Transmisje Krytyczne. Podkast o krytyce, literaturze i filozofii

Tęskniliście? My bardzo i z ogromnym entuzjazmem dostarczamy Wam kolejną porcję Transmisji Krytycznych. Dzisiaj bohaterem naszego odcinka jest słynny francuski filozof Jacques Rancière, którego pozornie znamy w Polsce bardzo dobrze (zwłaszcza dzięki kategorii „dzielenia postrzegalnego/zmysłowego” i filozofii sztuki), ale okazuje się, że niektóre ważne wątki jego myśli pozostały przykryte mgłą nierozpoznania. Rozpoznawajcie z nami!

Ostatni odcinek tego sezonu poświęcamy Walterowi Benjaminowi, myślicielowi zaliczanemu do szkoły frankfurckiej, ale lubiącemu chadzać własnymi drogami. Temat to niewyczerpany, wielowątkowy, dlatego zaledwie wywołujemy tutaj kilka zagadnień (historia, nowoczesność, konstelacje, pasaże, interpretacje Kafki) i mamy nadzieję na ciągi dalsze.

W programie narażamy się również na gniew prawników Disneya, dyskutując o Myszce Miki.

Co czytać:

• Walter Benjamin, „Konstelacje”, przeł. A. Lipszyc, A. Wołkowicz, Kraków 2012
• Mateusz Palka, „Myszka Miki i Walter Benjamin”, „Miesięcznik Odra” 6/2018
• „Konstelacje krytyczne”, red. D. Kozicka, M. Świerkosz, K. Trzeciak, Kraków 2020
• Walter Benjamin, „Pasaże”, przeł. I. Kania, Kraków 2005
• T.W. Adorno, „Charakterystyka Waltera Benjamina”, w: „Sztuka i sztuki. Wybór esejów”, przeł. K. Krzemień-Ojak, Warszawa 1990

Ten odcinek poświęciliśmy Sarze Ahmed, myślicielce badającej emocjonalne zaplecze współczesnej rzeczywistości społecznej i kulturowej, krytyczce tradycji fenomenologicznej oraz twórczyni pojęcia „feministycznej psujzabawy”.

Dalsze lektury:

• Sara Ahmed, Fenomenologia białości, przeł. Teresa Fazan, „Teksty Drugie” 2020, nr 3, s. 155–180,
• Wspomniany w odcinku tekst Husserla, do którego odwołuje się Ahmed, to: Edmund Husserl, Idee czystej fenomenologii i fenomenologicznej filozofii, ks. 2, przeł. i przyp. Danuta Gierulanka, Warszawa 1974,
• Sara Ahmed, Przewodnik feministycznej psujzabawy, przeł. Magdalena Kunz, 2024.
• Sara Ahmed, Queer Phenomenology: Orientations, Objects, Others (2006),
• Sara Ahmed, The Cultural Politics of Emotion (2004).

Tym razem rozmawiamy o relacjach sztuki i formy towarowej. Czy sztuka, w tym literatura, może/powinna/jest w stanie pod pewnymi warunkami funkcjonować dzisiaj jako coś więcej niż towar? W rozpracowaniu tych zagadnień pomaga nam krytyczka literacka i ekspertka od tzw. intencjonalizmu, dr Zuzanna Sala z Katedry Krytyki Współczesnej UJ.

W drugiej części odcinka usłyszycie wywiad z Nicholasem Brownem (University of Illinois w Chicago) nagrany podczas wizyty w Krakowie 6 czerwca 2024 r.

Bibliografia:

Nicholas Brown, „O sztuce i formie towarowej”, „Praktyka Teoretyczna”, 2023, nr 4 (50), s. 145–189

O Jeanie Baudrillardzie można mówić wiele, ale najczęściej mówi się i tak o symulakrach. Co to za pojęcie, z czym się je je i dlaczego na studiach często ukrywa się przed nami głębszą rzeczywistość, która za nimi się kryje? Tyle pytań – a odpowiedzi lub przynajmniej wskazówki znajdziecie u nas!

(oprócz tego będziemy mówić też o Disneylandzie 🪄)

Po długiej przerwie nastąpiło to, co dziejowo nieuchronne, czyli COME BACK Transmisji Krytycznych.

Bohaterką tego odcinka jest Karen Barad, autorka książki „Spotkanie z wszechświatem w pół drogi. Fizyka kwantowa a splątanie materii ze znaczeniem” (Wojewódzka Biblioteka Publiczna i Centrum Animacji Kultury w Poznaniu 2023, tłum. Sławomir Królak) i jedna z najważniejszych inspiratorek nurtu nazywanego „nowym materializmem”.

O dostatkach i niedostatkach jej koncepcji opowiedzą Wam jak zwykle Katarzyna Trzeciak i Michał Koza

W tej sutej, rekordowo długiej Transmisji zataczamy koło (hermeneutyczne?) i wracamy do jednego z wątków, od których zaczęliśmy przygodę z nurtami krytycznymi: splotu nowoczesności i mitu. Reprezentuje go tutaj religia oraz krytyczne sposoby opisywania jej śladów w epoce post-.

Nawiązując do zmarłego niedawno Gianniego Vattimo i jego koncepcji, meandrujemy wśród różnych intelektualnych odcieni postsekularyzmu. Tym razem naszym gościem jest prof. Andrzej Zawadzki, specjalizujący się m.in. w stworzonej przez włoskiego filozofa hermeneutyce/myśli słabej.

W tej transmisji:

Poniżej obiecane w odcinku polecajki kulturalne przesłane przez Samuela Nowaka:

1. Książka: „Każda praca hańbi”, Wiesławiec DeLuxe

2. serial „I Love That For You” (HBO, 2022) + „Cruel Summer”, sezon 1 (Prime, 2021)

3. Profil Rebje Anel na FB

4. Film „Sissy” (A24, 2022)

5. I OCZYWIŚCIE REMASTER „TITANICA” (2023), jeśli macie gdzie obejrzeć na DUŻYM ekranie.

W tym odcinku Transmisji krytycznych wszystkie wymienione w tytule słowa na „po-” – i jeszcze więcej!

⭐ A ściślej, rozmawiamy o jednej z najsłynniejszych książek opracowujących temat teorii lewicowej polityki: „Hegemonia i socjalistyczna strategia. Przyczynek do projektu radykalnej polityki demokratycznej” (1985). To książka, która narobiła w świecie teorii krytycznych sporo zamieszania – a koncepcje demokracji radykalnej, hegemonii i polityczności Laclaua i Mouffe wciąż cieszą się ogromnym zainteresowaniem.

Nasza Transmisja to świetna okazja, żeby się z nimi zapoznać!