Bazı fotoğraflar bakınca hemen orada tüketilmez.

Tutunanlar Podcast’in 6. bölümünde Dilan Bozyel ile hafızanın görüntüyle ilişkisini, fotoğrafın neden bazen gerçeklikten daha güçlü hissettirdiğini ve insanın kendini bir kadrajın içinde ne kadar saklayabildiğini konuştuk.

Diyarbakır’dan Londra’ya, editorial dünyadan çağdaş sanata uzanan üretim pratiği boyunca, aidiyet, şehir, kırılma, metin ve görsel anlatı üzerine derin bir sohbet gerçekleştirdik.

Peki bir fotoğraf ne zaman sadece “güzel” olmaktan çıkar?

Hafızanın taşıyıcısı olarak nitelendirilen fotoğraf kurgu ve gerçekliğin sınırlarını nasıl bulanıklaştırır?

Ve neden bazı görüntüler uzun süre zihinden çıkmaz?

Tutunanlar Podcast yeni bölümüyle sizlerle.

Bu bölümde konuğumuz Asena Hayal.

Müzik, gece hayatı, hafıza, kürasyon ve kültürel üretim üzerine; İstanbul’un dönüşen gece kültüründen bugünün parçalı sahnelerine uzanan bir konuşma gerçekleştiriyoruz.

90’ların “gecenin çocukları”ndan bugünün mikro topluluklarına, elektronik müzikte beden ve ritim ilişkisinden bağımsız kültür üretiminin ekonomik kırılganlığına kadar birçok mesele etrafında dolaşıyoruz.

Gece hayatı gerçekten bir özgürlük alanı mı?

Yoksa sistemin sunduğu kontrollü bir kaçış mı?

Tutunanlar’ın 5. bölümünde, Asena Hayal ile birlikte: sahne kurmayı, görünmeyen kültürel emeği, hafıza üretimini ve gece hayatına nasıl alan açılabileceğini konuşuyoruz.

Bu sefer bir meslekten değil, bir var olma biçiminden konuştuk.

Oyunculukla başlayan ama orada kalmayan bir üretim hattı üzerinden; görünürlük, kimlik, alışkanlıklar ve özgürlük üzerine düşündük. Ana akımın içinde var olmakla, kendin kalabilmek arasındaki gerilimi açtık.

Gözde Mutluer ile birlikte; bir karakteri oynamakla ona dönüşmek arasındaki ince çizgiyi, sanat üretiminin artık sadece üretmek değil dolaşıma girmek olduğunu, ve “kötü alışkanlık” dediğimiz şeylerin aslında ne kadar politik olduğunu hakkında sohbet ettik.

Bu sohbetimizde kendimize biraz da şunu sorduk:İnsan gerçekten kendi seçimleriyle şekillendirdiği hayatı mı yaşıyor, yoksa ona öğretilmiş bir tekrarın içinde mi var oluyor?

Belki de en temel mesele şu:Görünür olmak değil, o görünürlüğün içinde kendin kalabilmek. Görünürlüğün takıntılı biçimde takip edildiği bir dünyada kendi hayatını yaşamak ne demek?

Bu bölümde, oyuncu kimliğiyle tanınan ancak son yıllarda doğa, mantarlar ve üretim odaklı yeni bir alan açan Güzide Arslan’ı ağırlıyoruz. Ama bu bir “kariyer değişimi” hikayesi değil. Daha çok, tek bir kimliğe sığmayan bir insanın, hayatına yeni katmanlar ekleme sürecinin ta kendisi.

Güzide ile oyunculuktan doğaya uzanan bu yolculuğu konuşurken aslında daha büyük bir sorunun etrafında dolaşıyoruz: İnsan gerçekten doğası gereği hayatını değiştirme eğiliminde midir, yoksa sadece kendine daha dürüst olmaya başlayarak ne olduğunu anlamaya mı çalışır?

Mantarlar bu bölümde sadece bir konu değil; yaşamın işleyişine açılan bir kapı. Doğaya bakışımızı, üretim anlayışımızı ve hatta kendimizle kurduğumuz ilişkiyi sorgulatan bir alan. Güzide’nin mantarlarla kurduğu bağ üzerinden; ekosistem, sabır, üretim ve yaşam kavramlarını yeniden düşünme fırsatı buluyoruz.

Bir yandan oyunculuk gibi görünür bir üretim alanı, diğer yanda doğayla kurulan daha sessiz ama derin bir ilişkinin dengesini kuruyor Güzide… Bu iki dünyanın kesişiminde şu sorular ortaya çıkıyor: Üretmek ne demek? Doğa ile temas insanı gerçekten dönüştürür mü? Yoksa doğa zaten yaşadığımız her anın ta kendisi mi? Ve en önemlisi, tek bir meslekle yaşamak zorunda mıyız?

Bölüm boyunca mantarların doğadaki rolünden, Türkiye’deki doğa bilincine; tıbbi mantarların geçmişinden günümüz üretim biçimlerine kadar uzanan geniş bir çerçevede ilerliyoruz. Ama bunu akademik bir çerçeveden değil, samimi bir sohbetin içinden yapıyoruz.

Bu bölüm, sadece bir konuğun hikayesi değil; aynı zamanda modern hayatın hızından uzaklaşıp, daha yavaş, daha dikkatli ve daha üretken bir yaşamın mümkün olup olmadığını sorgulayan bir durak.

Sanat, her zaman sadece estetik değil; aynı zamanda yaşamda kalma içgüdüsünün bir yansımasıdır. İnsan, fikir veya hikaye aracılığıyla kendini var eder ve iz bırakır.

Bager Akbay’ın çalışmaları, bu temel içgüdüyü sanat üzerinden sorguluyor. Deniz Yılmaz projesi, gerçek olmayan bir şair karakter üzerinden anonimlik, mit ve kolektif yaratım arasındaki sınırları keşfederek, yaratıcılığın asıl olarak var olma ve ayakta kalma çabası olduğunu gösteriyor.

Her şiir, her satır ve her karakter, yalnızca bir sanat ürünü değil; aynı zamanda yaşamda kalma arzusunun bir tezahürü.

Sanatçı sanatını yapmanın yanı sıra, planlayan, tasarlayan, çeşitli süreçleri yönetebilen ve karmaşık süreçleri şekillendirebilen bir aktör olarak öne çıkmalı. Çağımız politik, ekonomik, toplumsal dönüşümlerlere çalkalanırken geleceğe umutla veya karamsarlıkla bakmak bugün ne yaptığımızı da biçimlendiriyor.

Bir şeyin sahibi olduğunu belirtmek, üretmek, paylaşmak, anonim kalmak, tüketmek ifade biçimlerimizi etkiliyor. Hızla dönen dünyada bireyler ve toplumlar var olma biçimlerini gözden geçirmek zorunda kalıyor.

Sanat alanı çoğu zaman özgürlükle anılır.

Ancak sanatın üretildiği, gösterildiği ve dolaşıma girdiği alanlar çoğu zaman kurumlar, fonlar ve görünmez güç ilişkileri tarafından şekillenir.

Peki sanat gerçekten bağımsız olabilir mi?

Tutunanlar, yaratıcı alanlarda üretim yapan insanlarla bir araya geldiğimiz; onların sektör deneyimlerini, kariyer yolculuklarını ve üretim pratiklerini konuştuğumuz bir podcast serisi.

Bolca güldüğümüz, yeni şeyler öğrendiğimiz ve zaman zaman şaşırdığımız sohbetlerde; sanatın, düşüncenin ve yaratıcılığın çoğu zaman kırılgan olduğu bir dünyada insanların neye tutunarak üretmeye devam ettiğini birlikte sorguluyoruz.

İlk konuğumuz: bağımsız küratör Melis Bektaş.

Onunla bağımsız küratörlük pratiğini, sanat kurumlarıyla ilişkileri, kamusal alanda sanatın imkânlarını ve bugünün sanat ekosisteminde gerçekten bağımsız kalmanın mümkün olup olmadığını konuşuyoruz.