Sprawy Wschodu

Sprawy Wschodu

By Sprawy WschoduSociety & Culture
Download on the App Store

All Sprawy Wschodu episodes

  • [ANALIZA] Rosja przy stole 2026

    W Moskwie deweloperzy projektują dziś mieszkania bez kuchni. Po co, skoro gotowy obiad dotrze za trzydzieści minut, a supermarket jest na dole? To zdanie z rosyjskiej konferencji branżowej padło bez zaskoczenia — i jest dobrym wstępem do tego, co zmieniło się w Rosji przy stole od 2022 roku.

    W 253 wydaniu „Czytamy po rosyjsku" Bartosz Gołąbek patrzy na rosyjskie społeczeństwo przez talerz. Czytamy rosyjską prasę branżową — Kommersant, Retail.ru, raporty NTech, Romir, dane Sbierbanku — i układamy z nich obraz kraju w czwartym roku pełnoskalowej inwazji na Ukrainę.

    Co jedzą Rosjanie w 2026 roku, ile to kosztuje (z przeliczeniem na euro), kto na tym zarabia, a kto traci. Rynek gotowej żywności wart 1,32 biliona rubli, ramen wypierający sushi, mrożona pizza z Mordowii, kawior z humanitarnych hodowli, restauracje zamykające się w tempie rekordowym od ćwierć wieku. Plus historia popularnego rosyjskiego bloggera kulinarnego, który właśnie zamknął biznes — bo Yandex podwoił ceny dostawy.

    Punktem wyjścia jest świeża nagroda WHERETOEAT INTERNATIONAL 2026, wręczona w Moskwie 14 kwietnia. Po drodze: nowe prawo o języku rosyjskim na szyldach, dwa różne rosyjskie przewodniki restauracyjne, wielokulturowość kuchni postsowieckiej i wybory do Dumy w cieniu indeksu zaufania konsumentów.

    Pod koniec odcinka — „Alfabet Ukrainy" Nikodema Cudzicha, naszego współpracownika, który litera po literze przybliża słuchaczom Ukrainę. Dziś litera Г: гідність — godność. Rewolucja godności.

    Prowadzi: Bartosz GołąbekFelieton „Alfabet Ukrainy": Nikodem Cudzich

    Kanał: Sprawy Wschodu — sprawywschodu.online

    📚 ŹRÓDŁA (do opisu odcinka)

    🍽️ Rynek gastronomiczny i trendy kulinarne

    https://wheretoeat.ru/publications/

    https://www.kommersant.ru/doc/8606536

    https://www.kommersant.ru/doc/8607359

    https://www.kommersant.ru/doc/8607505

    https://www.kommersant.ru/doc/8607495

    https://www.kommersant.ru/doc/8605671

    https://www.kommersant.ru/doc/8588445


    🛒 Handel, retail i rynek gotowej żywności

    https://www.retail.ru/articles/gotovaya-eda-v-poiske-smyslov-kak-riteylery-uvelichivayut-prodazhi-s-pomoshchyu-novykh-vkusov-doveri/

    https://www.retail.ru/interviews/valeriy-palkin-gk-talina-spros-na-zamorozhennye-khlebobulochnye-izdeliya-prevyshaet-predlozhenie/?erid=2W5zFHLtpho

    https://romir.ru/feed/rynok-pitstsy-v-rossii


    📊 Dane i analizy ekonomiczne

    https://www.sberbank.ru/ru/sberpress/all/article?newsID=012a242f-c35a-4a94-9fd0-e1f60d076789&blockID=1303®ionID=77&lang=ru&type=NEWS

    https://www.dp.ru/a/2026/04/24/srednij-chek-v-obshhepite-peterburga


    ⚖️ Regulacje i otoczenie prawne

    https://www.retail.ru/articles/tri-strategii-zashchity-biznesa-v-usloviyakh-zakonodatelnykh-ogranicheniy-na-ispolzovanie-inostranny/

    https://place.lemma.ru/article/gosduma-odobrila-osvobojdenie-chasti-predpriyatii-obshchepita-ot-nds-v-gorodahmillionnikah-rastet-chislo-ramennyh-i-lapshichnyh-novosti-za-14-aprelya


    🎥 Materiał wideo (kontekst)

    https://www.youtube.com/watch?v=29mgrXrbcsw&t=666s


    Wsparcie podcastu:

    ☕ Wsparcie kanału Sprawy Wschodu

    👉 ⁠⁠https://buycoffee.to/sprawywschodu⁠⁠

    👉 ⁠⁠https://patronite.pl/sprawywschodu⁠⁠

    39 min
  • [ANALIZA] Putin wypowiedział wojnę internetowi. Czy ją wygra? | Czytamy po rosyjsku

    W marcu i kwietniu 2026 roku Rosja zrobiła coś, czego długo unikano: rozpoczęła frontalny test kontroli odłączenia własnego internetu. Blokady Telegrama i VPN, problemy z aplikacjami bankowymi, a nawet zakłócenia w funkcjonowaniu infrastruktury miejskiej pokazały skalę eksperymentu. W pewnym momencie to już nie była tylko cenzura — to był test odporności całego systemu.

    W tym wydaniu podcastu Bartosz Gołąbek analizuje największy kryzys cyfrowy w najnowszej historii Rosji. Kluczowe pytanie brzmi: kto realnie kontroluje proces? Coraz więcej wskazuje na rolę Federalna Służba Bezpieczeństwa, a nie tylko formalnych regulatorów.

    W odcinku m.in.:— jak przez lata budowano infrastrukturę kontroli (ustawy, suwerenny Runet, DPI)— dlaczego model rosyjski odbiega od chińskiego i w jakim kierunku ewoluuje— skutki techniczne blokad (VPN, usługi, infrastruktura miejska)— napięcia w elitach i brak spójnej linii politycznej— rola mediów społecznościowych i paradoksy władzy korzystającej z blokowanych narzędzi— cyfrowy rubel jako potencjalne domknięcie systemu kontroli.

    Link od Nikodema Cudzicha: Небайдужі Люди https://www.instagram.com/nebaiduzhi.lyudy

    🔎 Źródła:

    Analizy:

    • Re: Russia
      https://re-russia.net/analytics/0414/
    • Carnegie Endowment for International Peace
      https://carnegieendowment.org/ru/russia-eurasia/politika/2026/04/russia-elites-internal-conflict
    • The New Tab
      https://thenewtab.io/internet-pod-kupolom/

    Decyzje i polityka:

    • The Moscow Times
      https://ru.themoscowtimes.com/2026/04/15/na-blokirovku-interneta-brosili-esche-12-mlrd-rublei-a192727
    • Forbes Russia
      https://www.forbes.ru/society/559151-kreml-mozet-povremenit-c-ograniceniami-interneta-na-fone-padenia-rejtinga-putina
    • CNews
      https://www.cnews.ru/news/top/2026-04-06_rossijskim_it-kompaniyam

    Mechanizmy kontroli:

    • Meduza
      https://meduza.io/feature/2026/04/15/krupneyshie-rossiyskie-servisy-perestayut-rabotat-pri-vklyuchennom-vpn-kak-i-trebovalo-mintsifry
    • iStories
      https://istories.media/news/2026/04/15/chislo-servisov-kotorie-perestali-otkrivatsya-pri-vklyuchennom-vpn-uvelichilos/
    • Novaya Gazeta Europe
      https://novayagazeta.eu/articles/2026/04/15/pokhozhe-vy-ispolzuete-vpn

    Reakcje i kontekst:

    • Vërstka
      https://verstka.media/ni-odin-krupnyy-rossiyskiy-chinovnik-ne-vyskazyvalsya-v-podderzhku-blokirovok-interneta

    Instytucje:

    • The Bell
      https://thebell.io/teper-oni-vse-reshayut-u-runeta-poyavilsya-novyy-kurator--sluzhba-fsb-otvechavshaya-za-otravlenie-navalnogo


    ☕ Wsparcie kanału Sprawy Wschodu👉 ⁠https://buycoffee.to/sprawywschodu⁠👉 ⁠https://patronite.pl/sprawywschodu⁠

    56 min
  • Między dokumentem a propagandą. Ukraina i Rosja w filmie dokumentalnym po 2022 roku

    W tym odcinku „Czytamy Ukrainę” Bartosz Gołąbek i Aleksandra Brzuzy rozmawiają o filmach dokumentalnych powstających po 2022 roku w cieniu pełnoskalowej wojny w Ukrainie.

    To subiektywny wybór, który pokazuje różne sposoby opowiadania wojny — od bezpośrednich zapisów frontu, przez historie cywilów, po bardziej autorskie i symboliczne formy. Uwzględniamy także perspektywę rosyjską, obecną w filmach propagandowych i materiałach pokazujących wojnę „od środka”.

    🎬 Omawiane filmy:

    Ukraina / front i doświadczenie wojny
    – 2000 метрів до Андріївки (2025), reż. Мстислав Чернов
    – 20 днів у Маріуполі (2023), reż. Мстислав Чернов
    – In the Rearview (2023), reż. Maciek Hamela

    Zwierzęta i etyka wojny
    – Ми, наші тварини і війна (2024), reż. Антон Птушкін
    – Все має жити (2024), reż. Тетяна Дородніцина, Андрій Литвиненко

    Dzieci i trauma
    – Україна. Вкрадене дитинство (2024)

    Metafory i obrazy społeczne
    – Квіти України (2024), reż. Аделі́на Борець
    – Hotel "Ukraina" (2024), reż. Barbara Włodarczyk

    Perspektywa rosyjska / propaganda i „od środka”
    – Russians at War (2024), reż. Anastasia Trofimova
    – Pan Nikt kontra Putin (2025), reż. David Borenstein, Pavel Talankin
    – У края бездны (2024–2025), reż. Максим Фадеев
    – Мариуполь: возвращение (2024), News Front
    – Мариуполь. Три года свободы (2025)
    – Выжившие. Истории из освобождённого Мариуполя (2022), RT
    – Обыкновенная денацификация (2023)
    – Предательство (2026), reż. Андрей Медведев
    – Наши герои (2023)
    – Предыстория войны. Рождение «народных республик» (2024)

    ☕ Wsparcie kanału Sprawy Wschodu

    👉 ⁠⁠https://buycoffee.to/sprawywschodu⁠⁠

    👉 ⁠⁠https://patronite.pl/sprawywschodu⁠⁠

    1 hr 6 min
  • [ROZMOWA] Gołąbek i Strzyżewski: spirala wojny

    W tym odcinku Bartosz Gołąbek i Marcin Strzyżewski przyglądają się światu, w którym konflikty nie wygasają, lecz układają się w coraz bardziej złożony i trudny do zatrzymania proces.

    Rozmawiają o teraźniejszości — o tym, jak funkcjonuje dziś Rosja w warunkach przedłużającej się wojny i globalnej presji — ale też o przyszłości: o scenariuszach, które nie są jeszcze przesądzone, a jednak zaczynają się rysować coraz wyraźniej.

    Czy mamy do czynienia z pojedynczym konfliktem, czy raczej z ich narastającą kumulacją? Jakie mechanizmy sprawiają, że napięcia nie znikają, lecz się wzmacniają? I co to oznacza dla świata, który coraz częściej przypomina system pozostający w stanie permanentnego kryzysu?

    To rozmowa o procesach, które już trwają — i o tych, które dopiero mogą się ujawnić.

    Wesprzyj Sprawy Wschodu:
    ☕ BuyCoffeeTo: https://buycoffee.to/sprawywschodu
    ❤️ Patronite: https://patronite.pl/sprawywschodu

    Sprawy Wschodu w sieci:
    📸 Instagram: https://www.instagram.com/sprawywschodu
    📘 Facebook: https://www.facebook.com/sprawywschodu
    ▶️ YouTube: https://www.youtube.com/@sprawywschodu
    🌐 https://sprawywschodu.online

    1 hr 13 min
  • [ANALIZA] Co słychać na Kremlu: elity, wpływy, decyzje

    🎙️ Czytamy po rosyjsku #250

    W prawie jubileuszowym, 250. wydaniu podcastu „Czytamy po rosyjsku” przyglądamy się temu, co dzieje się dziś na Kremlu – zarówno na poziomie oficjalnych wystąpień, jak i w przestrzeni „okołoputinowskiej”, gdzie powstają realne decyzje i kierunki polityki.

    Punktem wyjścia jest pytanie: dlaczego Władimir Putin pojawia się coraz rzadziej – i co to mówi o systemie?

    W odcinku m.in.:

    • spadek aktywności publicznej Putina
    • mechanizmy działania Administracji Prezydenta
    • napięcia w elitach i nieformalne wpływy (np. Nikita Michałkow)
    • relacje państwo–biznes i rolę Aleksandr Szochin
    • polityka pamięci, kulturę i „styl państwa”
    • gesty wobec Azerbejdżanu i znaczenie miękkiej dyplomacji
    • Rosgwardia jako narzędzie kontroli wewnętrznej

    🎧 Premierowo rozpoczynamy także nowy cykl – „Alfabet Ukrainy”, przygotowany przez Nikodema Cudzicha. To próba spojrzenia na Ukrainę poprzez jej język, debatę publiczną i kontekst kulturowy – z perspektywy, której w naszym podcaście dotąd było mniej.

    To odcinek o systemie, który coraz mniej pokazuje swoją twarz – ale coraz intensywniej zarządza rzeczywistością.

    Zaprasza Bartosz Gołąbek

    📌 Źródła (Kreml):
    http://kremlin.ru/events/president/news/79413
    http://kremlin.ru/events/president/news/79414
    http://kremlin.ru/events/president/news/79418/videos
    http://kremlin.ru/events/president/news/79419
    http://kremlin.ru/events/president/news/79424
    http://kremlin.ru/events/president/news/79428
    http://kremlin.ru/events/administration/79427
    http://kremlin.ru/events/administration/79422

    Inne media:

    https://www.nytimes.com/2026/03/25/opinion/russia-putin-iran-war.html

    https://faridaily.substack.com/

    ☕ Wesprzyj projekt:
    https://buycoffee.to/sprawywschodu
    https://patronite.pl/sprawywschodu

    56 min
  • [ROZMOWA] Kazachstan z bliska. Kazachsko-polska opowieść o kulturze i języku

    W tym odcinku podcastu „Czytamy po rosyjsku” przenosimy się do Kazachstanu — kraju, który coraz wyraźniej zaznacza swoją obecność na mapie współczesnego świata, a jednocześnie wciąż pozostaje w Polsce stosunkowo mało rozpoznany.

    Rozmówcami Bartosza Gołąbka są Assel Sagimbekova Podlecka oraz Mateusz Podlecki. Razem rozmawiamy o kulturze, języku i tożsamości Kazachstanu, a także o tym, jak dziś opowiada on sam siebie — między tradycją a nowoczesnością.

    Odcinek ukazuje się w czasie Nauryzu — święta wiosny obchodzonego w wielu krajach Azji Centralnej — co nadaje tej rozmowie dodatkowy wymiar symboliczny: nowego początku, odrodzenia i wspólnoty.

    🎧 W odcinku usłyszycie także fragment wystąpienia studentów turkologii UAM z obchodów Nauryzu w Poznaniu (2024).

    To rozmowa o Kazachstanie widzianym z bliska — między Krakowem, Poznaniem a Ałmaty.

    Profil Assel: @kazachskapolonistka

    Podcast Assel i Mateusza

    MetaQuazaqstan: Kazachski Punkt Widzenia https://open.spotify.com/show/5a3zwGFTCoEw9z3UP6WiUk?si=16ae2e3eb2c441ae

    @sprawywschodu

    ☕ Jeśli chcesz wesprzeć rozwój podcastu:

    👉 BuyCoffeeTo: https://buycoffee.to/sprawywschodu

    👉 Patronite: https://patronite.pl/sprawywschodu

    1 hr 24 min
  • [ROZMOWA] Koreański specnaz w rosyjskiej propagandzie

    W 248 wydaniu podcastu „Czytamy po rosyjsku” Bartosz Gołąbek i Magdalena Paciorek rozmawiają o kilku historiach z rosyjskiej przestrzeni medialnej i kulturalnej, które dobrze pokazują, jak dziś przenikają się propaganda, kultura i polityka.

    Punktem wyjścia jest film „Koreański specnaz”, prezentowany w rosyjskich mediach jako dokument o żołnierzach Korei Północnej walczących po stronie Rosji. Przy tej okazji przyglądamy się również jego autorce — deputowanej Dumy Państwowej Marinie Kim — oraz historii sowieckich Koreańczyków, z których środowiska wywodzi się jej rodzina.

    Rozmawiamy także o zmianie w jednej z najważniejszych instytucji teatralnych Rosji — Szkole-Studium MChAT, gdzie obowiązki rektora obejmuje Konstantin Chabenski po odejściu Konstantina Bogomołowa.

    W odcinku pojawia się również temat powrotu Rosji na Biennale w Wenecji, który już wywołuje spory w środowisku artystycznym, a także kwestia Kazachstanu, który zaczyna wydawać Rosji osoby krytykujące wojnę.

    Jak zawsze dziękujemy wszystkim osobom wspierającym nas BuyCoffeeTo https://buycoffee.to/sprawywschodu

    Patronite https://patronite.pl/sprawywschodu

    Źródła do odcinka:

    • https://life.ru/p/1851406

    • https://rg.ru/2026/03/13/v-muzee-pobedy-proshla-premera-filma-o-bojcah-specnaza-kndr.html

    • https://yandex.kz/video/preview/15335262610622491223

    • https://rg.ru/2026/03/12/shvydkoj-nadeius-my-sumeem-pokazat-derevo-uhodit-korniami-v-nebo-v-venecii.html

    • https://www.theartnewspaper.ru/posts/20260304-pthh/

    • https://www.theartnewspaper.ru/posts/20240321-skua/

    • https://novayagazeta.ru/articles/2026/03/11/spektakl-okonchen

    • https://meduza.io/feature/2026/03/13/kazahstan-nachal-vydavat-rossii-antivoennyh-aktivistov-pochemu-strana-prevratilas-v-opasnoe-mesto-dlya-kritikov-kremlya

    58 min
  • Czy da się naprawić Ukrainę? Czytamy Ukrainę wokół książki Łesia Bełeja

    W drugim odcinku cyklu „Czytamy Ukrainę” rozmawiamy z Aleksandrą Brzuzy, tłumaczką książki Łesia Bełeja „Plan naprawy Ukrainy” (wyd. Ha!art, 2023).

    Osią rozmowy jest esej ukraińskiego pisarza i publicysty, który wskazuje na pakiet problemów współczesnej Ukrainy – od wyzwań instytucjonalnych i społecznych po pytania o przyszłość państwa funkcjonującego w warunkach wojny.


    🎙 Rozmawiają: Bartosz Gołąbek i Aleksandra Brzuzy
    🎧 Cykl: Czytamy Ukrainę / Sprawy Wschodu


    🎧 Muzyka w podcaście

    Oryginalny dźwięk otwierający przygotowała dla nas Stefanova Music.

    YouTube
    https://www.youtube.com/@stefanova.

    Instagram
    https://www.instagram.com/stefanova.music/


    📚 Źródła i materiały wspomniane w odcinku

    Plan naprawy Ukrainy – Łeś Bełej (wyd. Ha!art)
    ⁠https://www.sklep.ha.art.pl/

    Materiał wideo
    https://youtu.be/S50M9hX9RrM?si=FGc4TZarQj7CnktO

    O produkcji dronów i problemie światłowodów w Ukrainie
    https://oboronka.mezha.ua/v-ukrajini-deficit-optovolokna-309156

    Protesty studenckie w Ukrainie w 2010 roku (BBC)
    https://www.bbc.com/russian/international/2010/10/101012_ukraine_students_protest

    Materiał wideo
    https://youtu.be/GGRXLJ5weNs?si=d5Hbd11b7czdWXY1

    Playlista muzyczna
    https://open.spotify.com/playlist/37i9dQZEVXbKkidEfWYRuD?si=5e582e671eec4278

    ☕ Wesprzyj podcast Sprawy Wschodu

    BuyCoffeeTo
    https://buycoffee.to/sprawywschodu

    Patronite
    https://patronite.pl/sprawywschodu

    1 hr 7 min
  • Łukaszenka między Kremlem a oborą

    USA uderzają na Iran — państwo, z którym Mińsk rozwijał współpracę wojskową. Świat wchodzi w kolejną fazę eskalacji. W tym samym czasie Łukaszenka pojawia się w oborze i miesza widłami ściółkę dla cieląt.

    W odcinku 247 „Czytamy po rosyjsku” Bartosz Gołąbek mówi o moskiewskim posiedzeniu 26 lutego i pogłębiającej się integracji z Rosją, o represjach i sprawie „Białoruskiego Hajuna”, o sytuacji więźniów politycznych oraz o wygaszaniu relokacji białoruskiego biznesu w Polsce.

    Geopolityka i zootechnika. Kreml i obora.

    🎙 Podcast można wspierać:
    ☕ BuyCoffeeTo: https://buycoffee.to/sprawywschodu
    🎧 Patronite: https://patronite.pl/sprawywschodu

    Zapraszamy do komentowania i kontaktu.


    Źródła wykorzystane w odcinku:

    Pozirk
    https://pozirk.online/ru/longreads/177636/

    BELTA
    https://belta.by/president/view/sojuznyj-vektor-v-kremle-inspektsija-s-vilami-v-rukah-i-nagrady-zaschitnikam-otechestva-itogi-nedeli-766984-2026/#part2

    Wiasna
    https://spring96.org/ru/news/119554

    Plan B
    https://planbmedia.io/important/research/relokaciya-zakonchilas-vpervye-za-poslednie-15-let-v-polshe-zakrylos-bolshe-belaruskih-kompanij-chem-otkrylos.html

    Nasha Niva
    https://nashaniva.com/ru/389367

    Zerkalo

    https://news.zerkalo.io/cellar/121509.html

    Przed mikrofonem: Bartosz Gołąbek


    1 hr
  • 12 lat rosyjskiej agresji na Ukrainę. Wojna na koszt żołnierzy

    W 246 odcinku łączymy cztery wątki, które pokazują region w czasie wojny i technologicznego przesilenia. Rozmawiamy o wojnie prowadzonej „za swoje” — o sytuacji, w której rosyjscy żołnierze coraz częściej doposażają się z własnych środków, i o tym, co mówi to o kondycji państwa takiego jak Rosja po 12 latach agresji na Ukrainę.

    Następnie omawiamy, dlaczego Rosja wyraźnie odstaje dziś w wyścigu sztucznej inteligencji i jakie mogą być długofalowe konsekwencje tego zapóźnienia.

    W trzeciej części przyglądamy się Dniu Języka Ojczystego w Białorusi — językowi jako przestrzeni tożsamości, ale i politycznej kontroli.

    Na koniec przenosimy się do Izraela, gdzie funkcjonuje rosyjskojęzyczna diaspora jako największy postsowiecki mikrokosmos funkcjonujący poza obszarem byłego ZSRR.

    🎙️Przed mikrofonami Bartosz Gołąbek i Magdalena Paciorek.

    • Novaya Gazeta Europe – „У нас есть нейросети дома”
    https://novayagazeta.eu/articles/2026/02/19/u-nas-est-neiroseti-doma

    • Nasha Niva
    https://nashaniva.com/ru/388667

    • Tsargrad TV – „Война за свои”
    https://tsargrad.tv/articles/vojna-za-svoi-bojcy-tratjat-vyplaty-ne-vyhodja-iz-okopa-otkrovenija-s-fronta-kotorye-ne-ponravjatsja-tylovym-generalam_1561465

    • Meduza
    https://meduza.io/feature/2026/02/20/a-potom-chto-s-nimi-delat-soberu-girlyandu-i-podaryu

    • Newsru.co.il
    https://www.newsru.co.il/community/18feb2026/netanya_ru.html

    🎙 Jeśli cenicie Państwo nasze materiały i chcecie wspierać rozwój podcastu zapraszamy:

    ☕ Buy Coffee To
    https://buycoffee.to/sprawywschodu

    🎧 Patronite
    https://patronite.pl/sprawywschodu

    Dziękujemy za wsparcie i zapraszamy do obserwowania „Spraw Wschodu” na Spotify.

    1 hr