Увага, фэйк! З Беларускай службай Польскага радыё

Фэйкі аболь ілжывыя навіны сталі глабальнай праблемай за апошнія 10 год. Кантэнт, які адмыслова ўводзіць у зман, які на першы погляд падаецца праўдзівым, можа мець далёка ідучыя настыпствы на грамадства і палітыку цэлых краін. Фальшывыя або недакладныя гісторыі могуць хутка набыць прагляды і часам сур’ёзна сказіць уяўленне і веды аўдыторыі па самых розных пытаннях - ад здароўя асобных людзей па вынікі прэзідэнцкіх выбараў. У 2023 годзе дзве траціны (66%) дарослых амерыканцаў зазначылі, што кожны дзень сутыкаліся з інфармацыю, якую яны лічаць ілжывай або ўводзіць у зман. Сярод моладзі гэты паказчык склаў 37%. 67% амерыканцаў лічаць, што фальшывыя навіны нясуць вялікую пагрозу, а 38,2% амерыканцаў выпадкова падзяліліся фэйкавымі навінамі. Пры гэтым 55% дарослых заявілі, што ўрад ЗША павінен прыняць меры па абмежаванні ілжывай інфармацыі ў Інтэрнэце. У Еўропе на праблему таксама глядзяць паважна, але перакананыя, што цэнтральна не абмяжуеш распаўсюд фэйкаў, патрэбна навучыць грамадзян, каб яны самі адрознівалі паўду ад фэйкаў.

Фэйкі аболь ілжывыя навіны сталі глабальнай праблемай за апошнія 10 год. Кантэнт, які адмыслова ўводзіць у зман, які на першы погляд падаецца праўдзівым, можа мець далёка ідучыя настыпствы на грамадства і палітыку цэлых краін. Фальшывыя або недакладныя гісторыі могуць хутка набыць прагляды і часам сур’ёзна сказіць уяўленне і веды аўдыторыі па самых розных пытаннях - ад здароўя асобных людзей па вынікі прэзідэнцкіх выбараў. У 2023 годзе дзве траціны (66%) дарослых амерыканцаў зазначылі, што кожны дзень сутыкаліся з інфармацыю, якую яны лічаць ілжывай або ўводзіць у зман. Сярод моладзі гэты паказчык склаў 37%. 67% амерыканцаў лічаць, што фальшывыя навіны нясуць вялікую пагрозу, а 38,2% амерыканцаў выпадкова падзяліліся фэйкавымі навінамі. Пры гэтым 55% дарослых заявілі, што ўрад ЗША павінен прыняць меры па абмежаванні ілжывай інфармацыі ў Інтэрнэце. У Еўропе на праблему таксама глядзяць паважна, але перакананыя, што цэнтральна не абмяжуеш распаўсюд фэйкаў, патрэбна навучыць грамадзян, каб яны самі адрознівалі паўду ад фэйкаў.

Пад прыцэл расійскіх дэзінфармацыйных кампаній трапілі ўсе краіны Еўропы. Мы вырашылі даведацца, як гэтая праблема выглядае з Прагі і наведалі нашых калег на Чэшскім радыё, а дакладней — на Radio Prague International. Наш суразмоўца — намеснік галоўнага рэдактара міжнароднага каналу Чэшскага радыё Лібар Кукал.

Пад прыцэл расійскіх дэзінфармацыйных кампаній трапілі ўсе краіны Еўропы. Мы вырашылі даведацца, як гэтая праблема выглядае з Прагі і наведалі нашых калег на Чэшскім радыё, а дакладней — на Radio Prague International. Наш суразмоўца — намеснік галоўнага рэдактара міжнароднага каналу Чэшскага радыё Лібар Кукал.

Як аддзяліць факты ад выдумкі ў інтэрнэце і сацыяльных сетках? Такім пытаннем не першы год задаюцца журналісты  Французскага міжнароднага радыё (RFI). Штотыдзень на хвалях RFI гучыць праграма «Info vérif», у якой уздымаюцца пытанні маніпулявання інфармацыяй, фэйкаў ды фальшывых навін. Журналісты радыё высвятляюць наколькі прыведзеныя факты сапраўдныя, ладзяць расследаванні, у тым ліку з выкарыстаннем лічбавых тэхналогій. На старонцы праекту пазначаецца зварот да слухачоў «У вас ёсць інфармацыя для праверкі, - звяртаецеся да нас». Мы гэтым скарысталіся і завіталі ў праграму, каб паразмаўляць пра тое наколькі дэзінфармацыія вострая праблема ў Францыі, якія віды інфармацыйнага ўмяшальніцтва журналісты заўважаюць, якія тэмы найчасцей выкарыстоўваюцца маніпулятарамі, і хто за імі стаіць?

Як аддзяліць факты ад выдумкі ў інтэрнэце і сацыяльных сетках? Такім пытаннем не першы год задаюцца журналісты  Французскага міжнароднага радыё (RFI). Штотыдзень на хвалях RFI гучыць праграма «Info vérif», у якой уздымаюцца пытанні маніпулявання інфармацыяй, фэйкаў ды фальшывых навін. Журналісты радыё высвятляюць наколькі прыведзеныя факты сапраўдныя, ладзяць расследаванні, у тым ліку з выкарыстаннем лічбавых тэхналогій. На старонцы праекту пазначаецца зварот да слухачоў «У вас ёсць інфармацыя для праверкі, - звяртаецеся да нас». Мы гэтым скарысталіся і завіталі ў праграму, каб паразмаўляць пра тое наколькі дэзінфармацыія вострая праблема ў Францыі, якія віды інфармацыйнага ўмяшальніцтва журналісты заўважаюць, якія тэмы найчасцей выкарыстоўваюцца маніпулятарамі, і хто за імі стаіць?

Дэзінфармацыя, гэта форма камунікацыі, якая ўводзіць у зман з намерам нанесці вам шкоду. Пры гэтым сярод прычын, чаму людзі паддаюцца на такія маніпуляцыі, вельмі простыя, нават базавыя сацыяльныя патрэбы чалавека: не быць самотным, каб цябе выслухалі, жаданне прыцягнуць увагу кажа прафесар карпаратыўных камунікацый з Універсітэт Ювяскюля Вільма Луома-ахо у Фінляндыі.

Дэзінфармацыя, гэта форма камунікацыі, якая ўводзіць у зман з намерам нанесці вам шкоду. Пры гэтым сярод прычын, чаму людзі паддаюцца на такія маніпуляцыі, вельмі простыя, нават базавыя сацыяльныя патрэбы чалавека: не быць самотным, каб цябе выслухалі, жаданне прыцягнуць увагу кажа прафесар карпаратыўных камунікацый з Універсітэт Ювяскюля Вільма Луома-ахо у Фінляндыі.

У апошнія гады Заходнія Балканы сталі арэнай інтэнсіўнай інфармацыйнай барацьбы, дзе расійскія прапагандысты імкнуцца падарваць праеўрапейскія памкненні краін былой Югаславіі. Харвацкі журналіст Петар Відаў, галоўны рэдактара партала Faktograf.hr пра механізмы расійскага інфармацыйнага ўплыву ў краінах Заходніх Балкан, а яго баснійскі кале з Балканскай сеткі журналісцкіх расследаванняў (BIRN) Ірвін Пекмэз патлумачыць, чаму расійскія наратывы трапляюць у прыдатную глебу.

У апошнія гады Заходнія Балканы сталі арэнай інтэнсіўнай інфармацыйнай барацьбы, дзе расійскія прапагандысты імкнуцца падарваць праеўрапейскія памкненні краін былой Югаславіі. Харвацкі журналіст Петар Відаў, галоўны рэдактара партала Faktograf.hr пра механізмы расійскага інфармацыйнага ўплыву ў краінах Заходніх Балкан, а яго баснійскі кале з Балканскай сеткі журналісцкіх расследаванняў (BIRN) Ірвін Пекмэз патлумачыць, чаму расійскія наратывы трапляюць у прыдатную глебу.