ตั้งใจใส่ใจฟัง มนสิการโดยแยบคายตาม เกิดเป็นอริยมรรค

ฟังผ่านๆ ไม่ใส่ใจ ไม่มนสิการโดยแยบคาย อริยมรรคไม่เกิด

สมัยใดอริยสาวก ระลึกถึงทาน ที่ตนเคยทำทาน แล้วโยนิโสมนสิการ เห็นธรรมทั้งปวงตามความเป็นจริง เห็นทานหรือกรรมขาว ตามความเป็นจริง

สมัยนั้น เพราะเห็นแจ้งในธรรมทั้งปวงอยู่ ย่อมไม่ถือมั่นว่าเรา ของเรา ในทาน ในธรรมทั้งปวง การเจริญสติ การเจริญอริยมรรค ที่อาศัยทาน ย่อมเกิดขึ้น

ไม่มีสัมมาทิฏฐิ ไม่มีปัญญา คือ ไม่รู้อริยสัจสี่ ไม่รู้ปฏิจจสมุปบาท

คือความไม่รู้ คืออวิชชา เมื่อไม่รู้ ย่อมกำหนดรู้ให้ถูกต้องไม่ได้

เมื่อกำหนดรู้ไม่ถูกต้อง ย่อมละความยึดถือว่าเรา ของเรา ไม่ได้

ความรู้ในสิ่งที่พระพุทธเจ้าตรัสรู้ คือปฏิจจสมุปบาท คืออริยสัจสี่ เป็นสิ่งที่คนทั้งหลายจะรู้ตามได้ยาก

เพราะรู้ได้ยาก พระศาสดาจึงน้อมไปที่จะไม่แสดงธรรม

ปัจจุบันนี้ ผู้มีธุลีในดวงตาน้อย แทบไม่เหลือ ดังนั้น การพูดเรื่องปฏิจจสมุปบาท การพูดเรื่องอริยสัจสี่ ให้ถูกต้อง เพื่อให้รู้ให้เข้าใจ สิ่งที่พระพุทธเจ้าตรัสรู้จึงแทบจะไม่มี แม้มีอยู่ คนทั้งหลายผู้ไม่มีบุญวาสนา ก็จะน้อมไปที่จะไม่สนใจ ไม่ใส่ใจ ไม่เห็นความสำคัญที่จะตั้งใจฟัง