TẢN MẠN NINH BÌNH

Cuối thu, đầu đông, những ngọn núi quê Thương lại chìm trong màn sương mỏng. Sương giăng trên triền cây, vương vào mái ngói thâm nâu, lững thững trôi qua những con đường quanh co men theo chân núi. Rồi khi nắng lên, từng vạt dã quỳ bắt đầu thức giấc. Hoa nở vàng rực từ ven đường đến sườn núi, từ bờ rào xếp bằng đá đến những khoảng đất hoang bên triền dốc. Sắc vàng ấy cứ thế lan ra, ấm áp và nồng nàn, như thể đất trời ưu ái đã dành riêng cho miền quê Thương một mùa hoa để níu giữ chân người.

Tháng Mười, khi ngọn gió heo may bắt đầu se sắt ùa về, tôi lại nhớ mùi cá đồng kho trong căn bếp nhỏ, quyện cùng mùi khói rơm, mùi cơm mới và tiếng mẹ lục đục bên bếp lửa mỗi buổi chiều. Những hương vị bình dị ấy đã theo tôi suốt những năm tháng trưởng thành, để mỗi lần nhớ lại, cả miền ký ức bỗng chốc ùa về. 

 Có những buổi sớm, người ta không thức dậy bởi tiếng chuông đồng hồ, mà bởi một thứ ánh sáng rất dịu dàng đang len qua màn đêm. Tôi đã từng có một buổi sáng như thế ở biển. 

 Tháng Mười về, đất trời bỗng dịu dàng khác lạ. Sáng sớm, mở cửa ban công, nghe phảng phất hương quỳnh nở từ đêm vẫn còn vương lại. Gió heo may khẽ chạm vào mái tóc, mang theo chút hanh hao rất riêng của khoảnh khắc giao mùa. 

Tháng 8 âm lịch có lẽ là khoảng thời gian đẹp nhất của mùa thu. Trời xanh biêng biếc, điểm xuyết những đám mây bông nõn. Nắng trong vắt, sóng sánh màu mật ngọt chảy tràn trên vòm lá. Từng cơn gió heo may se lạnh khe khẽ lay động những chuỗi hoa lộc vừng buông rủ ven hồ.

Giữa con phố ken dày nhà cửa, tiếng xe cộ nối nhau không dứt và những ô cửa kính sáng lên mỗi khi chiều xuống, có những khu vườn nhỏ vẫn âm thầm xanh.

Mùa thu không đến bằng một lời báo trước. Chỉ một sớm thức dậy, thấy nắng ngoài hiên dịu hơn, gió đi qua hàng cây mang theo chút se lạnh, bầu trời xanh và cao hơn thường ngày, Thơ biết thu đã về.

Một sớm đầu Thu heo may se lạnh, Dung về quê thăm dì. Con đường về làng bao năm rồi vẫn thân thuộc như ngày cô còn thơ ấu. Qua cây cầu nhỏ bắc ngang sông, con đường đất men theo triền đê mở ra trước mắt cô một màu hoa dịu dàng. Sau trận mưa đêm, những thảm hoa tóc tiên hồng rực trải dài hai bên lối đi, rung rinh trong gió. Vừa rẽ vào con ngõ nhỏ, Dung đã bắt gặp mùi hương quen thuộc: Hương hoa ngâu!

Cuối tháng Tám, quê tôi chưa có một mùa Thu thật rõ. Nắng vẫn trải vàng trên những triền núi, mặt đường giữa trưa vẫn hắt lên hơi nóng, cánh đồng vẫn mang màu xanh của những ngày cuối Hạ. Nhưng nếu chịu khó đi chậm một chút, bước ra ngoài sớm hơn một chút, ta sẽ nhận ra đất trời đang có những thay đổi rất khẽ. Một làn gió mỏng lướt qua hàng cây. Một buổi sáng dịu hơn hôm qua. Bầu trời như cao hơn, xanh hơn sau những ngày mưa nắng thất thường.

Sớm đầu thu, phố mờ ảo trong màn sương mỏng nhẹ như khói. Hàng sấu ven đường bắt đầu thay màu áo mới. Những chiếc lá vàng xoay tròn trong gió, chao nhẹ xuống vỉa hè. Một chút heo may se lạnh lướt qua vai, khiến Hà bất giác kéo cao cổ áo, vội vã hòa vào dòng người đang tất bật đi học, đi làm. Cho tới khi, một làn hương dịu dàng, thân thuộc bất chợt níu chân cô lại: hương thị mùa thu.