“ብዙ ሰው እንደሚያስበው ባህል የአኗኗር ዘይቤ አደለም፤ ባህል ራሱ ሕይወት ነው። ሁሉም ህይወት ባህል ነው። ባህል ማንነትህን ይገልጻል። ባህል አንተ ማን እንደሆንክ ያደርግሃል። ባህል ህይወት ነው ስል፣ ባህልን እንወልዳለን። ባህልን እናወራለን። በባህል እንኖራለን። በባህል እንተኛለን። በባህል እንንቀሳቀሳለን። በባህል እንሄዳለን። እና ባህልን እንሰራለን። ስለ ህይወት ያለው ነገር ሁሉ ባህል ነው። ባህልህን የሚቆጣጠር ሁሉ ሀብትህን ይቆጣጠራል።” ሲሉ የቴስት ኦፍ አፍሪካ ተባባሪ መስራች እና ዋና ሥራ አስፈጻሚ ቴንጎል ኬፕለማኒ ለስፑትኒክ አፍሪካ ተናግረዋል።

በዚህኛው ሦስት ጉዳዮችን በሚዳስሰው የራይዚንግ ሳውዝ ዝግጅት፣ በክፍል አንድ የቴስት ኦፍ አፍሪካ ተባባሪ መስራች እና ዋና ሥራ አስፈጻሚ ከሆኑት ከቴንጎል ኬፕለማኒ ጋር በመሆን የአፍሪካ ባህላዊ እሴት እና ጥበብን እንዴት መልሶ ማምጣት እንደሚቻል፤ በክፍል ሁለት በኢትዮጵያ የኮሎምቢያ አምባሳደር የይሶን አርካዲዮ ትርክቶችን ለአፍሪካ ሴቶች ፍትህ ለማምጣት ስለመጠቀም፤ እንዲሁም በክፍል ሦስት በሌሴቶ የንግድ እና ኢንዱስትሪ ውስጥ ባለሙያ የሆኑት ከሲትዚ ፖርታስ የአፍሪካን የምግብ ሉዓላዊነት ስለመጠበቅ ግንዛቤያቸውን ያጋራሉ።

ሙሉ መረጃዉን ለማግኘት ፕሮግራሙን ያዳምጡ:

"በሕክምና አገልግሎታችን የምናየው ነገር ቢኖር በስኳር ህመምተኞች ቁጥር ላይ ከፍተኛ ጭማሪ መኖሩን ነው — ዓይነት 1 እና ዓይነት 2 ላይ ጭማሪ ይታያል። እንዲያውም ጥናቶች እንደሚያሳዩት በ13 ዓመታት ጊዜ ውስጥ የስኳር በሽታ ያለባቸው ሰዎች ቁጥር በእጥፍ ሊጨምር ይችላል።" ሲሉ ጠቅላላ ሐኪም ዶ/ር ሩት ዳኛቸው ለስፑትኒክ አፍሪካ ተናግረዋል ፡፡

በዚህኛው የራይዚንግ ሳውዝ ባለ ሁለት ክፍል ዝግጅት፣ በመጀመሪያው ክፍል በዓለም-አቀፍ ደረጃ በዛሬው ህዳር 5 የሚከበረውን የስኳር በሽታ ቀንን በማስመልከት በኢትዮጵያ በፍጥነት እየጨመረ ያለውን የስኳር በሽታ ታማሚዎች ቁጥር መንስኤዎች፣ ተግዳሮቶች እና መፍትሄዎች ጠቅላላ ሐኪም ከሆኑት ከዶ/ር ሩት ዳኛቸው ጋር የተወያየን ሲሆን፤ በአፍሪካ ህጻናት ላይ የሚደርሰውን ጥቃት ለማስቆም ስለሚደረገው ጥረት በ አራይዝ አፍሪካ (ARISE AFRICA) ስብሰባ ላይ ከተገኙት የዓለም ጤና ድርጅት የኢትዮጵያ ተወካይ ዶ/ር ኮሶሎ ፍራንሲስ ፣ የዩኒሴፍ የኢትዮጵያ ተወካይ ዶ/ር አቡባካር ኮምፎ፣ ከአፍሪካ የህጻናት ፖሊሲ ፎረም ዶ/ር ጆኣን ናንዩኪ እና የጋና የጾታ፣ ህጻናት እና ማህበረሰብ ጥበቃ ሚኒስቴር ከሆኑት ከፔሸንስ ሄይፎርድ ጋር ያደረነው ቆይታ በዚህ መሰናዶ ውስጥ ተካተቷል፡፡

ሙሉ መረጃዉን ለማግኘት ፕሮግራሙን ያዳምጡ :

“የቅኝ ገዥዎች ልጆቻችንን ማሠልጠን ጀመሩ። እኛ እንደ ሕዝብ በአእምሮአችን ውስጥ ልጆቻችንን የሚያሠለጥኑልን ለእኛ መስሎን ነበር። ግን የሚያሠለጥኗቸው ለራሳቸው ነበር። እና ልጆቹን ለራሳቸው እያሠለጠኑ መሆናቸውን የተረዳንበት ጊዜ፣ በጣም ዘግይቶ ነበር። አሁን በእኛና በልጆቻችን መካከል ክፍተት መጣ።” ሲሉ የአፍሪካ ቴስት ድርጅት ተባባሪ መስራች ተንጎል ክፕለማኒ ለስፑትኒክ አፍሪካ ተናግረዋል ።

በዚህኛው የራይዚንግ ሳውዝ ዝግጅት፣ በመጀመሪያው ክፍል፣ በቅኝ ግዛት የተናጋውን የአፍሪካን ባህላዊ ማንነት እና የሞራል መሰረቶችን /የቅድመ አያቶች ጥበብ/ እንዴት መልሶ ማቋቋም እንደሚቻል የኮንጎ እና የዛምቢያ የብዊሌ ህዝቦች ንጉስ ከፍተኛ መሪ ፑታ ስምንተኛ ፣ በአዲስ አበባ የኤስዋቲኒ ኤምባሲ ምክትል ሚሲዮን ኃላፊ አንቶይኔት ሄንዉድ ሮናልድ እና የአፍሪካ ቴስት ድርጅት ተባባሪ መስራች ተንጎል ክፕለማኒን አነጋግረናቸዋል፡፡ ከንግድ ጋር የተያያዙ የአእምሯዊ ንብረት መብቶች ገጽታዎች ስምምነቶች እና የአዕምሮ ንብረት ባለቤትነት ሕጎች የአፍሪካን አህጉር የፈጠራ እና ሕይወት አድን መድኃኒቶች ተደራሽነት ላይ እንዴት ተጽዕኖ እንደሚያሳድሩ የቮለንቲር ኸልዝ ሰርቪስስ መስራች እና ዋና ሥራ አስፈጻሚ አቶ እንዳልካቸው ፍቃዱ ጋር ያደረግነው ውይይትም በሁለተኛው ክፍል ይዳሰሳል፡፡

ሙሉ መረጃዉን ለማግኘት ፕሮግራሙን ያዳምጡ ፡

በዚህኛው የራይዚንግ ሳውዝ ዝግጅት፤ የኢትዮጵያ ካፒታል ገበያ ባለስልጣን ከፍተኛ አማካሪ ከሆኑት አቶ ሲራክ ሰለሞን ጋር በመሆን ለውጥ ወዳልተለየው ወደ ኢትዮጵያ የፋይናንስ ዘርፍ ዘልቀን በማደግ ላይ ያለውን የኢንቨስትመንት ባንክ ጅማሮን እንዳስሳለን፡፡ የካፒታል ገበያው መከፈትና የአዳዲስ የኢንቨስትመንትባንኮች ወደ ስራ መግባት ለባለሀብቶች፣ ለሥራ ፈጣሪዎች እና በአጠቃላይ ለሀገሪቱ ምጣኔ ሀብት ምን ይዞ ይመጣል? ምን አበርከቶ አለው? እድልና ፈተናዎቹስ ምንድናቸው? በሚሉ ጉዳዮች ላይ ቆይታ አድርገናል፡፡

 ሙሉ መረጃዉን ለማግኘት ፕሮግራሙን ያዳምጡ፡፡  

“ቴክኒክ እና ሙያ መግባት ማለት ከዩኒቨርሲቲ ያነሰ ተደርጎ ነው ትርጉም የተወሰደው። ምክንያቱም ይሄ እንደ ዲፕሎማ ነው የሚቆጠረው። ያኛው እንደ ዲግሪ ስለሚቆጠር እና ማሻሻል ይፈልጋል። ይሄ የዩኒቨርሲቲ ባህሪ ኖሮት ሌላ ደረጃዎች ተቀምጦለት ታርጌቱም ተቀይሮ ነው መምጣት ያለበት።” ሲሉ የስነ-አዕምሮ ባለሙያ እና አማካሪ አቶ እድሜአለም ግዛ ለስፑትኒክ አፍሪካ ተናግረዋል፡፡

በዚህኛው የራይዚንግ ሳውዝ ዝግጅት፣ የስነ-አዕምሮ ባለሙያ እና አማካሪ ከሆኑት አቶ እድሜአለም ግዛ ጋር በመሆን የዩኒቨርሲቲ መግቢያ ፈተና ጋር ተያይዞ ለዩኒቨርሲቲ መግቢያ የተቆረጠውን ውጤት የማያስመዝገቡ ተማሪዎች ቁጥር እየላቀ መምጣቱን ተከትሎ እነኚህ ተማሪዎች እንዴት ባለ መልኩ አእምሮኣቸውን አዘጋጅተው ሌሎቸ አማራጮችን መመልከት አለባቸው በሚለው ጉዳይ ተወያይተናል፡፡ በዚሁ መሰናዶ ሁለተኛ ክፍል ደግሞ በደብረታቦር ዩኒቨርሲቲ እና በሩሲያ ዩኒቨርሲቲዎቸ መካከል በቋንቋ እና ባህል ረገድ ስለተመሰረተው ግኑኝነት በደብረታቦር ዩኒቨርሲቲ መምህር እና በዩኒቨርሲቲው ስር ያለው የአለቃ ገብረሃና የባህል ጥናት እና ልማት ዳይሬክተር ከአቶ መሰረት ወርቁ ጋር ቆይታ አድርገናል፡፡

ሙሉ መረጃዉን ለማግኘት ፕሮግራሙን ያዳምጡ: 

“የሀገር-በቀል እውቀት የስነ-ልኬታችን መሳሪያ ነው [……..] የአንድ ሰው፣ የአንድ ህዝብ፣ የአንድ ሃገር የጥሩ እና የመጥፎ ነገር መለኪያ ማለት ነው፡፡ ይሄ መጥፎ ነው፣ ይሄ ጥሩ ነው፣ ይሄ ይሻላል፣ ይሄ አይሻልም፣ ይሄ ይበልጣል ይሄ አይበልጥም ብሎ ህዝብ የሚበይንበት፣ የሚለካበት፣ ያሉትን እሴቶች የሚለካበት ነው፡፡ እሱ የለህም ማለት መለኪያህን ተነጠቅህ ማለት ነው፡፡ መለኪያህ ካንተ ወጣ ማለት በሌሎች መለኪያ ውስጥ ትገባለህ፡፡” ሲሉ በሀገር-በቀል እውቀት ጥናት እና ምርምር ከፍተኛ ባለሙያ የሆኑት አቶ አብዱልፈታህ አብደላህ ለስፑትኒክ አፍሪካ ተናግረዋል፡፡

በዚህኛው የራይዚንግ ሳውዝ ዝግጅት፣ በኢትዮጵያ እና በአፍሪካ የሀገር-በቀል እውቀት በመደበኛው የትምህርት-ሥርዓት ውስጥ የአለመካተቱን ምስጢር በሀገር-በቀል እውቀት ጥናት እና ምርምር ከፍተኛ ባለሙያ የሆኑት አቶ አብዱልፈታህ አብደላህ በሰፊው አብራርተውታል፡፡ በተጭማሪም በምስራቅ አፍሪካ ፖለቲካ ውስጥ ከፍተኛ የመነጋገሪያ ርዕሰ ጉዳይ እየሆነ ስለመጣው የቀይ ባህር ጉዳይ የታሪክ ተመራማሪ ከሆኑት ከፕሮፌሰር አህመድ ዘካሪያ ያደረነውም ውይይት በዚህ ዝግጅት ውስጥ ተካቷል፡፡

 ሙሉ መረጃዉን ለማግኘት ፕሮግራሙን ያዳምጡ :

"አፍሪካ ነጻ አይደለችም። በፖለቲካ፣ በኢኮኖሚ፣ በማኅበራዊ፣ በወታደራዊ ወይንም በሌላ በማንኛውም ነገር ቢሆን፤ የአፍሪካ ነፃነት መጀመር ያለበት ከእውቀት [ጥገኝነት] ነፃነት ነው ።" ሲሉ የፖለቲካ ሳይንስ ምሁሩ ዳዊት መዝገበ ለስፑትኒክ አፍሪካ ተናግረዋል፡፡

🎧በዚህኛው የራይዚንግ ሳውዝ ባለ ሁለት ክፍል ዝግጅት፣ ከአፍሪካ የተረሱ ያለፉ ምዕራፎች ተነስተን ወደፊት ወደ ሚዘራው ዘር እንጓዛለን። በክፍል አንድ፣ የፖለቲካል ሳይንስ ምሁሩ  ዳዊት መዝገበ ጋር የአፍሪካን የትግል ጀግኖች በምዕራባዉያኑ ቦታ የማይሰጣቸውና የተረሱት ለምንድን ነው ስንል እንጥይቃለን ፤  በክፍል ሁለት ደግሞ በአዲስ አበባ በተካሄደው የቻይና–አፍሪካ ግብርና ሳይንስና ቴክኖሎጂ ፈጠራ ስብሰባ ላይ ለአፍሪካ የምግብ ሉዓላዊነት መጻኢ ተስፋዎቹ እንወያያለን፣ ለዚህም የተ.መ.ድ የምግብና እርሻ ድርጅት (ፋኦ)ረዳት ዋና ዳይሬክተር እና የአፍሪካ ቀጣናዊ ተወካይ አበበ ኃይለ ገብርኤል (ዶ/ር) ፣ የግብርና ሚኒስቴር ዴኤታ ኤፋ ሙለታ (ዶ/ር) እና የአፍሪካ ህብረት የልማት ኤጀንሲ አዲስ አጋርነት ለአፍሪካ ልማት የኔትዎርክ ማናጀር ፕሮፌሰር ኤሪክ ቻካውያ  አነጋግረናቸዋል።

"ያፈራናቸውን ዕውቀቶች፣ ያለንን የሀገር በቀል ዕውቀት፣ ከመደበኛ ትምህርት ያገኘነውን ዕውቀት ወስደን በአንድ ላይ ማዋሃድ አለብን፤ ይህም ለችግሮቻችን መፍትሄ ላይ እንድንደርስ ያደርገናል።" ሲሉ የአፍሪካ ህብረት የልማት ኤጀንሲ አዲስ አጋርነት ለአፍሪካ ልማት የኔትዎርክ ማናጀር ፕሮፌሰር ኤሪክ ቻካውያ ለስፑትኒክ አፍሪካ ተናግረዋል፡፡

 ሙሉ መረጃዉን ለማግኘት ፕሮግራሙን ያዳምጡ፡፡  

በዚህኛው የራይዚንግ ሳውዝ ዝግጅት፣ የአለምዓቀፉ የገንዘብ ተቋም (አይኤምኤፍን) እና የኢትዮጵያን ግንኙነት፣ የኢኮኖሚ እድገት ዋሰትና ይሆን ወይስ የዕዳ ወጥመድ የሚለውን እንመረምራለን። ለዚህም ከፍተኛ የምጣኔ ሀብት ባለሙያው ክቡር ገና እና በኢትዮጵያ ፖሊሲ ጥናት ተቋም ከፍተኛ ተመራማሪ ጀማል መሐመድ (ዶ/ር) ጋብዘናቸዋል፡፡

'' እንደ ቀጥተኛ የውጭ ኢንቨስትመንት ፍሰት (FDI) እና የወጪ ንግዳችን መጠን መጨመር ያሉ ትክክለኛ የውጭ ምንዛሪ ምንጮች እስካልተፈጠሩ ድረስ፣ የውጭ ምንዛሪ ችግር ተፈቷል ልንል አንችልም ፣" ሲሉ ከፍተኛ የምጣኔ ሀብት ባለሙያው ክቡር ገና ለስፑትኒክ አፍሪካ ተናግረዋል፡፡

ኢትዮጵያ የለውጥ ዉጥኗን ለማሳካት ምን ማድረግ አለባት ?

''ይህንን [በብድር የተገኘ] ገንዘብ በአገልግሎት ዘርፍ ላይ ማባከን አይገባም። [...]የኢኮኖሚውን ምርታማነትና የውጪ ንግድ አቅም ለማሳደግ በማኑፋክቸሪንግ እና በግብርና ዘርፎች ላይ ኢንቨስት ማድረግ ይገባል። ሲሉ በኢትዮጵያ የፖሊሲ ጥናት ኢንስቲትዩት ከፍተኛ ተመራማሪ ጀማል መሐመድ (ዶ/ር) ለስፑትኒክ አፍሪካ ተናግረዋል፡፡

ሙሉ መረጃዉን ለማግኘት ፕሮግራሙን ያዳምጡ፡

“ግብርና ላይ የተመሰረተ የወጣቶች የስራ እድል እየፈጠርን ነው፡፡ በትንሽ ገንዘብ በጣም ብዙ ወጣት ነው ስራ የምናስይዘው፡፡ ወደ 611 ሺ ወጣት ነው ስራ ልናስይዝ በ 5 ዓመት ውስጥ ፈንድ የወሰድነው፡፡ አንዱን ዓመት አጠናቀናል፡፡ ከዚህ ውስጥ 80 በመቶው ደግሞ ሴቶች ናቸው፡፡” ሲሉ የኢትዮጵያ ግብርና ትራንስፎርሜሽን ኢንስቲትዩት ም/ ዋና ሥራ አስፈጻሚ ፍሬው ተገኘ (ዶ/ር) ለስፑትኒክ አፍሪካ ተናግረዋል፡፡

በዚህኛው የራይዚንግ ሳውዝ ዝግጅት ላይ የኢትዮጵያ ግብርና ትራንስፎርሜሽን ኢንስቲትዩት ም/ ዋና ሥራ አስፈጻሚ ፍሬው ተገኘ (ዶ/ር) ጋር ፈጠራ፣ ቴክኖሎጂ እና የፖሊሲ ለውጥ አነስተኛ ይዞታ ያላቸውን አርሶ አደሮች እርሻዎች እንዴት የብሔራዊ ዕድገት ሞተሮች ሊያደርጋቸው እንደሚችል እንመለከታለን። 

ሙሉ መረጃዉን ለማግኘት ፐሮግራሙን ያዳምጡ: 

በዚህኛው የራይዚንግ ሳውዝ ዝግጅት፣ በኢትዮጵያ እና በአፍሪካ የኢ-መደበኛ ኢኮኖሚው እንቅስቃሴ ለስራ እድል ፈጠራ እና ለኢኮኖሚው ያለውን አስተዋጽዎ በኢትዮጵያ የኢኮኖሚክስ ማህበር ውስጥ ተመራማሪ ዘነበች አድማሱ (ዶ/ር) ጋር ቆይታ አድርገናል፡፡ በተጭማሪም ስለ ኢትዮጵያ የማሪታይም ትምህርት በኢትዮጵያ ባህር ትራስፖርት እና ሎጅስቲክስ ባለስልጣን የባቦጋያ ማሪታይም እና ሎጅስቲክስ አካዳሚ ዲን ከአቶ ሲራጅ አብዱላሂ ጋር ያደረግነው ውይይት በዚህ ዝግጅት ውስጥ ተካቷል፡፡

ሙሉ መረጃዉን ለማግኘት ፐሮግራሙን ያዳምጡ ፡