Voorlopig laatste aflevering van Vrije Geluiden Wereldwijd. Joël Bons (componist, gitarist, oprichter Atlas Ensemble) laat prachtige voorbeelden horen van niet-westerse instrumenten. Van héle oude grammofoonplaten! Op het YouTube-kanaal van het Atlas Ensemble hoor je er nog veel meer, met uitleg en al.

Nog altijd op bezoek bij componist en gitarist Joël Bons (check zijn werk met het Atlas Ensemble op YouTube!) - daar horen Melchior Huurdeman en Aad van Nieuwkerk met groeiend ontzag hoe voor het Atlas Ensemble - en naderhand zelfs: het Atlas Orkest - instrumentalisten van over de hele wereld bereid werden gevonden om hun snaar- en of blaasinstrumenten mee te nemen uit de cultuurhistorische context waar ze 'thuishoren' en samen te werken met musici uit totaal andere delen van de wereld, die op vergelijkbare, maar ook héél andere, instrumenten spelen.

De laatste aflevering van Vrije Geluiden Wereldwijd is een drieluik met componist, gitarist, Joël Bons, oprichter van het Nieuw Ensemble (in 1980) en het Atlas Ensemble (in 2002) - twee ensembles die 'oosters' en 'westers' integreerden in één samenhangend geluid. In deze aflevering vertelt Joël over zijn reizen naar China, en over de kennismaking met Chinese componisten als Tan Dun en Guo Wenjing, van wie het Nieuw Ensemble werk ging spelen.

Melchior Huurdeman en Aad van Nieuwkerk luisteren naar een reeks prachtige instrumenten uit de Indiase muziektraditie. Er is gelukkig heel veel te vinden op het wereldwijde web, en ook als het soms even wennen is aan het geluid, met je oren open blijkt het vaak verbluffend mooi te zijn...

Melchior Huurdeman en Aad van Nieuwkerk zijn te gast bij tablaspeler en producer Heiko Dijker. Nog voor de Indiase lunch vertelt Heiko dat de basis van de Indiase muziek per definitie spiritualiteit is. Je kunt de Indiase muziek niet los zien van een spiritueel concept. Men gelooft dat de trilling van klank een verheffende werking op de trilling van het lichaam heeft, waardoor een hoger bewustzijn wordt bereikt. 

In deze aflevering van Vrije Geluiden Wereldwijd aandacht voor stijlen en vormen in de Indiase klassieke muziek. De Qawalli, Thumri en Khyal worden door tablaspeler Heiko Dijker voorzien van prachtige voorbeelden. En na afloop weten Aad van Nieuwkerk en Melchior Huurdeman eindelijk welk ritme er gespeeld op ‘Within You Without You’ van George Harrison. 

In Mozarts tijd was de Noord-Indiase stad Lucknow the place to be. In geuren en kleuren vertelt tablaspeler Heiko Dijker over die culturele hoofdstad. In deze aflevering van Vrije Geluiden Wereldwijd gaat het ook over de verschillen tussen Hindoestaanse muziek (Noord-India) en Carnatische muziek (Zuid-India) en legt Heiko helder uit wat een Raga nu precies is.

In de komende afleveringen van Vrije Geluiden Wereldwijd zijn Aad van Nieuwkerk en Melchior Huurdeman te gast bij de virtuoze tablaspeler, componist en producer Heiko Dijker. Heiko vertrok ooit als jonge twintiger uit Friesland. Hij ging aan de kant van de weg staan en stak zijn duim omhoog. Eenmaal in India werd hij overmand door de schoonheid van de natuur, de rijke cultuur en de meest gastvrije mensen. Toen wist hij nog niet dat de tabla zijn instrument zou gaan worden en de rest van zijn leven zou gaan bepalen.

Melchior Huurdeman en Aad van Nieuwkerk laten het denkbeeldige bezoek van Mozart aan Constantinopel tot een feestelijk einde komen met een paar voorbeelden van zowel kunst- als volksmuziek én religieuze muziek. Vol van verbazing over het immense gebied waarin de maqam als toonsysteem al eeuwenlang typserend is voor de muziek van een hele reeks culturen: van Marokko helemaal via Noord-Afrika, het Midden-Oosten en de Arabische wereld tot ver in het zuidoosten van Azië. Die lijn gaat Mozart hierna volgen, op weg naar India. 

We vervolgen onze historische speurtocht door de klassieke Turkse muziek en leren van Michiel van der Meulen alles over modi, maqams, voor ons onbekende toonladers en de tegelijk strikt aan regels gebonden en tóch heel vrije manier van musiceren die kenmerkend is voor de Ottomaanse overlevering. We luisteren ook nog eens naar een fragment uit een van de legendarische radio-lezingen van Wouter Swets, wiens standaardwerk ‘Traditionele Turkse kunstmuziek’ door Michiel werd heruitgegeven. Met dank aan Peter Endendijk voor het historische fragment! Zijn website: tradmusictrails.com