Sprawy Wschodu

[271] Moskwa Sobianina. Państwo w państwie. Zaczynamy od Pałacu Weteranów „specjalnej operacji wojskowej” w moskiewskim Parku Jekaterynińskim i od słowa благоустройство, którym od szesnastu lat opisuje się przebudowę stolicy. Czytamy wywiad Siergieja Sobianina dla Rossija 24, rozmowę z głównym architektem miasta i spór o moskiewskie drzewa, sprawdzamy, jak miasto jest zbudowane, kto nim naprawdę zarządza i kim są kobiety w otoczeniu mera. Na końcu pytamy, jak Sobianin mówi o wojnie: do moskwian jednym zdaniem, do reszty kraju wprost.Ten odcinek i jego pełne wydanie powstał dzięki wsparciu Patronek i Patronów Spraw Wschodu.

Przed mikrofonem Bartosz Gołąbek 📎 Najważniejsze źródła:1. Siergiej Sobianin w rozmowie z Andriejem Kondraszowem, Rossija 24, 5.08.2026: https://www.youtube.com/watch?v=4DAdhTgudY02. Główny architekt Moskwy Siergiej Kuzniecow w Forbes Talk, koniec 2025: https://www.youtube.com/watch?v=3rca-RZLZys3. Ilja Warłamow, film o Moskwa-City: https://www.youtube.com/watch?v=ueAaUQ7lBDM4. Andriej Percew, 15 lat rządów Sobianina, Radio Meduza, 20.10.2025: https://www.youtube.com/watch?v=-FQ8b1rW_ls5. Paweł Kanygin, „Prodołżenije słedujet”, film o Sobianinie: https://www.youtube.com/watch?v=8B2YdRl_Hrw6. Pałac Weteranów w Parku Jekaterynińskim, relacja Moskwy 24, 21.10.2026: https://www.m24.ru/news/21102026/9552257. Sonia Rihter, „Невидимые ветераны”, Nowaja Gazieta Jewropa, 27.07.2026: https://novayagazeta.eu/articles/2026/07/27/nevidimye-veterany

🌐 sprawywschodu.online

💛 Patronite: patronite.pl/sprawywschodu

Dmitrij Głuchowski udostępnił za darmo powieść „Rejestracja” o rodzinie żołnierza kontraktowego i walce o świadczenia. Spór, który wywołała, szybko przestał dotyczyć książki — i wrócił do pytania, kto ma prawo oceniać tych, którzy zostali w Rosji.

Pełna, godzinna analiza tematu — rosyjska emigracja jesienią 2026: redakcje, twórcy, polityka i państwo wobec wyjeżdżających — jest od dziś dostępna dla patronek i patronów Spraw Wschodu na Patronite.

Jak to działa: dwa duże wydania w miesiącu, godzinne, z materiałem audio i pełną bibliografią, dostępne wyłącznie dla patronów. Do każdego jedno krótkie wydanie otwarte, takie jak to. Wsparcie od dwudziestu pięciu złotych miesięcznie: patronite.pl/sprawywschodu

Przed mikrofonem Bartosz Gołąbek

📎 Źródła omawiane w odcinku:

– Liza Birger, Meduza, 24.09.2026: https://meduza.io/feature/2026/09/24/roman-dmitriya-gluhovskogo-registratsiya-o-rossiyanah-stremyaschihsya-nazhitsya-na-voyne-nazyvayut-otpovedyu-uehavshego-v-adres-ostavshihsya

– Dmitrij Głuchowski w rozmowie z Władisławem Gorinem, Meduza, 2.10.2026: https://meduza.io/video/2026/10/02/chto-voobsche-uehavshiy-mozhet-ponimat-pro-rossiyu

– „Не регистрация, а регистратура”, Nowaja gazieta, 30.09.2026: https://novayagazeta.ru/articles/2026/09/30/ne-registratsiia-a-registratura

– Margarita Zawadska dla Meduzy, 25.09.2026: https://meduza.io/en/feature/2026/09/25/four-years-after-russia-s-wartime-exodus-began-another-wave-may-be-starting-political-scientist-margarita-zavadskaya-on-what-we-ve-learned-about-russian-emigration-since-2022

– Wołodin o emigrantach, The Moscow Times, 14.05.2026: https://ru.themoscowtimes.com/2026/05/14/volodin-prizval-sudit-antivoennih-emigrantov-pri-vozvraschenii-v-rossiyu-a195302

🌐 sprawywschodu.online

💛 Patronite: patronite.pl/sprawywschodu☕ Buy Coffee To: buycoffee.to/sprawywschodu

Wydanie specjalne po Warsaw Security Forum 2026: przemówienie generała Grynkewicha o teorii zwycięstwa, panel o zachodnich częściach w rosyjskiej broni i panel o Królewcu, z moim pytaniem do generała Hodgesa o kontrolę zbrojeń. Odcinek jest otwarty i poza programem patronackim.

https://x.com/nexta_tv/status/2110521033895854083

https://x.com/nexta_tv/status/2110505934506123459

Źródła:

https://warsawsecurityforum.org/

https://www.youtube.com/watch?v=PBm9OtkQ1BQ&t=384s

https://www.youtube.com/watch?v=Iqz_PgWr3NQ&t=3684s

https://www.youtube.com/watch?v=gjZGQtv-PiY&t=935s

Patronite: https://patronite.pl/sprawywschodu

Patronite: https://patronite.pl/sprawywschodu

Zachęta do wydania 269 — Czytamy po rosyjsku

Osiemnastego września na forum wychowawczyń przedszkolnych w Moskwie Siergiej Kirijenko powiedział wprost: celem w wojnie z Zachodem są rosyjskie dzieci, a przedszkole to pierwsza linia frontu. Słuchamy jego słów w oryginale i sprawdzamy, co w nich nowego i jakie decyzje za nimi idą.

Pełna, godzinna analiza tematu — rosyjska edukacja od przedszkola po studia: mapa urzędów, podręczniki, przysposobienie wojskowe, uczelnie i nauka pod sankcjami, dzieci wywiezione z Ukrainy i szkoła pod okupacją — jest od dziś dostępna dla patronek i patronów Spraw Wschodu na Patronite.

Jak to działa: dwa duże wydania w miesiącu, godzinne, z materiałem audio i pełną bibliografią, dostępne wyłącznie dla patronów. Do każdego jedno krótkie wydanie otwarte, takie jak to. Wsparcie od dwudziestu pięciu złotych miesięcznie: patronite.pl/sprawywschodu

Zaprasza Bartosz Gołąbek

📎 Źródła omawiane w odcinku:

– Forum „Время дошкольного образования”, Moskwa, 18.09.2026 — zapis otwarcia (S. Kirijenko, O. Kołudarowa, J. Jampolska)

– TASS, 19.09.2026: relacja z forum

– Zapowiedź forum: https://mo73.gosuslugi.ru/news/vserossijskij-forum-rabotnikov-doshkolnogo-obrazovaniya-vremya-doshkolnogo-obrazovaniya-startuet-18-sentyabrya/

– „А поговорить?”: rozmowa z Dimą Zicerem (YouTube)

– „Коммерсантъ”, 22.10.2022: Kirijenko na Forum wychowawców klas — https://www.kommersant.ru/doc/5631885

– Lenta.ru, 25.02.2023: Kirijenko o „linii frontu o przyszłość” — https://lenta.ru/news/2023/02/25/liniya/

🌐 sprawywschodu.online

☕ Buy Coffee To: https://buycoffee.to/sprawywschodu

💛 Patronite: patronite.pl/sprawywschodu

Obok Kraju Zabajkalskiego biegnie gazociąg Siła Syberii, którym gaz płynie do Chin. Do Czyty nie popłynął ani metr sześcienny — choć na gazyfikację miasta wypłacono już prawie sześć miliardów rubli. Czytamy reportaż Ludzi Bajkału o tym, co się z tymi pieniędzmi stało po drodze.

Pełna, godzinna analiza tematu - Daleki Wschód od sali plenarnej forum we Władywostoku po wsie, z których nie wraca dziesiąta część mężczyzn — jest od dziś dostępna dla patronek i patronów Spraw Wschodu na Patronite.

Jak to działa: dwa duże wydania w miesiącu, godzinne, z materiałem audio i pełną bibliografią, dostępne wyłącznie dla patronów. Do każdego jedno krótkie wydanie otwarte, takie jak to.

Wsparcie od 25 zł: patronite.pl/sprawywschodu

Na karcie do głosowania w rosyjskich wyborach parlamentarnych jest dziesięć partii. Jeszcze w lipcu miało ich być jedenaście. Czytamy czterdziestostronicowy pozew, który usunął z wyborów jedyną partię idącą do nich z hasłami antywojennymi — i sprawdzamy, dlaczego zrobiono to akurat w sierpniu, skoro listę zarejestrowano wcześniej.

Pełne wydanie analityczne o wyborach do Dumy Państwowej dostępne będize w całości dla patronów Spraw Wschodu w serwisie Patronite od 7.09

Zaprasza Bartosz Gołąbek

💛 Patronite: patronite.pl/sprawywschodu

☕ Buy Coffee To: https://buycoffee.to/sprawywschodu

🌐 sprawywschodu.online

Odcinek wyjątkowy — bez języka rosyjskiego, bez czytania tekstów źródłowych. Bartosz Gołąbek podsumowuje pięć lat Spraw Wschodu i ogłasza zmianę formuły projektu. Od września podcast będzie działał w modelu hybrydowym: otwarte materiały nadal na Spotify i YouTube, a pełne, pogłębione analizy — dwa razy w miesiącu — dla Patronów. W odcinku również trzy polecenia na lato: książka, podcast i film.

Polecenia:

1. Katarzyna Roman Rawska "Zaśnięcie Anisy. Opowieść o polskich Starowierach.

2. Podcast "Zrozumieć latino" Natalii Nykiel

3. Film "Zaproszenie" | 2026 reż. Olivia Wilde

buycoffee.to/sprawywschodupatronite.pl/sprawywschodusprawywschodu.online

Etnograficzny słownik wojny — projekt Aleksandry Archipowej i Jurija Łapszyna, oparty na blisko siedmiu tysiącach pism rosyjskich żołnierzy i ich rodzin do Rzeczniczki Praw Człowieka. To nie jest słownik w zwykłym sensie. To portret wojny skreślony pojęciami i praktykami państwa, które nie ma języka na własne zbrodnie — więc język ten wytworzyli sami poszkodowani, w okopach, kodem zapożyczonym z więzienia i podwórka.

Czytamy ten materiał, żeby zrozumieć, jak działa przemoc od środka. Jak mówi Archipowa: zrozumieć nie znaczy zaakceptować.

https://slovar-svo.online/ot-avtorov.htm

https://www.youtube.com/watch?v=BUs7LZ8nZYI

https://www.youtube.com/watch?v=280GjYQy_YY

https://www.youtube.com/watch?v=Y9Sq-ly-P4k&t=281s

https://www.youtube.com/watch?v=8_ZQAx8IRSg

Wspieraj Sprawy Wschodu:

buycoffee.to/sprawywschodu

patronite.pl/sprawywschodu

sprawywschodu.online

Wojenna lekcja przetrwania – Rosja, Ukraina, Polska w cieniu bieżących wydarzeń

264 wydanie podcastu Czytamy po rosyjsku prowadzą wspólnie Bartosz Gołąbek i Marcin Strzyżewski.

Bartosz Gołąbek to gospodarz podcastu, akademik i wykładowca, który od dwustu sześćdziesięciu czterech odcinków czyta i analizuje z Państwem oryginalne teksty rosyjskojęzyczne, szukając w nich tego, co mówią o władzy, języku i współczesności.

Marcin Strzyżewski to dziennikarz i reporter, absolwent kultury Rosji i narodów sąsiednich Uniwersytetu Jagiellońskiego, autor książek o Rosji i Białorusi, na co dzień relacjonujący wydarzenia ze Wschodu dla stu pięćdziesięciu tysięcy widzów na własnym kanale.

W tym odcinku rozmawiamy o sprawach bieżących na linii Rosja–Ukraina–Polska, a punktem wyjścia do dyskusji o odporności, przygotowaniu i funkcjonowaniu społeczeństwa w warunkach wojny jest najnowsza książka Marcina, „Wojenna lekcja przetrwania”. Książkę można kupić tutaj: https://www.naffy.io/marcin-strzyzewski/wojenna-lekcja-przetrwania-wb4

Przypominamy też, że od września podcast wchodzi w nowy, dwupoziomowy model funkcjonowania: odcinki otwarte pozostają na Spotify i YouTube, a dla patronów przygotowujemy dodatkową, pogłębioną analizę. Więcej informacji i zapis na newsletter na stronie sprawywschodu.online.

Dziękujemy za wsparcie projektu Sprawy Wschodu w serwisach:Buy Coffee To: https://buycoffee.to/sprawywschoduPatronite: https://patronite.pl/sprawywschodu

Więcej o projekcie: https://sprawywschodu.online

Czytamy po rosyjsku — wydanie 263 Przed mikrofonem Bartosz Gołąbek.

Litwa, Łotwa, Estonia: trzy kraje, jedna presja, która nadchodzi znad morza, od Białorusi i z wewnątrz. W tym wydaniu czytamy, co o regionie piszą i mówią sami jego mieszkańcy po rosyjsku: o pomniku, który jedni nazywają historią, a inni „historycznym chuligaństwem", o teatrze w Rydze walczącym o prawo do własnego języka, o granicach, które zamykają się i otwierają w rytmie nastrojów Moskwy, i o białoruskiej telewizji przekonującej widzów, że Zachód szykuje krajom bałtyckim wyludnienie.

Na koniec, jak zawsze, kolejna litera Alfabetu Ukrainy w felietonie Nikodema Cudzicha.

Wybrane źródła:

https://www.delfi.lt/ru/opinions/comments/kaliynyy-kapkan-lukashenko-pochemu-sdelka-s-minskom-ugrozhaet-bezopasnosti-latvii-120268778https://www.delfi.lt/multimedia/prityazhenie-litvy/prityazhenie-litvy-s-istorikom-pamyatnik-muravevu-eto-bylo-istoricheskoe-huliganstvo-rossii-120189569https://gorod.lv/novosti/367074-v-latvii-naschitali-bolee-300-dorozhnyh-ukazatelei-s-upominaniem-rossiiskih-i-belorusskih-gorodovhttps://gorod.lv/novosti/367350-v-latvii-vstupaut-v-silu-popravki-k-zakonu-o-zaschitnyh-zonah-vdol-gosgranitsy-vvoditsya-30-metrovaya-polosahttps://gorod.lv/novosti/367333-rizhskii-russkii-teatr-vystupil-protiv-zapreta-russkogo-yazyka-v-publichnoi-kommunikatsiihttps://rus.lsm.lv/statja/kultura/teatr/03.07.2026-video-direktor-teatra-imeni-mixaila-cexova-my-stali-politiceskim-instrumentom-vo-vremya-voiny.a653780/https://www.lrt.lt/en/news-in-english/19/2958312/lithuania-gears-up-to-dismantle-chornobyl-type-reactors-for-the-first-time-in-the-worldhttps://rus.postimees.ee/8500408/rossiya-zakryvaet-chast-pogranpunktov-na-granice-s-estoniey-latviey-i-finlyandieyhttps://rus.postimees.ee/8502539/litva-hochet-uchastvovat-v-sisteme-yadernogo-sderzhivaniya-natohttps://rus.delfi.ee/statja/120594966/mnenie-ya-budu-pervym-kto-pozhmet-ruku-centristam-i-skazhet-razvalinami-sovetskogo-gerba-udovletvorenhttps://bublik.delfi.ee/statja/120590161/na-territorii-narvskogo-zamka-teper-mozhno-razbit-palatku-i-perenochevat-v-kemperehttps://rus.delfi.ee/statja/120589118/netronutaya-i-dikaya-priroda-starinnye-rybackie-derevni-zamki-i-prozrachnye-ozera-kakie-krasivye-mesta-mozhno-nayti-v-estoniihttps://rus.delfi.ee/statja/120591070/takoe-oshchushchenie-chto-narva-eto-mesto-stradaniy-eshche-so-vremen-petra-pervogo-chto-govoryat-lyudi-v-ocheredi-u-granicyhttps://www.lrt.lt/ru/novosti/17/2976287/na-litovskom-ozere-v-prigranich-e-zvuchit-minsk-kakie-messedzhi-adresovany-zhiteliam-litvyhttps://www.youtube.com/watch?v=bcg61bJhQlY

Strona podcastu: sprawywschodu.online
Wspieraj nas:

Buy Coffee To buycoffee.to/sprawywschodu

Patronite

patronite.pl/sprawywschodu