Śląska Opinia

Przyglądamy się wynikom dwuletniego projektu badawczego z Fundacji Instytut Inicjatyw Lokalnych im. prof. Waleriana Panki.

Rozmawiają: Sebastian Pypłacz oraz Klaudia Żubryk i Michał Budny, Instytut Inicjatyw Lokalnych im. prof. Waleriana Panki.

Katowice jeszcze niedawno kojarzyły się z przemysłem i szarym krajobrazem. Dziś coraz częściej słyszą: „u was zrobiło się naprawdę fajnie”. Skąd bierze się ta zmiana i czy Śląsk może konkurować z największymi miastami Polski?

Rozmawiają: Arkadiusz Szymczak i Viola Kowalska, Frogszoposting.

Co myślą o transformacji energetycznej górnicy z Bogdanki? Czy rzeczywiście sprzeciwiają się odchodzeniu od węgla, czy raczej obawiają się tego, co wydarzy się później?

W najnowszym odcinku Patryk Białas rozmawia z Iwoną Bojadżijewą z Fundacji Instrat, współautorką raportu „Dziś kopalnia jest, jutro może nie być. Lubelscy górnicy o sobie, pracy, transformacji energetycznej i przyszłości”. Raport powstał na podstawie wywiadów z pracownikami Lubelskiego Węgla Bogdanka i pokazuje, jak transformacja energetyczna wygląda z perspektywy osób, których dotyczy bezpośrednio.

Rozmawiamy o poczuciu niepewności związanym z przyszłością kopalni, braku jasnego harmonogramu odchodzenia od węgla oraz obawach o miejsca pracy i rozwój całego regionu. Analizujemy również, dlaczego wielu górników czuje się pomijanych w debacie o transformacji i skąd bierze się przekonanie o nierównym traktowaniu Lubelskiego Zagłębia Węglowego względem Śląska.

Punktem wyjścia do rozmowy są także wyzwania stojące przed powiatem łęczyńskim, jednym z najbardziej uzależnionych od górnictwa regionów w Polsce. Zastanawiamy się, jakie konsekwencje społeczne i gospodarcze może mieć brak planu transformacji oraz jakie działania powinny podjąć rząd, samorządy i spółki energetyczne, aby stworzyć nowe, jakościowe miejsca pracy i odbudować zaufanie mieszkańców do procesu zmian.

To rozmowa o tym, że sprawiedliwa transformacja nie zaczyna się od zamykania kopalń, ale od stworzenia wiarygodnej wizji przyszłości dla ludzi i regionów, które przez dekady budowały swoją gospodarkę wokół węgla.

Jak dziś wygląda wejście młodych na rynek pracy? Rozmowa o błędach kandydatów, oczekiwaniach pracodawców i umiejętnościach, które będą zyskiwać na znaczeniu. W odcinku poruszamy także temat zielonych kompetencji, studiów, kursów oraz tego, jak wyróżnić się na rynku pracy już na początku zawodowej drogi.Rozmawiają: Klaudiusz Gamza i Agnieszka Adamiec z ManpowerGroup.Podcast zrealizowany w ramach projektu stowarzyszenia BoMiasto realizowanego w ramach Europejskiego Korpusu Solidarności ze środków Unii Europejskiej.

Jak sprawić, by sztuka była obecna w codziennym życiu miasta? Festiwal IMPULS i dziesiątki działań artystycznych w Katowicach.

Rozmawiaj: Sebastian Pypłacz i Adrian Chorębała, ASP w Katowicach.

Jak narodził się Mały Festiwal Wielkiej Literatury i dlaczego jego organizacja to prawdziwa praca organiczna? Zaglądamy za kulisy oddolnej inicjatywy, która od kilku lat tworzy przestrzeń do rozmów o Śląsku i jego tożsamości.

Rozmawiają: Arkadiusz Szymczak i Marcin Musiał, Mały Festiwal Wielkiej Literatury.

Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji to jeden z najważniejszych instrumentów wspierających regiony odchodzące od węgla i paliw kopalnych w Unii Europejskiej. W najnowszym odcinku Patryk Białas rozmawia z Katarzyną Smętek z Forum Energii oraz Zuzanną Sasiak z CEE Bankwatch Network, autorkami raportu „Być albo nie być? Analiza wdrażania Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji w sześciu krajach UE”.

W rozmowie przyglądamy się doświadczeniom Polski, Czech, Niemiec, Grecji, Rumunii i Hiszpanii. Analizujemy, jak różne modele zarządzania wpływają na tempo wydatkowania środków, dlaczego niektóre kraje skuteczniej wykorzystują dostępne fundusze oraz jakie bariery instytucjonalne utrudniają realizację projektów wspierających transformację regionów węglowych.

Rozmawiamy także o społecznym wymiarze transformacji energetycznej. Zastanawiamy się, czy Europa zachowuje właściwą równowagę między inwestycjami infrastrukturalnymi a wsparciem dla pracowników i lokalnych społeczności oraz jakie znaczenie ma budowanie społecznego zaufania do procesu odchodzenia od paliw kopalnych.

Punktem wyjścia do dyskusji jest również propozycja nowego budżetu Unii Europejskiej po 2027 roku, w której nie przewidziano kontynuacji Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji. To rozmowa o tym, czy europejskie regiony węglowe są gotowe na dalsze zmiany bez dedykowanego wsparcia oraz jakie konsekwencje dla tempa i społecznej akceptacji transformacji może mieć wygaszenie jednego z najważniejszych instrumentów wspierających ten proces.

Sen wpływa na nasze zdrowie, samopoczucie i zdolność do pracy bardziej, niż często przypuszczamy. Co nauka mówi o śnie i dlaczego warto traktować go priorytetowo.

Rozmawiają: Sebastian Pypłacz i Marian Lewandowski, Uniwersytet Jagielloński. 

Skąd NGO biorą środki na realizację swojej misji?

Rozmawiają: Sebastian Pypłacz i Piotr Antoniewicz, Dobry AI. 

Polskie ciepłownictwo systemowe odpowiada za dostawy ciepła dla około 15 milionów mieszkańców i pozostaje największym segmentem krajowej energetyki. Jednocześnie nadal w dużej mierze opiera się na węglu, a rosnące koszty emisji CO₂, konieczność modernizacji infrastruktury i nowe cele klimatyczne sprawiają, że sektor stoi dziś przed jednym z największych wyzwań transformacyjnych w swojej historii.

W nowym odcinku Patryk Białas rozmawia z Kamilem Moskwikiem, autorem raportu „Rewolucja w ciepłownictwie. Jak zazielenić sektor zdominowany przez węgiel?”, o tym, dlaczego tempo zmian jest wciąż niewystarczające i jakie technologie mogą odegrać kluczową rolę w dekarbonizacji ciepłownictwa. Rozmawiamy o roli gazu ziemnego jako paliwa pomostowego, potencjale biometanu, wielkoskalowych pomp ciepła, ciepła odpadowego oraz nowoczesnych systemów ciepłowniczych czwartej i piątej generacji.

Zastanawiamy się również, jak magazyny ciepła i technologie Power-to-Heat mogą pomóc w integracji ciepłownictwa z systemem elektroenergetycznym oraz dlaczego przyszłość sektora zależy nie tylko od nowych technologii, ale także od spójnej strategii państwa, odpowiednich regulacji i zdolności do finansowania inwestycji. To rozmowa o tym, jak zapewnić mieszkańcom bezpieczne, konkurencyjne cenowo i niskoemisyjne ciepło w świecie odchodzącym od paliw kopalnych.