საუბრები ნაპოლეონზე

ბოროდინოს ბრძოლა, მხატვარი ლუი ლეჟენი, რომელმაც უშუალო მონაწილეობა მიიღო ბრძოლაში (მსახურობდა მარშალ დავუს კორპუსში)

დღეს ჩვენ მიმოვიხილავთ ბოროდინოს ბრძოლას, ნაპოლეონის ომების ერთ-ერთ ყველაზე სისხლისმღვრელ ბრძოლას სადაც, 1812 წლის 7 სექტემბერს, თორმეტ საათიანი ბრძოლის შემდეგ ნაპოლეონის ჯარმა ვერ შეძლო რუსული არმიის დამარცხება, თუმცა მეორე დღეს რუსმა მთავარსარდალმა მიხეილ კუტუზოვმა უკანდახევის ბრძანება გასცა და მოსკოვისაკენ დაიხია.

დღეს განვიხილავთ რუსეთის კამპანიის პირველ ნახევარს. ნაპოლეონის დიდმა არმიამ გადალახა მდინარე ნემანი მაგრამ ვერ შეძლო რუსებისათვის ბრძოლის თავზე მოხვევა. რუსული ჯარები სმოლენსკისაკენ უკან იხევენ.

მარშალი ნიკოლა შარლ უდინო, რეჯიოს ჰერცოგი (ლევეზუ დე ვეზინის ნახატი)

1812 წლის კამპანიის დროს თავი გამოიჩინა მარშალმა ნიკოლა შარლ უდინომ, ამიტომ გადავწყვიტეთ შემოგთავაზოთ მისი ცხოვრების მოკლე მიმოხილვა.

ფრანგული ჯარის გადასვლა მდინარე ნემანზე, 1812 წ. ივნისში (მაირბახის ნახატი)

პოდკასტში ვსაუბრობთ ევროპის პოლიტიკურ მდგომარეობაზე 1810-12 წლებში; მიმოვიხილავთ რუსეთ-საფრანგეთის 1812 წლის ომის გამომწვევ მიზეზებს, ძალთა ბალანსსა და სტრატეგიებს.

ბრიტანული ფლოტის დამარცხება გრან პორტის ბრძოლაში 1810 წელს (პიერ-ჟულიენ გილბერტის ნახატი). 

დღეს განვიხილავთ ნაპოლეონის ომების ზეგავლენას სამხრეთ აზიაში და შორეულ აღმოსავლეთში, მათ შორის ბრძოლას მასკარენის კუნძულებისათვის, ბრიტანული ხელისუფლების დამყარება ინდოეთში, ბრიტანული ექსპედიცია მაკაოში და "ნაგასაკის ინცინდენტი."

გენერალ ბერესფორდის და ბრიტანული საექსპედიციო კორპუსის დანებება ბუენოს აერესში 1806 წელს (მხატვარი შარლ ფუქერე, 1909 წ.)

დღევანდელ ეპიზოდში განვიხილავთ ბრიტანეთის მიერ მოწყობილ ექსპედიციებს სამხრეთ აფრიკაში და სამხრეთ ამერიკაში, 1806-1807 წწ.

ტრაფალგარის ბრძოლა (ოგიუსტ მაიერის ნახატი). წინა პლანზე განადგურებული ხომალდი არის ფრანგული სახაზო გემი Bucentaure.

დღევანდელ ეპიზოდში განვიხილავთ ტრაფალგარის ბრძოლას, 1805 წლის 21 ოქტომბერს, სადაც ადმირალ ჰორაციო ნელსონის ფლოტმა გაანადგურა საფრანგეთის და ესპანეთის გაერთიანებული საზღვაო ძალები.

1805-1809 წლებში მოპოვებული გამარჯვებების შედეგად ნაპოლეონს მიეცა საშუალება შეექმნა დიდი იმპერია რომელიც, მის წარმოდგენაში, აწი უკვე დაშლილი საღვთო რომის იმპერიის ადგილს დაიკავებდა და ევროპის გაერთიანებას დაისახავდა მიზნად. ნაპოლეონის ამ მისწრაფებამ, მიუხედავად იმისა რომ ის ხანმოკლე აღმოჩნდა, დიდი ზეგავლენა იქონია თანამედროვე ევროპული სახელმწიფოების და საზოგადოებების ჩამოყალიბების პროცესში. იმპერიულ რეჟიმს ახასიათებდა როგორც პროგრესული ისე რეაქციული მისწრაფებები, რის გამოც ფრანგი ისტორიკოსი ლუი ბერჟერონი აღნიშნავს რომ “პარადოქსალურია მაგრამ ნაპოლეონი ერთდროულად უსწრებდა და ჩამორჩეოდა თავის დროს, ის ერთდროულად იყო განმანათლებლობის ეპოქის უკანასკნელი დესპოტი და ამავე დროს თანამედროვე სახელმწიფოს შემქმნელი.“

ფრანსუა ეტიენ კრისტოფ კელერმანი საფრანგეთის არმიისთვის სიმამაცისა და გამოცდილების სიმბოლოს წარმოადგენდა. ამავე დროს პატიოსნობითა და სამართლიანობით განთქმულ კელერმანს დიდ პატივს სცემდნენ ჯარში. თვით ნაპოლეონმაც ჯეროვნად დააფასა მისი დამსახურებები და საფრანგეთის საპატიო მარშლობა უბოძა. ნაპოლეონის მარშლების უმრავლესობისაგან განსხვავებით, კელერმანმა თავისი წარმატებების დიდ ნაწილს სწორედ ძველი რეჟიმის დროს მიაღწია და ნაპოლეონის ომებში მონაწილეობა არ მიუღია.

ნაპოლეონის ვაგრამის ბრძოლის დროს (ორას ვერნეს ნახატი)

დღეს ჩვენ ვასრულებთ მეხუთე კოალიციის ომის განხილვას და ვსაუბრობთ ვაგრამის ბრძოლაზე, ნაპოლეონის ომების ერთ-ერთ უდიდეს შეტაკებაზე რომელიც ნაპოლეონმა მოიგო 1809 წლის 5-6 ივლისს. 

ერცჰერცოგი კარლი 1809 წლის კამპანიის დროს (იოჰან პიტერ კრაფტის ნახატი)