Roma donanmasını yutan görünmez deniz iblisleri, İskenderun'da kopan ölümcül Yarıkkaya fırtınası ve vergi memurlarından kurtulmak için koca bir şehre "uyuz" lakabı takan kaçakçıların akılalmaz dehası! MS 333 yılında Payas'tan Alexandria Scabiosa'ya (İskenderun) uzanan gizemlerle dolu yolculuğumuz başlıyor.

Serimizin otuzuncu bölümünde, Amanos Dağları'nın denize omuz attığı rüzgarlı koridorda yürürken, devasa Roma sedir gemilerini birer süngere çeviren efsanevi deniz iblislerinin (aslında Teredo Navalis adlı gemi kurdu) yarattığı dehşete tanık oluyoruz. Sabah enerjimizi; deniz rezenesi (crithmum maritimum), kaya tuzu ve zeytinyağının sert arpa peksimeti üzerinde buluştuğu, hayvansal ürün içermeyen asidik bir kıyı atıştırmalığıyla topluyoruz.

Öğleye doğru, Büyük İskender'in kılıçtan geçirdiği Pers askerlerinin çığlıkları olduğuna inanılan meşhur Yarıkkaya fırtınasının ortasında kalıyor; dudaklarımızdaki çatlakları, soğuk suya yatırılmış meyan kökü (radix dulcis) ve acı portakal suyu şerbetiyle yumuşatıyoruz. Fırtına dinip devasa mermer sütunlarıyla göz kamaştıran İskenderun'a (Alexandria Scabiosa) adım attığımızda, şehrin neden "Uyuz/Kaşıntılı Şehir" olarak anıldığının şok edici sırrını çözüyoruz. Yerel yöneticiler ve kaçakçılar, Antakyalı kuralcı vergi memurlarını uzak tutmak ve burayı devasa bir vergisiz kara borsa limanı yapmak için sahte bir hastalık dedikodusu uydurmuşlar!

Akşam, körfezin sakinleşen sularına nazır bir tavernada Levant'ın etsiz şaheseri "Lenticula et Olus" ile coğrafyanın ruhunu tadıyoruz. Karalahana, pazı ve yeşil mercimeğin kişniş, sarımsak ve Antakya sızma zeytinyağıyla toprak güveçte fırınlanıp üzerine ağaç kavunu sıkıldığı bu sıcak yemeği, Suriye pidelerine banarak yiyoruz. Gece ise, hanın karanlık köşelerinde Büyük İskender'in İssos Savaşı sonrası gömdüğü iddia edilen gizli yeraltı haritalarını arayan Mısırlı bilginlerin fısıltılarına ortak oluyoruz.

📌 Bu Bölümde Sizi Neler Bekliyor?

• Gemi Yiyen İblisler: Devasa Roma donanmasını içten içe yiyip bitiren Teredo Navalis (gemi kurdu) gerçeği ve pagan efsaneleri.

• Yarıkkaya Fırtınası: Amanosların zirvesinden kopup gelen ve ölü Pers askerlerinin çığlıkları olduğuna inanılan kavurucu rüzgar.

• Tarihin En Büyük Vergi Kaçakçılığı: Vergi memurlarını uzak tutmak için ihtişamlı şehre sahte "Uyuz/Scabiosa" lakabını takan kaçakçıların zekası.

• Karanlıkta Aranan Haritalar: Büyük İskender'in İskenderiye'den gelen bilginler tarafından gizlice aranan yeraltı haritaları ve ganimetleri.

• Antik Gastronomi: Deniz rezeneli vegan peksimet, meyan kökü şerbeti ve Amanoslar ile Akdeniz'i buluşturan mercimekli "Lenticula et Olus" güveci.

Antik dünyanın sahtekarlıklarına, deniz efsanelerine ve Büyük İskender'in kayıp haritalarına bizimle birlikte dalmak ve bir sonraki durağımız zorlu Belen Geçidi yolculuğunda bize katılmak için TOLGACA kanalına abone olmayı unutmayın!

Youtube: https://www.youtube.com/@tolgaca

Instagram: https://www.instagram.com/tolgaca_youtube/

X (Twitter): https://x.com/tolgaca_youtube

#TarihBelgeseli #İskenderun #AlexandriaScabiosa #İskenderunTarihi #Payas #YarıkkayaFırtınası #Büyükİskender #TeredoNavalis #Romaİmparatorluğu #MS333 #AntikMutfak #BitkiselBeslenme #RomaYemekleri #LenticulaEtOlus #BordeauxSeyahatnamesi #Belgesel #Tarih #ItinerariumBurdigalense #TOLGACA

Hamamların buharına sızan çıplak Roma ajanları, rüşvetçi amirallerle işbirliği yapan siyah yelkenli hayalet korsanlar ve Peygamber Yunus'u kustuğuna inanılan devasa deniz canavarı Leviathan! MS 333 yılında Kastabala'dan (Çatavolum/Burnas) Baie'ye (Payas) uzanan, Pax Romana'nın (Roma Barışı) karanlık yüzüyle tanıştığımız sarsıcı yolculuğumuz başlıyor.

Serimizin yirmi dokuzuncu bölümünde, İskenderun Körfezi'nin (Gulf of Issus) lacivert sularına doğru yelken açıyoruz. Sabahın ilk saatlerinde, Pompeyus'un kökünü kazıdığı sanılan Kilikya korsanlarının aslında Amanos Dağları'nın gizli koylarında siyah yelkenli gemileriyle pusuya yattığını ve yozlaşmış Roma amirallerine haraç ödediğini öğreniyoruz. Bu tuzlu Akdeniz yürüyüşünde enerjimizi; güneşte kurutulmuş deniz inciri, havanda ezilmiş yerli ceviz ve yassı arpa ekmeğine sürülmüş keçi boynuzu pekmezi (ceratonya) ile hazırlanan, mideyi yormayan tamamen bitkisel bir öğünden alıyoruz.

Sahil boyunca ilerlerken, doğanın sessizce yuttuğu devasa bir Villa Maritima kalıntısına rastlıyor ve zemin çöktüğü için açığa çıkan "Hypocaust" (alttan ısıtma) sisteminin kil sütunlarını (pilae) inceliyoruz. Kavurucu Akdeniz sıcağını, ağaç kavunu (citrus medica) kabukları, deniz tuzu ve şarap sirkesiyle hazırlanan antik "Oksigrat" (Oxygrote) iksiriyle bıçak gibi kesiyoruz. Kıyıda dikilen devasa bir mermer sütunun gölgesinde ise sular çekildiğinde beliren dev kaburgaların efsanesini; Peygamber Yunus'u yutan deniz canavarı Leviathan'ın onu tam da bu kumsalda ağzından tükürdüğüne dair o tüyler ürpertici yerel inancı dinliyoruz.

Akşam, termal suları ve hamamlarıyla ünlü Baie'ye (Payas) vardığımızda, zeytinyağlı enginarın antik atası olan "Cinara et Faba" ziyafetine oturuyoruz. Yabani enginar kalpleri, taze yeşil iç bakla, yabani pırasa ve kişnişin sızma zeytinyağı ve beyaz şarap sirkesiyle toprak güveçte karamelize edildiği bu kusursuz bitkisel harmoniyle günün yorgunluğunu atıyoruz. Ancak gece olduğunda, "Frumentarii" adı verilen acımasız Roma gizli polis teşkilatının, hamamların göz gözü görmeyen buharına tamamen çıplak sızdığını; şarabın etkisiyle dilleri çözülen tüccarların sırlarını dinleyip onları sabaha karşı yataklarında sessizce ortadan kaldırdıklarını dehşet içinde keşfediyoruz.

📌 Bu Bölümde Sizi Neler Bekliyor?

• Karanlık Korsanlar: Kilikya korsanlarının yozlaşmış Roma amirallerine haraç ödediği siyah yelkenli hayalet gemiler.

• Antik Mühendislik: Doğa tarafından yutulan devasa Villa Maritima ve Roma'nın alttan ısıtma teknolojisi "Hypocaust".

• Leviathan Efsanesi: Peygamber Yunus'u yuttuğuna ve Payas kumsallarına tükürdüğüne inanılan korkunç deniz canavarı.

• Çıplak Casuslar (Frumentarii): Hamamların buharına sızarak tüccarların sırlarını toplayan acımasız Roma gizli istihbarat ağı.

• Antik Gastronomi: Keçiboynuzu pekmezli kahvaltı, serinletici Oksigrat iksiri ve enginarlı, iç baklalı zeytinyağlı şölen "Cinara et Faba".

Antik dünyanın bu tehlikeli kıyılarında bizimle yürümek ve rotamızı takip etmek için TOLGACA kanalına abone olmayı unutmayın!

Youtube: https://www.youtube.com/@tolgaca

Instagram: https://www.instagram.com/tolgaca_youtube/

X (Twitter): https://x.com/tolgaca_youtube

#TarihBelgeseli #Payas #Baie #İskenderunKörfezi #KilikyaKorsanları #PaxRomana #Frumentarii #RomaAjanları #Leviathan #YunusPeygamber #Romaİmparatorluğu #MS333 #AntikMutfak #BitkiselBeslenme #RomaYemekleri #BordeauxSeyahatnamesi #Belgesel #Tarih #ItinerariumBurdigalense #TOLGACA

Büyük İskender'in lanetiyle kan ağlayan topraklar, kor ateşte çıplak ayakla yürüyen pagan rahibeler ve karanlıkta kaybolan Romalı muhafızlar! MS 333 yılında Çukurova'dan (Misis) Amanos Dağları'na (Kastabala - Catavolum) uzanan tekinsiz yolculuğumuz başlıyor.

Serimizin yirmi sekizinci bölümünde, Misis'in (Mansista) rüzgarlarını ardımızda bırakarak Suriye'ye geçişi devasa bir duvar gibi kapatan karanlık Amanos Dağları'na doğru 35 kilometrelik zorlu bir yürüyüşe geçiyoruz. Daha yolun başında, "Portoria" (gümrük vergisi) toplayan Romalı muhafızların, yerel kaçakçılar tarafından gece yarısı çadırlarından kaçırılıp yeraltı düdenlerine fırlatıldığına dair tüyler ürperten dedikoduları dinliyoruz. Sabah enerjimizi, suyla zar zor yumuşatılmış arpa peksimeti (bucellatum), fermente yabani kapari (capparis spinosa) ve ezilmiş taze sarımsakla hazırlanan, asidik ve tamamen bitkisel antik yolluk "Capperis et panis" ile topluyoruz.

Öğle vakti Mutatio Tardequia (Tardecchia) istasyonunda, yabani mersin (hambeles), tatlı hurma ezmesi ve buz gibi kuyu suyuyla hazırlanan ferahlatıcı "Sirupus de Myrtus" şerbetimizi yudumluyoruz. Tam bu esnada, Kastabala kalıntılarında Artemis Perasia'ya adanmış pagan rahibelerin, devasa kor ateşler üzerinde ayakları yanmadan nasıl trans halinde dans ettiklerinin ardındaki bitkisel sırra şahit oluyoruz.

Güneye inip İskenderun Körfezi'nin tuzlu havasını içimize çektiğimizde, Büyük İskender'in Pers Kralı Darius'u mağlup ettiği o destansı İssos (Issus) Savaşı'nın meydanına ulaşıyoruz. İnanılmaz bir matematiksel tesadüfle, bu savaşın yaşandığı MÖ 333 yılından tam 666 yıl sonra, MS 333 yılında aynı topraklarda yürüyoruz!

Akşam, doğu ile batı ticaretinin kesiştiği devasa kervansaray Catavolum'a ulaştığımızda bizi altın sarısı bir ziyafet bekliyor. Amanoslardan toplanan yabani dağ kuşkonmazı (asparagus aphyllus), iri dövülmüş buğday (tragos), taze kekik, kavrulmuş badem ve mucizevi baharat safranla hazırlanan; etsiz, dumanı tüten bir toprak çömlek şöleniyle günün yorgunluğunu söküp atıyoruz. Ancak gece patlayan fırtınayla birlikte, İssos'ta ölen yüz binlerce askerin kanının her yağmurda yeraltından yüzeye kustuğuna (aslında demir oksit zengini Terra Rossa toprağının bilimsel sırrına) ve hanın duvarlarında hala Pers atlılarının nal seslerinin yankılandığına dair o korkunç efsaneyi dinleyerek karanlıkta baş başa kalıyoruz.

📌 Bu Bölümde Sizi Neler Bekliyor?

• Karanlık Sırlar: Amanos Dağları'nda yeraltı düdenlerine fırlatılıp yok edilen Romalı gümrük muhafızları (Portoria).

• Ateşte Yürüyen Rahibeler: Kastabala'da Artemis Perasia'ya tapınan pagan rahibelerin ateşte yanmayan ayaklarının ardındaki bitkisel sır.

• İssos (Issus) Savaşı'nın Kalbi: Büyük İskender ve Darius'un MÖ 333'teki efsanevi savaşından tam 666 yıl sonra aynı topraklarda yürüyüş.

• Kan Ağlayan Topraklar: Askerlerin kanı sanılan, ancak aslında yoğun demir oksit barındıran kıpkırmızı "Terra Rossa" toprağının bilimsel gerçeği.

• Antik Gastronomi: Kaparili-sarımsaklı yolluk, hambeles şerbeti ve safranlı-kuşkonmazlı altın sarısı buğday ziyafeti.

Tarihin en büyük efsanelerine ve doğanın bilimsel gizemlerine bizimle birlikte dalmak ve rotamızı takip etmek için TOLGACA kanalına abone olmayı unutmayın!

Youtube: https://www.youtube.com/@tolgaca

Instagram: https://www.instagram.com/tolgaca_youtube/

X (Twitter): https://x.com/tolgaca_youtube

#TarihBelgeseli #Kastabala #İssosSavaşı #Büyükİskender #Catavolum #AmanosDağları #Misis #TerraRossa #Romaİmparatorluğu #MS333 #ArtemisPerasia #AntikMutfak #BitkiselBeslenme #RomaYemekleri #BordeauxSeyahatnamesi #Belgesel #Tarih #ItinerariumBurdigalense #TOLGACA

Sokak aralarında ölümcül teolojik kavgalar, kazığa oturtulma tehlikesiyle satılan kara borsa kehanet haritaları ve sulara gömülmüş ölümsüzlük sırrı! MS 333 yılında Adana'dan Misis'e uzanan Çukurova'nın cehennem sıcağında yolculuğumuz devam ediyor.

Serimizin yirmi yedinci bölümünde, Adana'nın nemli gecesini ve Seyhan (Sarus) nehrini arkamızda bırakarak doğuya doğru zorlu bir güzergaha giriyoruz. Çukurova'nın buharlı ve boğucu sabahında enerjimizi; yöresel buğdaydan yapılmış ince mayasız ekmek, havanda ezilmiş taze ceviz, güneşte kurutulmuş dağ inciri ve taze zahterden oluşan, mideyi yormayan tamamen bitkisel bir kahvaltıyla topluyoruz. Yolda, Doğu Akdeniz'i sarsan Aryanizm mezhep kavgalarının sokaklara nasıl taştığını; fırıncıların ve hamamcıların "Baba ve Oğul aynı tözden midir?" sorusuna yanlış cevap verenleri nasıl sopalarla kovalayıp üzerlerine kaynar su döktüklerini hayretle öğreniyoruz.

Öğle sıcağında, yabani güllerden elde edilen gül suyu damlatılmış buz gibi "Posca Rozata" (su ve sirke karışımı) içerek ferahlarken, Hristiyan piskoposlar tarafından kapatılan Mallos Kehanet Merkezi'nin sahte kurşun haritalarını satan büyücülerle karşılaşıyoruz.

Bataklıklaşan topraklardan geçip Ceyhan (Pyramus) nehrine ulaştığımızda, Truva Savaşı'ndan dönen iki büyük kahin Mopsus ve Amfilohus'un bu topraklardaki ölümcül düellosunun yerel halk arasında yankılanan efsanesini dinliyoruz. Akşam, taş duvarlı Misis'in (Mansista/Mopsuestia) serin avlusunda; yabani kuşkonmaz, tatlı soğan, taze kişniş ve etli iç baklaların soğuk sıkım zeytinyağında kendi suyuyla ağır ağır karamelize olduğu "Yabani Kuşkonmazlı Kışlık Bakla" ziyafetiyle arınıyoruz. Geceyi ise ahşap köprüden geçerken rüzgara kapılıp Ceyhan nehrinin karanlık sularına düşen ve sonsuza dek kaybolan büyük bir hekimin (Lokman Hekim) ölümsüzlük parşömeni efsanesiyle noktalıyoruz.

📌 Bu Bölümde Sizi Neler Bekliyor?

• Ölümcül Teoloji: Aryanizm mezhep kavgaları yüzünden Çukurova sokaklarında yaşanan tehlikeli fırın ve hamam sınavları.

• Kara Borsa Kehanet: Yakalanmanın cezası kazığa oturtulmak olan, karanlık deymonlarla (antik ruhlar) konuşulduğu iddia edilen sahte kurşun kehanet levhaları ticareti.

• Kahinlerin Düellosu: Şehre adını veren Mopsus ve rakibi Amfilohus'un yeraltından hala kılıç sesleri geldiğine inanılan efsanevi savaşı.

• Ölümsüzlüğün Sırrı: Büyük bir hekimin rüzgara kaptırıp nehre düşürdüğü paha biçilmez parşömenin (Lokman Hekim efsanesi) doğuşu.

• Antik Gastronomi: Vegan cevizli-zahterli ekmek, asidik ve çiçeksi "Posca Rozata" iksiri ve soğuk sıkım zeytinyağlı Yabani Kuşkonmazlı Kışlık Bakla.

Ovanın mistik sırlarına, dinlerin sokaklardaki çatışmasına ve efsanevi nehirlerin derinliklerine bizimle birlikte dalmak ve rotamızı takip etmek için TOLGACA kanalına abone olmayı unutmayın!

Youtube: https://www.youtube.com/@tolgaca

Instagram: https://www.instagram.com/tolgaca_youtube/

X (Twitter): https://x.com/tolgaca_youtube

#TarihBelgeseli #Misis #Mansista #Mopsuestia #Adana #Çukurova #CeyhanNehri #PyramusNehri #LokmanHekimEfsanesi #Mopsus #Amfilohus #Aryanizm #Romaİmparatorluğu #MS333 #AntikMutfak #BitkiselBeslenme #RomaYemekleri #BordeauxSeyahatnamesi #Belgesel #Tarih #ItinerariumBurdigalense #TOLGACA

Balyozlarla parçalanan gizemli bir yeraltı tanrısı, sıtmadan korunmak için takılan "Abracadabra" muskaları ve temeline canlı bir insanın gömüldüğüne inanılan ejderha nehir! MS 333 yılında Tarsus'tan Adana'ya uzanan, inançların ve sınırların yıkıldığı Çukurova yolculuğumuz başlıyor.

Serimizin yirmi altıncı bölümünde, Tarsus'un nemli gecesini geride bırakırken şafak vakti şok edici bir manzarayla karşılaşıyoruz. Hristiyan Romalı askerlerin, yeraltı mağaralarında (Mitreum) tapınılan efsanevi tarikat Mitras'a ait, boğayı boğazlayan tanrı heykelini (Tavrokton) balyozlarla parçaladığına dehşet içinde şahit oluyoruz.

Campestris Cilicia'nın (Ovalık Kilikya/Çukurova) insanın tenine yapışan boğucu sıcağında ve ağustos böceklerinin sağır edici sesleri eşliğinde doğuya doğru ilerliyoruz. Sabah gücümüzü; soğuk kuyu suyu, gül suyu ve hurmayla tatlandırılmış antik badem sütü "Amygdalata" ile üzerine çörek otu (Nigella sativa) serpilmiş yassı ekmekten alıyoruz. Yenice civarındaki Mutatio Pargais istasyonunda, nar ekşisi ve naneli "Sirupus de granatis" içerek serinlerken; taşan Sarus ve Pyramus nehirlerinin sildiği tarla sınırlarını "groma" aletiyle yeniden çizmeye çalışan Romalı harita mühendisine (agrimensor) sopalarla saldıran köylülerin kavgasına tanık oluyoruz. Aynı istasyonda, insanların ölümcül sıtmaya karşı ünlü hekim Serenus Sammonicus'un reçete ettiği ve üzerinde ters üçgen şeklinde "Abracadabra" yazan deri muskalar taktığını hayretle görüyoruz.

Seyhan (Sarus) Nehri'ne ulaştığımızda, Roma betonunun (opus caementicium) gücüyle yükselen devasa Adana Taşköprü'nün kemerlerini inceliyoruz. Ancak yerel halkın, bu mühendislik harikasının temeline nehrin gazabını dindirmek için canlı bir bakirenin gömüldüğüne inandığını ve suların kükremesini o kızın çığlıkları zannettiğini öğreniyoruz.

Akşam Antiochia Ad Sarum'a (Adana) vardığımızda bizi susam yağı ve taze ekmek kokuları karşılıyor. Yorgunluğumuzu; fil kulağına benzeyen Göleves (Kolokasya) köklerinin yabani pırasa, kişniş, zeytinyağı, hurma pekmezi ve sirkeyle toprak güveçte ağır ağır kavrulduğu, yanında iç bakla püresiyle sunulan kusursuz bir bitkisel ziyafetle atıyoruz. Geceyi ise uçsuz bucaksız Adana ovalarında, Roma'nın yasaklarına rağmen tarım tanrısı Sandal için gizlice kurulan isyankar pagan ateşlerini izleyerek noktalıyoruz.

📌 Bu Bölümde Sizi Neler Bekliyor?

• Pagan Yıkımı: Hristiyan Romalı askerlerin, gizemli yeraltı tarikatı Mitras'a ait boğa öldüren tanrı (Tavrokton) heykelini balyozlarla parçalaması.

• Sihirli Muskalar: Ünlü hekim Serenus Sammonicus'un sıtma hastalığına karşı reçete ettiği, üzerinde ters üçgen şeklinde "Abracadabra" kelimesi yazılı deri muskalar.

• Mühendise Saldırı: Taşan nehirler nedeniyle sınırları kaybolan tarlaları "groma" aletiyle ölçmeye çalışan Romalı harita mühendisine (agrimensor) saldıran öfkeli köylüler.

• Ejderha Nehir ve Taşköprü: Roma betonuyla yükselen köprünün temeline, suları sakinleştirmek için canlı bir bakirenin gömüldüğüne dair ürpertici efsane.

• Antik Gastronomi: Vegan antik badem sütü "Amygdalata", serinletici "Sirupus de granatis" ve etin eksikliğini aratmayan tatlı-ekşi Göleves (Kolokasya) yahnisi.

• İsyankar Gece Ateşleri: Hristiyanlığın baskılarına rağmen Adana ovalarında yöresel tarım tanrısı Sandal için gizlice yakılan devasa pagan ateşleri.

Tarihin dönüm noktalarına, mitolojik efsanelere ve antik lezzetlere ortak olmak ve bir sonraki durağımız olan Missis'e doğru yapacağımız yolculukta bizimle yürümek için TOLGACA kanalına abone olmayı unutmayın!

Youtube: https://www.youtube.com/@tolgaca

Instagram: https://www.instagram.com/tolgaca_youtube/

X (Twitter): https://x.com/tolgaca_youtube

#TarihBelgeseli #Adana #AdanaTaşköprü #Taşköprü #SarusNehri #Tarsus #Mitras #Çukurova #Romaİmparatorluğu #MS333 #Abracadabra #AntikMutfak #BitkiselBeslenme #RomaYemekleri #GölevesYemeği #BordeauxSeyahatnamesi #Belgesel #Tarih #ItinerariumBurdigalense #TOLGACA

Gözleri yuvalarından fırlayarak can veren zalim bir imparator, Büyük İskender'i ölümün kıyısına getiren dondurucu nehir ve Kleopatra'nın altın gemisi! MS 333 yılında Toroslardan Çukurova'ya iniyor, gizemler ve efsanelerle dolu devasa metropol Tarsus'a giriyoruz.

Serimizin yirmi beşinci bölümünde, Torosların serin ve defne kokulu havasını ardımızda bırakarak Ovalık Kilikya'nın (Çukurova) boğucu sıcağına adım atıyoruz. Yerel halkın, yeraltında zincirlenmiş devasa yüz başlı canavar "Tifon'un" (Typhon) öfkeli soluyuşu olduğuna inandığı bu katlanılmaz nemin içinden geçerek 35 kilometrelik zorlu bir iniş gerçekleştiriyoruz.

Güne, sıcak taşlarda pişen çıtır pide (panis focacius) üzerine taze sarımsak, havanda dövülmüş Antep fıstığı ve bölgenin kızıl altını nar ekşisi (granatum) gezdirilmiş kusursuz bir bitkisel enerji bombasıyla başlıyoruz. Öğle sıcağında karşımıza çıkan Cydnus (Berdan) Nehri'nde ise sulara girmek yasak; çünkü buralar, Büyük İskender'in zatürre olduğu ve yakın zamanda ağır zırhıyla suya atlayan kibirli bir Roma komutanını yutan ölümcül sular olarak biliniyor. Bu dondurucu suyu sadece, tatlı kavun (melo), şarap sirkesi ve taze nane ile hazırlanan ferahlatıcı "Melo et menthe" iksirimiz için kullanıyoruz.

Şehre yaklaşırken burnumuza çarpan ve bataklığı andıran o iğrenç kokunun aslında Roma imparatorluğuna milyarlarca Sestertius kazandıran lüks yelken bezleri için keten saplarının (linum) havuzlarda çürütülmesi (retting) işlemi olduğunu şaşkınlıkla öğreniyoruz. Stoacı felsefenin Atina ve İskenderiye ile yarışan bu devasa merkezinde, akşam yemeğimizi Tarsus nohutu (cicer arietinum), susam ezmesi (sesamum), sarımsak, kimyon ve sızma zeytinyağı ile hazırlanan, etsiz muazzam protein kaynağı "Antik Humus" ile taçlandırıyoruz.

Ancak gece çöküp yan masadaki filozofların fısıltılarına kulak verdiğimizde, Hristiyanlara akıl almaz zulümler yapan pagan İmparator Maksiminus Daya'nın sadece 20 yıl önce (MS 313) bu şehirde iç organları yanarak, avuç avuç toprak yiyip gözleri yuvalarından fırlayarak can verdiğini ve kör hayaletinin hala mezarında gözlerini aradığını dehşet içinde dinliyoruz.

📌 Bu Bölümde Sizi Neler Bekliyor?

• Tifon'un Nefesi: Çukurova'nın boğucu sıcağını yarattığına inanılan yüz başlı mitolojik canavar.

• Ölümcül Berdan (Cydnus) Nehri: Büyük İskender'i yatağa düşüren ve zırhlı Roma lejyonerlerini dibe çeken dondurucu sular.

• İhtişamın Kokusu: Tarsus'u dünyanın tekstil merkezi yapan ve keten çürütme işleminden (retting) yayılan ağır koku.

• Kör İmparatorun Hayaleti: Gözleri yuvalarından fırlayarak ölen zalim İmparator Maksiminus Daya'nın kan donduran sonu.

• Antik Gastronomi: Antep fıstıklı ve nar ekşili çıtır pide, kavunlu "Melo et menthe" iksiri ve sızma zeytinyağlı Antik Humus.

Karanlık efsanelerin, altın gemilerin ve dinmek bilmeyen hayaletlerin metropolüne giden bu yolculuğa ortak olmak ve bir sonraki durağımız Adana yolculuğunda bize katılmak için TOLGACA kanalına abone olmayı unutmayın!

Youtube: https://www.youtube.com/@tolgaca

Instagram: https://www.instagram.com/tolgaca_youtube/

X (Twitter): https://x.com/tolgaca_youtube

#TarihBelgeseli #Tarsus #Çukurova #Kilikya #BerdanNehri #Cydnus #MaksiminusDaya #Kleopatra #Büyükİskender #Romaİmparatorluğu #MS333 #AntikHumus #AntikMutfak #BitkiselBeslenme #RomaYemekleri #BordeauxSeyahatnamesi #Belgesel #Tarih #ItinerariumBurdigalense #TOLGACA

Uçurumlar arasında iplerle uçan kaçakçı kuş adamlar, ordusunu lanetleyen İmparator Caracalla ve dağların içinde gizlice fırtına tanrısına tapan Romalı askerler! MS 333 yılında Pozantı'dan (Opodandum) Çamalan'a (Mansukrine) uzanan, antik dünyanın en ölümcül geçidi Kilikya Kapıları'na (Gülek Boğazı) giriyoruz.

Serimizin yirmi dördüncü bölümünde, yeryüzünün adeta ikiye yarıldığı devasa bir kayalık boğazın kalbine tırmanışa geçiyoruz. Şafak karanlığında, dağ tanrılarının uçurumları bir çene gibi kapatıp kervanları yutacağına inanan yerel halkın fısıltıları eşliğinde ilerliyoruz. Bu klostrofobik ve dondurucu tırmanışta ihtiyacımız olan enerjiyi, keçi boynuzu (ceratonia), kavrulmuş susam ve yaban fındığının yulaf pidesine sürüldüğü, hayvansal yağ içermeyen kusursuz bir bitkisel macunla sağlıyoruz.

Öğleye doğru iki arabanın yan yana geçemeyeceği kadar dar olan o meşhur Kilikya Kapıları'na (Mutasio Pilai / Gülek Boğazı) ulaşıyoruz. Yüksek rakımın sersemliğini buz gibi kaynak suyuna atılmış sumak (Rhus coriaria) ile keserken, başımızı gökyüzüne kaldırdığımızda gümrük vergisi ödememek için uçurumlar arasına gerilmiş incecik iplerden kayarak geçen cesur kaçakçıları ("Kuş Adamlar") hayretle izliyoruz. Aynı dar geçitte yüzyıl önce sıkışan arabasını kurtarmak için kayaları balyozla kırdıran İmparator Caracalla'nın askerlerinin, eski tanrıların gazabıyla nasıl kan kusarak öldüğünün karanlık efsanesini dinliyoruz.

Geçidi aşıp Çukurova'ya doğru inişe geçtiğimizde, sert İç Anadolu ikliminin bir anda yerini ılık, deniz kokan bir havaya, mersin ve defne ormanlarına bırakmasıyla adeta bambaşka bir kıtaya adım atıyoruz. Akşam, huzurlu Mansukrine (Çamalan) istasyonunda ebegümeci, yabani hindiba, yeşil zeytin ve taze kişnişin saf zeytinyağında pişirilip ağaç kavunu suyuyla (citrus medica) taçlandırıldığı enfes bir Akdeniz ziyafeti çekiyoruz. Gecenin karanlığında ise dağlardan gelen gök gürültüsü benzeri seslerin aslında eski Hitit fırtına tanrısı Tarhunt'un (Jüpiter Dolichenus) çekici olduğuna ve Romalı komutanların bu tanrıya gizli adaklar sunduğuna dair o gizemli sırla baş başa kalıyoruz.

📌 Bu Bölümde Sizi Neler Bekliyor?

• Kapanan Dağ Efsanesi: Kibirli Roma kervanlarını yutmak için uçurumları birleştiren öfkeli dağ tanrıları inancı.

• Gülek Boğazı (Kilikya Kapıları): İmparator Caracalla'nın ordusunu lanetleyen devasa ve klostrofobik kanyon.

• Kuş Adamlar: Gümrüğe yakalanmamak için doğunun ipeklerini uçurumlar arasındaki iplerden kayarak taşıyan kaçakçılar.

• Gizli Pagan Adakları: Hitit fırtına tanrısına (Jüpiter Dolichenus) gizlice tapan ve dağlara adak sunan Romalı komutanlar.

• Antik Gastronomi: Vegan keçi boynuzu macunu, rakım tutmasına karşı sumak suyu ve ebegümecili, hindibalı Akdeniz ziyafeti.

Antik dünyanın bu en korkutucu sınır kapısındaki sırlarla dolu yolculuğumuza ortak olmak ve bir sonraki durağımız görkemli Tarsus'a bizimle yürümek için TOLGACA kanalına abone olmayı unutmayın!

Youtube: https://www.youtube.com/@tolgaca

Instagram: https://www.instagram.com/tolgaca_youtube/

X (Twitter): https://x.com/tolgaca_youtube

#TarihBelgeseli #GülekBoğazı #KilikyaKapıları #Çamalan #Pozantı #Mansukrine #Romaİmparatorluğu #MS333 #JüpiterDolichenus #TorosDağları #AntikMutfak #BitkiselBeslenme #RomaYemekleri #BordeauxSeyahatnamesi #Belgesel #Tarih #ItinerariumBurdigalense #TOLGACA

Lanetli nehrin dibinde yatan Roma altınları, devasa bir isyan için gümüş saklayan köleler ve ormanın karanlık kalbindeki ağaç korsanları! MS 333 yılında Faustinopolis'ten (Ulukışla) Opodandum'a (Pozantı) inen, klostrofobik ve ölümcül kanyon yolculuğumuz başlıyor.

Serimizin yirmi üçüncü bölümünde, Torosların dondurucu ayazını ardımızda bırakıp, güneşin bile girmeye korktuğu Şekerpınarı Kanyonu'nun dar ve boğucu kayalıklarına doğru iniyoruz. Çakıt Nehri'nin öfkeli kükremesi eşliğinde ilerlerken, Bolkar Dağları'ndaki devasa gümüş madenlerinde (Argentaria) çalışan kölelerin, kendi isyancı ordularını kurmak için buldukları en saf gümüş damarlarını sahte göçüklerle Romalı muhafızlardan nasıl gizlediklerinin sarsıcı sırrını öğreniyoruz.

Derme çatma bir at değiştirme istasyonu olan Mutatio Caena'da, yıllar önce kış fırtınasında nehrin dondurucu sularına gömülen Roma altın arabasının ve o altınlara el koyduğuna inanılan eski su demonunun (iblisinin) tüyler ürpertici efsanesini dinliyoruz. Vadi tabanına indikçe, Roma donanması için devlet tekelinde olan devasa sedir (Cedrus) ağaçlarını gizlice kesip kara borsada satan isli yüzlü "Ağaç Korsanları" ile burun buruna geliyoruz.

Bu ölümcül ve nefes kesici yolculukta hayatta kalmamızı sağlayan, dönemin acımasız ve tamamen bitkisel doğa menüleri oluyor. Sabah, kavrulmuş bakla unundan yapılmış taş gibi sert "Lomentum" peksimetini yaban kekiğiyle tatlandırılmış buz gibi suya batırıp tüketiyoruz. Dağların yüksek rakımından kaynaklanan baş ağrımızı, kurutulmuş hindiba kökünden yapılan acı ama ferahlatıcı "Cichorium" iksiriyle söküp atıyoruz. Akşam Opodandum (Pozantı) kervansarayına ulaştığımızda ise, etin zerresinin dahi bulunmadığı kusursuz bir Roma ziyafeti çekiyoruz: Sedir ateşinde ağır ağır demlenen, taze kuzu göbeği ve orman mantarlarıyla harmanlanmış isli buğday şaheseri "Farro et Fungi"!

📌 Bu Bölümde Sizi Neler Bekliyor?

• İsyankar Gümüşler: Bolkar Dağları'nda (Argentaria) büyük bir isyan ordusu kurmak için gümüş saklayan maden köleleri.

• Lanetli Nehir: Çakıt Nehri'nin dibinde Roma askerlerinin maaşını koruduğuna inanılan karanlık su demonu.

• Ağaç Korsanları: Yakalanmanın cezası idam olan, devasa sedir ağaçlarını kaçak kesip Akdeniz kara borsasına satan orman kanunsuzları.

• İsmin Evrimi: Antik Podandus'un (Podandum) asırlar içinde dilden dile yuvarlanarak bugünkü Pozantı ismini nasıl aldığı.

• Antik Gastronomi: Vegan hayatta kalma peksimeti "Lomentum", şifa kaynağı hindiba kökü suyu ve umami lezzet patlaması "Farro et Fungi" (Mantarlı Buğday).

Kayaların arasına sıkışmış isyanların ve efsanelerin dünyasına ortak olmak ve bir sonraki durağımız olan ölümcül Kilikya Kapıları (Gülek Boğazı) yolculuğunda bize katılmak için TOLGACA kanalına abone olmayı unutmayın!

Youtube: https://www.youtube.com/@tolgaca

Instagram: https://www.instagram.com/tolgaca_youtube/

X (Twitter): https://x.com/tolgaca_youtube

#TarihBelgeseli #Pozantı #Opodandum #Podandus #ÇakıtNehri #BolkarDağları #ŞekerpınarıKanyonu #Romaİmparatorluğu #MS333 #AğaçKorsanları #AntikMutfak #BitkiselBeslenme #RomaYemekleri #BordeauxSeyahatnamesi #Belgesel #Tarih #ItinerariumBurdigalense #TOLGACA

Gladyatör kanıyla yıkanan bir imparatoriçe, Toroslarda pusu kuran hayalet haydutlar ve ihanetin üzerine inşa edilen devasa bir şehir! MS 333 yılında Kemerhisar'dan (Tyana) Faustinopolis'e (Ulukışla Başmakçı) uzanan, Roma tarihinin en karanlık sırlarına doğru tehlikeli bir tırmanışa geçiyoruz.

Serimizin yirmi ikinci bölümünde, Kilikya Kapıları'na giden kervanların arasına karışıyor ve Toros Dağları'nın (Taurus) dondurucu ayazıyla yüzleşiyoruz. Yolculuğa, yörenin en kaliteli beyaz buğdayından yapılan, içi taze ceviz, kuru incir ve dağ kekiğiyle dolu bitkisel bir enerji deposu olan "Panis Siligisanyus" ekmeğiyle başlıyoruz. Dağın yüksek kesimlerinde, geceleri keçi postlarına bürünüp kervanları paramparça eden vahşi İsauriyalı haydutların korkusuyla adımlarımızı hızlandırıyoruz. Güneş tam tepedeyken, kar suyu, sirke ve yabani böğürtlenle (morum) hazırlanan buz gibi "Posca Nivalis" içerek ferahlıyoruz.

Yol boyunca mermer kilometre taşlarında (miliarium) izlerine saplantılı bir yoğunlukta rastladığımız Stoacı filozof İmparator Marcus Aurelius ve eşi Faustina'nın kan donduran skandallarına kulak misafiri oluyoruz. Faustina'nın arenada kan dökmekten zevk alan oğulları Commodus'a, öldürülen bir gladyatörün kanıyla yıkandıktan sonra hamile kaldığına dair başkentin o karanlık fısıltılarını dinliyoruz. MS 176 yılında, kocasını devirmek için isyan başlatan Faustina'nın, planı başarısız olunca eskiden Halala olarak bilinen bu ıssız dağ köyünde kendi zehrini içerek intihar ettiği gerçeğiyle sarsılıyoruz. İhanete uğramasına rağmen ona hala deliler gibi aşık olan Marcus Aurelius'un, bu küçük köyü karısı için devasa bir tapınak şehrine, Faustinopolis'e çevirdiğini ve onu tanrıça ilan ettirdiğini öğreniyoruz.

Akşam, kızıla çalan mermer tapınağın gölgesinde, hanın şöminesi başında ısınıyoruz. Yabani hindiba (çikoryum), dev orman mantarları (boletus), dolmalık fıstık ve kara üzümün sızma zeytinyağıyla sotelendiği, zerre kadar hayvansal yağ içermeyen kusursuz bir bitkisel Roma ziyafetiyle günün yorgunluğunu atıyoruz.

📌 Bu Bölümde Sizi Neler Bekliyor?

• Gladyatör Skandalı: Zalim İmparator Commodus'un, Faustina'nın öldürülen bir gladyatörün kanıyla yıkandığı gece ana rahmine düştüğü söylentileri.

• Kanlı İhanet: Kocasını devirmek için isyan çıkartan İmparatoriçe Faustina'nın, Halala köyünde zehir içerek intihar etmesi.

• Dağ Haydutları (İsauriyalılar): Torosların sarp geçitlerinde, geceleri keçi postuna bürünerek kervanlara hayalet gibi saldıran vahşi kabileler.

• Aşk ve Kibir: Marcus Aurelius'un, kendisine ihanet eden karısı için Halala köyünü devasa bir tapınak şehri olan Faustinopolis'e dönüştürmesi.

• Antik Gastronomi: Vegan enerji somunu "Panis Siligisanyus", kar sulu "Posca Nivalis" ve odun ateşinde sotelenen hindiba-mantar (boletus) ziyafeti.

Roma'nın entrikaları ve Torosların ürpertici sessizliğiyle dolu bu sinematik yolculuğa ortak olmak ve bir sonraki durağımız Opodantum (Pozantı) yolculuğunda bize katılmak için TOLGACA kanalına abone olmayı unutmayın!

Youtube: https://www.youtube.com/@tolgaca

Instagram: https://www.instagram.com/tolgaca_youtube/

X (Twitter): https://x.com/tolgaca_youtube

#TarihBelgeseli #Faustinopolis #Ulukışla #Başmakçı #TorosDağları #MarcusAurelius #Faustina #Commodus #Romaİmparatorluğu #MS333 #İsauriyalılar #AntikMutfak #BitkiselBeslenme #RomaYemekleri #BordeauxSeyahatnamesi #Belgesel #Tarih #ItinerariumBurdigalense #TOLGACA

Maviler ve Yeşiller'in kanlı at yarışı komploları, su kemerlerindeki kara büyü efsaneleri ve tarihten silinmeye çalışılan pagan mesihi Tyanalı Apollonios! MS 333 yılında Andaval'dan Tyana'ya (Kemerhisar) uzanan sırlar ve entrikalarla dolu yolculuğumuz başlıyor.

Serimizin yirmi birinci bölümünde, Pampatus'un devasa villasına adım atıyor ve kızıl buğday ile nardan yapılan sade "Puls Punica" kahvaltımızın ardından, başkentin ölümcül yarış grupları olan Maviler ve Yeşiller fanatiklerinin Kapadokya atlarını nasıl kurşun tozuyla zehirlediklerinin kanlı sırrını öğreniyoruz. Öğle sıcağında su, üzüm sirkesi ve taze nane ile hazırlanan "Posca et menta" içerek ferahlarken, efsanevi Roma betonu (Opus caementicium) ile örülmüş devasa Tyana su kemerlerinin altından geçiyoruz. Burada, suların pagan büyücüleri ve yeraltı cinleri tarafından kara büyüyle kesildiğine dair tüyler ürpertici fısıltılara kulak veriyoruz.

Akşam, Tyana'nın o meşhur Roma havuzunun dinlendirici sesinde, etin hiç kullanılmadığı bir lezzet şöleni olan "Gustum de Praecocis" (Kayısılı Kök Yahnisi) ile arınıyoruz. Yabani havuç, kereviz kökü, pırasa ve güneşte kurutulmuş Tyana kayısılarının toprak çömlekte, hiçbir hayvansal yağ kullanılmadan sızma zeytinyağıyla ağır ağır fırınlandığı bu bitkisel ziyafet, günün yorgunluğunu silip atıyor.

Ancak asıl şok edici an, gece karanlığında yanımıza yaklaşan beyaz saçlı, keten cübbeli gizemli bir Yeni Pisagorcu'nun fısıltılarıyla başlıyor. Bize, tam da bu topraklarda doğmuş, kan dökmeyi reddeden katı bir vegan olan ve Roma senatosu önünde ölüleri dirilttiği iddia edilen efsanevi filozof Tyanalı Apollonios'u anlatıyor. Efes'teki ölümcül veba salgınını, kılık değiştirmiş devasa bir şeytan köpeğini taşlatarak nasıl bıçak gibi kestiğini ve kilise (Piskopos Eusebius) tarafından tarih sahnesinden nasıl kazınmaya çalışıldığını dehşet içinde dinliyoruz.

📌 Bu Bölümde Sizi Neler Bekliyor?

• Kanlı Hipodrom Entrikaları: Konstantinopolis'in Maviler ve Yeşiller fanatiklerinin, yenilmez Kapadokya atlarını kurşun tozuyla zehirlediği karanlık sırlar.

• Tyana Su Kemerleri: Antik Roma mühendisliği ve suyun pagan kara büyücüleri tarafından kesildiğine inanan halkın korkuları.

• Antik Gastronomi: "Puls Punica" kahvaltısı, serinletici "Posca et menta" ve hayvansal ürün içermeyen enfes "Gustum de Praecocis" (Kayısılı Kök Yahnisi).

• Tarihten Silinen Bilge: Hayvan kurban etmeyi reddeden, deri bile giymeyen, ölüleri diriltip Efes'teki veba iblisini yok eden efsanevi mistik Tyanalı Apollonios.

• Dinlerin Çatışması: Pagan felsefesinin resmi din tarafından nasıl yasaklandığı ve Yeni Pisagorcuların yeraltına çekilişi.

Geçmişin bu kalın katmanları altında gömülü yatan sırlara ortak olmak ve bir sonraki durağımız Faustinopolis (Ulukışla Başmakçı) yolculuğunda bize katılmak için TOLGACA kanalına abone olmayı unutmayın!

#TarihBelgeseli #Tyana #Kemerhisar #TyanalıApollonios #TyanaSuKemerleri #KapadokyaAtları #MavilerVeYeşiller #Romaİmparatorluğu #MS333 #AntikBüyü #AntikMutfak #BitkiselBeslenme #RomaYemekleri #BordeauxSeyahatnamesi #Belgesel #Tarih #ItinerariumBurdigalense #TOLGACA