TOK FM Select

Ten rok szkolny polscy poloniści rozpoczęli od opublikowania listu otwartego, w którym ostro krytykują Centralną Komisję Egzaminacyjną za niespójne, niefunkcjonalne i często krzywdzące kryteria oceniania matur z języka polskiego. Bezpośrednim impulsem do buntu były rażące sytuacje z tegorocznych egzaminów – w tym przypadek wypracowania, które nauczyciel oraz inni poloniści ocenili jako bezdyskusyjnie napisane na maksymalne 16 punktów, podczas gdy egzaminator przyznał za nie zaledwie 2 punkty. O potrzebnych zmianach w ocenianiu matur z języka polskiego rozmaiwaliśmy z Piotrem Szwedem, nauczycielem z VIII LO im. Adama Asnyka w Łodzi.

Gościem w studio jest Michał Fedorowicz, przewodniczący europejskiego kolektywu analitycznego Res Futura, a to oznacza, że w programie będziemy dokonywać podsumowania sierpnia w polskich social mediach. Jak co miesiąc analizujemy czym żyły portale społecznościowe i ich użytkownicy w Polsce, a zaczynamy od sprawy prof. Barbary Mróz-Gorgoń i jej krótkiej kariery w rządzie. Kolejnym wątkiem, który omawiamy jest sprawa ZondaCrypto, która jest największą zasięgowo aferą w III RP. Jak na aferę z giełdą kryptowalut reaguje sieć i jej użytkownicy? W jaki sposób afera ta dzieli użytkowników mediów społecznościowych? W drugiej części przyglądamy się dwóm eventom skierowanym do młodego wyborcy, czyli prezydenckiemu "przyszłość.pl" oraz Campusowi Polska Przyszłości. Większość przekazu internetowego zdominowała kłótnia o program artystyczny. Kolejnym temat jest sprawa uciekającego i ukrywającego się Marcina Romanowskiego oraz jego wpływ na wizerunek Prawa i Sprawiedliwości. Pytamy także o sentyment użytkowników sieci odnośnie rocznicy zaprzysiężenia Karola Nawrockiego i udziału dziennikarzy w tej imprezie.

W państwach afrykańskich rzadko zdarza się, by wojskowy przywódca zyskiwał aż tak ogromne, oddolne poparcie obywateli. W tym wydaniu "Globalnego Popołudnia" Krzysztof Story i Wojciech Jagielski biorą pod lupę fenomen Ibrahima Traore, rządzącego w Burkina Faso od 2022 roku. Podobnie jak w pozostałych państwach Sahelu, władze Burkina Faso toczą nieustanną walkę z dżihadystami, która po wypędzeniu wojsk francuskich stała się wojną, której nie da się wygrać. Ibrahimowi Traore, 37-letniemu wojskowemu, który pragnie być postrzegany jako rewolucjonista, zaufały rzesze młodych dorosłych pragnących zmiany, którzy na tym kontynencie stanowią większość. Jego twarz trafiła nawet na koszulki, budząc skojarzenia z legendą Che Guevary, a sam Traore usilnie próbuje upodobnić się do innego słynnego rewolucjonisty z Burkina Faso - Thomasa Sankary. W tym odcinku analizujemy nastroje społeczne na Sahelu, sprawdzając, czego obywatele realnie oczekują od swoich decydentów po latach politycznego chaosu i wojny domowej.

Czy obecny przywódca udźwignie ciężar pokładanych w nim nadziei i dorówna swojemu słynnemu rodakowi?

Budżet państwa zjadł nas dziś na śniadanie. Ale spokojnie – w EKG+ (w pełnym składzie!) tłumaczymy, jak go czytać, żeby nie zgubić się w deficytach, potrzebach pożyczkowych i innych liczbach, które tylko na pozór wyglądają groźnie. Ile naprawdę brakuje w kasie państwa? Dlaczego sam deficyt to nie wszystko? A pracownicy budżetówki mogą nie mieć powodów do świętowania? I co z tych miliardów wynika dla naszych portfeli?

Temat drugi: czy (według prowadzących EKG+) Polska powinna wejść do strefy euro? Węgry potwierdzają swoje ambicje, Bułgaria już korzysta z euro, a w Niemczech pojawiają się pomysły… odwrotne. Czy Polska ma przeciw wspólnej walucie argumenty ekonomiczne, czy przede wszystkim polityczne?

Na koniec, w Zdziwieniach, trochę bardziej egzotycznie: kto pierwszy sięgnie po konkrecje polimetaliczne z dna oceanów? A także porcja postwakacyjnych zaskoczeń, od taniejącej Bułgarii po coraz droższą Chorwację.

Koncern Meta zawarł ugodę z amerykańskimi stanami oskarżającymi go o celowe uzależnianie dzieci, zgadzając się na zapłatę kary w wysokości prawie 17 miliardów dolarów oraz modyfikację swoich algorytmów. Równolegle w Polsce wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski zawnioskował do Komisji Europejskiej o nałożenie na koncern kary w wysokości miliarda złotych za brak skutecznej walki z oszukańczymi treściami. O tym rozmawialiśmy z Aleksandrą Wójtowicz, analityczką do spraw nowych technologii i cyfryzacji w Polskim Instytucie Spraw Międzynarodowych.

Psy mają emocje. Ale czy czują je tak jak my - ludzie? Czy pies może tęsknić, kochać, być zazdrosny albo przeżywać żałobę? I czy "skruszona mina" naprawdę oznacza, że wie, że zrobił coś złego?

W tym odcinku podcastu "Kalna i pieski" prowadząca rozmawia z Paulą Kiełbik - zoopsycholożką i behawiorystką - o tym, co naprawdę dzieje się w emocjonalnym świecie psów. Pyta m.in. o to, które emocje możemy im przypisać z dużą pewnością, a które są raczej naszymi ludzkimi interpretacjami.

Dziewczyny rozmawiają też o merdającym ogonie i innych sygnałach, które często ludzie błędnie odczytują. Bo może najważniejsze pytanie nie brzmi: "Co mój pies czuje?" tylko: "Czy ja potrafię go naprawdę słuchać?".

W autokarach i busach bezpieczeństwo pasażerów wciąż przegrywa z wygodą, a zapięcie pasa bywa traktowane jako zbędny obowiązek. Niezapięty pasażer podczas wypadku może stać się śmiercionośnym zagrożeniem z powodu bezwładności, zagrażając nie tylko sobie, ale także osobom siedzącym obok. To rozmowa o lekceważeniu nadmiernej prędkości, odpowiedzialności i cenie, jaką można zapłacić za kilka sekund nieuwagi.

W uberyzowanej pracy pewna jest tylko niepewność – zarobki bywają drastycznie niskie, a po odliczeniu kosztów eksploatacji pojazdu realne wynagrodzenie może spaść poniżej stawki minimalnej. Kurierzy i kierowcy mierzą się nie tylko z ekstremalnymi warunkami pogodowymi, ale też z nierealistycznymi algorytmami odbierającymi zlecenia bez zapłaty za dojazd oraz z pozorowanym najmem roweru, służącym unikaniu składek ZUS i podatków. Rozmawiamy o tych realiach z Katarzyną Dudą, badaczką warunków pracy i autorką książki „Uberyzacja. O warunkach pracy kurierów”, która w ramach przygotowań do publikacji sama zatrudniła się jako kurierka.

Budowa Elektrowni Jądrowej Lubiatowo-Kopalino już trwa. Gmina Choczewo przechodzi potężne zmiany infrastrukturalne. Ten projekt to nie tylko elektrownia, ale też baza noclegowa dla pracowników budowy, przekształcanie krajobrazu i ogromne obawy mieszkańców. Na co mogą liczyć ludzie zamieszkujący gminę Choczewo w ramach rekompensaty za uciążliwości związane z wielkimi zmianami w ich otoczeniu? Jak to jest z tym bezpieczeństwem jeśli chodzi o potencjalne awarie elektrowni i czy to faktycznie nasz największy problem? Te kwestie w rozmowie z Przemysławem Iwańczykiem wyjaśnia Michał Olszewski wiceprezes Państwowych Elektrowni Jądrowych.