صحنه

رسیدن انتخابات ریاست جمهوری ایران به دور دوم و شدت گرفتن نسبی رقابت دو نامزد نهایی هم نتوانست تاثیر چندانی در عدم مشارکت سینماگران بگذارد. جز حضور چند تهیه‌کننده و کارگردان در یک برنامه گفت‌وگو با مسعود پزشکیان و صدور بیانیه درخواست شرکت در انتخابات از سوی انجمن تهیه‌کنندگان، فعالیت جدی دیگری از سینماگران در فاصله دو روز مانده به انتخابات دیده نشد. این ادامه شرایطی است که در دور اول انتخابات هم دیده شده بود. این در حالی است که سینماگران به مدت حدود دو دهه از مهم‌ترین اقشار حاضر در رقابت‌های انتخاباتی بودند.

در شماره ۷۵۶ پادکست صحنه، محمدعلی طالبی، فیلمساز شناخته شده سینمای بعد از انقلاب ایران مرور تاریخی کرده بر مشارکت‌های سیاسی سینماگران ایرانی در انتخابات مختلف و از دلایل سکوت فعلی آنها گفته است. تهیه و اجرا:‌ بابک غفوری آذر

روزهای پایانی خرداد و تیرماه سال ۱۴۰۳، تبلیغات نامزدهای چهاردهمین انتخابات ریاست جمهوری در ایران انجام شد. تبلیغاتی که در آن یک نکته مهم آشکار بود: خبری از مشارکت سینماگران و چهره‌های فرهنگی و هنری در آن نبود

درباره غیبت سینماگران در تبلیغات انتخاباتی و نگاهشان به انتخابات دوره چهاردهم ریاست جمهوری، در شماره ۷۵۵ پادکست «صحنه» بابک غفوری‌آذر با سپیده ابطحی، مستندساز و تدوینگر ساکن ایران گفت‌وگو کرده است. خانم ابطحی که از اعضای خانه سینما و انجمن مستندسازان سینمای ایران است می‌گوید مجموع حوادث دو دهه اخیر و نیز اتفاقات پس از اعتراض‌های «زن، زندگی، آزادی» باعث شده تا گروه‌های مختلفی از جامعه ایران از جمله سینماگران احساس کنند به آنها خیانت شده است.

مستند «گوگوش، آتشین‌جان» یکی از فیلم‌هایی بود که در دوره اخیر جشنواره فیلم داک‌فست شفیلد در بریتانیا به نمایش درآمد.

این مستند ضمن مروری بر زندگی این خواننده شناخته شده تاریخ موسیقی ایران در قالب گفت‌وگوی بلندی با او، روایتی از تحولات سیاسی چند دهه اخیر و تاثیر آن بر زندگی گوگوش به عنوان نمونه‌ای از زن مدرن ایرانی در دوران معاصر ارائه می‌دهد. در این فیلم لحظات کمتر دیده شده‌ای از زندگی گوگوش و رابطه او با خانواده و نزدیکان و همکارانش را می‌بینیم. نیلوفر تقی‌زاده، سازنده مستند «گوگوش، آتشین‌جان» که سابقه ساخت مستندهای دیگری از جمله مستند «خواب نیلا در باغ بهشت انگوری» را در همکاری با شبکه‌ زد دی اف (ZDF) آلمان دارد، مستند «گوگوش، آتشین‌جان» را هم با همکاری شبکه آرته ساخته است. تهیه و اجرا: بابک غفوری آذر

شماره ۷۵۴ پادکست صحنه به مستند «گوگوش، آتشین‌جان» در گفت‌وگو با سازنده‌اش اختصاص دارد.

در هفتاد و هفتمین دوره جشنواره کن، کانون فیلمسازان مستقل ایران، نهاد غیر‌دولتی سینماگران ایرانی، فیلم بلند «ژرفنای شب» ساخته فرهاد ویلکیجی با بازی علی مصفا و نوال شریفی را در بخش بازار برای نخستین بار در دنیا نمایش داد. این فیلم از تازه‌ترین آثار ساخته شده در خارج از کشور با مضمونی مرتبط با ایران محسوب می‌شود. «ژرفنای شب» داستان نویسنده و مترجمی با بازی علی مصفا را روایت می‌کند که زیر فشار سانسور و محدودیت‌های مختلف، همراه همسر و فرزندش به روستایی دورافتاده می‌رود تا کار نگارش کتابی را به پایان ببرد.

فرهاد ویلکیجی کارگردان این فیلم پیشتر در سینمای ایران به عنوان طراح هنری فعالیت می‌کرد. او که سابقه طراحی فیلم‌هایی چون «مارمولک»، «به نام پدر» و «میم مثل مادر» را دارد، اوایل دهه ۹۰ خورشیدی از ایران مهاجرت کرد و در هلند به فعالیت سینمایی‌اش ادامه داد.

در شماره ۷۵۳ پادکست «صحنه» بابک غفوری آذر با فرهاد ویلکیجی درباره کارنامه و فیلم تازه‌اش گفت‌وگو کرده است.

جشنواره کن، هفتاد و هفتمین دوره اش رو پشت سر گذاشت با هیاهو و خبرسازی‌های معمول همیشگی‌اش. برای ایران، این دوره بیش از هر چیز محل توجه به جریان سینمای مستقل و غیررسمی و بدون وابستگی به حکومت بود. نمایش فیلم‌ «دانه انجیر معابد» ساخته تازه محمد رسول‌اف با توجه زیادی که جلب کرد، در کنار نمایشگاه پرتره‌های سینماگران ایرانی در هتل مجستیک و نیز تداوم حضور نمایندگان بخش‌های غیرحکومتی در بازار کن با اجرای‌ برنامه‌ها و نمایش فیلم‌های مختلف، باعث شد تا دوره سال ۲۰۲۴ جشنواره کن، تداوم روندی باشد که از حدود ۲ سال پیش با قدرت گیری سینمای مستقل و غیررسمی ایران در مجامع بین‌المللی آغاز شده است.

در این شماره پادکست صحنه، گفت‌وگو با محمد رسول‌اف و ستاره ملکی، کارگردان و بازیگر فیلم «دانه انجیر معابد» را هم می‌شنوید.

از ابتدای برگزاری دوره هفتاد و هفتم جشنواره کن، تصاویر بزرگی از سینماگران ایرانی با شعار «زن، زندگی، آزادی» در ورودی هتل ماجستیک شهر کن، محل اقامت مهمانان ویژه جشنواره معروف این شهر به نمایش درآمد. ناصر تقوایی، جعفر پناهی، سهیلا گلستانی، شیرین نشاط، گل‌شیفته فراهانی، بهمن قبادی، مرضیه وفامهر، عبدالرضا کاهانی، حسین رجبیان، کیوان کریمی، سحر مصیبی، سپیده فارسی، فاطمه معتمدآریا و همایون غنی‌زاده سینماگرانی هستند که تصاویرشان نصب شده است.

شماره تازه پادکست «صحنه» به برگزاری این برنامه در جشنواره کن در گفت‌وگو با برپاکنندگان، عکاسان و یکی از سینماگرانی که تصویرش نصب شده، می‌پردازد.

صحبت از سینمای غیررسمی و زیرزمینی ایران بار دیگر به دلیل نمایش فیلم «دانه انجیر معابد» ساخته محمد رسول‌اف در جشنواره کن داغ شده است. این فیلم تنها اثری نیست که بدون دریافت مجوز از حکومت در داخل ایران ساخته می‌شود و در جشنواره‌های بین‌المللی به نمایش درمی‌آید. روزنامه اعتماد گزارش داده که امسال ۷۱ فیلم ساخته شده به صورت زیرزمینی و غیررسمی در قالب‌های مختلف بلند و کوتاه از ایران متقاضی شرکت در دوره اخیر جشنواره کن بودند.

علاوه بر فیلم‌های بلند، روند ساخت و عرضه فیلم‌های مستند و کوتاه بدون مجوز در ایران هم شدت قابل ملاحظه‌ای گرفته است. مریم پالیزبان، بازیگر شناخته شده فیلم‌های چون «نفس عمیق»، «لرزاننده چربی» و «لانتوری» و پژوهشگر فعلی در دانشگاه مونستر آلمان از داوران جشنواره‌ای بود که قصد داشت منتخبی از فیلم‌های کوتاه متعلق به این جریان را نمایش دهد. این جشنواره در ایران توقیف شد. خانم پالیزبان در گفت‌وگو با بابک غفوری آذر در شماره ۷۵۰ پادکست «صحنه» رادیو فردا می‌گوید در تمام این فیلم‌ها مضامین و تصاویری از ایران دیده می‌شوند که پیشتر در فیلم‌های ایرانی دیده نمی‌شدند.

از روز سه‌شنبه ۲۵ اردیبهشت فرش قرمز جشنواره کن بار دیگر در این شهر ساحلی جنوب فرانسه پهن می‌شود و غوغای پرهیاهوی ستارگان و دست‌اندرکاران و علاقمندان دنیای سینما به صدر خبرها می‌رود. جشنواره کن همچنان معتبرترین جشنواره سینمایی دنیاست که هرساله نمایش‌گر تعدادی از مهم‌ترین فیلم‌های تولیدات کشورهای مختلف است.

جشنواره کن و دوره پیش‌روی آن در شماره تازه پادکست «صحنه» با محمد حقیقت، منتقد و نویسنده بررسی شده است. اقای حقیقت از نخستین سال‌های پس از انقلاب هر سال در این جشنواره حضور داشته و دوره‌‌هایی نیز طرف مشورت مسئولان آن در انتخاب فیلم‌های ایرانی بوده است. از او به تازگی کتابی به نام «رازها و دروغ‌ها در جشنواره کن» از سوی نشر ناکجا در خارج از کشور منتشر شده که شامل خاطرات آقای حقیقت در تمام ۴ دهه گذشته پیرامون حضورهای بین‌المللی سینمای ایران است. پادکست «صحنه» را می‌توانید در تمام پادگیرها و کانال تلگرام «فردا پادکست» هم گوش کنید.

شماره ۷۴۸ پادکست صحنه درباره کیومرث پوراحمد است که یک سال پس از درگذشتش همچنان نامش در فضای رسانه‌ای ایران به تناوب مطرح می‌شود. از عکسش با شهبانو فرح پهلوی تا اظهارات خبرساز دخترش در رد خودکشی او.

در این شماره از واکنش رسمی دفتر شهبانو فرح پهلوی به عکسی که ملکه پیشین ایران را در کنار کیومرث پوراحمد نشان می‌داد، آگاه می‌شوید و در کنارش تحلیل‌هایی درباره مسیر فیلمسازی و تغییر دیدگاه آقای پوراحمد در ۴۵ سال بعد از انقلاب می‌شنوید.

« نخواستم چرخ‌دنده‌ای در ماشین سرکوب باشم» این گفته‌ای از اشکان خطیبی در گفت‌وگو با بابک غفوری‌ آذر در شماره ۷۴۷ پادکست «صحنه» از مجموعه پادکست‌های رادیو فرداست.

اشکان خطیبی، بازیگر، خواننده، نویسنده و کارگردان شناخته‌شده به مناسبت اجرای نمایش تازه‌اش در ایتالیا، در این نخستین گفت‌وگویش پس از خروج از ایران، از دلایل خروجش، حمایت از آسیب‌دیدگان اعتراض‌های «زن، زندگی، آزادی»، نمایش‌هایی که در ایتالیا به روی صحنه برده و نگاهش به فعالیت‌هایش در زمان حضور در ایران گفته است. او با توصیف اعتراض‌های سال ۱۴۰۱ به عنوان یک «بیداری جمعی»، همچنان خودش را متعهد به گفتن از این اعتراض‌ها می‌داند.