تفسیر آیه به آیه قرآن

صُمٌّ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لَا يَرْجِعُونَ (۱۸)

آنان [از شنیدن حقایق] کر، و [از گفتن و پرسشِ از واقعیت‌ها] لال، و [از دیدن نشانه‌های قدرت الهی] کورند؛ به این سبب [از مسیر شیطان به راه مستقیم] باز نمی‌گردند‌ (١٨)

مَثَلُهُمْ كَمَثَلِ الَّذِي اسْتَوْقَدَ نَارًا فَلَمَّا أَضَاءَتْ مَا حَوْلَهُ ذَهَبَ اللَّهُ بِنُورِهِمْ وَتَرَكَهُمْ فِي ظُلُمَاتٍ لَا يُبْصِرُونَ (۱۷)

سرگذشتشان چون سرگذشت کسانی است که [در شب بسیار تاریک بیابان،] آتشی افروختند [تا در پرتوِ آن خود را از خطر برهانند]، چون آتش، پیرامونشان را روشن ساخت، خداوند [با توفانی سهمگین،] نورشان را نابود کرد، و آنان را در تاریکی‌هایی که جایی را نمی‌دیدند [حیران و سرگردان] رها ساخت (١٧)

أُولَٰئِكَ الَّذِينَ اشْتَرَوُا الضَّلَالَةَ بِالْهُدَىٰ فَمَا رَبِحَتْ تِجَارَتُهُمْ وَمَا كَانُوا مُهْتَدِينَ (۱۶)

آنان کسانی هستند که گمراهی را به‌جای هدایت انتخاب کردند، [در نهایت] تجارتشان هیچ سودی نکرد، و از راه‌یافتگان [به‌سوی سعادت] نبودند (۱۶)

اللَّهُ يَسْتَهْزِئُ بِهِمْ وَيَمُدُّهُمْ فِي طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُونَ (۱۵)

خداوند آنان را [به کیفر این عمل منافقانه] دچار عذاب [دنیا و آخرت] می‌کند، و در تجاوز کردنشان مهلت می‌دهد تا [همواره در وادی نفاقشان] سرگردان بمانند‌ (۱۵)

وَإِذَا لَقُوا الَّذِينَ آمَنُوا قَالُوا آمَنَّا وَإِذَا خَلَوْا إِلَىٰ شَيَاطِينِهِمْ قَالُوا إِنَّا مَعَكُمْ إِنَّمَا نَحْنُ مُسْتَهْزِئُونَ (۱۴)

هنگامی که با مؤمنان دیدار کنند می‌گویند: ما [به خدا و پیامبر] مؤمن شدیم. و زمانی که با شیطان‌هایشان [که سران شِرک و کُفرند] در خلوت بنشینند می‌گویند: به‌یقین ما با شماییم، جز این نیست که ما [با تظاهر به ایمان،] آنان را مورد ریشخند قرار می دهیم (۱۴)

وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ آمِنُوا كَمَا آمَنَ النَّاسُ قَالُوا أَنُؤْمِنُ كَمَا آمَنَ السُّفَهَاءُ ۗ أَلَا إِنَّهُمْ هُمُ السُّفَهَاءُ وَلَٰكِنْ لَا يَعْلَمُونَ (۱۳)

چون به آنان گویند: شما هم آن‌گونه که دیگر مردم ایمان آوردند ایمان آورید، می‌گویند: آیا ما نیز مانند ابلهان ایمان آوریم؟ آگاه باشید! یقیناً خودِ اینان ابلهند؛ ولی [از شدّت کوردلی به ابلهی خود] آگاه نیستند‌ (١٣)

أَلَا إِنَّهُمْ هُمُ الْمُفْسِدُونَ وَلَٰكِنْ لَا يَشْعُرُونَ (۱۲)

آگاه باشید! خودِ اینان اهل تبهکاری و فتنه‌انگیزی‌اند؛ ولی این مسئله را نمی‌فهمند‌ (١٢)

وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ لَا تُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ قَالُوا إِنَّمَا نَحْنُ مُصْلِحُونَ (۱۱)

چون به آنان گویند: در زمین تبهکاری و فتنه‌انگیزی نکنید، می‌گویند: فقط ما در مقام اصلاح‌گری هستیم‌ (١١)

فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ فَزَادَهُمُ اللَّهُ مَرَضًا ۖ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ بِمَا كَانُوا يَكْذِبُونَ (۱۰)

در دل‌هایشان بیماری [سختی از نِفاق، و دشمنی با خدا و پیامبر است،] پس خدا [به کیفر انحرافشان] بر بیماری دل‌هایشان افزود، و برای آنان به سبب آن‌که همواره دروغ می‌گفتند عذاب دردناکی است‌ (١٠)

يُخَادِعُونَ اللَّهَ وَالَّذِينَ آمَنُوا وَمَا يَخْدَعُونَ إِلَّا أَنْفُسَهُمْ وَمَا يَشْعُرُونَ (۹)

[به گمان باطلشان]

خداوند و مؤمنان را مورد نیرنگ قرار می‌دهند درحالی‌که جز به خودشان نیرنگ نمی‌زنند، و [زیانِ این نیرنگ را نسبت به خود] درک نمی‌کنند‌ (٩)