Tato, zmęczony krawiectwem, otworzył w domu rodzinnym, w Koziegłowach, piwiarnię. Jeszcze przed wojną. Ale gdy tylko pojawiła się okazja, motocyklem, jako jeden z pierwszych, przyjechał do Wrocławia.

- To był czerwiec, może lipiec 1945 - wspomina Mieczysław Znamirowski.

Po 6 miesiącach we Wrocławiu pojawiła się mama z trzema synami i córką. Przy ulicy Kiełbaśniczej, w kamienicy, tato prowadził już wtedy sklep kolonialny.

Jak wyglądał Wrocław w tym czasie? Zapraszamy do posłuchania:

Z Łucka na Wołyniu do Wrocławia rodzina Zdzisława Boczara przyjechała w październiku 1945. Najpierw w wagonach bydlęcych, na Brochów. Potem do domu, na Biskupinie

Zdzisław Boczar pamięć ma niezwykłą. Pełną najdrobniejszych detali. Pamięta, gdy z rodzicami dotarli do domu, który dostali za zostawione na Wołyniu mienie:

"Przyjechaliśmy na Biskupin no i wchodzimy. Furtka nie była zamknięta, a drzwi do domu otwierało się wytrychem, kawałkiem drutu, rozklepanym na końcu. Willa była dwurodzinna przed wojną. Sam moment wejścia? Wszystkie meble były. Weszliśmy do kuchni i w starym kredensie, malowanym na zielono, były naczynia też. A na dole porcelanowe pojemniki na pieprz, sól, kawę.

To tak wyglądało, jakby ktoś wyszedł z domu i za chwilę miał wrócić."

O niejednej niespodziance, którą krył i dom przy ks. Piramowicza, i powojenny Wrocław:

O mamie, która przez "zieloną granicę", przepływając Nysę Łużycką, wróciła po wojnie z Niemiec, z pracy. O kamienicy, do której po wojnie przyjechali dawni mieszkańcy. I życiu na Przedmieściu Oławskim - w ostatnich w tym roku "Kamienicach". Będzie też o 1997 roku, powodzi, która zjednoczyła mieszkających we wrocławskich kamienicach. O wszystkim opowie Krystyna Wszelaka, która przy Traugutta mieszka od urodzenia. I wyprowadzać się nie zamierza!

Rocznik 1942. Dokładnie wrzesień 1942 roku.

Krzysztof Modecki, rodził się, jak sam mówi, już po tym, gdy na Lwów spadły bomby. W 1945 miasto z rodziną opuścił. Ostatecznie zamieszkał we Wrocławiu w kamienicy przy placu Bema 3. Pamięta dokładnie zagruzowany plac. Autochtona, który naprawiał okolicznym chłopcom rowery. Sąsiadów. I dawny Pedet, w którym pracowała mama.

Opowieść o kamienicy przy placu Bema 3 jest ważna. To w tym domu mieszkał przedwojenny kantor, Gerhard Zeggert, który w swoim mieszkaniu miał pozytyw organowy do ćwiczeń i audycji radiowych. O tacie w książce "Kamienice 2" opowiada córka, Ute Kopf - Zeggert.

Powojenne losy instrumentu są nieznane. Wiadomo natomiast, kto zamieszkał w dawnym domu muzyka.

Mama do Wrocławia przyjechała w 1946 roku. Z Ostrowa Wielkopolskiego. Wcześniej, w kamienicy przy ulicy Nowej, była już jej siostra. Tyle, że gdy mama w mieście się pojawiła, siostry już nie było. Pojechała dalej. A mama została. A że śpiewać lubiła, poszła na przesłuchanie do Opery Wrocławskiej. Tam poznała tatę. Tato przyjechał z Krakowa.

Kariera rodziców we wrocławskiej operze potoczyła się fantastycznie. Tato, Zygmunt Biliński, był śpiewakiem i reżyserem. Śpiewaczką była też mama - Salomea Bilińska. I o nich, oraz o powojennym mieście będzie najbliższa opowieść.

Kiedy urodziła się bohaterka niedzielnej audycji, rodzina przeprowadziła się do kamienicy przy Komuny Paryskiej.

- O tam, już mieliśmy luksus. Bo mieliśmy toaletę w domu. O łazience nikt nawet nie myślał - opowie Alina Bilińska - Synowiec. Ale gdy rodzice śpiewali, sąsiedzi otwierali okna, taka to była atrakcja.

Tato, Ślązak z Chorzowa, miał we Wrocławiu wytwórnię likierów i wódek gatunkowych. W kamienicy na Kleczkowie prowadził też restaurację. Mama pochodziła z Wrocławia. Poznała ojca, gdy szukał pomocy do pracy w restauracji. Interesy szły tak dobrze, że tato kupił w sumie trzy kamienice.

W styczniu 1945 roku rodzina Wery Znamirowskiej musiała Wrocław opuścić, w 1946 już była z powrotem. Jak potoczyły się powojenne losy?

Zapraszamy:

Dziś, gdy patrzy się z okien kamienicy Haliny Okólskiej, przy ulicy Wysokiej, widać jedną kamienicę, która ostała się z szeregu przed wojną tam stojących. A jeszcze w latach 60. na gruzach pozostałych domów dzieci urządzały sobie tor saneczkowy. Cała ulica Grabiszyńska, którą dojeżdża się do ulicy Wysokiej, jest świadkiem jednych z najtrudniejszych wydarzeń związanych z oblężeniem miasta. Halina Okólska, autorka wielu książek i publikacji dotyczących historii Wrocławia, potrafi o swojej dzielnicy opowiadać niezwykle ciekawie.

Miejsce urodzenia: Breslau - przysparzało sporo kłopotów. Szczególnie podczas zabaw w powojennym Wrocławiu. Henryk Pawlak grał Niemca, chociaż Polakiem był od pokoleń, a dziadkowie za chlebem przyjechali do Ząbkowic Śląskich z Łodzi i Sieradza. Mama mamy miała w Łodzi cukiernię. Tato taty - hodował konie wyścigowe.

We Frankenstein (przedwojennych Ząbkowicach) urodziła się mama. A w 1944, już w Breslau, przedwojennym Wrocławiu - Henryk Pawlak.

O związkach bohatera z Bonifratrami, o cudem uratowanym życiu w lutym 1944, właśnie w piwnicy szpitala Bonifratrów. O życiu dziecka w oblężonym mieście. I o domu pierwszym, kamienicy przy Szewskiej, której już nie ma.

Zapraszam

Joanna Mielewczyk

Po wojnie Józef Sawicki przez Wrocław przyjeżdżał jadąc dalej, do Ząbkowic Śląskich, a właściwie do miejscowości Szklary.

Zapamiętał tylko podziurawiony pociskami dach Dworca Głównego. Do miasta wrócił prawie 10 lat później, w 1954 roku, na studia.

We Wrocławiu jeszcze były gruzy. Zamieszkał w akademiku przy ul. Kotsisa. W dwupokojowym mieszkaniu znalazło się miejsce dla 11 studentów. Nocowali także w kuchni.

- Wrocław, mimo że większa jego część leżała w gruzach - wspomina w swoich opowieściach - był miastem zielonym, a tramwaje jeździły szybciej niż obecnie.

Bilet tramwajowy kosztował w 1954 roku 20 groszy, obiad w stołówce studenckiej 3 złote, a do chleba używało się smalcu odkrawanego w sklepie z wielkiej bryły, lub z beczki. Marmoladę z buraków sprzedawca także kroił nożem według życzenia.

Zanim Barbara Schmuck - Sawicka przyjechała do Wrocławia, tułała się po wielu miejscach. Z rodzinnej Kołomyi rodzina uciekła już podczas wojny. Do Wrocławia wszyscy dojechali w 1946 roku. Zamieszkali w domu przy ulicy Cmentarnej, która nazwę wzięła do małego cmentarza znajdującego się nieopodal, a po którym dziś nie ma śladu.

W tej opowieści znajdzie się też miejsce na uczucie, które zostało przerwane.

Zapraszam

Joanna Mielewczyk