Truyện hay đêm khuya

Nhà văn Hoàng Kiến Bình (tên thật là Nguyễn Thanh Bình, sinh sống tại Quảng Ninh) thường viết về các chủ đề quê hương, miền biên viễn Đông Bắc, người thợ mỏ, và những phận người gắn liền với biến động cuộc sống

Cốt lõi tư tưởng xuyên suốt của tác phẩm "Sương sớm" là "triết lý của người hiền", tập trung phản ánh những vấn đề nhân sinh, xã hội phức tạp thông qua cái nhìn nhân văn và bao dung

Truyện ngắn "Nơi không chỉ có khói núi" của tác giả Đoàn Việt Hùng viết về cuộc sống, tâm tư và sự hy sinh thầm lặng của các thầy cô giáo tình nguyện lên gắn bó với trẻ em nghèo ở vùng cao.
Tác phẩm vẽ nên những nét phác họa nhẹ nhàng nhưng giàu cảm xúc về tình thầy trò, tình cảm gắn bó giữa giáo viên vùng xuôi với dân làng. Qua đó, truyện ca ngợi nghị lực, niềm tin và sự cống hiến cao cả của "những người lái đò thầm lặng" nơi biên viễn, khơi gợi lòng trân trọng và đồng cảm sâu sắc từ người đọc.

Cuộc đời cũng giống như những chuyến tàu luôn đi qua quá khứ để hướng về phía trước. Ga Mả Phu Tàu không được tái sinh, những số phận như hai ông cháu người gác ghi không biết trôi dạt về đâu, còn mất thế nào. Dấu hiệu duy nhất để người lính năm xưa nhận ra sự kết nối giữa quá khứ và thực tại là ngôi sao vô danh đứng cách biệt với nhiều ngôi sao khác. Có thể nói, đây là một hình ảnh đẹp, đậm chất thơ vốn là thế mạnh trong văn xuôi Bảo Ninh.

Truyện ngắn "Mùi rừng" của nhà văn Tống Ngọc Hân kể về nhân vật Xanh – một cô gái vùng cao (ở bản Lướt) đã 30 tuổi nhưng vẫn chưa chịu lấy chồng.

• Áp lực từ gia đình và định kiến: Ở bản Lướt, người ta quan niệm con gái lớn tuổi mà chưa lấy chồng là "ế" và bất thường. Bố mẹ Xanh luôn dùng đủ mọi cách, áp lực, thậm chí có phần toan tính, sốt sắng thúc giục cô phải nhanh chóng kết hôn theo lề thói cũ. 
• Khát vọng của người phụ nữ vùng cao: Vượt lên trên những hủ tục, quan niệm lỗi thời và định kiến "phụ nữ chỉ cần lấy chồng, sinh con", Xanh mang trong mình những hoài bão và tiếng nói nội tâm riêng

Truyện ngắn "Mùa lạc" (1960) của nhà văn Nguyễn Khải viết về công cuộc xây dựng cuộc sống mới và quá trình hồi sinh tâm hồn con người tại nông trường Điện Biên (đội sản xuất số 6, vùng Tây Hồng Cúm) sau chiến tranh.
Tác phẩm gửi gắm thông điệp sâu sắc: "Sự sống nảy sinh từ trong cái chết, hạnh phúc hiện hình từ trong gian khổ, hy sinh, ở đâu có con người làm việc thì ở đó có đất mở ra và tâm hồn sẽ hồi sinh

Truyện ngắn "Lấy vợ vùng cao" của nhà văn Trần Nguyên Mỹ kể về hành trình đầy gian nan nhưng thấm đượm tình người và nghị lực vươn lên của một cặp đôi nên duyên từ những biến cố cay đắng.
Tác phẩm khắc họa sâu sắc thân phận con người vùng cao, đồng thời ca ngợi ý chí vươn lên thoát nghèo và sức mạnh của tình yêu, sự đồng hành trong lúc hoạn nạn

Truyện đan xen giữa quá khứ và hiện tại, giữa làng quê lam lũ và phố thị phồn hoa để làm nổi bật sự tương phản giữa hai không gian, thời gian. Còn nhân vật chính Hiên chập chờn giữa hai miền xa lạ, như tỉnh như mê. Truyện kết lại lưng chừng, như một sự rụt rè, hụt hẫng: Đi về đâu để trở về? Thật khó để sống với cái nghèo cái đói, nhưng còn khó hơn khi sống ở một nơi thiếu tình người..

Truyện ngắn "Đất đình làng" của nhà văn Nguyễn Xuân Hải viết về những biến động và thực trạng của nông thôn Việt Nam trước làn sóng đô thị hóa, công nghiệp hóa.
Câu chuyện phản ánh mặt trái ở nông thôn khi vì lợi ích kinh tế trước mắt, một bộ phận người dân hoặc sự thiếu hiểu biết đã tiếp tay, dễ dàng để các giá trị văn hóa, tâm linh truyền thống bị san ủi, xâm phạm