Stacja Dywagacja

Ghosting, gaslighting, breadcrumbing, pocketing… jeszcze niedawno wystarczyło powiedzieć „zerwał kontakt” albo „manipuluje mną”. Dziś mamy osobne słowa na dziesiątki randkowych sytuacji i ciągle powstają kolejne.

Bierzemy na warsztat 25 terminów z tego nowego języka miłości. Za każdym stoi jakieś ciekawe zjawisko, zmyślna obserwacja oraz miliony mniejszych albo większych dram i dramatów. Część z nich to już klasyka, a część pewnie Was zaskoczy, nawet jeśli Tinder nie jest Wam obcy.

A niektóre doczekały się prawdziwych badań naukowych! Niektóre mają nawet własne, zwalidowane skale pomiarowe. Sprawdzimy to i poszukamy odpowiedzi na pytanie, dlaczego ten randkowy słownik tak szybko puchnie. I z czym dziś mamy najwięcej problemów podczas randkowania. Bo kiedy potrafimy rozpoznać i nazwać pewne toksyczne zagrywki, trudniej się na nie nabrać.

Pierwsza część randkowo-miłosnego słownika przed Wami.

Zapraszamy do słuchania.

0:00 Słownik epoki Tindera

5:24 Ghosting

8:20 Zombieing i caspering

9:45 Paperclipping

11:22 Gaslighting

14:25 Ghostlighting

15:15 Breadcrumbing

17:55 Benching i coockie jarring

19:04 Cushioning

20:25 Roaching

22:35 Curving

24:21 Orbiting i haunting

25:45 Beta orbiter

27:21 Catfishing

30:05 True casting

31:09 Woke fishing

33:37 Cuffing season

34:16 Love bombing

35:18 AI situationship

37:55 Future faking

39:06 Gatsbying

40:51 Pocketing i stashing

42:39 Unikowy styl przywiązania

YouTube: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://www.youtube.com/@stacjadywagacja⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Inne platformy: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://stacjadywagacja.pl⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

FB: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://www.facebook.com/stacjadywagacja⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Insta: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://www.instagram.com/stacja.dywagacja⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Prowadzący: Michał Sławiński i Michał Plichta

Grafika: Agnieszka Kosiec-Plichta (⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://agakosiec.com⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠)

Czytając czy słuchając na temat środowiska inceli (od sformułowania "involuntary celibate", czyli faceci nie z własnej woli żyjący w celibacie) łatwo można ulec stereotypom. Ot niewielka, sfrustrowana grupka mało atrakcyjnych mężczyzn, którzy wzajemnie się nakręcają w swojej nienawiści do kobiet, które to z kolei są nastawione do nich, delikatnie mówiąc, negatywnie. Postanowiliśmy jednak poszperać w badaniach, żeby odpowiedzieć sobie na różne pytania: skąd biorą się incele i co o nich wiemy? Czy wzajemnie się nakręcają w swoich poglądach? Czy są ludzie, którzy mają predyspozycje do tego, żeby nimi zostać, inne niż mało atrakcyjny wygląd?

Okazuje się, że badań było sporo, ale trafiliśmy na prawdziwą perełkę, która sięga znacznie głębiej i bardziej wnikliwi. I okazuje się, że to co nam się wydaje, w przypadku tej grupy, niekiedy jest bardzo, ale to bardzo dalekie od rzeczywistości.

W tym odcinku zabierzemy Was w podróż po świecie frustracji, złości, nienawiści czy agresji. Będzie to jednak również droga przez ból, choroby psychiczne, traumatyczne doświadczenia z dzieciństwa czy niemożność działania. Droga kręta, z której bardzo łatwo jest zboczyć w stronę przesądów czy uogólnień. Jeśli chcesz dowiedzieć się co odkryli badacze, zapraszamy do wysłuchania.
Wspomniane badanie: The Dual Pathways Hypothesis of Incel Harm: A Model of Harmful Attitudes and Beliefs Among Involuntary Celibates - Costello, Whittaker, Thomas (2025)

0:00 Jak zostać incelem

4:21 Incel to nie red pill

7:09 Dwie ścieżki do bycia incelem

11:09 Ideologia incelska

13.12 Wyniki badań - cechy

22:29 Wyniki badań - ideologia

24:58 Kto jest wrogiem inceli

28:15 Wnioski

YouTube: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://www.youtube.com/@stacjadywagacja⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Inne platformy: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://stacjadywagacja.pl⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

FB: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://www.facebook.com/stacjadywagacja⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Insta: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://www.instagram.com/stacja.dywagacja⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Prowadzący: Michał Sławiński i Michał Plichta

Grafika: Agnieszka Kosiec-Plichta (⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://agakosiec.com⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠)

Są uczucia, które nie mają w języku polskim nazwy, a powinny. Zresztą nie tylko uczucia. Czasem dopiero poznając odpowiednie słowo, odkrywamy, co tak naprawdę cały czas przeżywaliśmy i co z tym możemy zrobić.

To nie jest lista typu Top 10 naszych ulubionych, najciekawszych czy najpotrzebniejszych tego typu słów. To lista bardzo osobista, która powstała podczas rozmyślań nad tym, co jest w życiu ważne, jak się życiem cieszyć, nawet gdy nie wszystko jest idealne, jak sobie radzić ze smutkiem i rozpaczą. I o podróżach. Także idealny odcinek na wakacje :) Tym bardziej, że tym razem nie skupiamy się na badaniach i tym, co nauka mówi o tych wszystkich emocjach, a na tym jak wygląda ich doświadczanie i przeżywanie. Odwołujemy się do innych języków oraz do pełnego niezwykłych wglądów w naturę człowieka Dictionary of Obscure Sorrows.

Zapraszamy!

0:00 Dictionary of obscure sorrows

1:50 Waldozja

4:04 Petrichor

5:55 Stawić czoła rozpaczy

10:40 Idle wild

13:00 Merrenness

14:07 Ambedo

17:32 Gökotta

18:29 Amor fati

20:22 Nishkama karma

21:06 Michikusa

22:15 Zielschmerz

22:53 Awesome

28:47 Kairosclerosis

30:04 Onizm

33:28 Vulture shock

34:17 Occhiolism

35:07 Sonder

37:59 Accidental contact high

40:04 Rückkehrunruhe

41:04 Zugunruhe

43:32 Moc słów

YouTube: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://www.youtube.com/@stacjadywagacja⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Inne platformy: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://stacjadywagacja.pl⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

FB: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://www.facebook.com/stacjadywagacja⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Insta: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://www.instagram.com/stacja.dywagacja⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Prowadzący: Michał Sławiński i Michał Plichta

Grafika: Agnieszka Kosiec-Plichta (⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://agakosiec.com⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠)

W czasach, gdy coraz więcej spraw załatwiamy online, coraz więcej czasu spędzamy w pracy i samochodzie, często brakuje nam czegoś jeszcze - tzw. miejsc trzecich.

Dlaczego Starbucks walczył o etykietę trzeciego miejsca i przegrał? Jaka była ukryta rola betonozy na rynkach polskich miast i miasteczek? Dlaczego trzecie miejsca mogą być infrastrukturą szczęścia (w wielu miastach znikającą)?

Przyjrzymy się fascynującym badaniom pokazującym ich wpływ na samopoczucie, poczucie przynależności, zdrowie psychiczne i jakość życia. Zastanowimy się także, dlaczego ich znikanie może być jednym z niewidzialnych elementów układanki wyjaśniającej wzrost samotności i depresji.

Ale siła miejsc trzecich jest znacznie większa, niż mogłoby się wydawać. Pomagają nawet tym, którzy z nich nie korzystają - wzmacniają więzi społeczne, budują odporność społeczności na kryzysy. Ich likwidacja to prosty przepis na przemianę społeczeństwa w zbiór obcych sobie jednostek.

Z ekonomicznego punktu widzenia wydają się nieopłacalne. Z ludzkiego - są bezcenne.

Ale czym właściwie są trzecie miejsca? Zapraszamy do wysłuchania 62. odcinka podcastu Stacja Dywagacja.

Badanie przytaczane w odcinku: https://www.medrxiv.org/content/10.64898/2026.03.12.26348188v1.full

00:00 Wspomnienia dziadka Huberta

1:30 Co to są miejsca trzecie?

3:43 Co to są nie-miejsca?

4:53 Dlaczego Starbucks to nie trzecie miejsce?

10:40 Czemu trzecie miejsca są takie ważne?

13.48 Czemu trzecie miejsca znikają?

17:16 Wykluczenie młodzieży

22:56 Badania wpływu miejsc trzecich na ludzi

33:12 Rola trzecich miejsc w budowaniu odporności na kryzysy

YouTube: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://www.youtube.com/@stacjadywagacja⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Inne platformy: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://stacjadywagacja.pl⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

FB: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://www.facebook.com/stacjadywagacja⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Insta: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://www.instagram.com/stacja.dywagacja⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Prowadzący: Michał Sławiński i Michał Plichta

Grafika: Agnieszka Kosiec-Plichta (⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://agakosiec.com⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠)

Czy small talk może być realnym lekarstwem na samotność? W odcinku rozmontowujemy na czynniki pierwsze zjawisko słabych więzi: luźnych relacji z sąsiadem, fryzjerem, kolegą z siłowni itp. Okazuje się, że mózg traktuje takie kontakty dużo poważniej, niż nam się wydaje. Przez większość ewolucji bycie poza grupą oznaczało zagrożenie życia, więc nasz układ nerwowy cały czas skanuje otoczenie pod kątem sygnałów typu „czy jestem częścią stada?”. Kiedy tych sygnałów brakuje, rośnie poziom stresu i czujności na potencjalne (zazwyczaj nierealne) zagrożenia. A odrzucenie społeczne wręcz aktywuje te same obszary mózgu co fizyczny ból. I teraz najciekawsze: żeby sobie z tym radzić, mózg nie potrzebuje głębokiej przyjaźni. Wystarczą mikro-sygnały społeczne, takie jak kontakt wzrokowy, uśmiech, small talk. Dlatego badania pokazują, że ludzie mający więcej codziennych mikro-interakcji deklarują mniejsze poczucie samotności i są po prostu szczęśliwsze. Dorzucimy też szerszą perspektywę społeczną, czyli dlaczego sieć drobnych znajomości wspiera zaufanie i spójność w społecznościach.

Zapraszamy!

Warto przeczytać:

Epley, N., & Schroeder, J. (2014). Mistakenly Seeking Solitude, Journal of Experimental Psychology

Sandstrom, G. M., & Dunn, E. W. (2014). Social Interactions and Well-Being

Sandstrom & Dunn (2013). Is Efficiency Overrated?, Social Psychological and Personality Science

Putnam, R. (2000). Bowling Alone

00:00 O czym będzie

00:56 Przyjaźń i samotność

3:53 Co to są słabe więzi

7:08 Co to jest poczucie przynależności

11:34 Co to są głaski

16:57 Samotność zabija

19:28 Czy słabe więzi zastąpią przyjaźń

23:47 Inne funkcje small talku

YouTube: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://www.youtube.com/@stacjadywagacja⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Inne platformy: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://stacjadywagacja.pl⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

FB: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://www.facebook.com/stacjadywagacja⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Insta: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://www.instagram.com/stacja.dywagacja⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Prowadzący: Michał Sławiński i Michał Plichta

Grafika: Agnieszka Kosiec-Plichta (⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://agakosiec.com⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠)

Jak to możliwe, że prawie co czwarty Polak cierpi na zespół stresu pourazowego i w ogóle się o tym nie mówi? Średnia dla naszej części świata to 5-10%, ale nawet w Rwandzie ten odsetek wynosi "tylko" 18%. Co nas tak traumatyzuje? Jakie są tego konsekwencje? Co możemy z tym zrobić?

Już od 4 lat dysponujemy reprezentatywnymi badaniami dla całej Polski potwierdzającymi tę diagnozę. Ostatnio zostały zreplikowane i wynik nadal jest szokujący: 24% Polaków ma PTSD. Wygląda na to, że głębiej nad tym zjawiskiem pochylił się tylko Michał Bilewicz w książce Traumaland i jego perspektywę przybliżamy i omawiamy. Pramatką naszych traum jest II Wojna Światowa, a masowe PTSD, które wywołała w naszym społeczeństwie jest przenoszone na następne pokolenia. Aby taka transmisja w ogóle była możliwa, muszą zajść specjalne okoliczności i akurat tak się złożyło, że w polskim społeczeństwie zachodzi wiele z nich jednocześnie i to z wyjątkową intensywnością. Jesteśmy krajem przynajmniej trzech samonapędzających się mechanizmów, tzw. Zaklętych Kręgów Traumatyzacji. 

Warto przeczytać: "Traumaland. Polacy w cieniu przeszłości" - Michał Bilewicz

0:00 Szok i niedowierzanie

2:33 Co to jest to PTSD

5:10 Przygniatające liczby

9:12 Dziedziczenie PTSD

12:09 Nieprzepracowana trauma IIWŚ, PRL i lat '90

17:17 Najważniejszy mechanizm - pętla traumatyzacji

21:22 Martyrologia i Syndrom Oblężonej Twierdzy

29:09 Polska nieufność

34:02 Podsumowanie

35:43 Efekty uboczne

40:28 Wzrost potraumatyczny czyli słynne polskie zrywy

44:41 Jak przerwać ten krąg?

YouTube: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://www.youtube.com/@stacjadywagacja⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Inne platformy: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://stacjadywagacja.pl⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

FB: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://www.facebook.com/stacjadywagacja⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Insta: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://www.instagram.com/stacja.dywagacja⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Prowadzący: Michał Sławiński i Michał Plichta

Grafika: Agnieszka Kosiec-Plichta (⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://agakosiec.com⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠)

Współczesny świat, mimo ogromnego rozwoju i dobrobytu, wytwarza w nas stałe poczucie niedosytu i przekonanie, że zawsze istnieje coś lepszego, a my nigdy nie jesteśmy wystarczający.

Ten odcinek, jak nie pierwszy zresztą, wziął się z fascynującej lektury - tym razem trafiło na książkę Martina Caparrosa "Tamte czasy. Raport z teraźniejszości". Zaczyna się od diagnozy nierówności w dzisiejszym świecie, ale szybko przechodzimy do rozmowy o tym, czy polepszenie warunków życia w ogóle ma szansę nas uszczęśliwić. Może nasze mózgi są tak stworzone, że po prostu musi nam być zawsze mało? Omawiamy kilka badań o takich zjawiskach jak:

- hedonistyczna adaptacja

- syndrom niedosytu

- pętla niedoboru

Jeśli szukacie inspiracji, jak nie wpaść w ślepy zaułek oparty na konsumpcjonizmie i co o tym mówią badania naukowe, to jest odcinek dla Was!

0:00 Tamte czasy. Raport z teraźniejszości

3:23 Rozwarstwienie bogactwa

8:11 Jesteśmy ofiarami ideologii rozwoju

12:48 Hedonistyczna adaptacja

18:24 Syndrom niedosytu

24:36 Za wysokie aspiracje odbierają szczęście

27:30 Inne spojrzenie na szczęście

35:48 Powiew optymizmu

Badania, o których mówimy w odcinku:

- South African Social Attitudes Survey (2006) - https://www.datafirst.uct.ac.za/dataportal/index.php/catalog/328

- Philip Brickman i Donald T. Campbell (1971) "Hedonic relativism and planning the good society."

- Diener, Lucas, Scollon (2006) "Beyond the Hedonic Treadmill”

YouTube: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://www.youtube.com/@stacjadywagacja⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Inne platformy: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://stacjadywagacja.pl⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

FB: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://www.facebook.com/stacjadywagacja⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Insta: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://www.instagram.com/stacja.dywagacja⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Prowadzący: Michał Sławiński i Michał Plichta

Grafika: Agnieszka Kosiec-Plichta (⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://agakosiec.com⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠)

Czy ludzie potrafią rozpoznawać orientację seksualną po samej twarzy? Okazuje się, że  jesteśmy w tym całkiem nieźli, choć niekoniecznie świadomie. W odcinku omawiamy, skąd bierze się ten efekt, co dokładnie mierzą badacze i dlaczego to jest bardziej zniuansowane niż proste "kobiece rysy" u mężczyzn albo "męskie rysy" u kobiet.
Co jest fascynujące i zarazem zatrważające, to że algorytmy AI potrafią robić to lepiej niż ludzie, w niektórych eksperymentach z zatrważająco wysoką skutecznością ok. 80%. Czy to znaczy, że AI może "wyoutować” człowieka na podstawie twarzy? Tak można przeczytać w goniącej za sensacją portalozie, ale jest to bardziej złożone i ciekawe :) Więcej oczywiście w podcaście, zapraszamy do słuchania.
Aha! Na koniec dorzucamy kilka innych ciekawostek z badań o orientacji i relacjach, w tym temat trwałości męskich małżeństw jednopłciowych i tego, co można z nich dla siebie wyciągnąć, niezależnie od orientacji.

0:00 O czym będzie odcinek

1:17 Co nam się wydawało o gej radarze

5:18 AI rozpoznaje orientację z 80% trafnością

7:44 Podprogowe rozpoznawanie orientacji

10:10 Badania morfometryczne

14:04 Genetyka a orientacja seksualna

16:18 Jak interpretować takie badania

19:56 Rozpoznawanie orientacji po skanach mózgu

23:33 Będzie dystopia czy nie?

25:34 Dlaczego gejowskie małżeństwa są takie trwałe?

Warto przeczytać:
https://rule.psych.utoronto.ca/pubs/2008/Rule%26Ambady%282008_JESP%29.pdf
https://link.springer.com/article/10.1007/s10508-014-0454-4
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28155008/
https://osf.io/preprints/psyarxiv/hv28a_v1
Opening Up: A Communication Workbook for Male Couples (Rick Miller)

YouTube: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://www.youtube.com/@stacjadywagacja⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Inne platformy: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://stacjadywagacja.pl⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

FB: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://www.facebook.com/stacjadywagacja⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Insta: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://www.instagram.com/stacja.dywagacja⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Prowadzący: Michał Sławiński i Michał Plichta

Grafika: Agnieszka Kosiec-Plichta (⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://agakosiec.com⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠)

Czy żyjemy w epoce narcyzów? A może bardziej w epoce mocnych nagłówków? Bo gdy słyszymy „epidemia narcyzmu”, łatwo wyobrazić sobie pokolenie zapatrzone w selfie, roszczeniowe i przekonane o własnej wyjątkowości. Tylko że rzeczywistość jest dużo bardziej skomplikowana.

W najnowszym odcinku Stacji Dywagacji między innymi:

- Skąd w ogóle wzięło się hasło „epidemia narcyzmu”, kto je wypuścił w świat i dlaczego?

- Dokąd może zaprowadzić miks kultury clickbaitu oraz niezrozumienia, jak działają testy psychologiczne?

- Co pokazują najnowsze metaanalizy z lat 1982–2023 (ponad pół miliona badanych!) i dlaczego obalają popularne przekonania?
To nie jest odcinek o tym, kim jest narcyz i jaki ma wpływ na otoczenie, bo o tym już mówiliśmy w odcinku 9: https://youtu.be/VN8xyDpS2JY.

Raczej o tym, skąd się wzięło przekonanie, że narcyzów jest dziś więcej niż kiedykolwiek i dlaczego ta „epidemia” może być po prostu dobrze sprzedającym się mitem.

00:00 Skąd się wzięła teoria epidemii narcyzmu

8:43 Życie w erze roszczeń

12:20 Efekt Flynna

14:51 Weryfikacja teorii o epidemii narcyzmu

19:47 Szkodliwość zabawy tematem narcyzmu

Link do omawianego badania: https://www.researchgate.net/publication/384907375_A_Farewell_to_the_Narcissism_Epidemic_A_Cross-Temporal_Meta-Analysis_of_Global_NPI_Scores_1982-2023

YouTube: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://www.youtube.com/@stacjadywagacja⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Inne platformy: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://stacjadywagacja.pl⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

FB: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://www.facebook.com/stacjadywagacja⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Insta: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://www.instagram.com/stacja.dywagacja⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Prowadzący: Michał Sławiński i Michał Plichta

Grafika: Agnieszka Kosiec-Plichta (⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://agakosiec.com⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠)

Czemu te bańki informacyjne są takie złe? Często słyszymy: wyjdź ze swojej bańki! Ale w sumie dlaczego? I co to w ogóle tak naprawdę jest ta bańka? Postanowiliśmy wziąć na warsztat kilka badań na ten temat, żeby móc oprzeć się na sprawdzonych konkretach. 

To co nas najbardziej poruszyło i zdziwiło, to:

- jak dużą rolę w polaryzacji grają czyste emocje -> głębokie podziały powstają przy często minimalnych różnicach merytorycznych

- jak ekstremalnie szybko bańki informacyjne potrafią podbić polaryzację

- kto najszybciej i najmocniej ulega polaryzacji.

Co do tego ostatniego, to okazuje się, że m.in. ludzie samotni i odtrąceni - może więc ratunkiem na tego raka toczącego nasze społeczeństwo jest zwykła ludzka życzliwość i rozmowa na codzień?

Poza tym pojawi się kilka ciekawych pojęć, jak "filter bubble" czy "echo chamber". Przyjrzymy się też temu, jak przepoteżną kontrolę mają nad nami algorytmy, boty i AI poprzez kreowanie różnych baniek. I badaniom, które pokazują, że jest nadzieja - coraz więcej ludzi mówi temu świadome "nie". 

Warto przeczytać:

- badanie omawiane w odcinku: https://www.cambridge.org/core/journals/american-political-science-review/article/polarizing-effect-of-partisan-echo-chambers/5044B63A13A458A97CA747E9DCA07228

- drugie z omawianych badań, wraz z podsumowaniem w formie artykułu (samo badanie do pobrania po wypełnieniu krótkiego formularza): https://swps.pl/centrum-prasowe/informacje-prasowe/37242-kto-w-polsce-czuje-niechec-do-osob-o-odmiennych-pogladach

- Mintel - Global Consumer Prediction

Teoria martwego internetu to fakt: https://reporterzy.info/5234,teoria-martwego-internetu-to-fakt-ludzi-w-sieci-jest-juz-mniej-niz-botow
0:00 Komory pogłosowe, bańki informacyjne i algorytmy

2:31 3 zasady baniek informacyjnych

8:32 Co to jest filter bubble

10:22 Rola emocji w polaryzacji światopoglądowej

16:26 Czy w epoce botów i AI bańki są dobre?

21:47 Jak bada się bańki

21:47 Wyniki badania 

29:45 Armie botów

32:12 Badanie nr 2: Polacy NIE czują do siebie nienawiści

34:19 Kto najbardziej ulega polaryzacji?

39:23 Dyskusja o polityce i wykluczeniu

43:20 Algorytmy nami rządzą, ale ludzie się buntują

51:18 Co możemy zrobić dla siebie?

YouTube: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://www.youtube.com/@stacjadywagacja⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Inne platformy: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://stacjadywagacja.pl⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

FB: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://www.facebook.com/stacjadywagacja⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Insta: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://www.instagram.com/stacja.dywagacja⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠

Prowadzący: Michał Sławiński i Michał Plichta

Grafika: Agnieszka Kosiec-Plichta (⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://agakosiec.com⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠)