صادق زیباکلام

قسمت دوم فایل صوتی کتاب «دکتر محمد ملکی استادی برای همه فصول»
با صدای نویسنده کتاب «صادق زیباکلام»
ضبط در استودیو «شنوتو»

Hosted on SHENOTO

قسمت اول فایل صوتی کتاب «دکتر محمد ملکی استادی برای همه فصول»
با صدای نویسنده کتاب «صادق زیباکلام»
ضبط در استودیو «شنوتو»

Hosted on SHENOTO

فایل صوتی سخنرانی صادق زیباکلام در «موسسه فرهنگی هنری ندای تاریخ»

Hosted on SHENOTO

یادداشت «شاه، آمریکا و انگلیس را حامی انقلاب می‌دانست» که به مناسبت 26دی‌ماه، سالگرد خروج ایشان از کشور در سال 57، درج شده بود مقادیر زیادی لعن و نفرین برایم به همراه داشت. من البته مدت‌هاست که به توهین‌های رکیک و غیر رکیک خو گرفته‌ام. منتهی همچون «طوبی خانم» هیچ‌وقت آن‌ها را واقعاً قبول نکرده‌ام، اما همچون او که دست بلند کردن دایم «آقا مرتضی» همسرش به‌صورت بخشی از زندگی‌اش درآمده بود، من هم به‌عنوان بخشی از واقعیت‌های جامعه‌ای که در آن زندگی می‌کنم قبول کرده‌ام که منظما به‌واسطه بیان نظراتم می‌بایستی مورد توهین واقع شوم. قبول کرده‌ام که نظری را در نهایت ادب و احترام و بدون آنکه به کسی کوچک‌ترین اسایه ادب و بی‌احترامی‌کرده باشم، ابراز می‌کنم و دفعتاً طوفانی از هتاکی و دشنام به سمتم به راه می‌افتد. نمی‌دانم در جوامع دیگر، مثلاً در نروژ، ژاپن، هند، ترکیه، گینه بیسایو یا حبشه (که هیچ‌یک از داعیه‌های رهبری جهانی ما را هم ندارند) هم آیا این طور است که یک نفر نظری سیاسی و اجتماعی بدهد و در واکنش به آن گردبادی از فحاشی به خواهر، مادر، مرده، زنده و جدوآبادش نثار شود؟ شاید هم عقب‌ماندگی فقط محدود به تولید پیکان و پراید نمی‌شود. بگذریم.
من پاسخم را به دو بخش جداگانه تقسیم کرده‌ام.بخش نخست در خصوص توهین‌ها و درست‌تر گفته باشم جامعه‌شناسی توهین‌کنندگان به خودم؛ و بخش دیگر اصل موضوع آن یادداشت: اینکه چرا عده‌ای، ازجمله محمدرضا پهلوی، باور دارند که انقلاب اسلامی توطیه قدرت‌های خارجی می‌بوده؟ این بخش را انشاالله در پست جداگانه‌ای خواهم آورد.
اما توهین‌هایی که سر این پست به من شد واقعاً دردم آورد. درست مثل کشیده‌ای که آن روز «طوبی خانم» از «آقا مرتضی» همسرش خورد و این بار بهش واقعاً گران آمد چون هرچه فکر کرد که «آقا مرتضی» این دفعه دیگه به چه بهانه‌ای دست بر رویش بلند کرده بود عقلش به جایی نرسید، من هم هرقدر فکر کردم که هتاکی‌ها و فحاشی‌های این دفعه به چه جرمی علیه‌ام سرازیر ‌شدند را واقعاً درک نکردم.
دوستان عزیز، در آن یادداشت من صرفاً آنچه را که محمدرضا پهلوی در مورد انقلاب سال57 اعتقاد می‌داشته را بیان کرده بودم. هرچه گفته‌ بودم تصویر و تصور شاه در قبال ناآرامی‌های سال 57 می‌بوده. نه یک کلام از خودم گفته بودم و نه تحلیلی، تفسیری و تبیینی کرده بودم. هرچه بوده، زشت، زیبا، غلط، درست، حق یا ناحق تصویر و تصور شاه از انقلاب سال 57 بوده است. در ثانی، نه گفته‌ بودم آنچه او باور می‌داشته درست بوده و نه نوشته بودم غلط می‌بوده. اساساً هیچ داوری در قبال برداشت و فهم شاه نکرده بودم. بلکه صرفاً و فقط آنچه را که شاه تصور می‌کرده و باور داشته را نقل کرده بودم. البته در فضای ایدیولوژیک‌زده و سیاست‌زده‌ ما، معمولاً کم اتفاق می‌افتاد که نویسندگان باور سوژه‌شان را دست‌نخورده و آن‌گونه که سوژه خود باور داشته روایت نمایند. معمولاً اگر با آن روایت مخالف باشند، آن را به‌صورت «له و لَوَورده» شده و با انواع و اقسام تحریف، دست‌کاری و کم‌وزیاد کردن روایت می‌کنند؛ اما من این کار را نکرده بودم؛ و معمولاً هم نمی‌کنم. اگر کسی امروز که 36 سال از فوت محمدرضا پهلوی می‌گذرد، در آن دنیا از ایشان بپرسد که اعلیحضرت، صادق زیباکلام می‌گوید که شما اعتقادی به اصالت و خودجوش بودن آن حوادث و رویدادها نمی‌داشته‌اید، آیا او درست می‌گوید؟ شاه یقیناً پاسخ خواهد داد که «آری درست می‌گوید و آن انقلاب توطیه غربی‌ها علیه من بود.» اگر این صغری و کبری درست باشد، در آن صورت من نمی‌دانم آن‌همه فحش چرا نثارم شد؟ آن مقدار که من توانستم کامنت‌ها را دسته‌بندی نمایم، بیشترِ توهین‌ها از همان دو گروه مخالفین همیشگی‌ام بود.
خیلی کلی گفته باشم، من دو گروه مخالفین بسیار جدی و تندرو دارم: گروه نخست مخالفین سرسخت انقلاب و نظام هستند؛ و گروه دوم موافقین قسم‌خورده انقلاب و نظام. دوگروهی که اتفاقاً مقابل یکدیگر هستند، اما در خصوص مخالفت‌ و بغض و کینه‌شان نسبت به من اتفاق‌نظر کامل دارند. گروه اول (مخالفین انقلاب) نفرتشان از من به‌واسطه آن است که اولاً متهمم می‌کنند در به وجود آوردن انقلاب؛ ثانیاً، من را شریک و در حقیقت «شریک جرم» همه رویدادهای تلخ و البته به ندرت شیرین که در این 38ساله در کشور اتفاق افتاده می شمارند؛ ثالثاً مقصر در وضعیتی که ایران امروزه به آن گرفتار آمده می‌دانند. جدای از کیفرخواست تاریخی‌ام پیرامون انقلاب، منظما هم به من یادآور می‌شوند که «فکر نکنم خیلی زرنگ هستم و توانسته‌ام آن‌ها را با انتقاداتم از…

Hosted on SHENOTO

یادداشت صادق زیباکلام در روزنامه شرق با عنوان: «شاه، آمریکا و انگلیس را حامی انقلاب می‌دانست.»
https://t.me/sadeghZibakalam/1293

Hosted on SHENOTO

شاید نخستین مطلبی که می‌بایست درخصوص این کتاب گفت پیرامون آن چیزی باشد که آن نیست. این کتاب نه مصاحبه با آقای هاشمی رفسنجانی است، نه گفتگوست، نه تاریخ شفاهی و نه نقل خاطرات. از این بابت این کتاب هیچ ارتباطی با سایر کتب و آثار متعددی که تاکنون از آقای هاشمی تالیف شده ندارد. در تمامی آن آثار، چه در قالب خاطرات و یا مصاحبه، آقای هاشمی متکلم وحده هستند. به این معنا که ایشان یا مطالبی را به صورت خاطرات نوشته‌اند و یا آنکه از ایشان پرسش‌هایی شده و آقای هاشمی هم پاسخ داده‌اند. کتاب حاضر اساساً این‌گونه نیست. این کتاب فی‌الواقع گفتگو با آقای هاشمی است؛ یا درست‌تر گفته باشیم، بحث و گفتگو با ایشان است. بحث و گفتگوهایی که در مواردی بدل به جدل و گفتگوهایی صریح شده است.

سرگذشت به وجود آمدن این کتاب هم همچون فضا و محتوای آن غیرمترقبه و برخلاف تصور بسیاری «تصادفی» بود. داستان آن بازمی‌گردد به سال‌های 78 ـ 1377؛ سال‌های طلایی دوم خرداد، اصلاحات، جامعه مدنی و سایر رویاهای شیرین آن سال‌ها. سرمست و مغرور از پیروزی و فضای بعد از دوم خرداد، برخی از «دوم خردادی»های جوان‌تر، رادیکال‌تر، مغرورتر و درعین‌حال کم‌تجربه‌تر که فکر می‌کردند کار تمام شده است، نه‌تنها به سروقت برخی از بنیان‌ها، ارزش‌ها و مفاهیم نظام و انقلاب رفتند، بلکه در ادامه آن شماری از چهره‌ها و شخصیت‌های محوری نظام را نیز هدف گرفتند. نقد یا درست‌تر گفته باشیم، به زیر سوال بردن ارزش‌ها و چهره‌های شاخص نظام، ابزاری شده بود برای کسب محبوبیت، شهرت و بر سر زبان‌ها افتادن. چنین شد که شماری از رادیکال‌های دوم خردادی پدیده هاشمی رفسنجانی را کشف کردند. هاشمی بدل به ابزاری گردید که منتقدین تلاش می‌کردند تا با حمله و بی‌اعتبار ساختن وی اسباب شهرت، تشخص و اعتبار بخشیدن به خویش را فراهم آورند. به‌تدریج در نزد برخی مطبوعات و محافل دوم خردادی، هاشمی بدل شد به عاملی برای آنکه همه خرابی‌ها، ناکامی‌ها و هر آنچه بعد از انقلاب سیاه و نامطلوب بود بر سر وی ریخته شود. اگر دولت موقت (دولت مرحوم مهندس بازرگان) یا لیبرال‌ها ناکام مانده بودند، اگر روحانیت بعد از انقلاب سعی کرده بوده تا پست‌های اجرایی را قبضه نماید، اگر سفارت آمریکا به اشغال درآمده و کارکنان آن به گروگان گرفته شده بودند، جملگی زیر سر هاشمی قلمداد شد. اگر جنگ بعد از فتح خرمشهر (خرداد 1361) تا مرداد 1367 ادامه پیدا کرده بود به‌واسطه هاشمی بود؛ اگر فضای سیاسی جامعه تنگ شده بود، مقصر هاشمی بود؛ اگر در ایران بعد از انقلاب افرادی به‌واسطه عقیده و ابراز آن گرفتار شده بودند، به خواست و اراده هاشمی صورت گرفته بود؛ اگر قتل‌های زنجیره‌ای اتفاق افتاده بود نام «عالیجناب سرخپوش» در میان بود؛ اگر فساد و رانت‌خواری گسترش یافته بود، به‌واسطه سیاست‌های اقتصادی هاشمی بود؛ اگر... در یک‌کلام، همه خوب، شایسته و نیک عمل کرده بودند الا هاشمی که یک‌تنه همه مشکلات و مصایب را آفریده بود. مجریان و مسیولینی که آن روزها در کسوت اصلاح‌طلبان درآمده بودند، این‌گونه به مردم معرفی می‌شدند که آنان در گذشته و از ابتدای انقلاب فکر و ذکرشان آزادی، جامعه مدنی و قانون‌گرایی بود، اما هاشمی به‌عکس آنان، به‌واسطه اصرارش بر باقی ماندن بر سر قدرت به دنبال استبداد و اختناق رفت. نه‌تنها سخنی از هاشمی و نقشی که در پیدایش دوم خرداد داشته در میان نبود، که در حقیقت دوم خرداد واکنشی به سیاست‌های هاشمی تحلیل می‌شد.

با نزدیک شدن انتخابات مجلس ششم در بهمن 1378، «حمله» و «زدن» هاشمی از سوی رادیکال‌های دوم خرداد شتاب بیشتری به خود گرفت. تلاش هرچه بیشتر در مخدوش کردن چهره هاشمی عملاً بدل به استراتژی انتخاباتی رادیکال‌های دوم خرداد شده بود. معمرین و عقلای اصلاح‌طلب، اگرچه وارد این جریان نشده بودند، درعین‌حال نیز چندان به روی خود نمی‌آوردند که دارد چه اتفاقی می‌افتد؛ گویی آن جریان در کشور دیگری دارد روی می‌دهد. محافظه‌کاران که بعدها بخش‌هایی از آنان بدل به اصول‌گرایان شدند نیز در آن جریانات سکوت رضایت‌آمیزی کرده بودند و شاید در دل خیلی هم از برخاستن امواج ضد هاشمی بدشان نمی‌آمد. من با دوستانی که در مرکز استراتژی «زدن هاشمی» قرار داشتند، دو مشکل پیدا کردم. نخستین اشکالم اخلاقی بود و مشکل دوم از نگاه ماکیاولی به سیاست بود.

من تا به آن روز و برخلاف تصورات و شایعاتی که بعدها پیرامون این حقیر و ارتباطم با آقای هاشمی در سطح جامعه به وجود آمد، نه‌تنها هیچ آشنایی با آقای هاشمی نداشتم، که اساساً هیچ مراوده و ارتباطی نیز…

Hosted on SHENOTO

ما و غرب: روایت یک کج فهمی تاریخ
فایل صوتی فصل اول کتاب «غرب چگونه غرب شد؟»
با صدای نویسنده کتاب: صادق زیباکلام

Hosted on SHENOTO

گزارش سخنرانی صادق زیباکلام در پارلمان بریتانیا: گام‌های کوچک برای اصلاحات سیاسی

29 نوامبر 2016

بیژن فرهودی - صادق زیباکلام استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران غروب سه‌شنبه 29 نوامبر 2016 در جلسه‌ای که به همت گروه پارلمانی «تمام‌حزبی در امور خارجی» در پارلمان بریتانیا و اندیشکده لگاتوم ترتیب یافته بود در یکی از اتاق‌های کنفرانس این پارلمان دیدگاه‌های خود را در مورد وضعیت کنونی ایران در حضور عده‌ای از ایرانیان و بریتانیایی‌ها ابراز داشت.

زیباکلام در آغاز سخنرانی تقریبا نیم‌ساعته خود به زبان انگلیسی گفت، به نظر من مهم‌ترین مسیله امروز ایران بحران هویت است که نسل جوان دارد تجربه می‌کند. وی افزود: زمانی که نسل ما 37 سال پیش انقلاب کرد می‌دانستیم که چه می‌خواهیم و عمیقاً فکر می‌کردیم که می‌توانیم آینده را بنا کنیم. باورمان این بود که اسلام یک سیستم سیاسی دارد و پاسخگوی همه مسایل ازجمله مشکلات اقتصادی خواهد بود. همه ما چه ملی‌گرا چه هوادار (امام) خمینی چه کمتر مذهبی و چه بیشتر مذهبی، همه فکر می‌کردیم که اسلام می‌تواند جایگزینی برای رژیم شاه باشد و کشوری مانند ایران در قرن بیستم می‌تواند به‌درستی توسط اسلام اداره شود. وی ادامه داد: اکنون نسل‌های دوم و سوم بعد از انقلاب گیج و سردرگم هستند و مسلماً از بسیاری جهات سیستمی که در ایران جاافتاده به‌درستی کار نمی‌کند.

زیباکلام مهم‌ترین مسیله در ایران را دموکراسی و آینده آن در کشور توصیف کرد و گفت: «گذار به دموکراسی» در بطن تحولات سیاسی آینده ایران قرار دارد. این استاد دانشگاه تهران اذعان داشت که بسیاری از ایرانیان با او موافق نیستند و می‌گویند شما دارید همان اشتباهی را مرتکب می‌شوید که در دوران اصلاحات و زمانی که محمد خاتمی رییس‌جمهور بود مرتکب شدید. آنان اصلاح‌طلبان را متهم می‌کنند که هیچ توجهی به اقتصاد نکردند و همّ و غم خود را مصروف توسعه سیاسی ساختند. آنان می‌گویند شما اکنون نیز روی تحولات سیاسی متمرکز هستید. صادق زیباکلام تاکید کرد که بااین‌همه او هیچ گزینه‌ای غیر از پرداختن به توسعه سیاسی سراغ ندارد.

زیباکلام معتقد است فارغ از اینکه چه‌کارهایی برای اقتصاد انجام شود نمی‌توان انتظار تغییرات و یا اصلاحات عمده‌ای را در عرصه اقتصاد کشور داشت و دلیل آن نیز سیاسی است. به گفته وی، روحانی در سه سال و نیمی که از عمر دولتش می‌گذرد در امور اقتصادی با ناکامی روبرو شده است. وی به‌طور نمونه به میزان بیکاری در کشور اشاره کرد و گفت: شمار جوانان بیکار قبل از دولت روحانی بین 5 تا 6 میلیون نفر بود و به عقیده من این تعداد نه‌تنها کاهش نیافته بلکه افزایش نیز نشان داده است. بااین‌همه وی گفت که نباید دولت روحانی را به خاطر مشکلات اقتصادی سرزنش کرد چراکه بخش بزرگی از اقتصاد کشور توسط نهادها و بنیادهایی اداره می‌شود که خارج از کنترل قوه مقننه و دولت منتخب مردم هستند.

زیباکلام اصلاح اقتصاد کشور را مستلزم اصلاحات سیاسی می‌داند تا دولت بتواند بر این نهادها و بنیادها کنترل داشته باشد.

زیباکلام اظهار داشت که در رابطه با مسیله توسعه و تحول سیاسی دو مکتب فکری در ایران وجود دارد:
کسانی که می‌گویند هیچ امید واقع‌بینانه‌ای برای انجام اصلاحات در محدوده نظام کنونی وجود ندارد و قدم برداشتن در این راه اتلاف وقت است.

گروه دوم کسانی هستند مانند من که می‌گویند ما هیچ گزینه دیگری پیش رو نداریم به‌جز آنکه در راه اصلاحات گام برداریم هرچند این حرکت آهسته باشد.

صادق زیباکلام پیش‌بینی کرد که در صورت سرنگونی نظام کنونی ایران وضعیت به‌مراتب بدتر ازآنچه امروز هست خواهد شد و حتی شاهد وضعیتی بدتر از افغانستان، عراق و سوریه امروز خواهیم شد. به گفته وی، اگر درجه آزادی در ایران امروز 10 تا 12 واحد از حداکثر 20 واحد باشد بعد از سرنگونی نظام، این میزان به 2 تا 3 واحد تقلیل خواهد یافت.

زیباکلام علت خوش‌بینی خود را به آینده کشور پیشرفت‌هایی در عرصه سیاسی و اجتماعی دانست که به گفته وی در این 37 سال شاهدش بوده‌ایم. وی به‌طور نمونه به تعداد زندانیان سیاسی در پایان دوره شاه اشاره کرد و گفت در آن زمان که ایران 30 تا 32 میلیون نفر جمعیت داشت شمار زندانیان سیاسی حدود 5000 نفر بود اما اکنون‌که جمعیت کشور حدود 80 میلیون نفر است شمار زندانیان سیاسی بیش از 100 نفر هم نیست! وی گفت در سال 1357 که انقلاب شد ما در ایران روزنامه غیردولتی نداشتیم اما امروز حداقل 6 روزنامه در ایران فعال‌اند ازجمله اعتماد و شرق که هیچ وابستگی دولتی ندارند‌. در همان سال انقلاب از 100 هزار…

Hosted on SHENOTO

بسمه‌تعالی

سرور مکرم

جناب آقای حاج حسین شریعتمداری

مدیرمسیول روزنامه وزین کیهان زیدت توفیقاته

با سلام و تحیات رجاء واثق دارم که جنابتان در جریان استنکاف حقیر از پای گذاردن بر روی پرچم‌های آمریکا و اسراییل هستند. آنچه مرا بر آن داشت تا این چند سطر را به محضر بزرگوارتان مرقوم دارم، استقبال ستایش‌انگیز و باورنکردنی کسر قابل‌توجهی از هم‌میهنانمان از آن حرکت بود.

جناب شریعتمداری عزیز،

ای‌کاش وسیله‌ای می‌بود تا بنده می‌توانستم ستایش‌های مردم را به شما نشان می‌دادم. شگفت‌انگیزتر آنکه بسیاری از آن‌ها جوانان و نسل‌های بعد از انقلاب بودند؛ یعنی نسلی که تا چشم بازکرده در معرض حملات شبانه‌روزی علیه آمریکا قرار داشته. نسلی که شرح جنایات آمریکا علیه کشورش از تریبون‌های رسمی و غیررسمی کشور منظما به او یادآوری می‌شده. نسلی که از خردسالی و وقتی پای به نخستین نهاد اجتماعی بیرون از خانه گذارده و وارد مدرسه می‌شود «مرگ بر آمریکا» قبل از تعلیم و تربیت به وی آموخته می‌شود؛ و همچنان که بزرگ‌تر می‌شود، یک‌ لحظه تبلیغات ایدیولوژیک «آمریکاستیزی» او را رها نمی‌سازد؛ اما آنچه برای من شگفت‌انگیز و باورنکردنی بود اتفاقاً تمجید و احترام این نسل به اقدامم در خودداری از اهانت به پرچم آمریکا بود. شاید اگر کسی بگوید که «ازقضا سرکنگبین صفرا فزوده» و آن‌همه تبلیغات یک‌سویه، مغرضانه، عاری از حقیقت و آکنده از تحریف علیه آمریکا نتایج عکس به بار آورده، سخنی به‌گزاف نرفته.

بنده انتظار ندارم که به‌واسطه استقبال مردم از عمل بنده جنابعالی تغییر رویه دهید؛ اما اگر می‌دیدید زنان و مردانی را که در کوچه و برزن با دیدن بنده به طرفم آمده و چگونه از اقدامم ستایش و قدردانی می‌کردند، دست‌کم این پرسش برایتان پیش می‌آمد که چرا مردم مثل گذشته‌ها، مثل سال دهه نخست انقلاب که «مرگ بر آمریکا» را باور کرده بودند، دیگر خریدار آن نیستند؟ یا دست‌کم بسیاری از اقشار و لایه‌های تحصیل‌کرده‌تر جامعه، جوانان، دانشجویان، نویسندگان، فعالین سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، مدنی و... دیگر مثل گذشته‌ها حاضر نیستند زیر بیرق آمریکاستیزی، استکبارستیزی، غرب‌ستیزی، صدور انقلاب، نابودی اسراییل و...اجتماع نمایند؟

جناب شریعتمداری عزیز و بزرگوار، نسل جدید نمی‌دانند اما من و شما می‌دانیم که مبارزه علیه رژیم شاه و انقلاب اسلامی نه به قصد دشمنی با آمریکا بود، نه نابودی اسراییل و نه به‌منظور صدور انقلاب. بلکه برای تحقق اهداف و آرمان‌های دمکراتیک بود. خواسته‌های مردمی که علیه رژیم شاه بپا خاسته بودند عبارت بودند از آزادی زندانیان سیاسی، آزادی بیان، آزادی قلم، لغو سانسور، انتخابات آزاد، حاکمیت قانون و این دست مطالبات؛ اما بنا بر دلایلی که ظرف 37سال گذشته کمتر بررسی و پژوهشی در خصوص آن صورت گرفته، امواج نیرومند گفتمان «آمریکاستیزی»، «غرب‌ستیزی»، «استکبارستیزی»، «رسالت نابودی اسراییل» و «صدور انقلاب» به‌سرعت در ماه‌های نخست بعد از انقلاب بدل به گفتمان غالب نظام شد و با همان سرعتی که ظاهرشده بود گفتمان اصلی انقلاب را به حاشیه راند. شالوده این گفتمان دشمنی با غرب و آمریکا می‌بود و به همین خاطر آمریکاستیزی بدل به روح و جسم ایران اسلامی شد. دشمنی با آمریکا هم ترسیم‌کننده سیاست خارجی ما شد وهم تعیین‌کننده روابط ما با همسایگانمان. در عرصه داخلی هم آمریکاستیزی فرمان هدایت نظام و جهت‌گیری‌های آن را به دست گرفت. به‌گونه‌ای‌ که هیچ جریانی که قایل به دشمنی با آمریکا نمی‌بود عملاً نمی‌توانست جایی در مدیریت اجرایی کشور داشته باشد. طبیعی می‌بود که لازمه پیشبرد گفتمان «آمریکاستیزی» باور به وجود یک دشمنی و تضادی بنیادی و نهادینه‌شده میان نهضت اسلامی از آغاز حرکت آن توسط مرحوم امام خمینی در اوایل دهه1340 با آمریکا می‌بود. این تضاد سپس در دوران انقلاب ادامه یافته و بعد از انقلاب گسترده‌تر و کینه‌توزانه‌تر هم می‌شود. حسب روایت رسمی نظام، آمریکا از فردای انقلاب بنای دشمنی با ما را گذارده و توطیه‌های گوناگونی علیه انقلاب تدارک می‌بیند: نفوذ لیبرال‌ها در دولت موقت؛ انتخاب بنی‌صدر؛ ضبط اموال و دارایی‌های ایران در آمریکا؛ طراحی کودتای نظامی؛ به راه انداختن جنگ‌های داخلی در کردستان، خوزستان و مناطق سنی نشین؛ حمله نظامی طبس؛ بردن شاه سابق به آمریکا به‌منظور طراحی بازگشت وی(تکرار سناریوی 28مرداد سال 32)؛ ترور و بمب گزاری توسط سازمان مجاهدین؛ به راه انداختن 8سال جنگ تحمیلی با عراق توسط صدام که عامل و دست‌نشانده آمریکا بود(و البته کمک‌های تسلیحاتی و اطلاعاتی به…

Hosted on SHENOTO

بسمه‌تعالی

نظارت شورای نگهبان بر نمایندگان مجلس خلاف قانون اساسی است

سرور عزیز و مکرم

جناب آقای دکتر عباسعلی کدخدایی

استاد ارجمند حقوق دانشگاه تهران

و سخنگوی شورای محترم نگهبان

با سلام و تحیات، از پشت انتخابات مجلس دهم در اسفندماه1394 که علیرغم ردصلاحیت‌های گسترده نامزدهای اصلاح‌طلب، «امیدی»ها توانستند در بسیاری از حوزه‌ها ازجمله در تهران آن نتایج شگفت‌انگیز را رقم بزنند، موضوع «نظارت مستمر بر عملکرد نمایندگان مجلس در طول دوره نمایندگی‌شان» مطرح شده است. اینکه آیا شورای محترم نگهبان می‌بایستی «نظارت» را برعهده بگیرد یا نهاد دیگری، فرع بر مسیله اصلی است. مهم اصل موضوع «نظارت مستمر بر نمایندگان» است، صرف‌نظر از آن‌که کدام نهاد یا دستگاه می‌بایستی متولی آن باشد.

جناب دکتر کدخدایی عزیز

من روی سخنم در اینجا با حضرت‌عالی نه به‌عنوان سخنگوی شورای محترم نگهبان بلکه به‌عنوان یک استاد حقوق و همکار دانشگاهی‌ام در دانشکده حقوق می‌باشد. فصل ششم قانون اساسی‌مان از اصول 62تا90 پیرامون قوه مقننه، مجلس شورای اسلامی و حدود اختیارات، وظایف و مسیولیت‌های نمایندگان مجلس می‌باشد. حتی یک‌بار در این 28 اصل کلامی و سخنی چه مستقیم و چه غیرمستقیم، تصریحاً یا تلویحاً یا به هیچ شکل و صورت دیگری پیرامون ضرورت یا لزوم «نظارت بر نمایندگان مجلس در طی دوره نمایندگی‌شان» چه از جانب شورای محترم نگهبان و چه از جانب هیچ دستگاه و نهاد دیگری نرفته است. ایضاً در9 اصلی که وظایف و مسیولیت‌های شورای محترم نگهبان تشریح شده باز هیچ سخنی در خصوص وظیفه آن شورا مبنی بر «اعمال نظارت در طی دوره چهارساله نمایندگان» به میان نیامده. به‌عنوان یک استاد رشته حقوق، از کجای این مجموعاً 37 اصلی که پیرامون شرح وظایف و مسیولیت‌های مجلس و شورای محترم نگهبان می‌باشد جنابعالی یا اعضاء محترم شورای نگهبان لزوم یا ضرورت «نظارت بر نمایندگان مجلس» را استنباط می‌فرمایید؟

اتفاقاً و برعکس نظر جنابعالی که اصرار بر لزوم نظارت بر نمایندگان مجلس دارید، دست‌کم دو اصل از وظایف نمایندگان مجلس در تناقضی آشکار با دیدگاه حضرت‌عالی قرار می‌گیرند. اصل76 قانون اساسی اشعار می‌دارد: «مجلس شورای اسلامی حق تحقیق و تفحص در تمام امور کشور را دارد.» اصل 86 اشعار می‌دارد: «نمایندگان مجلس در مقام ایفای وظایف نمایندگی در اظهارنظر و رای خود کاملاً آزادند و نمی‌توان آن‌ها را به سبب نظراتی که در مجلس اظهار کرده‌اند یا آرایی که در مقام ایفای وظایف نمایندگی خود داده‌اند تعقیب یا توقیف کرد».

جناب دکتر کدخدایی عزیز

قانون اساسی صراحتاً می‌گوید «نماینده مجلس را در مقام ایفای وظایف نمایندگی‌اش نمی‌توان مورد پیگرد قرارداد». چگونه با قرار دادن یک شمشیر داموکلس تحت عنوان «نظارت مستمر» در بالای سر نمایندگان می‌توان انتظار داشت که آنان هراسی نداشته باشند و همچنان قرص و استوار از آنچه فکر می‌کنند برحق است به دفاع برخیزند؟ اساساً چه ضرورتی و چه نیازی بر «نظارت مستمر» بر نمایندگان می‌رود؟ طبیعی است هر نماینده‌ای که مرتکب خطایی شود که مصداق نقض قانون را پیدا کند، در حال حاضر هم قوه قضاییه همانند یک شهروند معمولی با آن نماینده برخورد می‌نماید. واضح است که مراد شورای نگهبان از «نظارت مستمر» این دست کنترل‌ها و نظارت‌ها نیست بلکه هدف «نظارت سیاسی» است. مراد آن است که نمایندگانی که توانسته‌اند از چفت‌وبست‌های شورای نگهبان عبور کرده و به مجلس راه یابند نتوانند آن‌گونه که می‌خواهند آزادانه و مستقل رفتار نمایند.

جناب دکتر کدخدایی عزیز

بخش عمده‌ای از توان، استقلال، جسارت و شهامت مجلسیان را مع‌الاسف شورای نگهبان به‌تدریج از طریق به‌کارگیری ناصواب «نظارت استصوابی» و ردصلاحیت‌های فراقانونی از بین برد. تتمه آن را هم بنا دارید با اهرم «نظارت مستمر» از میان بردارید. حاصل این راه و روش‌ها آن خواهد شد که بجای «مدرس»ها، «مستوفی‌الممالک»ها، «موتمن‌الملک»ها، «مصدق»ها و «مهدی بازرگان"ها، «وکیل الدوله»ها به مجلس راه می‌یابند که تنها هنرشان «بله قربان» گویی است و تنها دغدغه‌شان آن است که جوری سخن نگویند و یا موضع‌گیری نکنند که نامشان در لیست سیاه شورای نگهبان برود و در دور بعدی «رد صلاحیت»شوند.

جنابعالی بارها فرموده‌اید که «در همه نظام‌ها به‌هرحال یک سازوکاری برای کنترل نامزدهای انتخاباتی وجود دارد. در ایران هم تحت عنوان نظارت استصوابی است.» حضرت‌عالی سال‌ها در فرانسه تحصیل می‌کردید، کدام نهاد در انتخابت آن کشورمی گفت این افراد صلاحیت نامزد شدن ندارند؟ هیچ تردیدی…

Hosted on SHENOTO