THE POWER GAME

ชีวิตมนุษย์มีหลายมิติ ‘โรคภัยต้องไม่มี’ ในขณะที่ ‘ปากก็ต้องกิน’ ขาดอันหนึ่งอันใดผลลัพธ์สุดท้าย ‘ตาย’ เหมือนกัน

ประเทศไทยยังต้องรับมือกับไวรัสโควิด-19 ต่อไปเช่นเดียวกับอีกหลายประเทศทั่วโลก แต่ด้วยมาตรการของสาธารณสุขไทยทำให้สามารถรับมือกับไวรัสนี้ได้ดีพอสมควร แต่สิ่งที่ยังถูกวิจารณ์อย่างมากเรื่องการจัดการกับเศรษฐกิจ โดยเฉพาะคนยากจนหาเช้ากินค่ำ การกำหนดมาตรการหลายเรื่องที่อิงอยู่กับวิธีคิดแบบราชการ เอาทุกอย่างมารวมศูนย์แล้วค่อยกระจายออกเพื่อให้ง่ายต่อการจัดระเบียบ ซึ่งบ่อยครั้งลืมมองสิ่งที่เกิดขึ้นจริงในสังคม

กรณีการแจกอาหารของผู้มีน้ำใจ ถูกรัฐสั่งจัดระเบียบใหม่ให้ไปรวมไว้ตามจุดที่กำหนด ทั้งที่ ‘ความหิว’ กระจายเป็นหย่อมๆ ลืมคิดไปว่าถ้าเขามีเงินเพื่อใช้เดินทางไปรับของ ก็คงไม่มายืนรอต่อคิวกลางแดดร้อนเพื่อข้าวไม่กี่กล่อง

เสียงคนจนที่แผ่วเบาส่งเสียงผสานกับเสียงนักธุรกิจเรียกร้องให้คลายล็อกเปิดเมือง จะขอความร่วมมืออย่างไร เชื่อว่าคนไทยเข้าใจพร้อมทำตาม และพิสูจน์ให้เห็นแล้วจากการทำตามมาตรการต่างๆ ที่ผ่านมา

ถ้าการปิดเมืองเปรียบเหมือนการสั่งให้ทุกคน ‘กลั้นหายใจ’ ต้องอย่าลืมว่าทุกคนกลั้นหายใจได้ไม่เท่ากัน จึงไม่ยุติธรรมที่จะให้คนจนต้นทุนน้อยกลั้นหายใจต่อไปพร้อมกับคนที่ต้นทุนชีวิตสูงกว่า

ในขณะที่พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา ภูมิใจกับ ‘ตัวเลข’ คนติดไวรัสโควิด-19 น้อยลงเรื่อยๆ แต่ ‘ตัวเลข’ ที่พล.อ.ประยุทธ์ อย่างลืมเหลียวมองคือ จำนวนคนที่ฆ่าตัวตายจากปัญหาเศรษฐกิจ

ที่นับวันจะมากกว่าคนตายเพราะโควิด-19 แล้ว

เมืองไทยไม่มีวันชนะ

ถ้าคนจนยังหายใจรวยริน

แม้การแพร่ระบาดของโควิด-19 ในประเทศไทย โดยภาพรวมถือว่าควบคุมได้ดี ตัวเลขผู้ติดเชื้อรายใหม่เพิ่มขึ้นเพียงหลักสิบต่อวัน ขณะที่จำนวนผู้ป่วยที่รักษาหายกลับบ้านได้ก็เพิ่มสูงขึ้นต่อเนื่อง

แต่บรรยากาศโดยรวมของประชาชนในเวลานี้ไม่ได้กังวลเรื่องสุขภาพ เพราะปากท้องของพวกเขาน่าห่วงกว่าหลายเท่า ความเดือดร้อนอย่างแสนสาหัสของผู้หาเช้ากินค่ำมีให้เห็นทั่วไปผ่านสื่อกระแสหลัก และโซเชียลมีเดีย

มาตรการเยียวยา 5,000 บาท ของรัฐเป็นความหวังเดียวของพวกเขา ในยามที่รัฐสั่งหยุดกิจกรรมทำมาหากิน เสียงผู้เดือดร้อนที่กระทรวงการคลังสะเทือนใจคนไทยร่วมชาติ พวกเขาไม่ใช่ขอทาน ทำมาหากินได้ แต่เมื่อรัฐสั่งปิด ทำไมเขาไม่ได้รับการเยียวยา

ในห้วงเวลาเดียวกันเสียงจากทำเนียบรัฐบาลของนายกรัฐมนตรี พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา ยิ่งบั่นทอนความหวังของพวกเขา สื่อสารผิดพลาดจนคนเข้าใจว่าจะได้เงินเยียวยาแค่เดือนเดียว

พล.อ.ประยุทธ์ มีปัญหาเรื่องการสื่อสารมาตลอด ทุกครั้งที่แถลงข่าวท่านคิดแต่เพียงว่าคือการพูดกับนักข่าวไม่กี่คน แต่ไม่ได้มองไปไกลว่าทุกถ้อยคำและท่วงท่าประชาชนล้วนจับจ้องและรับฟัง ความล้มเหลวในการสื่อสารจึงเกิดขึ้นซ้ำๆ

เสียงประชาชนแม้จะแหบแห้ง สะอึกสะอื้นไปพร้อมน้ำตา แต่ก็ดังระงมไปทั่วทุกหย่อมหญ้า ทุกคนสงสัยเหมือนกันว่าเมื่อไหร่รัฐบาลจะได้ยิน

ยิ่งวิกฤติไวรัสโควิด-19 ยาวนานเท่าไร ยิ่งตอกย้ำให้เห็นชัดถึงความเหลื่อมล้ำในสังคมไทยมากขึ้นเท่านั้น

4 เดือนแล้ว ที่โลกต้องเผชิญกับไวรัสที่ชื่อ ‘โคโรนา 2019’ นอกจากพรากชีวิตของผู้คนแล้ว ยังทำลายเศรษฐกิจแบบทรุดหนักมหาศาล ไทยเป็นหนึ่งในประเทศที่ต้องเผชิญชะตากรรมไม่ต่างจากหลายประเทศในโลกนี้ มาตรการการรับมือถูกเข็นออกมาสู้กับโควิด-19 สารพัด จากล่างสู่บน จากบนสู่ล่าง ตั้งแต่ปิดประตูบ้าน จนถึงปิดประตูเมือง และกระทั่งปิดสนามบิน

รัฐบาลตัดสินใจเดินหน้า ‘กู้เงิน’ เพื่อนำมาแก้ปัญหาวิกฤตครั้งนี้ งบประมาณมหาศาลถูกนำมาใช้เพื่อบริหารจัดการ ท่ามกลางคำถามถึงประสิทธิภาพที่เกิดขึ้น ประชาชนในประเทศยังคงส่งเสียงของความทุกข์ร้อน รอคอยเงินช่วยเหลือจากภาครัฐ ขณะที่คนไทยในต่างแดนก็หวังจะกลับสู่แผ่นดินแม่ แต่มาตรการชะลอการเข้าประเทศคืออุปสรรค

ไวรัสโควิด-19 ทำให้ภาพของความแตกต่างทางชนชั้นชัดเจนขึ้น

ทั้ง ‘ชนชั้น’ ที่มีอยู่แล้ว

และ ‘ชนชั้น’ รูปแบบใหม่ที่บังคับให้เราต้องเลือก

โรคระบาดกำลังวิ่งไล่เรา ขณะที่เราก็กำลังวิ่งหาวิธีจัดการกับไวรัสร้ายตัวนี้ สถานการณ์เช่นนี้จะยาวนานแค่ไหน ไม่มีใครรู้ เหมือนการวิ่งมาราธอนที่ยังไม่เห็นว่า ‘เส้นชัย’ อยู่ที่ไหน

โควิด-19 มอบภาวะที่ยากลำบากให้กับทุกคนทั่วหน้า ไม่แบ่งแยกรวย-จน นายทุน-ลูกจ้าง ภาวะแบบนี้ทุกฝ่ายร่วมมือกันเต็มที่เพื่อประคองให้ผ่านพ้นไปได้อย่างบอบช้ำกันน้อยที่สุด

แต่หากมองโควิด-19 ในมิติทางการเมือง เราได้เห็นการกลับมาของ ‘การรวบอำนาจ’ ยึดอำนาจสั่งการจากรัฐมนตรีพรรคร่วมรัฐบาลทั้งจากพรรคประชาธิปัตย์ ที่คุมกระทรวงพาณิชย์ และจากพรรคภูมิใจไทย ที่คุมกระทรวงสาธารณสุข

พล.อ. ประยุทธ์ ตัดสินใจประกาศสถานการณ์ฉุกเฉิน ยึดอำนาจจากรัฐมนตรีพรรคร่วมรัฐบาล เอาอำนาจสั่งการขึ้นตรงต่อตนเอง และแบ่งแจกจ่ายให้คนคุ้นเคยสมัยเป็นรัฐบาล คสช. รวมถึงปลัดกระทรวงต่างๆ กลับมาใช้ระบบราชการที่คุ้นเคยต่อสู้กับสงครามไวรัสครั้งนี้

การรวบอำนาจครั้งนี้ เหมือนการหมุนเข็มนาฬิกาเอารัฐบาล คสช. มาบริหารประเทศในยามวิกฤตอีกครั้ง สิ่งที่ได้กลับมาคือการตัดสินใจที่ฉับไวขึ้น มาตรการต่างๆ ออกมาได้ว่องไวขึ้น

ถ้าเปรียบโควิด-19 คือสงครามไวรัส พ.ร.ก. ฉุกเฉินฯ ก็เหมือนกระสุนนัดสุดท้าย หากยิงแม่น แก้ปัญหาได้ฉับไว อำนาจต่อรองทางการเมืองของ พล.อ. ประยุทธ์ จะเพิ่มขึ้นทวีคูณ

แต่หากยิงพลาดเป้าขึ้นมา พล.อ. ประยุทธ์ อาจบาดเจ็บสาหัส

‘ประเทศไทยต้องชนะ’ คือถ้อยแถลงล่าสุดจาก พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรีและรมว.กลาโหม ที่ส่งสารไปถึงประชาชนทั่วประเทศ ในภาวะที่โรคโควิด-19 กำลังระบาดหนัก ด้วยใบหน้าที่อ่อนระโหยโรยแรงอย่างยิ่ง

คำถามที่ตามมาต่อสถานการณ์นี้จากประชาชนคือ ชนะแบบไหน?

เพราะตลอดสัปดาห์นี้ผู้ป่วยยืนยันยอดสะสมพุ่งสูงขึ้นแบบก้าวกระโดด โดยมาจากการสัมผัสจากกลุ่มเสี่ยงด้วยกัน และผู้ป่วยรายใหม่ที่ไม่เกี่ยวข้องกับกลุ่มก่อนหน้า ภาวะวิกฤตนี้ อาจเรียกว่า ‘สงครามของมวลมนุษยชาติ’ ที่ทั้งโลกกำลังต่อสู้กับศัตรูเดียวกันที่ชื่อว่า ‘โควิด-19’ และประเทศไทยก็หนีไม่พ้นสงครามนี้เช่นกัน

พล.อ.ประยุทธ์ เปลี่ยนสถานะจากกัปตันเรือแป๊ะ มาสู่แม่ทัพในสงคราม ที่มีนักรบเสื้อกาวน์เป็นทัพหน้า และมีประชาชนเป็นกองหนุน จากวันแรกจนถึงวันนี้. พล.อ.ประยุทธ์ เริ่มรู้ว่าไม่มีใครรู้ดีทุกเรื่อง และการบริหารประเทศ ไม่ใช่เรื่องง่าย

ว่ากันว่าข้อดีเรื่องหนึ่งของ ‘ไวรัสโควิด-19’ คือ ‘ลุงตู่’ รับฟังมากขึ้น

ไม่มีใครรู้ว่าสงครามครั้งนี้จะจบลงเมื่อไร ไทยจะปิดประเทศหรือไม่ แต่ที่รู้แน่ๆ ก็คือ สถานะของ พล.อ.ประยุทธ์วันนี้ไม่เหมือนกับในอดีตที่ผ่านมา

ยิ่งกว่าไวรัสโคโรนา 2019 ก็คือไวรัสที่มาพร้อมกับไวรัลทางโซเชียลมีเดียที่ชื่อว่า ‘ไวรัสวิกฤตศรัทธา’

ในสภาวะวิกฤตของโรคระบาดที่ทั่วโลกต่างต้องหามาตรการในการรับมือ แน่นอนว่าหัวใจสำคัญหลักก็คือ ‘ผู้นำ’ ที่จะพาผู้ตามอย่างประชาชนฝ่ารอดวิกฤตนี้ไปให้ได้

สิ่งที่ตามมาหลังจากนั้นย่อมหนีไม่พ้นภาวะการเปรียบเทียบและตั้งคำถามต่อฝีมือของ ‘ผู้นำ’ และ ‘รัฐบาล’ ที่จะให้ความเชื่อมั่นต่อประชาชนในสภาวะวิกฤตที่เกิดขึ้น

รัฐบาล พล.อ. ประยุทธ์ จันทร์โอชา เข้ามาบริหารประเทศ หากนับเนื่องรอยต่อตั้งแต่ยุค คสช. จนมาถึงยุคเลือกตั้ง เป็นเวลาเกือบ 6 ปีเต็มแล้ว

ความหมายของความยาวนานในการครองเก้าอี้นี้อาจหมายถึง ภาวะสืบทอดอำนาจ หรือการบริหารงานที่ไร้รอยต่อ แต่ทว่า ‘ประสิทธิภาพ’ และรูปธรรมการทำงานย่อมประจักษ์ในสายตาประชาชนในช่วงวิกฤต

เสียงความไม่พอใจเริ่มดังขึ้นเรื่อยๆ จากคำถามตั้งต้นกรณีหน้ากากอนามัยที่เวลานี้หายไปไหน

เสียงเริ่มดังขึ้นอีก เมื่อมองเห็นการบริหารจัดการผู้ป่วยติดเชื้อที่ไม่อาจสร้างความมั่นใจให้ประชาชน

เสียงยังดังขึ้นอีกว่า เกิดอะไรขึ้นกับภาครัฐ เมื่อหน่วยงานราชการออกมาแจ้งจับกันเอง

เสียงประชาชนเริ่มดัง และตั้งคำถามกับ ‘ผู้นำ’

คำถามถึงอนาคตของพวกเขาและประเทศว่า จะเดินไปที่จุดไหนอย่างไร

และ ‘ผู้นำ’ แบบไหนที่เราอยากจะเดินตาม

การอภิปรายไม่ไว้วางใจรัฐบาลประยุทธ์ครั้งแรกในรอบ 6 ปี จบลงแบบไม่ได้สร้างแรงสะเทือนให้รัฐบาลมากนัก

ในทางกลับกันกลับสร้างรอยแผลให้พรรคเพื่อไทย และพรรคร่วมฝ่ายค้านให้ต้องไปปรับความเข้าใจ และถอดบทเรียนในการทำงานแทน

แต่รัฐบาลประยุทธ์แม้จะรักษาเนื้อตัวผ่านสภาฯ มาได้ แต่สุดท้ายต้องเผชิญกับปัญหานอกสภาฯ ทั้งไวรัสและม็อบนักศึกษา

การแก้ปัญหาโควิด-19 ของรัฐบาลครั้งนี้สะท้อนถึงฝีมือการบริหารวิกฤต และความเป็นเอกภาพของรัฐบาล

มีหรือไม่มีฝีมือ

มีหรือไม่มีเอกภาพ

โควิด-19 แพร่กระจายได้ผ่านน้ำลายและสารคัดหลั่ง อาศัยการเดินทางข้ามพรมแดนของมนุษย์จนลุกลามไปทั่วโลก

ส่วนม็อบนักเรียน-นักศึกษาแพร่กระจายผ่านลมหายใจแห่งเสรีภาพ อาศัยโลกออนไลน์เป็นช่องทางจนลุกลามแทบทุกมหาวิทยาลัยไปจนถึงนักเรียนมัธยมศึกษา

และปัญหาเรื่องการแก้ไข ‘รัฐธรรมนูญ’ กำลังจะกลายเป็น ‘ระเบิดเวลา’

รัฐบาลจะปลดชนวนนี้อย่างไร

ศึกอภิปรายไม่ไว้วางใจเข้าสู่โค้งสุดท้าย ฝ่ายค้านเปิดแนวรบโฟกัสล็อกเป้าไปที่นายกรัฐมนตรีและ 5 รัฐมนตรีในรัฐบาล พล.อ. ประยุทธ์

นั่นคือศึกในที่อุณหภูมิการเมืองร้อนแรงส่งตรงจากสัปปายะสภาสถาน อาคารรัฐสภาแห่งใหม่

ขณะที่ศึกนอก อุณหภูมิการเมืองก็ร้อนแรงไม่แพ้กัน ส่งตรงจากสถาบันการศึกษาทั่วทุกภูมิภาค

‘พลังนักเรียน นิสิต นักศึกษา’ เริ่มก่อตัวจากพลังออนไลน์สู่พลังออนกราวด์

ป้ายกระดาษที่มีข้อความแสดงความคิดเห็น แฮชแท็กในโซเชียลมีเดียที่สะท้อนความรู้สึกปลิวว่อนอยู่ในปริมณฑลทางการเมืองเวลานี้

ยังไม่รู้ว่าผลลัพธ์จะไปถึงจุดไหน ยังไม่รู้ว่าจะก่อรูปเป็นสิ่งใดต่อเนื่อง

แต่แน่นอนแล้วว่าโลกการเมืองวันนี้จะแบ่งเป็นสอง

โลกใบเก่า-โลกใบใหม่

และอนาคตประเทศไทยจะไม่เหมือนที่คนรุ่นเก่าคิดอย่างแน่นอน

พรรคอนาคตใหม่จะถูกยุบหรือไม่?

การอภิปรายไม่ไว้วางใจจะส่งผลอะไรทางการเมืองบ้าง?

และทำไม พล.อ. ประยุทธ์ จันทร์โอชา - พล.อ. อนุพงษ์ เผ่าจินดา เกษียณอายุแล้ว แต่ยังอาศัยอยู่ในบ้านพักทหาร?

บางครั้งคำชี้แจงของผู้มีอำนาจก็เหมือนก้อนกรวดในรองเท้าที่ทิ่มแทงประชาชน

และเป็นอีกหนึ่งในเชื้อไฟที่จะทำให้การอภิปรายไม่ไว้วางใจเป็นที่น่าติดตามของประชาชน

แรงสะเทือนจากการซักฟอกนี้จะมีรัฐมนตรีบางคนต้องหลุดจากเก้าอี้ จนนำไปสู่การปรับคณะรัฐมนตรีหรือไม่

เพราะแรงเสียดทานจากกลุ่มต่างๆ ในพรรคพลังประชารัฐที่รอ ‘ส้มหล่น’ หากมีการปรับคณะรัฐมนตรี

แต่ที่ทุกคนจับตามองมากที่สุดคือ วันศุกร์ที่ 21 กุมภาพันธ์นี้ พรรคอนาคตใหม่จะได้อยู่ร่วมการอภิปรายไม่ไว้วางใจนี้หรือไม่ ซึ่งต้องรอฟังศาลรัฐธรรมนูญตัดสินในคดีกู้เงิน

ทุกคำถามล้วนเกี่ยวพันกัน

ทั้งเรื่อง ‘ความเชื่อ’ กับ ‘ความจริง’

และ ‘มาตรฐาน’ ของสังคมไทย

เหตุการณ์จ่าทหารกราดยิงประชาชนที่ห้างดัง ในจังหวัดนครราชสีมา ยังคงสะเทือนความรู้สึกของคนไทย

และยัง “สะเทือน” ไปถึงปมปัญหาต้นเหตุ ที่เร่งให้ผู้เกี่ยวข้องต้องเร่งหา “ต้นตอ” ให้เจอเพื่อซ่อม สร้าง ไม่ให้เกิดเหตุซ้ำรอย

ความสูญเสียต่อ “ชีวิต” ที่เกิดขึ้นไม่อาจประเมินค่าได้ ความสูญเสียต่อ “ทรัพย์สิน” สามารถบรรเทาได้ด้วยการเริ่มต้นใหม่

แต่ความสูญเสีย “ศรัทธา” และ “ความเชื่อมั่น” ต่อปฏิกิริยาจากผู้นำ ที่เกี่ยวข้องกับเรื่องนี้จะใหญ่ยิ่งกว่า

พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี และพล.อ.อภิรัชต์ คงสมพงศ์ ผู้นำกองทัพ คือ 2 ผู้นำที่กำลังเผชิญวิกฤตศรัทธา

คนหนึ่ง กำลังเดินสู่สมรภูมิการอภิปรายไม่ไว้วางใจ

คนหนึ่ง ถูกตั้งคำถามกับปัญหาความไม่ชอบมาพากลในกองทัพ

เป็นปัญหาในระบบโครงสร้าง

ที่กดทับมานาน

เป็นปัญหาเหมือนในหนัง Parasite

#ณ วินาทีนั้น

อะไรก็เกิดขึ้นได้