საუბრები ნაპოლეონზე

ტალეირანი 1817 წელს (პიერ პაულ პრუდონის ნახატი)

დღევანდელ ეპიზოდში ჩვენ განვაგრძობთ საუბარს ცნობილი ფრანგი დიპლომატის შარლ მორის დე ტალეირანის ცხოვრებაზე და კარიერაზე. ამჯერად განვიხილავთ 1794-1799 წლების პერიოდს როდესაც ტალეირანი იმყოფებოდა უცხოეთში ხოლო საფრანგეთში დაბრუნების შემდეგ შეძლო ხელისუფლებაში მოსვლა და დაინიშნა საფრანგეთის საგარეო საქმეთა მინისტრად.

შარლ მორის დე ტალეირან პერიგორის შესახებ ბევრ ადამიანს სმენია... მასზე საუბრისას ხშირად აღნიშნავენ იმ გარემოებას რომ 1780 წლიდან მოყოლებული, 50 წლის განმავლობაში, მან ემსახურა, და საბოლოოდ ზურგი შეაქცია, საფრანგეთის ყველა მთავრობას. დღეისათვის საზოგადოების წარმოდგენაში ტალეირანი გაიგივებულია ორ-პირა, გაიძვერა პიროვნებასთან რომელმაც არ იცის რა არის მრწამსი თუ პრინციპები, და პირადი სარგებლობის სურვილით მოქმედებს ყოველთვის. მაგრამ ვფიქრობთ ეს ტალეირანის შაბლონური აღწერაა. ამ პოდკასტში ვეცდებით განვიხილოთ ტალეირანის ცხოვრების პირველი ეტაპი და ახალი კვლევების საფუძველზე შევაფასოთ მისი პიროვნება და მოღვაწეობა.

ბრძოლა ლაიფციგთან (ალექსანდრე ზაუერვეიდის ნახატი)

1813 წლის 16-19 ოქტომბერს ქალაქს ლაიფციგთან გაიმართა გადამწყვეტი ბრძოლა ნაპოლეონსა და მეექვსე კოალიციის ძალებს შორის. ეს ბრძოლა, რომელმაც მალევე "ერების ბრძოლის" (გერმ. Völkerschlacht bei Leipzig) სახელი მოიხვეჭა, ნაპოლეონის ომების ყველაზე მსხვილი სამხედრო დაპირისპირება იყო. მოკავშირეთა მიერ მოპოვებულმა გამარჯვებამ ბოლო ბოუღო ნაპოლეონის ბატონობას გერმანიაში.

ახალ ეპიზოდში განვიხილავთ 1813 წლის შემოდგომის კამპანიის პირველ ნაწილს - ნაპოლეონმა დაამარცხა მოკავშირეები დრეზდენთან მაგრამ ეს გამარჯვება ამაო გამოდგა...

დღეს ჩვენთან სტუმრად არის პროფ. თორნიკე შარაშენიძე, ცნობილი ქართველი ისტორიკოსი და მკვლევარი, ევროპის დიპლომატიის ისტორიაზე არაერთი წიგნის ავტორი. ჩვენი საუბრის თემაა სახელგანთქმული ავსტრიელი სახელმწიფო მოღვაწე და დიპლომატი კლემენს ვენცელ ლოთარ ფონ მეტერნიხი, რომელმაც დიდი როლი ითამაშა ნაპოლეონის დამარცხებაში 1813-1815 წწ. პოდკასტის ამ ეპიზოდში ჩვენ განვიხილავთ მის ადრეულ ცხოვრებას და კარიერას 1813 წლამდე. 

ნაპოლეონი და მეტერნიხი დრეზდენში შეხვედრის დროს, 1813 წლის 26 ივნისი.

დღეს განვიხილავთ პლეიშვიცის დაზავებას რომელიც დაიდო ნაპოლეონსა და მოკავშირეებს შორის 1813 წლის ივნისში. მომდევნო ცხრა კვირის განმავლობაში ორთავე მხარე აქტიურად აწარმოებდა დიპლომატიური მოლაპარაკებებს, რომელთა შედეგად ავსტრია განუდგა ნაპოლეონს და მხარი დაუჭირა მეექვსე კოალიციას.

ელეონორა დენუელი დე ლა პლანი, ნაპოლეონის პირველი ვაჟის დედა.

მართალია ნაპოლეონის ერთადერთი კანონიერი შვილი გარდაიცავალ უშვილოდ 1832 წელს, დღეისათვის არსებობს 100-ზე მეტი პიროვნება რომელთა უშუალო წინაპარი ნაპოლეონია, მათ უმეტესობაა ნაპოლეონის უკანონო შვილების, შარლ ლეონის და ალექსანდრე ვალევსკის, შთამომავლობა.

ნაპოლეონი 1813 წელს (ერნესტ კროფტსის ნახატი)

დღევანდელ ეპიზოდში განვიხილავთ ნაპოლეონის მიერ ფრანგული ჯარის აღორძინებას რუსეთში დამარცხების შემდეგ და მის მიერ 1813 წლის გაზაფხულზე ჩატარებულ წარმატებულ კამპანიას.

დომენიკ-ჟან ლარეის პორტრეტი (ან-ლუი ჟიროდე-ტრიოსონის ნახატი, ლუვრის მუზეუმი)

ჟან-დომენიკ ლარეი... ამ კაცის სახელი დღესდღეობით არც ისე ბევრმა ადამიანმა იცის მაგრამ ნაპოლეონის ომების პერიოდში ლარეი მთელს ევროპაში იყო ცნობილი და მას დიდ პატივს სცემდნენ. ლარეი იყო ფრანგული ჯარის მთავარი ქირურგი და სამხედრო მედიცინის უბადლო ნოვატორი რომელმაც ათასობით ადამიანი გადაარჩინა სიკვდილს. "თუ ოდესმე საჭირო გახდა ჯარის საპატივცემულოდ ერთი პიროვნების ძეგლის დადგმა," აღნიშნა ნაპოლეონმა, "ეს პიროვნება უთუოდ ლარეი უნდა იყოს. ის ხომ ყველა დაჭრილსა და დამაშვრალსა თავისი ოჯახის წევრად თვლის."

("ნაპოლეონის უკან დახევა", პოლონელი მხატვარი ჟერზი კოსაკი)

ამ ეპიზოდში ჩვენ ვაგრძელებთ ნაპოლეონის 1812 წლის რუსული კამპანიის განხილვას და ვეხებით მის მეორე ეტაპს - მოსკოვის დაკავებას, ნაპოლეონის საბედისწერო შეყოვნებას რუსეთში და ხანგრძლივ და რთულ უკან დახევას, რომელმაც „დიდი არმია“ შეიწირა.