Tarihin sayfalarında emekçisınıfların büyük mücadeleleri, kazanımları, zaferleri var. Ama egemenlerin yaşattığıbüyük acılar da var. O acıları bir daha yaşamamak için hatırlamak, yaşananlardanders çıkarmak gerekir. Acımızı tazelemek için değil, Elif Çağlı’nın ogüzel dizelerinde dediği gibi, geleceğe umudu yitirmeden, karabulutları bereketliyağmurlara dönüştürmek için… Çocuklarımızın geleceğini çalmak isteyenlere karşıdurabilmek için…

“Mutluluğa Boya Beni” adlı animasyonda, ilginç bir tablodaolup bitenler anlatılıyor. Çiçeklerle bezeli bahçesiyle görkemli bir şatonun veinsanların resmedildiği bu tabloda üç farklı grupta figürler var: Bir grupfigürün boyaması bitmiş, bunlar kusursuz görünüyorlar. Bir grup figürünçizimleri yarım kalmış. Diğerleri ise sadece taslak halindeler. Ama butablodaki her şey canlı, hareketli. “Tamamlananlar”, “yarımlar” ve “taslaklar”bambaşka hayatlar yaşıyorlar. Tabloda tamamlananların iktidarda olduğu,yarımların ve taslakların dışlandığı, kötü muamele gördüğü sınıflı bir sistemhâkim. Fakat günün birinde, yarımlar ve taslaklardan 3 kişi kendilerine çizilenbu adaletsiz resmi sorgulamaya başlar, çerçevenin dışına çıkar ve tabloyudeğiştirmesi için ressamı arayıp bulmaya karar verirler.

evdenatılan, işinden olan, sonunda kızını kaybeden bir emekçi kadın… Son Damla filminde,hayattaki tek varlığı olan hasta küçük kızını iyileştirmek için çırpınan yoksulbir Amerikalı kadının yaşadıkları anlatılır. Janiyah’ın hikâyesi sarsıcıdır. İnsan“bu kadarını” kendisinin yaşamadığını düşünebilir. Ne var ki filmde geçen şu cümleinsanı başka türlü düşünmeye sevk eder: “İnsanlar fakir olmanın ne kadarpahalı bir şey olduğunu bilmiyorlar.” Bu sözler konunun yalnızca yoksulbir kadının yaşadığı talihsizlikler olmadığını çok çarpıcı biçimde anlatır.

Tıp biliminin açıkladığıönemli bir gerçek var: Gereksiz ve yoğun antibiyotik kullanımı, bakterilerin builaçlara karşı direnç kazanmasına yol açıyor. Zaman zaman geçirdiğimizbakteriyel olmayan enfeksiyonlarda hızlı iyileşmek için antibiyotik mi içsekdiye düşünüyoruz. Oysa doktorlar bunun faydalı olmayacağını söylüyor. Üstelikkontrolsüz kullanımın bireysel olmayan toplumsal bir etkisi de var. Herantibiyotik içtiğimizde bakteriler ilacı tanıyor, ona karşı savaş stratejilerigeliştiriyor ve zamanla ilaçları alt edecek güce ulaşıyor. Üstelik bir kişihayatı boyunca hiç antibiyotik kullanmamış olsa bile, toplumun gereksiz yerekullandığı antibiyotikler yüzünden direnç kazanıp süper bakteriye dönüşenbakteriler o kişiyi de etkiliyor. Yani tek başına özenli olmak, ilaçlarıyalnızca gerektiğinde ve dozunda kullanmak bazen kendimizi korumaya yetmiyor.

Doğanın ekolojik krize sürüklenmesi, geri dönülmez biçimde tahripolması; aşırı sıcaklık ve soğuğa, kuraklık ve kıtlığa, yağış, sel, heyelan,fırtına, hortum, orman yangını ve ekosistem değişikliklerine neden oluyor. Ekolojikkriz derinleşirken etkileri katlamalı olarak büyüyor. Felaketlerin sayısı,sıklığı, yıkıcılığı günden güne artıyor. “Yeni normal” denilen buanormalliklerin tümünün bedelini ödeyense işçi sınıfı ve yoksul emekçiler. Yüzmilyonlarca emekçi bu felaketlerden doğrudan etkileniyor. Yaşamını yitiren, yakınlarını,evini, geçim araçlarını kaybeden, göç etmek zorunda kalan insan sayısıkatlanarak büyüyor. Öte yandan anormalliklerin yeni normal haline geldiğitespiti, sadece coğrafi iklimi değil içinde bulunduğumuz siyasal ve toplumsaliklimi de tastamam tarif ediyor. Tüm dünya ekonomik, siyasal ve toplumsalkrizlerle, emperyalist savaşla sarsılırken geçmişin tüm dengeleri bozuluyor, tüm normalleri rafakaldırılıyor. Her yeni gün olağanüstü gelişmelere kapı aralıyor. Bedeliödemek yine işçi ve emekçilerin payına düşüyor.

Forbes dergisinin 1 Haziranda yayımladığı verilere göredünyanın en zengin 10 kişisinin toplam serveti 2,9 trilyon dolara ulaştı. Dünya milyarderleri servetlerini katlayarak büyütürken kapitalist sistemin yapısal çelişkileri yoksulluğu derinleştirmeye devam ediyor. Bugün yaklaşık 1 milyar insan günde 3 dolardan daha az bir parayla beslenme, barınma, sağlık ve ulaşımgibi en temel yaşamsal ihtiyaçlarını karşılamak zorunda kalıyor.

İnsanlar asırlar boyunca hep ufkun ötesinde ne olduğunu merak ettiler. Yaşama tutunmaya çalışırken daha iyisini aradılar. Adımları, arayışları onları yalnızca yeni coğrafyalara değil; yeni imkân ve çözümlere, yeni umutlara da ulaştırdı. Yürüyerek, ilerleyerek, engelleri aşarak bugüne geldi insanlık. Bu sebeple söyleyebiliriz ki insanlığın tarihsel hikâyesi biraz da attığı adımların hikâyesidir.

Orhan Kemal, 1947’de kaleme aldığı Grev adlı öyküsünde işçilerin greve çıkması karşısında sermaye sınıfının aldığı düşmanca tutumu anlatır. İkinci Dünya Savaşının ardından fabrikalar harıl harıl çalışmaktadır. Bir tekstil fabrikasında işçiler grev yapar. Günde 12 saat çalışan işçilerin talebi ücretleri düşürülmeden çalışma süresinin 8 saate düşürülmesidir. İşgününü 8 saatle sınırlayan kanun Türkiye’de 1936 yılında çıkmış, fakat üzerinden uzun yıllar geçmesine rağmen uygulanmamıştır. İşçilerin iş bırakması karşısında kibirli patron çılgına döner. Hemen valiye, polise, jandarmaya haber verir, duruma derhal el koymalarını ister. Bahanesi de hazırdır: Grev kanunsuzdur! Ama kendisinin yasaları çiğnemeye hakkı vardır. Çünkü o patrondur, kendince işçiye ekmek verendir! Valiye şöyle yakınır: “Anamızdan emdiğimiz süt burnumuzdan geliyor! Makine beğenmezler, iplik beğenmezler, çalışmazlar… Şimdi de bir sekiz saat meselesi tutturdular.” Patron, başkomiser, vali yardımcısı işçi karşısında birleşir. Kanuni haklarını isteyen öncü işçiler mahkemeye verilir. Başsavcının düşüncesi ise şöyledir: “Kafa kaldırmaya gelmez, derhal ezmek lâzım.”

Öyle bir tarihsel dönemdeyiz ki eşit, özgür, sömürününolmadığı bir toplumsal düzen neredeyse bir adım ötemizde. Ama aynı zamanda bunaulaşmamızın önünde engel olan, bununla da kalmayıp dünyayı cehenneme çevirenbir düzen var karşımızda. Kapitalizm dediğimiz bu düzen insanlığı bir eşiğegetirmiş durumda. Ya kapitalizm yıkılacak ve sınıfsız, sömürüsüz bir dünyanınkapıları açılacak ya da bu düzen dünyamızı yok oluşa sürükleyecek.

Bembeyaz kar örtüsününüzerine serpiştirilmiş rengârenk evleriyle bir kartpostalı andıran bir ülkedüşünün. Türkiye’nin yaklaşık üç katı büyüklüğündeki bu ada ülkesinde yaşayanhalk gelecekleri için her zamankinden daha endişeli. Çünkü Trump’ın ABD’sigözünü oraya dikmiş durumda! ABD, Kuzey Kutup dairesinde yüzde 80’i buzullarlakaplı Grönland’ın yer altı zenginliklerine ve bulunduğu konuma bakıp “burasıbenim hakkım” diyor! Mahalle kabadayılığını andıran bu tutum haklı olarak tepkiyaratıyor. Ama buzullar altındaki Grönland üzerine süren kapışma buzdağınıngörünen yüzünün küçücük bir parçası sadece. Yıllardır emperyalist savaşınmerkez üssü olan Ortadoğu’da yıkım, ölüm ve acı son bulmuyor. Ne yazık kiOrtadoğu’da patlayan bombalar, semalardaki roketler, füzeler, katliamlar,cenazeler, ağıtlar sıradan olaylar gibi karşılanıyor.