Śląska Opinia

Czy zielona transformacja może stać się dla Polski nie tylko wyzwaniem klimatycznym, ale także impulsem do budowy nowoczesnej gospodarki? W najnowszym odcinku podcastu „Zielona Śląska Opinia” rozmawiamy o czystych technologiach i ich roli w transformacji przemysłu, energetyki oraz całej gospodarki. Punktem wyjścia do rozmowy jest seria podcastów „Czyste technologie” przygotowana przez Polityka Insight we współpracy z Forum Energii.

Dyskusja dotyczy potencjału Polski do budowania przewag konkurencyjnych w rozwijających się sektorach zielonej gospodarki, znaczenia elektryfikacji oraz miejsca naszego kraju w europejskich łańcuchach dostaw. Zastanawiamy się także, jakie kompetencje i doświadczenia mogą stać się fundamentem nowej strategii przemysłowej oraz jaką rolę powinny odegrać państwo, sektor finansowy i prywatni inwestorzy w rozwoju nowych technologii.

W rozmowie pojawiają się również wątki związane z finansowaniem innowacji, skalowaniem technologii oraz oceną ich gotowości do wdrożenia. Analizujemy doświadczenia innych państw i szukamy odpowiedzi na pytanie, czy Polska potrafi wykorzystać globalną transformację energetyczną jako szansę na gospodarczy awans.

Rozmawiają: Patryk Białas i Julia Cydejko, dziennikarka Polityka Insight, autorka serii podcastów „Czyste technologie”.

Dlaczego seniorzy są wartościowymi pracownikami i jakie atuty wnoszą na rynek pracy?

Rozmawiają: Sebastian Pypłacz oraz Sandra Stasik i Łukasz Noszczyński, Fundacja Wolności i Rozwoju Społecznego.

Nazwy ulic, drogowskazy, neony i szyldy - wszystkie tworzą język miasta. Jak typografia wpływa na nasze poruszanie się po przestrzeni i dlaczego warto zwracać uwagę na litery wokół nas.

Rozmawiają: Arkadiusz Szymczak i Zofia Oslislo-Piekarska, projektantka i typografka.

Czy transformacja energetyczna w Europie przestaje być przede wszystkim projektem klimatycznym, a staje się zmianą technologiczną i gospodarczą? W najnowszym odcinku podcastu „Zielona Śląska Opinia” Patryk Białas rozmawia z Pawłem Lachmanem o raporcie Ember „Electrotech Revolution”, który opisuje przejście od systemu opartego na spalaniu paliw kopalnych do modelu opartego na efektywnym wykorzystaniu energii elektrycznej. Dyskusja dotyczy zmiany perspektywy – z redukcji emisji na efektywność, konkurencyjność i bezpieczeństwo energetyczne.

W rozmowie podkreślane jest, że obecny system energetyczny traci znaczną część energii pierwotnej, co przekłada się na ogromne straty ekonomiczne liczone w bilionach dolarów rocznie. Gość wskazuje, że technologie elektryczne w ogrzewaniu, transporcie i przemyśle są wielokrotnie bardziej efektywne niż rozwiązania oparte na spalaniu paliw. W tym kontekście elektryfikacja nie jest przedstawiana jako zmiana źródeł energii, ale jako fundamentalna zmiana sposobu jej wykorzystania w gospodarce.

Odcinek porusza również temat europejskiej polityki energetycznej i planowanego przez Komisję Europejską Planu Elektryfikacji. Zastanawia się, czy Polska jest przygotowana na przyspieszenie elektryfikacji oraz w jakich sektorach może ona nastąpić najszybciej. Wskazywane są budynki, transport i przemysł jako obszary o największym potencjale, a także rosnąca rola pomp ciepła i elektromobilności w systemie energetycznym.

W końcowej części rozmowy pojawia się wątek systemowy i infrastrukturalny. Omawiana jest rola elastyczności popytu i podaży oraz znaczenie magazynów energii, baterii i rozproszonych źródeł w stabilizacji sieci elektroenergetycznej. Elektryfikacja przedstawiana jest jako proces, który wymaga równoległego rozwoju sieci, technologii i polityki przemysłowej, a od podjętych decyzji zależeć ma konkurencyjność i bezpieczeństwo energetyczne Polski w kolejnych dekadach.

Czy regiony węglowe są gotowe na życie po Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji? Co stanie się z rozpoczętymi inwestycjami, miejscami pracy i lokalnymi gospodarkami, jeśli po 2027 roku zabraknie dedykowanego wsparcia dla obszarów odchodzących od węgla? O tym Patryk Białas rozmawia z Aliną Pogodą z Polskiej Zielonej Sieci.

Punktem wyjścia do rozmowy jest raport „Transformacja regionów węglowych w toku. Rola Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji”, przygotowany przez Instytut Badań Strukturalnych na zlecenie Polskiej Zielonej Sieci. Analizujemy, jak wykorzystano środki FST w województwie śląskim, Wielkopolsce Wschodniej, Małopolsce Zachodniej, subregionie wałbrzyskim oraz regionie bełchatowskim i jakie efekty przyniosły dotychczasowe inwestycje.

Rozmawiamy o tym, dlaczego sprawiedliwa transformacja to znacznie więcej niż zamykanie kopalń i rozwój odnawialnych źródeł energii. To także wsparcie przedsiębiorczości, tworzenie nowych miejsc pracy, szkolenia zawodowe, rewitalizacja terenów poprzemysłowych oraz wzmacnianie odporności lokalnych społeczności na zmiany gospodarcze.

Zastanawiamy się również, jakie konsekwencje dla Śląska i innych regionów górniczych może mieć likwidacja Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji w kolejnej perspektywie budżetowej Unii Europejskiej. To rozmowa o długofalowej polityce rozwoju regionów, potrzebie stabilnego finansowania oraz o tym, czy Polska będzie potrafiła skutecznie zadbać o przyszłość społeczności związanych dziś z sektorem węglowym.

Starolasy to jedne z najcenniejszych ekosystemów leśnych, ale jest ich coraz mniej. W podcaście rozmawiamy o społecznej akcji ich wyszukiwania, roli mieszkańców i wyzwaniach związanych z ochroną lasów.

Rozmawiają: Sebastian Pypłacz i Jacek Zachara, Stowarzyszenie Olszówka.

Gdzie szukać sprawdzonych ofert, jakie formalności warto znać i dlaczego dobry wolontariat to korzyść zarówno dla pomagających, jak i organizacji.

Rozmawiają: Sebastian Pypłacz i Małgorzata Dudek-Wąs, Regionalne Centrum Wolontariatu.

Materiał powstał we współpracy z Regionalnym Centrum Wolontariatu.

Coraz więcej mówi się o problemach młodzieży, ale rzadziej o trudnościach nauczycieli i rodziców. Rozmawiamy o tym, jak budować dobrostan psychiczny całej społeczności szkolnej i dlaczego relacje są równie ważne jak edukacja?

Rozmawiają: Sebastian Pypłacz i Piotr Szwędrowski, Fundacja Rozwoju Młodego Pokolenia.

Jak zmienił się rynek pracy i dlaczego dziś stabilność zawodowa nie wygląda już tak jak kiedyś? Czy jest coś, co pomoże na wypalenie, lęk przed zmianą i wpływ otoczenia na nasze decyzje?

Rozmawiają: Sebastian Pypłacz i Michał Bloch, Jak rzucić etat?

Czy transformacja energetyczna może stać się nowym silnikiem rozwoju polskiej gospodarki? Jak wykorzystać wielomiliardowe inwestycje w energetykę, aby budować krajowy przemysł, miejsca pracy i przewagi konkurencyjne na dekady? O tym Patryk Białas rozmawia z dr Sonią Buchholtz z Instytutu Zrównoważonej Gospodarki, współautorką raportu „Czyste technologie. Konkurencyjna Polska. Kierunki rozwoju krajowego przemysłu do 2030 r.”.

W rozmowie przyglądamy się dziesięciu łańcuchom dostaw związanym z czystymi technologiami – od energetyki wiatrowej i fotowoltaiki, przez magazyny energii i elektromobilność, po gospodarkę obiegu zamkniętego. Analizujemy, w których obszarach Polska posiada już silne kompetencje przemysłowe oraz gdzie może budować własne specjalizacje w warunkach rosnącej konkurencji międzynarodowej.

Rozmawiamy również o znaczeniu krajowego komponentu w transformacji energetycznej. Zastanawiamy się, dlaczego sam montaż technologii nie wystarczy do budowy trwałej przewagi gospodarczej oraz jak sprawić, by w Polsce pozostawały kompetencje związane z projektowaniem, badaniami, rozwojem i serwisowaniem nowoczesnych rozwiązań energetycznych.

Punktem wyjścia do dyskusji są także ogromne inwestycje przewidziane w Krajowym Planie na rzecz Energii i Klimatu. To rozmowa o tym, jak uniknąć pułapki „montowni”, jakie znaczenie ma aktywna polityka przemysłowa państwa oraz czy Polska wykorzysta historyczną szansę, by stać się jednym z europejskich liderów czystych technologii.