صدانت

گفتار دوم | ۸ آگوست ۲۰۲۳

گفتار اول | ۱ آگوست ۲۰۲۳

فلسفه‌ورزی به سبک دوباتن

مردم عادی همیشه دور از فلسفه و بی‌بهره از زیبایی‌های آن بودند و کسی به فکر بیان کردن مفاهیم فلسفی به زبان ساده نبود. یکی از کسانی که در این زمینه تلاش‌های بسیاری کرده، آلن دوباتن است. فیلسوف و نویسنده سوییسی که کتاب‌های او کمک بسیاری به این روند کرده و همواره به دنبال پاسخی برای مهم‌ترین پرسش‌های زندگی انسان بوده است. از مجموعه «به روایت مدرسه آلن دوباتن» تاکنون سه کتاب با عناوین «هفت مهارت عاطفی برای خوب زیستن»، «فرهنگ به چه کار می‌آید» و «رام کردن سرمایه‌داری» به همت نشر کرگدن منتشر شده است.

نشست هفتگی شهرکتاب در روز سه شنبه ۳۰ خرداد ۱۴۰۲ به تحلیل و بررسی فلسفه‌ورزی به سبک دوباتن اختصاص داشت که با حضور ایمان فانی، کاوه بهبهانی، حمیده بحرینی و رضا بهرامی در مرکز فرهنگی شهر کتاب واقع در خیابان شهید بهشتی، خیابان شهید احمد قصیر (بخارست)، نبش کوچه‌ی سوم برگزار شد.

توضیحات بیشتر:

https://3danet.ir/ideology-goftar-andisheh/

توضیحات بیشتر:

https://3danet.ir/ideology-goftar-andisheh/

توضیحات بیشتر:

https://3danet.ir/ideology-goftar-andisheh/

عنوان: "انعطاف‌پذیری شناختی" و ابعاد اجتماعی شکوفایی: گذار از معلولیت به "دگرتوانی"

خلاصه‌ای از آنچه عرضه خواهد شد:

در جلسه‌ی قبل با بحث درباره‌ی روان‌درمانی و مشاوره، به عوامل درونی پیرامون شکوفایی انسانی اشاره کردیم، در این جلسه تأملی خواهیم داشت بر نقش عوامل محیطی. این کار را با تمرکز بر مفهوم «معلولیت» انجام می‌دهیم و به پیامدهای این موضوع در شکوفایی همه‌ی انسان‌ها اشاره خواهیم کرد. (از معلولیت جسمی فقط به‌عنوان نمونه‌ای از عوامل ایجاد محرومیت نام می‌بریم اما این سخن بر تمام درجاتی از محرومیت که افراد جامعه تجربه کنند نیز صادق است.)

در جلسات گذشته گفتیم می‌توان خوانشی تکاملی از شکوفایی انسان ارائه کرد که ایرادات وارد بر داروینیسم اجتماعی را، که درصدد حذف ناتوان‌ها و کم‌توان‌ها در راستای به‌نژادی انسان بود، نداشته باشد. در این جلسه این خوانش بدیل را معرفی خواهیم کرد. (این جلسه آخرین جلسه از مجموعه‌ی چهار سخنرانیِ پیرامون خوانشی تکاملی از شکوفایی و خوب‎‌زیستن است.)

ابتدا از این دعوی دفاع می‌شود: «فرد نابینایی که در روستای محرومی از آفریقا زندگی می‌کند به نسبت فرد مشابهی که همان میزان از آسیب چشمی را دارد اما در توکیو زندگی می‌کند، به معنای واحدی معلول نیست.» می‌توان فردی را که در توکیو زندگی می‌کند و توانسته است با توجه به امکاناتی که جامعه برای او فراهم کرده قابلیت‌های خود را به نحوی پرورش دهد که شهروندی فعال باشد، «دگرتوان» نامید و نه «معلول».

اگر نشان دهیم که مفهوم معلولیت وابسته به محیط است نشان داده‌ا‌یم که می‌توان مفهوم معلولیت را با تغییر در محیط تغییر داد. از این نکته در بحث شکوفایی قابلیت‌ها در تمام انسان‌ها بهره می‌گیریم و از اقتصاد و سیاست شادکامی سخن خواهیم گفت و وظیفه‌ی اصلی دولت‌ها را افزایش شکوفایی مردم جامعه معرفی خواهیم کرد.

همچنین اشاره خواهیم کرد که شکوفایی و خوب زیستن نیازمند شرایط محیطی متناسب است و "آزادی انتخاب" و "عدالت اجتماعی" در صدر  چنین شرایطی‌اند.

اگر شکوفایی وابسته به شرایط است باید نگاهی ویژه به تغییرات محیطی داشته باشیم و اثرات تغییراتی مانند گرمایش زمین، افزایش اتوماسیون، و گسترش انقلاب صنعتی چهارم (از جمله گسترش هوش مصنوعی) را بر شکوفایی انسان رصد کنیم.

از نیاز روزافزون به "مهارت‌های نرم" سخن خواهیم گفت. در چنین شرایطی چگونه می‌توان "انعطاف‌پذیری شناختی" را افزایش داد و تاثیرات آن بر خوب‌زیستن مردم چیست؟

روان‌درمانی چه توصیه‌ای برای

«انسان نوعی» دارد؟

روان‌درمانگر کسی است که به مراجع کمک می‌کند تا عاداتی (رفتارها، هیجانات، یا افکار) را که ناخوشایندند، تشخیص، و سپس تغییر دهد: برخی را کلاً حذف، با برخی دیگر خود را سازگار، یا عادات خوشایندی را در خود ایجاد کند.

همین توصیف کوتاه مشخص می‌کند که چرا روان‌درمانی مورد توجه عموم مردم قرار گرفته است: زیرا در جهانی زندگی می‌کنیم که همه می‌خواهند شادتر زندگی کنند.

روان‌درمانگران از تکنیک‌های بسیار متنوعی در این راه بهره می‌برند که برخی از آنها فقط برای بیمارانی خاص قابل تجویزند. با این‌حال شاهد آن هستیم که برخی توصیه‌های عمومی توسط غیرمتخصصان برای همگان و در جلسات عمومی عرضه می‌شود؛ توصیه‌هایی که حتی ممکن است برای برخی افراد عمل به آنها خطرآفرین باشد.

دسته‌ی بزرگی از توصیه‌های غیرتخصصیِ سخنرانانِ به اصطلاح «انگیزشی» که فرد را به رجوع به درون خود دعوت می‌کنند، هرچند ممکن است برای برخی بیمارانِ خاص کارآمد باشد، اما به عنوان توصیه‌هایی عمومی قطعاً ناکارآمدند. این توصیه‌های تخدیری، هرچه بیشتر ارتباط فرد را با محیط پیرامونی کاهش می‌دهند.

نشست علمی «آیا انسان ذاتا موجودی جنسی است؟» با حضور و سخنرانی آذرخش مکری و عفت السادات مرقاتی خویی پنجشنبه ۴ خرداد ۱۴۰۲ در سالن فردوسی به همت گروه سلامت جنسی رسش و خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد.

دومین قسمت از برنامه «شیوه» در سال ۱۴۰۲ با موضوع «لیبرالیسم اقتصادی»