Eskiden uyku bir dinlenme periyodu olarak
düşünülmüştür. Ancak uyku sırasında beynimizin
aktivitesi azalmakla birlikte beynin aktif çalışmaya devam etmesi, bu düşünceyi ortadan kaldırmıştır. Beyin, uyku esnasında çalışarak dinlenmektedir denilebilir.
Bilim insanları, şuur durumunu üç döneme
ayırmaktadırlar:
1. Uyanıklık
2. REM uykusu
3. Derin uyku.
Bu tasnife göre, uyku da derin uyku ve REM uykusu (hızlı göz hareketli uyku) olarak ikiye ayrılır.
Bir gecelik uyku esnasında REM uykusu ile derin
uyku arasında bir döngü vardır. Yaklaşık her 90
dakikalık derin uykudan sonra, 5–30 dakika süren
REM uykusu ortaya çıkar. Toplam uyku süresinin
yaklaşık %75’i derin uyku, kalan %25’i ise REM
uykusu ile geçer. Uyanıklıktan uykuya geçiş esnasında REM uykusu görülür. Uykudan uyanırken
yine kısa süreli REM uykusu ve uyanıklık ortaya
çıkar.
Genel olarak uykunun ilk saatlerinde REM süreleri kısa, son saatlerinde ise uzundur. Kişi aşırı
yorgunsa, uykuya başladığı yaklaşık ilk bir saat
içinde, REM uyku süreleri aşırı kısadır. Hatta bazen hiç REM ortaya çıkmadan derin uykuya dalabilir. Uykunun ortalarından sonra REM uykusu
periyotları daha uzun olarak gerçekleşir. Kişi uykunun tamamından veya REM ve derin uyku gibi
sadece bir döneminden mahrum bırakılırsa, uyuma imkânı bulduğunda aynı süre ile daha fazla
uyumak zorunda kalır. REM uykusundan mahrum
bırakılırsa, daha fazla REM veya derin uykudan
mahrum kalırsa, daha fazla derin uyku uyur.