Þau Árni Kristjánsson og Harpa Fönn Sigurjónsdóttir fara hér yfir barnæskur sínar með Guðrúnu Ingu og setja í samhengi við hvernig þau mættu til leiks sem foreldrar. Þau ræða um mikilvægi ömmu og afa og tengslamyndunar þeirra við börnin og einnig hvernig við getum reynt að fá þau til liðs við okkur í að gera hlutina af virðingu. Þau ræða áfall sem þau urðu fyrir skömmu eftir að hafa orðið foreldrar og úrvinnslu þess. Það kom þeim alvarlega af stað í að endurhugsa og skoða allt umhverfi fjölskyldunnar og hvernig þau vildu haga lífi sínu sem uppalendur og hjón og í starfi sínu sem listamenn og alls konar. Ekki síður hefur það haft áhrif á Árna sem og Hörpu að taka þátt í starfi Fyrstu fimm hagsmunafélags og þau leyfa sér að tala opinskátt um hvað það er sem virkilega má skipta máli þegar kemur að samfélagsgerðinni og umgjörð okkar um börnin.

Í stuttu máli:
Magnað spjall við heiðursfólk um allt sem snýr að umgjörð fjölskyldunnar – mælum virkilega með að halla sér aftur og njóta þess að hlusta.

Í þessum frábæra þætti í umfjöllun Bókaklúbbs Meðvitaðra foreldra um bókina Handan hegðunar eftir dr. Monu Delahooke fékk Guðrún Inga Torfadóttir þær Önnu Mjöll Guðmundsdóttur, Margréti Thelmu Líndal og Sólveigu Rós til þess að lesa með sér yfir ítarlegan útdrátt úr fyrri hluta bókarinnar. Saman stöldruðu þær af og til við og leyfðu sér að velta upp ýmsum hugleiðingum um efnið.

Bókin Handan hegðunar, eða Beyond Behaviors á frummálinu, kom út í mars á árinu 2019 og vekur sífellt meiri athygli í fræðasamfélaginu sem og hjá foreldrum og umönnunaraðilum sem aðhyllast virðingarríkt uppeldi.

Í bókinni byggir klíníski sálfræðingurinn Mona á 30 ára reynslu sinni og rannsóknum til að útskýra aðferðafræði sína þegar hún mætir börnum með krefjandi hegðun. Hún samþættir hugmyndir sínar byggðar á Polyvagal-kenningu dr. Stephen Porges, rannsóknum um þroskaferli barna, leik þeirra og skynfærum til að finna út hvers vegna vandi barna birtist í hegðunaráskorunum.

Í stað þess að nálgast hvert barn í anda þess að breyta þurfi hegðun – sem sé nálgun sem líti niður á börn – þá hvetur Mona fullorðna til að byrja á því að tengjast og skilja barnið.

Bókin er praktísk, nákvæm, aðgengileg og stútfull af reynslusögum og í þessum fyrsta hluta brunum við yfir fyrri helming bókarinnar.

Eins og segir í Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry nýtist bókin vel fyrir fræðimenn og sálfræðinga á miðjum eða enda ferils síns, til þess að uppfæra þekkingu sína og skilja hugmyndir sem hafa sprottið fram síðustu tíu til 20 árin, s.s. um polyvagal kenninguna og taugafjölbreytni.

Hjálpið okkur að dreifa þessari umfjöllun okkar sem víðast!

Alma Björk er menntaður framhaldsskólakennari, viðskiptafræðingur og umhyggjusöm þriggja barna móðir sem segir Guðrúnu Ingu í þessum þætti frá baráttu sinni fyrir réttindum sonar síns í grunnskólakerfinu. Sú barátta hefur leitt líf hennar inn á nýjar og aðrar brautir; hún hóf nám í lögfræði og hefur son sinn nú í heimakennslu og á í virku samtali við aðra foreldra í svipuðum sporum inni á hópnum Sagan okkar á Facebook ásamt því að hafa reynt eins og hún getur að ná til eyrna skólayfirvalda og stjórnvalda.

Við ræðum hér um reynslu Ölmu Bjarkar og frábærlega skýru sýn hennar á hvað sé að þeirri stefnu sem sumir skólar hafa tekið við hegðunarerfiðleikum barna sem sækja skólana og hver réttindi barna til að líða vel í skólanum sínum eru og hvernig megi betur styðja við þau réttindi.

Þessi þáttur er undanfari umfjöllunar Bókaklúbbs meðvitaðra foreldra um bókina Beyond Behaviors eftir dr. Monu Delahooke sem kom út á árinu 2019 og vekur sífellt meiri athygli fagaðila og foreldra um heim allan.

Í þessum þætti setjast þrjár þriggja barna mæður niður til að ræða hvernig lífið breyttist við að eignast þriðja barn. Það voru þær Gyða Björg Sigurðardóttir, Kristín Björg Viggósdóttir og Svava Margrét Sigurðardóttir sem ræddu málin.

Hugmyndin að þættinum var í grunninn sú að ræða hvernig nálgun að uppeldi breytist við að eignast þriðja barn eftir hafa tileinkað sér virðingarríkar uppeldisaðferðir og vera svo „RIE frá fyrsta degi.“ Og hvernig lítur það út þegar það er í afar mörg horn að líta?

Verkefnið að koma þriggja barna mæðrum saman í herbergi til að ná að taka upp þátt reyndist þrautinni þyngri – en tókst!

Úr varð yndislegt spjall þriggja mæðra um hvernig lífið breyttist eftir þriðja barn með ólík fjölskyldumynstur og samband systkina við komu þriðja barns.

Við höfum nokkrum sinnum fjallað um hreyfiþroska ungbarna hér í hlaðvarpinu. Fyrst í þætti okkar um grunnatriði RIE og um að kenna eða kenna ekki, þegar við vorum að hefja flugið í þessu hlaðvarpi fyrir tveimur árum síðan. Þá hafa bæði sjúkraþjálfararnir Agnes og Kara úr Hraust þjálfun aðeins komið inn á þetta með okkur í 22. þætti sem og Freyja Barkardóttir sjúkraþjálfari og Kristín Björg Viggósdóttir iðjuþjálfi í 33. þætti.

Í dag ætlum við aftur að taka þetta upp – og ítarlegar. Af hverju? Jú, vegna þess að almennt þarna úti er oft misskilningur um hvað við erum að tala fyrir. Er það leti? Afskiptaleysi? Það getur virst sem svo en er í raun allt annað og í raun oft meira krefjandi en að taka sér hlutverk þjálfara og kennara. Og af hverju nefnum við að leggja barn ekki á magann í tíma og ótíma til þess eins og það vinni upp styrk í hálsi og hrygg og vitnum þá í dr. Emmi Pikler?

Gott er að hafa líka önnur sjónarhorn og Snorri Magnússon ungbarnasundskennari og ástríðumaður um þroska ungbarna gaf okkur góðan efnivið til að melta en hann mætti til okkar í síðari hluta þáttarins.

En til að byrja með eru það Kara Elvarsdóttir sjúkraþjálfari og Perla Hafþórsdóttir ásamt Guðrúnu Ingu Torfadóttur, sem allar hafa alið upp börn að einhverju leyti með þessi fræði að leiðarljósi hvað hreyfiþroska varðar.

Tilvitnanir úr þættinum:
„Hreyfiþroski ungbarna getur verið óviljandi skemmdur með aðkomu vel meinandi umönnunaraðila – en þessu getur verið afstýrt með aðferðafræði Pikler, segir Dorothy Marlen.“
Snorri Magnússon: „Það gerist ekkert með þróun barna, nema börnin fái áreiti.“ Og þá vaknaði hjá okkur spurningin: Hvers konar áreiti og hversu mikið?


Vitnað í:
The Development of Movement – Stages, útdráttur úr „Peaceful Babies—Contented Mothers“ eftir dr. Emmi Pikler: https://thepiklercollection.weebly.com/development.html

Ultimate Guide About Emmi Pikler Approach and Principles: https://ettetete.com/blogs/news/ultimate-article-about-emmi-pikler-apporach-and-principles?ls=en&cache=false#babies

The Pikler Approach, Part 1, e. Dorothy Marlen: https://www.teachearlyyears.com/under-2s/view/the-pikler-approach-part-1

Meira áhugavert efni:
The Case Against Tummy Time, e. Irene Lyon: https://www.janetlansbury.com/2011/08/the-case-against-tummy-time-guest-post-by-irene-gutteridge/

Þroski barna frá 18 mánaða aldri, Center for Parenting Education: https://centerforparentingeducation.org/library-of-articles/child-development/child-development-by-age/?fbclid=IwAR1XSYy3h8FEwiszmzKToxpi_oja1L3lIwn1e8SzQ8BBKbWixn1Spd8G188

Að verða maður með mönnum – Landlæknisembættið: https://www.landlaeknir.is/utgefid-efni/skjal/item17780/

What is Trained Develops, e. Hermund Sigmundsson o.fl.:
https://www.mdpi.com/2075-4663/5/2/38/pdf

Gyða Dröfn Tryggvadóttir er frábær ráðgjafi í meðvirknifræðum Piu Melody og gefur hlustendum okkar hér innsýn í hvernig hún hefur öðlast skarpskyggni á hvernig mynstrin úr æsku birtast okkur á fullorðinsárum og hafa áhrif á öll okkar sambönd og tengsl. Að alast upp í klessutengslum eða hafa verið yfirgefin eða látin afskipt af uppalendum okkar hefur þannig langvarandi og lúmsk áhrif sem mikils er til að vinna að skoða og leita sér aðstoðar við, sér í lagi fyrir þau okkar sem eru í miðju kafi að ala upp eigin börn.

Gyða segir okkur í samtali við Guðrúnu Ingu Torfadóttur frá ýmsum birtingarmyndum meðvirkni og hvernig við getum smátt og smátt fikrað okkur í þá átt að vera meira fullorðin í lífi okkar. Eins og segir á heimasíðu Heils heims: ​„að vera til staðar í eigin lífi er besta gjöf sem við getum gefið ​okkur sjálfum og öðrum."

Þátturinn endar með núvitundarhugleiðslu sem Gyða leiðir okkur í. Við mælum með að leyfa þér að hvíla í þeirri hlustun.

Eftir langan sumardvala erum við vöknuð til lífsins í Virðingu í uppeldi og hefjum kröftugan og fjörugan fræðslu- og umræðuvetur um virðingarríkt uppeldi með umfjöllun um bókina How To Talk So Little Kids Will Listen And Listen So Little Kids Will Talk. Það virðist loða við uppeldisbækur sem við lesum að vera með langa titla. En það er í lagi, við ráðum við það.

Þær Anna Mjöll Guðmundsdóttir, Gyða Björg Sigurðardóttir og Margrét Thelma Líndal mættu í spjall til Guðrúnar Ingu Torfadóttur um þessa góðu bók eftir að Bókaklúbbur Meðvitaðra foreldra hafði varið tveimur löngum kvöldstundum í að ræða hana.

Bókin er eins konar verkfærakista fyrir uppalendur sem vilja vera virðingarríkir og við förum nokkuð kerfisbundið í þættinum yfir það helsta auk þess að stinga inn reynslusögum hingað og þangað og bera saman við annað sem við höfum lesið.

Guðrún Inga Torfadóttir og Eva Rún Guðmundsdóttir hafa oft rætt saman með áhyggjufullum tóni eftir að börnin þeirra fóru upp á grunnskólastigið. Hverjar hafa áhyggjur þeirra verið? Jú, önnur er með strák og hin með stelpu. Þær hafa báðar haft áhyggjur af því að ánægja barnanna af að lesa fölni í umhverfi leshraðamælinga, límmiðagjafa og einkunnaspjalda. Börn sem eru að stíga sín fyrstu skref í umhverfi sem snýst allt um að mæla snilli þeirra og duglegheit.

Og, sem betur fer, vorum við með góða gesti sem gátu sannarlega lyft þessari umræðu á hærra plan og gert hana fjölbreytta og skemmtilega.

Bergrún Íris Sævarsdóttir er barnabókarithöfundur og hefur velt þessum hlutum fyrir sér út frá ólíkum hliðum og er virðingarríkt foreldri sjálf. Hermundur Sigmundsson er prófessor við Háskóla Íslands og Háskólann í Þrándheimi í Noregi og auðvitað metnaðarfullur pabbi og afi.

Við spjölluðum lauflétt um þessi mál; um lestur - áhugahvöt - sköpunargáfu - þjálfun - ástríður - skjánotkun - hreyfingu - og virðingarríka aðkomu foreldra og kennara að þessu ferli öllu.

Nýjustu rannsóknir um hvatir sýna að þegar fólki eru boðnar háar fjárhæðir fyrir að ljúka ákveðnu verkefni fellur sköpunarkraftur og áhugi þeirra talsvert niður. Verðlaun hjálpa fólki að leysa mekanísk verkefni en um leið og vitrænnar færni er krafist þvælast verðlaunin fyrir. Þessar óvæntu niðurstöður hafa verið fengnar með endurteknum rannsóknum. Jafnframt kemur í ljós að þeir þrír þættir sem drífa fólk mest áfram eru sjálfstæði (sense of autonomy, drive to be self-directed), mastery (sjálfsprottin þörf til að þróa getu okkar og verða betri í einhverju) og tilgangur (tilfinning fyrir því að það sem við gerum skipti máli og hafi gildi).

Að lokum gefa Bergrún Íris og Hermundur börnum hlustenda góð ráð - sem má heyra á 1 klst. 51 mínútu.

Minnst er á:
Mihaly Csikszentmihalyi - Beyond Boredom and Anxiety: Experiencing Flow in Work and Play
Heikki Lyytinen
Manfred Spitzer - Digitale Demenz
Teacher Tom
Ragnheiði Briem heitna, kennslufræðing
Dröfn Vilhjálmsdóttur, bókasafnsfræðing í Seljaskóla

Þá er komið að enn öðrum þættinum um ástarsambönd okkar foreldranna. Með Guðrúnu Ingu til halds og trausts voru mættar til leiks þær Soffía Bæringsdóttir og Þórhildur Magnúsdóttir.

Fyrsti hluti þáttarins fjallar um týpískar aðstæður þar sem foreldrum í sambandi lenti saman við að svæfa barn og reyndi á samanburð, að vera saman í liði og hvernig yngri útgáfa af okkur sjálfum getur vaknað þegar allir eiga að vera sofandi. Guðrún Inga velti upp spurningum um hvernig parið gæti unnið úr tengslaslysinu þegar allir eru komnir í betri gír og með næði til að ræða málin. Þá var minnst á sambandsfundi og þörf á að eiga ráðgjafa að sem þekkir parið vel.

Þá datt Soffíu í hug að ræða um afbrýðisemi í samböndum og hugleiðingar vöknuðu um hvort það sé bannorð sem ekki megi gangast við. Umræðurnar leiddu út í hvort það kveiki jafnvel betur í manni að sjá makann sinn daðra við aðra manneskju.

Þórhildur ræddi síðan um orðin sundur og saman. Hvernig huga þurfi að einstaklingunum í sambandinu en ekki einvörðungu því sem sameiginlegt er með parinu.
Frá því fór spjallið yfir í að ræða kynlíf foreldra og áskoranir þar.

Loks voru afskipti tengdaforeldra rædd og hvernig sá sem eigi fjölskylduna þurfi að vera tilbúinn að setja fjölskyldu sinni mörk þegar komið er heim með nýfætt barn og eftirleiðis.

Frábær og vonandi lauflétt hlustun sem rennur ljúflega niður með kaffinu, á leiðinni heim úr vinnunni og í göngutúrnum.

Kenningar og fræðimenn sem minnst er á í þættinum:
- Nonviolent Communication, Marshall Rosenberg og David Weinstock í síðasta þætti
- Gottman hjónin og “The Four Horsemen” (Criticism, Contempt, Defensiveness, and Stonewalling)
- Internal Family Systems kenningar Richards Schwartz
- Pia Mellody og kenningar hennar um meðvirkni og innra virði
- Hold Me Tight bók og meðferðarfræði Sue Johnson
- Esther Perel og bók hennar Mating in Captivity
- Polyvagal Theory Steven Porges

In this episode, conducted in English in this Icelandic podcast on respectful parenting, Gudrun Inga discusses with David Weinstock how his methods of practicing somatic NVC by using his Aikido training background, can be applied when raising children. We hear how he has best understood what our human needs are and how to listen empathically to our children.

If you'd like to learn more about Mr. Weinstock‘s work, head to liminalsomatics.com to check out his online training or read his book, „Becoming What You Need“.

---

Við fáum frábæran gest í þennan þátt, David Weinstock. Hann þjálfar fólk í að nálgast kenningar um umhyggjurík samskipti („nonviolent communication“) með líkamlegum æfingum sem hann mótaði úr japönsku bardagaíþóttinni Aikido. Með því móti lærir fólk að tileinka sér að taka gagnrýni ekki jafn persónulega og nálgast skilning um eigin þarfir og annarra. Guðrún Inga ræddi við David um hugmyndir hans um uppeldi en hann hefur haldið fjölmörg námskeið fyrir börn og er ástríðufullur um mótun samfélaga.