Ngày 28/09/2025, nam ca sĩ Thế Sơn từ Hoa Kỳ đã sang Paris để trình diễn trong chương trình kỷ niệm 30 năm định cư tại Pháp của nữ ca sĩ Lệ Thu Nguyễn. Chuyến lưu diễn tại Pháp lần này cũng đánh dấu 40 năm sự nghiệp ca nhạc của Thế Sơn, vốn đã nổi tiếng từ khi còn ở Việt Nam và sau khi đến Hoa Kỳ định cư đã cộng tác trong suốt nhiều năm với các trung tâm Thúy Nga và Asia, trở thành một tên tuổi quen thuộc trên các sân khấu hải ngoại.
Nhân dịp sang Paris, Thế Sơn đã dành cho RFI Việt ngữ một bài phỏng vấn sau đây:
Hôm nay RFI Việt ngữ rất vui mừng được tiếp chuyện với nam ca sĩ Thế Sơn tại Paris.
Trước tiên Thế Sơn xin kính chào quý vị khán thính giả của RFI và xin mến chào anh Thanh Phương.
Đây không biết là lần thứ bao nhiêu rồi Thế Sơn đến với thủ đô nước Pháp. Đối với Thế Sơn, Paris chắc không có gì xa lạ?
Kính thưa quý vị, Thế Sơn rất yêu mến Paris ngay từ khi còn ở Việt Nam và Thế Sơn cũng có rất nhiều họ hàng định cư ở Paris trước đây rất lâu. Sơn cũng có may mắn là trước đây cộng tác với Paris by night, cho nên qua thu hình cũng như qua trình diễn tại Paris rất nhiều. Thế Sơn học Lasan Taberd, lúc đó không còn chương trình Pháp nữa mà là chương trình Việt, nhưng Sơn học sinh ngữ là Pháp văn. Sơn rất thích nhạc Pháp, rất thích phát âm tiếng Pháp, tại vì Sơn thấy Pháp ngữ phát âm rất là gọn, rất là bén, nghe hay lắm, êm tai lắm!
Bây giờ trở lại từ khởi đầu sự nghiệp ca nhạc của Thế Sơn. Lúc đầu chắc là Thế Sơn đâu có tính chọn con đường ca nhạc, vì hình như là trước đây Thế Sơn học trường Trung học Sư phạm?
Thưa anh và thưa quý vị, trong dòng họ Thế Sơn, ai cũng đi theo con đường học vấn. Đa số đều thành tài ở những lĩnh vực như kỹ sư, bác sĩ. Gia đình đều hướng con cái đi theo con đường học. Nhưng có thể là do duyên Trời hay đó là một cái nghiệp, trong họ hàng chỉ có mình Thế Sơn là rẻ qua đường ca nhạc thôi.
Lúc đầu ba má Sơn cũng không ủng hộ. Má Sơn là giáo viên thành ra bà rất mẫu mực, vẫn còn theo xưa, bà không có thích giới văn nghệ, nên không ủng hộ Sơn vô con đường ca hát. Nhưng mà như Sơn đã nói, chính cái nghiệp cái duyên đưa đẩy Sơn vô con đường ca hát vào năm 1985.
Vậy thì cơ duyên nào đã đẩy Thế Sơn vào con đường này?
Khi Thế Sơn học Trung học Sư phạm, nhân dịp sinh hoạt hè ở Duyên Hải Cần Giờ khoảng năm 83, 84, buổi tối buồn không biết làm gì hết, cả lớp kéo nhau ra ngoài trời, đốt lửa trại rồi cầm đàn nghêu ngao hát, văn nghệ văn gừng với nhau. Thì Sơn cầm đàn và hát bài "Đó! Quê hương tôi" của Vĩnh Điện, thì bạn bè trong lớp ai cũng thích hết và thích giọng hát của Sơn. Có một thằng bạn thân nói: “Giọng mày hay lắm, học thêm thanh nhạc, luyện thêm là làm ca sĩ được”. Thì từ đó nó gieo vào đầu Sơn một tư tưởng là đi làm ca sĩ, chứ từ trước đến giờ Sơn chỉ hát chơi thôi và tánh mình cũng nhút nhát nên không nghĩ tới chuyện ra trước đám đông để trình diễn.
Sơn đi học ngoài giờ ở nhạc viện, thì cũng rất may mắn có người thầy tên là Bùi Trần Tiến cũng thích giọng của Thế Sơn lắm, cho nên gợi ý với Thế Sơn là nếu muốn thi vô trường nhạc chính quy thì tới nhà thầy, thầy sẽ luyện thi miễn phí để thi đậu vô trường nhạc. Sơn nghe lời thầy và tới để thầy luyện, rồi sau đó thi đậu vô trường nhạc. Đó là lúc bắt đầu nghiệp ca hát luôn.
Chúng tôi được biết là trong trường nhạc, Thế Sơn được dạy hát opera chứ không phải là hát nhạc pop như bây giờ. Như vậy là lúc đầu, đối với một người tuy có giọng ca bẩm sinh, có phải mất rất nhiều công sức để luyện tập hát được opera không?
Opera là một môn nghệ thuật về ca hát rất khó. Có những người luyện cả đời cũng không được, vì không có giọng, không có giọng Trời cho. Lúc Sơn bắt đầu học, vì từ trước giờ mình hát giọng tự nhiên, nên không cảm nhận được thể loại opera. Lúc đó Sơn không thích, thật sự không thích opera, nhưng vô trong đó là bắt buộc phải hát opera. Hát loại nhạc modern ở ngoài, hát bằng giọng tự nhiên là bị thầy la liền!
Nhưng sau thời gian học miệt mài ba năm thì giọng của Sơn mở ra theo đường hướng opera, nghe nó vang lắm. Đến chừng đó mình mới cảm nhận được và mới bắt đầu thích opera. Mình kiếm những cassette của Pavarotti nghe để học hỏi thêm, nghe những cassette của các ca sĩ cổ điển của Ý, của Nga để bắt chước luyện theo.
Có lẽ nhờ học hát opera thành ra cái âm vực của Thế Sơn rất là rộng, Thế Sơn có thể đi từ cái nốt khá là trầm lên cái nốt rất là cao. Thì điều đó có giúp gì nhiều cho Thế Sơn trong con đường ca nhạc khi trở thành một ca sĩ nhạc pop?
Thưa anh, giúp rất là nhiều. Hồi mới bắt đầu vô trường nhạc, Sơn chỉ lên được nốt mí thôi, mà đã căng thẳng lắm, rát cổ lắm! Nhưng tới bây giờ Sơn lên được tới nốt đô thăng lúc mà mình khỏe, tức là một khoảng rất rộng đối với một người ca sĩ, thành ra nó giúp ích rất nhiều khi mình hát. Mình không sợ hát bất cứ bài nào mà âm vực cao. Nhờ opera mình sẽ có thể hát được hết những bài nhạc của Việt Nam.
Thế Sơn không chỉ hát những nốt rất cao mà có thể kéo dài cái nốt đó rất là lâu. Khi mà kết thúc mỗi bài hát chúng tôi thấy Thế Sơn thường là ngân chữ cuối cùng rất là lâu.
Vâng, đó là do trong trường họ dạy mình luyện hơi, mình lấy hơi bụng và luyện để cho hơi của mình không mau hết, tức là mình xì ra từ từ để cho hơi mình kéo dài được.
Nhưng nếu chúng ta ra ngoài mà hát như được học ở trường thì chắc khó mà thu hút được khán giả. Vậy thì làm sao Thế Sơn có thể làm cho giọng hát của mình thích ứng với loại nhạc phổ thông?
Nếu đem nguyên si kỹ thuật hát opera ra ngoài thì rất ít khán giả biết thưởng thức thể loại nhạc đó. Mình hát kiểu đó là có thể bị đuổi vô. Ở Việt Nam hồi xưa khán giả khó tính lắm. Không đúng ý họ là họ đuổi thẳng vô! Khi Sơn học kỹ thuật opera rồi thì ra ngoài Sơn vẫn hát với giọng bình thường, giọng tự nhiên của mình. Sơn chỉ áp dụng kỹ thuật opera là lấy hơi. Tức là mình lấy hơi cho đầy phổi đầy thì mình hát câu dài hơn và không bao giờ bị hụt hơi. Khán giả họ không thấy gì khác biệt với những ca sĩ khác hết. Chỉ khi lên cao thì Sơn mới sử dụng một chút kỹ thuật opera là mở cái vòm họng và cuốn họng thật lớn để mình có thể lên cao được.
Với hành trang âm nhạc đó thì Thế Sơn đã bắt đầu bước vào con đường ca nhạc từ năm 1985. Thế Sơn giữ được những kỉ niệm nào về những ngày đầu tiên bước lên sân khấu?
Kỷ niệm thì nhiều lắm, vì ở Việt Nam Sơn đi hát mỗi đêm ở các tụ điểm và nhiều khi hát những suất buổi trưa ở nhà hát Hòa Bình nữa. Rất là nhiều kỷ niệm. Nhưng Sơn nhớ một kỷ niệm là hồi Sơn hát ở nhà hát Hòa Bình, lúc đang học ở trường nhạc. Bữa đó thì nhà hát bị cúp điện ngay lúc Sơn đang hát. Lúc đó Sơn mới ngẫu hứng, nói với khán giả: "Trong lúc chờ họ mở máy phát điện riêng thì Sơn hát opera cho quý vị nghe, quý vị chịu không?" Thì khán giả ở dưới thích lắm, đồng ý, vì thấy lạ. Sơn hát bài hình như là "Mười năm tình cũ" hay bài gì đó bằng kỹ thuật opera, tức là hát cho nó vang thì cả khán phòng mấy ngàn người đều nghe được. Sơn hát một vài câu thôi là họ thích lắm, vỗ tay rất là nhiều.
Điểm lại thời gian hát ở Việt Nam từ năm 85 cho đến khi Thế Sơn sang Hoa Kỳ định cư, con đường đó đã đóng góp như thế nào, làm phong phú hơn ở những điểm nào cho sự nghiệp âm nhạc của Thế Sơn?
Thưa anh, trước tiên là mấy năm học ở trường nhạc cho mình vốn kiến thức, kỹ thuật opera để mình bổ sung ca nhạc nhẹ của mình ở ngoài. Đó là một cái may mắn và là một điều rất đáng quý đối với một người ca sĩ. Bên cạnh đó, trong 9 năm ở Việt Nam thì Sơn hát hằng đêm, hát mỗi ngày và có những ngày, vào những dịp lễ, Sơn hát một ngày tới 40 bài, từ sáng cho tới tối luôn, hát chỗ này, chỗ kia. Sơn hát miệt mài mỗi ngày trong suốt 9 năm. Đó là một hành trang rất đáng quý, là nơi để mình coi như là rèn luyện bản lĩnh sân khấu, để khi Sơn bước ra một xứ lạ, một chỗ mới là hải ngoại, thì không bỡ ngỡ, vững vàng để tiếp tục ngay con đường ca hát của mình.
Thế Sơn sang định cư ở Hoa Kỳ từ năm nào?
Từ tháng 3 năm 1994 tại California, San Jose.
Khi sang Hoa Kỳ thì Thế Sơn có được đi hát trở lại ngay hay là cũng phải đợi một thời gian?
Sơn rất may mắn là qua Mỹ 10 ngày sau Sơn hát liền ở vũ trường Lido tại San Jose. Hát cuối tuần thôi, nhưng cũng có đi show một vài nơi ở Stockton này kia. Sơn may mắn được hát liền tại San Jose. Khoảng vài tháng sau là Paris by Night bay lên San Jose để ký với độc quyền với Thế Sơn.
Thế Sơn đã hát độc quyền cho Paris by Night hình như khoảng 20 năm phải không?
Dạ đúng 20 năm. Tháng 7 năm 1994 là Sơn ký contract ( hợp đồng ) với Thúy Nga Paris by Night. Tới tháng 7 năm 2014 là đúng 20 năm, Sơn rời Thúy Nga để trở thành một một ca sĩ tự do.
Chúng tôi biết là khi ở Việt Nam thì Sơn cũng có hát khá nhiều trong những đoàn ca nhạc như là Hương Miền Nam. Sang đến Hoa Kỳ, hát trên sân khấu Paris by Night, Thế Sơn thấy có sự khác biệt nào nhiều không?
Thời mà Sơn hát ở Việt Nam thì văn nghệ chưa phát triển mạnh như bây giờ, còn đơn sơ lắm và còn nhiều thiếu sót lắm, chưa có chuyên nghiệp, chưa có professional.
Nhưng khi Sơn qua hải ngoại mà được vô ngay một trung tâm lớn nhất tại hải ngoại là Paris by Night, Sơn thấy một sự khác biệt rất lớn, đó là họ tổ chức chặt chẽ lắm, đúng giờ, đúng giấc và đâu ra đó. Họ có một team để lo từng chi tiết trong một chương trình thâu hình.
Sơn được cộng tác với những vũ công của Hollywood, rồi có những bài hòa âm bởi những nhạc sĩ người Mỹ rất là hay. Sơn học hỏi được rất nhiều điều có lợi cho nghề nghiệp trong thời gian cộng tác với Paris by Night về trình diễn với dancers. Trong phòng thâu thì có những chi tiết mà mình chưa thấy ra, thì chị Tô Ngọc Thủy với anh Huỳnh Thi đã gợi ý hướng dẫn để Sơn sửa những cái đó. Đó cũng là một trong những điều mà mình học hỏi được từ Paris by Night.
Hai mươi năm đó đã giúp cho Thế Sơn trở thành một ca sĩ kỳ cựu của Paris by Night. Sau đó Thế Sơn cũng đã chuyển qua hát cho trung tâm Asia. Thời gian đó có những thay đổi gì đặc biệt đối với con đường nghệ thuật?
Khoảng cuối năm 2014 thì Thế Sơn cộng tác với trung tâm Asia, với nhạc sĩ Trúc Hồ, cho tới 2018. Thật sự thì ở Paris by Night thời gian đó phải nói là thời hoàng kim của nhạc hải ngoại và cũng vì đó mà sự cạnh tranh rất là khốc liệt. Ai cũng muốn vô những trung tâm lớn như là Paris by Night. Thành ra mình phải cố gắng hết mức để giữ vững vị trí của mình trong trung tâm. Nhưng khi tới 2014 Sơn chuyển qua cộng tác với Asia thì Sơn cảm thấy nhẹ nhàng lắm, tại vì mình đã từng cộng tác với nơi mà cạnh tranh như vậy đó.
Qua đây thì Asia rất là quý mến Thế Sơn và tạo mọi điều kiện để cộng tác với Thế Sơn rất tốt. Nhưng bên Asia thì có một số bài Sơn hướng về nhạc đấu tranh. Đó là một hướng mới: nhạc đấu tranh cho người dân thấp cổ bế miệng ở trong Việt Nam.
Đó mà một chí hướng, một sự chọn lựa của Thế Sơn, chứ không phải do ai áp đặt?
Đúng vậy. Lúc đó, thời gian khoảng 2014 -15, Sơn thấy cũng có nhiều khuất tất, nhiều bất công tại Việt Nam, cho nên Sơn nghĩ là một nghệ sĩ thì mình dùng tiếng hát của mình để mình góp phần lên tiếng nói ủng hộ cho những người dân nghèo tại Việt Nam.
Trong những năm gần đây, có rất nhiều ca sĩ ở hải ngoại trở về Việt Nam để trình diễn, bởi vì đối với họ, Việt Nam là nơi mà có thể tìm được rất nhiều khán giả, nhất là đối với những người đã hát lâu năm bây giờ tìm được một lượng khán giả mới ở Việt Nam để tiếp tục sự nghiệp ca nhạc. Riêng Thế Sơn là một trong số rất hiếm hoi ca sĩ cho tới nay vẫn dứt khoát không trở về Việt Nam để trình diễn. Vậy thì lý do gì khiến cho Thế Sơn có quyết định như vậy?
Như anh nói rất đúng là ở Việt Nam có khoảng 100 triệu dân thì lượng khán giả thích nhạc, thích tiếng hát của mình sẽ đông hơn rất nhiều so với ở hải ngoại, chỉ có vài triệu người Việt Nam mà sống rải rác, rồi một số bị đồng hóa vào dân bản xứ nữa. Cho nên ca sĩ bây giờ ai cũng muốn về Việt Nam hết.
Nhưng Sơn cũng hơi lạ hơn người ta là Sơn nghĩ : Cuộc sống của mình đã rất ổn định rồi và bao nhiêu năm nay mình cũng chịu ơn của những khán giả hải ngoại. Phần rất là lớn nhờ họ mà mình tạo được tên tuổi cũng như một cuộc sống ổn định cho tới bây giờ, cho nên Sơn hát ở hải ngoại là cũng đủ rồi.
Với lại ( về hát ) ở Việt Nam thì cũng có rất nhiều cái phiền phức, phe phái tùm lum hết. Một số nghệ sĩ nổi tiếng ở bên này về thì họ hay lợi dụng tên tuổi của người nghệ sĩ đó để họ tuyên truyền cho chế độ, cho nên Sơn không muốn điều đó.
Không biết là trong thời gian qua thì ở Việt Nam có ai bắn tiếng sang hay là có người nhờ để mà mời Thế Sơn về nước hát không?
Chuyện đó thì xảy ra lâu rồi, từ khoảng năm 2000 - 2001 tức là cách đây cũng 24 - 25 năm rồi. Đã có rất nhiều lời mời Sơn về Việt Nam, nhưng Sơn không nhận lời. Ngay cả có một lần Sơn nhớ là đang đi hát ở Calgary hay là Edmonton, ở Canada, thì có một cú phone từ Hà Nội mời Sơn về hát, nhưng Sơn từ chối.
Rồi sau đó 2001 cũng có lời mời Sơn về làm liveshow và họ lo everything (tất cả ), Sơn chỉ về thôi, nhưng Sơn cũng từ chối. Rất, rất là nhiều lời mời. Nhưng sau này họ biết là Sơn không có ý muốn trở về cho nên họ thôi.
Bây giờ đã 40 năm trên sân khấu ca nhạc, nhìn lại chặng đường đã qua, Thế Sơn có thấy là thời gian qua quá nhanh hay không? Hay là thấy rằng 40 năm vẫn còn chưa đủ, có thể còn tiếp tục thêm nữa?
Bây giờ nhìn lại thì thấy thời gian qua nhanh. Nhưng mà phải nói là Trời thương, Tổ nghiệp đãi, cho nên mình vẫn còn sức khỏe để tiếp tục cống hiến. Sơn nghĩ nghề này không có tuổi về hưu. Khi nào hết duyên hoặc là không còn sức khỏe thì mình mới đành phải chia tay thôi, chứ còn bây giờ mình vẫn tiếp tục trau dồi để cống hiến khán giả. Mình hát vì đó là cái nghiệp và cũng là cái sở thích của mình.
Thế Sơn có thể "bật mí" cho các khán giả biết là những cái bí quyết nào giúp cho Thế Sơn giữ được giọng ca cho tới ngày hôm nay, tức là vẫn hát rất khỏe, giọng rất cao, âm vực rất rộng?
Thế Sơn nghĩ cái chính vẫn là bẩm sinh. Nếu mình không có giọng thì có học thanh nhạc, luyện giọng thế nào cũng khó lòng mà đi hát chuyên nghiệp trong suốt bao nhiêu năm. Cái thứ nhất là bẩm sinh và cái thứ hai là kỹ thuật opera. Và cái thứ ba rất quan trọng, ai cũng cần có, đó là giữ sức khỏe, giữ tinh thần cho lạc quan, thoải mái, đừng có bị stress, hay vướng vào một vấn đề gây phiền phức cho mình, để mình tập trung vô ca hát thôi. Giữ sức khỏe đối với Sơn là ăn ngủ đầy đủ, thậm chí ngủ cần hơn ăn. Ăn bình thường thôi nhưng mà ngủ là phải cần. Và không rượu bia, không thuốc lá.
Tức là từ trước nay Thế Sơn không bao giờ dùng đến rượu bia, không hút thuốc luôn?
Thuốc lá thì không bao giờ đụng tới, nhưng rượu bia thì ở Việt Nam thì có. Khán giả thích, hay mời mình trên sân khấu. Mình nể khán giả, chiều ý khán giả thành ra mình uống cũng nhiều lắm, có những show uống rất là nhiều. Nhưng sau đó Sơn nghĩ lại: chiều khán giả có nhiều cách khác để chiều, chiều kiểu đó gây hại cho sức khỏe, ảnh hưởng tới giọng hát, cho nên Sơn nghĩ mình phải tập trung 100% cho giọng hát. Người ta tới với mình vì người ta thích mình hát, chứ không phải là để lên cụng bia, để lấy những tiếng vỗ tay. Cho nên bao nhiêu năm nay Sơn không có một giọt rượu giọt bia nào trong người.
Sơn có nói một trong những cái bí quyết để giữ giọng hát tồn tại lâu dài như vậy là chúng ta phải có một cuộc sống thoải mái, không có ganh đua, không có tính toán, không có suy nghĩ gì nhiều. Chúng tôi thấy hình như Thế Sơn sống cuộc sống khá là bình lặng, không thấy xuất hiện nhiều trong giới show biz ở bên Mỹ?
Dạ đúng. Không hiểu sao ở Việt Nam trước đây, mỗi ngày Sơn phải ra đường, chứ ở trong nhà Sơn chịu không được! Ra đường gặp các nhạc sĩ, các ký giả, ngồi ăn uống nhậu nhẹt. Ngày nào cũng ra đường, trưa nào cũng đi ăn với họ, tối thì đi hát. Nhưng khi qua tới Mỹ nữa thì mình lại không thích đi ra ngoài, cứ ru rú trong nhà! Hiếm lắm mình mới ra ngoài mình đi ăn uống thôi, còn không thì thích ở nhà hơn.
Với lại bây giờ là thời đại internet, mình lên internet học hỏi được nhiều thứ. Thành ra mình sống nội tâm nhiều hơn và khép kín hơn.
Ngoài người vợ ra thì Thế Sơn có những người bạn đồng hành, đó là những chú chim két. Vì sao Thế Sơn lại thích nuôi chim két như vậy?
Thật sự đây cũng là cái duyên tự nhiên. Sơn có người anh họ thích nuôi chim lắm. Một bữa nọ, ảnh xúi Sơn nuôi két, nuôi con két đuôi dài. Rồi ảnh dẫn đi chợ chim, rồi đi những cái bird show, cái show. Sơn thấy con két đẹp quá mà lại biết nói, nên ẵm về nuôi luôn. Bây giờ Sơn có bốn con két, hai con két lớn, hai con két nhỏ. Có con nuôi từ mười mấy năm nay rồi.
Két sống lâu lắm. Nuôi chó mèo hay thì thường khoảng mười mấy năm là nó "đi" rồi. Ai cũng nói nuôi một con chó đến khi nó chết thì đau buồn lắm, hụt hẫng lắm. Nhưng con két này thì mình chết trước nó! Nó sống lâu lắm! Nó vừa đẹp mà vừa biết nói nữa. Một động vật biết nói là hiếm lắm. Thành ra Sơn Sơn nuôi két, rồi dính luôn tới bây giờ!
Vâng chúng tôi rất cảm ơn Thế Sơn đã dành thời gian cho chương trình hôm nay của RFI để điểm lại 40 năm ca nhạc của Thế Sơn và xin chúc Thế Sơn Sơn nhiều sức khỏe và nhiều thành công mới trên con đường ca nhạc.
Cảm ơn anh Thanh Phương cũng như đài RFI đã tạo điều kiện cho Thế Sơn có dịp thưa chuyện với quý vị khán thính giả. Cũng xin kính chúc quý vị khán thính giả và gia đình anh Thanh Phương thật nhiều sức khỏe, nhiều may mắn, nhiều thành công và bình an trong cuộc sống.
