisins í dag - leitast er við að horfa eftir megni til framtíðar og er þess vegna að mörgu leyti allt önnur umræða en verið hefur um skólamál (eins mikilvæg og hún þó er).
    Við munum ekki hafa framtíðarspár eða pælingar um framtíðina sem sérstakt viðfangsefni heldur flétta þær inn í samtöl við alla viðmælendur. Þetta ræðst einkum af þeim ásetningi að hafa menntun, hlutverk hennar og eðli í brennidepli, en það hefur eiginlega vantað í vangaveltur um framtíðina undanfarna áratugi.
    52 min
  • Sigrún Aðalbjarnardóttir
    Í þessum þáttum um menntun og framtíðina liggur þungi umræðunnar á menntun, fremur en framtíðinni, en samt er aðalatriðið að velta því fyrir sér hvert verður form, inntak og gildi menntunar (fyrir einstakling og samfélag) eftir 20-40 ár, þ.e. á árunum 2040-2060, þegar unga fólkið sem nú er hefja sína skólagöngu verður í blóma lífsins.
    Flest af þessu fólki mun upplifa mun hraðari breytingar á sínum lífsferli en við þekkjum nú, þótt sumum okkar þyki nóg um nú þegar. Breytingarnar munu sjást hvarvetna: Ekki síst í daglegu menningarlegu umhverfi, en einnig m.a. í samsetningu jarðarbúa, búsetu og skiptingu gæða, í nýtingu auðlinda, í breytingum á loftslagi, þróun tækni og nýtingu hennar, í atvinnuvegum og atvinnumenningu, í þekkingarsköpun og nýtingu skilnings og þekkingar. Allt þetta vekur spurningar um hlutverk og síðan inntak og form menntunar þegar horft er til næstu áratuga. Ekki er verið að ræða stöðu eða frammistöðu skólakerfisins í dag - leitast er við að horfa eftir megni til framtíðar og er þess vegna að mörgu leyti allt önnur umræða en verið hefur um skólamál (eins mikilvæg og hún þó er).
    Við munum ekki hafa framtíðarspár eða pælingar um framtíðina sem sérstakt viðfangsefni heldur flétta þær inn í samtöl við alla viðmælendur. Þetta ræðst einkum af þeim ásetningi að hafa menntun, hlutverk hennar og eðli í brennidepli, en það hefur eiginlega vantað í vangaveltur um framtíðina undanfarna áratugi.
    51 min
  • Berglind Rós Magnúsdóttir
    Í þessum þáttum um menntun og framtíðina liggur þungi umræðunnar á menntun, fremur en framtíðinni, en samt er aðalatriðið að velta því fyrir sér hvert verður form, inntak og gildi menntunar (fyrir einstakling og samfélag) eftir 20-40 ár, þ.e. á árunum 2040-2060, þegar unga fólkið sem nú er hefja sína skólagöngu verður í blóma lífsins.
    Flest af þessu fólki mun upplifa mun hraðari breytingar á sínum lífsferli en við þekkjum nú, þótt sumum okkar þyki nóg um nú þegar. Breytingarnar munu sjást hvarvetna: Ekki síst í daglegu menningarlegu umhverfi, en einnig m.a. í samsetningu jarðarbúa, búsetu og skiptingu gæða, í nýtingu auðlinda, í breytingum á loftslagi, þróun tækni og nýtingu hennar, í atvinnuvegum og atvinnumenningu, í þekkingarsköpun og nýtingu skilnings og þekkingar. Allt þetta vekur spurningar um hlutverk og síðan inntak og form menntunar þegar horft er til næstu áratuga. Ekki er verið að ræða stöðu eða frammistöðu skólakerfisins í dag - leitast er við að horfa eftir megni til framtíðar og er þess vegna að mörgu leyti allt önnur umræða en verið hefur um skólamál (eins mikilvæg og hún þó er).
    Við munum ekki hafa framtíðarspár eða pælingar um framtíðina sem sérstakt viðfangsefni heldur flétta þær inn í samtöl við alla viðmælendur. Þetta ræðst einkum af þeim ásetningi að hafa menntun, hlutverk hennar og eðli í brennidepli, en það hefur eiginlega vantað í vangaveltur um framtíðina undanfarna áratugi.
    57 min
  • Berglind Rós Magnúsdóttir
    Í þessum þáttum um menntun og framtíðina liggur þungi umræðunnar á menntun, fremur en framtíðinni, en samt er aðalatriðið að velta því fyrir sér hvert verður form, inntak og gildi menntunar (fyrir einstakling og samfélag) eftir 20-40 ár, þ.e. á árunum 2040-2060, þegar unga fólkið sem nú er hefja sína skólagöngu verður í blóma lífsins.
    Flest af þessu fólki mun upplifa mun hraðari breytingar á sínum lífsferli en við þekkjum nú, þótt sumum okkar þyki nóg um nú þegar. Breytingarnar munu sjást hvarvetna: Ekki síst í daglegu menningarlegu umhverfi, en einnig m.a. í samsetningu jarðarbúa, búsetu og skiptingu gæða, í nýtingu auðlinda, í breytingum á loftslagi, þróun tækni og nýtingu hennar, í atvinnuvegum og atvinnumenningu, í þekkingarsköpun og nýtingu skilnings og þekkingar. Allt þetta vekur spurningar um hlutverk og síðan inntak og form menntunar þegar horft er til næstu áratuga. Ekki er verið að ræða stöðu eða frammistöðu skólakerfisins í dag - leitast er við að horfa eftir megni til framtíðar og er þess vegna að mörgu leyti allt önnur umræða en verið hefur um skólamál (eins mikilvæg og hún þó er).
    Við munum ekki hafa framtíðarspár eða pælingar um framtíðina sem sérstakt viðfangsefni heldur flétta þær inn í samtöl við alla viðmælendur. Þetta ræðst einkum af þeim ásetningi að hafa menntun, hlutverk hennar og eðli í brennidepli, en það hefur eiginlega vantað í vangaveltur um framtíðina undanfarna áratugi.
    57 min

About Samtal

From the publisher's feed

Umsjónarmenn fá gesti í hljóðver sem ræða um sjálfsmynd frá ýmsum sjónarhornum.