
Sign up to save your podcasts
Or


IGunyabantu lezoTshutshiso eMpuma Koloni, ngahle lilirhoxise ityala lokubulala kowasetyhini oneminyaka engamashumi amane anesine ubudala, otyholwa ngokubulala umtyholwa owadlwengula intombi yakhe ekhubazekileyo,ukuba kufumaniseka ukuba oku ukwenze njenge nzame zokukhusela umntwana wakhe. u Amanda Xhala ubambe udliwano ndlebe nomphathiswa wesebe lophuhliso loluntu uBukiwe Fanta ngoku....
Kudutyulwe kwabulawa umntu ongaziwayo ze konzakala abafundi ababini beziko-mfundo iWalter Sisulu University, eMpuma Koloni. Oku kuza emva koqhankqalazo oluqhambuke ngentseni yanamhlanje kwiKhampasi yale Yunivesithi iNelson Mandela Drive, eMthatha. Othethela eli ziko uYonela Tukwayo, uthi inkqubo yokufaniswa komfi iyaqhuba, nanjengoko kungeko siqinisekiso sokuba ibingumfundi wabo. Kusenjalo, uMongameli webhunga elikhokhele abafundi uThemba Zikali, uthi olu qhankqalazo luza emva kokuba le Yunivesithi ifedile ukuphendula kwizikhalazo zabo. Intatheli yeli jelo uNomzwanele Mngoma, iza nengxelo epheleleyo…
Amanina ayinxalenye yoshishino kwezokhenketho, amemelela ungenelelo olukhawulezileyo kwinto abayibiza ukuhlawuliswa imali ngenkani kwicandelo lezokhenketho. Batyhola ngelithi, amagosa karhulumente anyanzelisa intlawulo ( kickbacks) kwi-BNB abalaliswa kuzo, kwaye babagrogrise ngokuphelisa ushishino ukuba abavumi ukwenza oko bakufunayo. USidima Mfeku usenzela lengxelo.
Ukomelezwa kobuntlola kulwaphulomthetho, ukuphuculwa kobuchwepheshe, kwa nokuxhotyiswa kwabecuphi ngezakhono, zezinye zezindululo zengqungquthela yesipolisa entsuku-ntathu, nebibanjwe kwiveki esiphuma kuyo kummandla i-Ekurhuleni, kwiphondo iGauteng. Le nkomfa ibibanjwe ngeenjongo zokuza neenkqubo ezizakuthi zincede ukulwa izenzo zolwaphulomthetho eziguquguqukayo, kwa nokomelezwa kweenkqubo zokulwa ulwaphulomthetho. Ukuxoxa banzi ngalo mba, emnxebeni uAyabonga Kekana ubambe umongameli wemanyano yamapolisa, iPOPCRU, kwakunye nengcali kwimiba yolwaphulomthetho, uGqirha Thompho Tshivhase...
Usekela mongameli, uPaul Mashatile, uthi uza kubekwa phambili umba wokwenziwa kophando ngokubulawa kuka Chris Hani. UMashatile ukutsho oku kumsitho wokuphawula iminyaka engamashumi amathathu anesibini ( 32) wabulawayo uChris Hani, nobubanjwe apha evekini kwilali iSabalele e Cofimvaba, kwiphondo iMpuma Koloni. Oku kulandela ingxelo yegunyabantu lezotshutshiso, iNPA, yokuba kuza kwenziwa uphando ngoNkosi Albert Luthuli noGriffiths Mxenge. UNomzwanele Mngoma usenzele le ngxelo...
Umbutho wamanina akwezothutho eMpuma Koloni kulindeleke ubambe umngcelele osingise kwi-ofisi yenkulubaphathiswa eBhisho eMpuma Koloni. Oku kumalunga nemingeni ethile ejongene noshishino lweeteksi kunye noluntu ngokubanzi. Olu qhankqalazo lujolise ekubongozeni iNkulubaphathiswa ukuba ingenelele njengethemba lokugqibela lokusombulula lemingeni. Emnxebeni sibambe intloko yalo mbutho uDr Nokuthula Mbebe( CEO) ...
Umphathiswa wezempilo ugqirha Aaron Motsoaledi, uthi zizithuba zemgqesho eziyi one thousand two hundred ezizakuvulelwa oogqirha abadinga ingqesho. UMotsoaledi ebetheha bucala ngaphandle kwentlanganiso yebhunga lezempilo kuzwelonke, eCenturion ePitoli namhlanje. Ebethetha noonondaba enika ingxelo ngemo yamaziko ezempilo kwelilizwe. Ugqirha Motsoaledi uthi ngenxa yokungabikho ncam kwemali, bakwazi kuphela ukwabela inani elithile. ULerato Makola uza nengxelo...
Usekela mkomishinala kuzwelonke kwicandelo labacuphi uShadrack Sibiya, uthi ixesha elide, igunya bantu lezotshutshiso kwakunye nabecuphi emapoliseni, bebekhombana ngeminwe nento ebibangela ukungaphunyelelwa kwamatyala. Ebethetha kusuku lwesibini lengqungquthela yamapolisa neqhubayo Ekurhuleni, kwiphondo laseGauteng. Le ngqungquthela entsuku ntathu, ijonge ukuza neendlela zokulwa ulwaphulo mthetho nanjengoko ulwaphulo mthetho lutshintsha-tshintsha. UVuyolwethu Mabeqa usenzela ingxelo kaSashin Naidoo.
Urhulumente wephondo i Mpuma Koloni ubekele bucala imali engange two billion randi ukujongana nemiba yendlala kubantwana, ukungondleki kunye nokuqinisekisa ukuba bafumana ukutya. Lemingeni ichaphazela amawaka amakhaya angathathi ntweni kweliphondo, noninzi lwawo lunabantwana abahlala bodwa. Ngelixa enikeza intetho yakhe yomgaqo nkqubo kwindlu yowiso mthetho, umphathiswa wesebe lemfundo u Fundile Gade, uthe belisebe babekele bucala imali engange 1.8 bhiliyoni randi kulenkqubo, ngelixa amanye amasebe afana nelezolimo kunye nelemicimbi yezekhaya, nawo ezibophelele ekubekeleni bucala imali kwaku lenkqubo. Ukuncokola banzi ngoku, emnxebeni sinaye umphathiswa wesebe lemfundo apha ephondweni u Fundile Gade
From the publisher's feed
trufm News and Current Affairs. Brought to you by SABC News.