Ultraviolet

Վիոլետ Գրիգորյանը պատմում է Գերմանիայի Էդենկոբեն քաղաքի «Հարևանների պոեզիան» գրական ծրագրի մասին, որին մասնակցել է նաև հեղինակը 2024 թ․ հունիսին։ 

Ներկայացնում է Կարեն Ղարսլյանի «Աշխատաֆոբիա» բանաստեղծության պերֆորմանսը և հարցադրումներ անում, թե ինչպես ենք մենք «թարգմանում» ինքներս մեզ՝ հանուն հասկացվելու։ 

Հանուն հասկացվելու և գնահատվելու այդ ճիգը որքա՞ն է օգնում և որքա՞ն վնասում հենց արվեստի գործին, երբ փորձում ենք այն հարմարեցնել կոնկրետ լսարանին։ Փոքր ժողովրդի՝ աշխարհին հիմնականում անծանոթ մշակույթն այդ աշխարհի «կենտրոններին» հարմարեցնելու ջանքերը չե՞ն ստեղծում, արդյոք, ինքնագաղութացման պարարտ հող նույնիսկ այն դեպքում, երբ գործի, տվյալ դեպքում՝ հայ գրականության համար Հայաստանը ոչ թե գավառ, այլ կենտրոն է։

In June 2024, Violet Grigoryan participated in the "Poetry of Neighbors" literary program held in Edenkoben, Germany. In a reflective essay, she shares insights from the event, focusing on the performance of Karen Karslyan’s poem Workphobia and exploring the broader question of how we "translate" ourselves to be understood across cultural boundaries.

Grigoryan critically examines the extent to which the desire for recognition and comprehension by a foreign audience aids or compromises the integrity of a work of art. She questions whether adapting a literary voice to fit the expectations of a specific audience ultimately enriches or diminishes the original creation. 

Furthermore, she reflects on a deeper concern: whether the persistent effort to make the culture of a small, often overlooked nation intelligible to the so-called "centers" of the world inadvertently fosters a form of self-colonization—even when, as Grigoryan asserts, in the case of Armenian literature, Armenia should be regarded not as a periphery, but as a cultural center in its own right.

© Newmag 2025

Վիոլետ Գրիգորյանը քննության է առնում «իրական Հայաստանի» կոնցեպցիայի արմատները, պատմական Հայաստանի հետ հակադրության միտումներն ու անդրադարձները հայ գրականության  տարբեր գործերում։ 

Քաղաքական զինվորագրման կամ ներքին թելանդրանքի պատճառով հաճախ գրողները փորձել են իրենց ստեղծագործություններում ներարկել կուսակցական ուղենշերը՝ դրանք առավել հանրամատչելի ու ազդեցիկ դարձնելու գեղարվեստական արտահայտչամիջոցներով և արդյունքում ստեղծելով տենդենցիոզ գրականություն։ 

 Վիոլետը բացահայտում է գրական, բանաստեղծական հայտերն ու ներքին բանավեճերը, որոնք ուղղակի առնչվում են քաղաքական քարոզչության հետ՝ կուսակցական օրակարգը վերածելով գեղարվեստական գործի տեքստի կամ ենթատեքստի։ 

Violet Grigoryan delves into the origins of the concept of “real Armenia,” exploring its emergence and evolution in contrast to historical Armenia as portrayed in Armenian literature. Through a close reading of key works, she traces the ideological shifts and cultural tensions embedded in literary narratives.

She highlights how, driven by political recruitment or internal ideological conflicts, many writers have sought to align their works with prevailing party doctrines. By adopting artistic strategies to render these ideas more compelling and accessible, they often produced literature shaped by overt or subtle propaganda.

Grigoryan uncovers poetic declarations and internal literary debates that are intricately linked to political discourse—where party agendas are not only reflected in the narrative framework but often become its core text or subtext.

© Newmag 2025

Վիոլետ Գրիգորյանը բացում է հայ բանաստեղծական յուրօրինակ էջ՝ ներկայացնելով բանաստեղծև գրող Աշոտ Խաչատրյանի բազմաշերտ գրական աշխարհը։ Ինչպիսի՞ն էր մարդը բանաստեղծության հետևում, ի՞նչ պատմություններ են թաքնված նրա տողերիմիջև։

Անձնական հուշերի, անտիպ պատմությունների և մտերիմ ընկերների վկայությունների միջոցով՝Վիոլետը վերակենդանացնում է գրողի կերպարը։ Հանգավորված քառյակներից մինչև ազատ ոճիպոետիկա՝ բացահայտվեք Խաչատրյանի ստեղծագործական ուղու գաղտնիքները ULTRAVIOLET-իհետ։

Violet Grigoryan opens a unique page in Armenian poetry, presenting the multi-layered literary world of poet and writer Ashot Khachatryan. What was the man behind the poem like, what stories are hidden between its lines?

Through personal memoirs, anecdotes, and testimonies of close friends, Violet revives the writer's image. From rhymed quatrains to freestyle poetics, discover the secrets of Khachatryan's creative path with ULTRAVIOLET.

© Newmag 2025

Հրանտ Մաթևոսյանի «Աշնան արևը» վեպում հայ կնոջ երկու կերպարներ են, որոնք արմատապես տարբեր կերպ են ներկայացվել համանուն ֆիլմում և թատերական ներկայացման մեջ։ Աղունի որ կերպարն էր հեղինակին ավելի հոգեհարազատ, ինչպես էին տեսնում Աղունին ֆիլմի և ներկայացման ռեժիսորները։ Բացառիկ մանրամասներ ֆիլմի ռեժիսորի և հեղինակի կոնֆլիկտից, ֆիլմի ճակատագրից և հանդիսատեսի արձագանքներից։

Hrant Matevosyan's novel "Autumn Sun" features two characters of an Armenian woman, who are presented in radically different ways in the film of the same name and the theatrical performance. Which character of Aghun was closer to the author, how did the directors of the film and the performance see Aghun? Exclusive details about the conflict between the film's director and the author, the fate of the film, and the audience's reactions.

© Newmag 2025