Savaş Lordu filminin açılış sahnesi sarsıcıdır: Pirinç kovanlar dökülür, makineler tıkır tıkır çalışır, çarklar döner. Üretilen sanki barkodlanacak, raflara dizilecek sıradan bir tüketim malıdır. Oysa bantlarda masum hayatların sonunu getirecek soğuk bir nesne ilerler: mermi! Mermiler sayılır, dizilir, sandıklara konulur. Kamyonlara yüklenir, limanlara ulaşır, gemilerle okyanusları aşar. Her durakta birileri hesap yapar, ellerini ovuşturur, kârı cebine indirir. Sınırları aşarak yolculuğunu sürdüren mermi, bir askerin silahına yerleşir ve yolculuğu, bir çocuğun alnında son bulur. Bu sahne, savaşın birileri için ölüm ve onulmaz acılar demek olduğunu, birileri içinse muazzam kâr anlamına geldiğini çarpıcı biçimde anlatır.

1800’lü yıllarda yaşamış büyük Fransız romancı Victor Hugo,“hiçbir ordu vakti gelmiş bir fikirkadar güçlü değildir” demişti. Hugo, bu söz ile toplumun bağrında mayalanandeğişimin önüne geçecek bir güç olamayacağını anlatıyordu. Bu değişimlerinsonuçlarının muhakkak ortaya çıkacağını hatırlatıyordu. Mesela Fransa’da toplumunbağrında burjuvazi denilen yeni bir sınıf ortaya çıkmış ve Hugo’nun doğumundankısa süre evvel bir devrimle iktidara gelmişti. Burjuvazi sefalet içindeyaşayan emekçileri “eşitlik, özgürlük ve kardeşlik” diyerek arkasına almış,1789 Devrimiyle kralların, kraliçelerin iktidarına son vermişti. 1789 FransızDevriminin önünde hiçbir güç duramamıştı. Toplumsal değişimi kabul etmekistemeyen, tarihin gidişatını durdurmaya çalışan imparatorluk orduları, dönemindevrimci fikirlerine yenilmişti. 1789 Fransız Devrimiyle başlayan değişimfırtınasıyla kralların, soyluların, sultanların çağı kapandı. Babadan oğulageçen hanedanlıklar yıkıldı. Binlerce yıllık köhne düzen değişti. Zaman aktı vebugünkü kapitalist toplumlar inşa edildi. Nihayet tarih yıkılma sırasınınkapitalist düzene geldiğini gösteriyor.

Farklı kentlerde yaşayan, farklı sektörlerde çalışan kadınişçiler, emekçi kadınlar, öğrenci kadınlar UİD-DER temsilciliklerinde bir arayageliyorlar. 1 Mayıs’ın anlamı, emekçi kadınlar için önemi ve hangi taleplerlekatılacakları üzerine sohbet ediyor, UİD-DER’le 1 Mayısları yansıtan videolarizliyor, duygu ve düşüncelerini paylaşıyorlar. 1 Mayıs’a, meydanlardaseslerini, taleplerini yükseltmeye hazırlanıyorlar. Emekçi Kadın köşemiz, 1Mayıs’a hazırlanan emekçi kadınların sesine güç veriyor. 

İçinde yaşadığımız kapitalist sistem büyük çelişkilerleyüklü. Bir tarafta muazzam zenginlik diğer tarafta milyonların sefaleti, birtarafta teknolojik atılımlar diğer tarafta doğanın yok edilişi, bir taraftainsanlık tarihinde görülmemiş bilgi birikimi diğer tarafta bu birikimin insanlardanesirgenmesi… Çelişkilerin iyice keskinleşmesi egemen sınıfın ideologlarınıharekete geçiriyor. Mesela burjuva medyada, giderek zenginleşen dünyadaözellikle gençlerde artan mutsuzluk üzerine yazılıp çiziliyor. Yazılanlaragöre; gençler tarihin en zengin ve en rahat döneminde yaşamalarına rağmenmutsuzlar.

2020’de Türkiye Sosyal Tarih Araştırma Vakfı’nın arşivindeNâzım Hikmet’in daha önce yayımlanmamış bir şiiri bulundu: İstanbul’da 1Mayıs. O yıl pandemi bahanesiyle 1 Mayıs meydanları işçilere yasaklanmış,milyonlarca insan evlere kapatılmıştı. Koronavirüsten korunmak için önlemaldıklarını söyleyenler, işçileri hak gasplarıyla karşı karşıya bırakmıştı. Ücretsizizinler, düşürülen ücretler, sendikal faaliyetlerin engellenmesi, sokağa çıkmayasakları…

Havalar ısınmaya, bahar kendini hissettirmeye başladı. Doğacanlanıyor, güneşli gökyüzü pırıl pırıl parlıyor, topraktan çiçekler, yeşilfilizler fışkırıyor. Bereketin, tazeliğin, gençliğin sembolü olan ilkbaharıngelişi normal koşullarda insana ve topluma ferahlık verir, sevinçle karşılanır,neredeyse tüm toplumlarda bayramlarla, şenliklerle kutlanır. Ama öylezamanlardan geçiyoruz ki baharın gelmesi içimizi ferahlatmıyor, toplumunüzerine çöken kasvetli havayı dağıtmıyor. İşçi ve emekçiler olarak adetagiderek şiddetini arttıran bir kara kışın içindeyiz. Böyle hissediyoruz çünküher yeni gün yeni zorluklar, sıkıntılar, sorunlar, acılar getiriyor. Dünyanınüzerinde fırtına habercisi karabulutlar toplanmaya devam ediyor.

toprağınmemeleri

       altun ışıltılı kumları kıyıların

                emeğin çiçekleri

                       hep onlar için  

heponlar için takvimlerin mutlu günleri

içimizinkaranlığı

soframızınöksüzlüğü

hiçgülmemesi yüzlerimizin

                      hep onlar için

İşçi sınıfının şairi Hasan Hüseyin Korkmazgil kapitalistdüzenin egemenlerini bu dizelerle anlatıyordu şiirinde. Peki ne anlatıyor budizeler bize? Nasıl oluyor da tüm zenginlik ve birikim onların, yoksulluk vekaranlık bizim oluyor?

Bugüne kadar evrende binlerce gezegen keşfedildi, ancakcanlılığa ilişkin kesin kanıtlar bulunamadı. Bu nedenle şu anda yaşam olduğukesin olarak bilinen tek gezegen Dünya’dır. Ne var ki milyonlarca canlı türüneev sahipliği yapan, muazzam güzelliklerle dolu biricik dünyamız, gözlerimizinönünde yok oluşa sürükleniyor. On binlerce canlı türünün nesli tehlike altında,binlerce nehir, dere, göl ya kurudu ya kirlendi. Bir o kadarı da bu risklerlekarşı karşıya. Son 10 yılda 100 milyon hektardan fazla ormanlık alan yok oldu. Dünyaüzerindeki toprakların yüzde 33’ü önemli ölçüde kirlenmiş ya da bozulmuşdurumda. Havamız ve denizlerimiz de büyük bir hızla kirleniyor, buzullareriyor.

Çocuklarımızı yetiştirirken nelere dikkat etmemizgerektiğine dair öğütler veren kitaplarla, televizyon programlarıyla,uzmanlarla sık sık karşılaşırız. İlk bakışta faydalı görünen bazı bilgileriçerseler de bu yönlendirmelerin çoğunun ortak bir kusuru var: O da farklısınıfların çocuklarının farklı koşullarda yetiştiğini göz ardı etmeleri, bizievlatlarımızı işçi sınıfının evlatları olarak yetiştirmekten alıkoymayaçalışmaları. Zaten bize anlatılan fikirler, öneriler kafamıza yatsa bileçoğunlukla onları hayata geçirme imkânı bulamayız. Sonra da yapamadığımızşeyler için kendimizi sorumlu hisseder, suçlarız. Mesela çocuklarımıza zamanayırmamız, onlarla kaliteli zaman geçirmemiz önerilir. Ama ağır çalışma koşulları,bitmeyen ev işleri, ödevler derken zaman geçer gider.

Bugün kime sorsak hayatının gidişatından memnun değil. İşçive emekçiler açısından dertler saymakla bitmiyor. Dünyanın ahvali için “buböyle gitmez” düşüncesinde çoğunluk hemfikir. Fakat bazen insan sadece kendidurduğu noktadan bakıyor hayata. Değişmesini istediği düzenin değişmeyeceğidüşüncesine kapılabiliyor ve içten içe “bir benim ses çıkarmamla mı çözülecek?”diyebiliyor. Geçenlerde küçük bir kardeşimizin severek okuduğunu söylediği birhikâye, böyle düşüncelere güzel bir cevap niteliğinde.