වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero)

අභිධර්මයේ මූලික සිද්ධාන්ත › 023 අභිධර්මයේ ලෝකෝත්තර සිත් පිළිබඳ විග්‍රහය

අභිධර්මයේ එන ලෝකෝත්තර සිත් පිළිබඳව මෙම දේශනයේදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු:

• ලෝකෝත්තර සිත්වල ස්වභාවය සහ ඒවා ලෞකික සිත්වලින් වෙනස් වන ආකාරය.
• සංසාර චක්‍රය තුළ සත්වයා බැඳ තබන ක්ලේශ ධර්මයන්ගේ ක්‍රියාකාරිත්වය.
• අවිද්‍යාව සහ තෘෂ්ණාව පදනම් කරගෙන පංච උපාදානස්කන්ධය නැවත නැවත උපදින ආකාරය.
• ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය වැඩීම තුළින් මාර්ග සිත් උපදවාගෙන ක්ලේශයන් ප්‍රහාණය කරන ආකාරය.
• සෝතාපත්ති, සකදාගාමී, අනාගාමී සහ අරහත් යන මාර්ග සහ ඵල සිත් පිළිබඳ විස්තරය.
• ධ්‍යාන භේදය අනුව ලෝකෝත්තර සිත් 8ක් සහ 40ක් ලෙස බෙදෙන ආකාරය.
• සමස්ත සිත් සංඛ්‍යාව 89ක් සහ 121ක් ලෙස ගණනය කරන ආකාරය පිළිබඳ සාරාංශය.

📌 දේශනාවේ ප්‍රධාන මාතෘකා:

(00:00:00) ආරම්භය

(00:00:20) ආරම්භය සහ ලෝකෝත්තර සිත් පිළිබඳ හැඳින්වීම - අභිධර්මයේ පළමු පරිච්ඡේදයේ අවසාන කොටස වන ලෝකෝත්තර සිත් පිළිබඳ පාඩම ආරම්භ කිරීම.

(00:01:26) ලෞකික සිත් සහ ලෝකෝත්තර සිත් අතර වෙනස - ලෝකෝත්තර සිත් යනු සංසාර චක්‍රයෙන් එතෙර වීමට උපකාරී වන විශේෂ සිත් කොටසක් බවත්, ලෞකික සිත් සංසාර පැවැත්මට හේතු වන බවත් පැහැදිලි කිරීම.

(00:10:40) සංසාර චක්‍රය සහ පංච උපාදානස්කන්ධයේ පැවැත්ම - පංච උපාදානස්කන්ධය උපදින ආකාරය සහ රහත් නොවූ සත්වයා තුළ නැවත නැවත ස්කන්ධ පහළ වීමට හේතු වන සාධක විස්තර කිරීම.

(00:18:18) භූමිලද්ධ ක්ලේශ සහ තෘෂ්ණාවේ ක්‍රියාකාරිත්වය - සත්වයා තුළ පවතින භූමිලද්ධ ක්ලේශ සහ විශේෂයෙන්ම තෘෂ්ණාව පංච උපාදානස්කන්ධය කෙරෙහි ඇලීම ඇති කරන ආකාරය.

(00:30:28) අවිද්‍යාව දුරු කිරීම සඳහා ප්‍රඥාව උපදවා ගැනීම - සංසාර චක්‍රය නැවැත්වීම සඳහා අවිද්‍යාව දුරු කළ යුතු බවත්, ඒ සඳහා සීල, සමාධි, ප්‍රඥා යන අංගයන්ගෙන් යුත් ඥානය උපදවා ගත යුතු බවත් පැහැදිලි කිරීම.

(01:16:39) මාර්ග සිත් සහ ඵල සිත්වල ස්වභාවය - ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය වැඩීම තුළින් අවිද්‍යාව දුරු කර ක්ලේශයන් ප්‍රහාණය කරන මාර්ග සිත් සහ එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ලැබෙන ඵල සිත් පිළිබඳ විස්තරය.

(01:22:53) ලෞකික සහ ලෝකෝත්තර සිත්වල සංඛ්‍යාත්මක බෙදීම - අකුසල් සිත් 12, කුසල් සිත් 21, විපාක සිත් 36 සහ ක්‍රියා සිත් 20 වශයෙන් සිත් 89ක් ලෙස වර්ගීකරණය කරන ආකාරය.

(01:23:44) ධ්‍යාන භේදය අනුව ලෝකෝත්තර සිත් 40ක් වන ආකාරය - ධ්‍යාන අංගයන් සමඟ සම්බන්ධ වීමෙන් ලෝකෝත්තර සිත් 8ක් වෙනුවට 40ක් ලෙස විස්තර වන ආකාරය සහ සමස්ත සිත් සංඛ්‍යාව 121ක් වන ආකාරය.

(01:37:10) Q&A: එකම ආසනයකදී අෂ්ට සමාපත්ති සමඟ මාර්ග ඵල ලැබිය හැකිද? - එකම ආසනයකදී අෂ්ට සමාපත්ති උපදවාගෙන මාර්ග ඵල ලැබීම සහ මාර්ග සිද්ධ ධ්‍යාන පිළිබඳව පැහැදිලි කිරීම.

(01:43:13) Q&A: අභිධර්මයේ එන සිත් වර්ගීකරණයන් මතක තබා ගැනීමේ වැදගත්කම කුමක්ද? - අභිධර්මය ගැඹුරින් අධ්‍යයනය කිරීමට නම් මූලික සිත් වර්ගීකරණයන් මතක තබා ගැනීම අත්‍යවශ්‍ය වන ආකාරය.

(02:02:42) Q&A: බුදුරජාණන් වහන්සේ වප් මඟුල් දින ප්‍රථම ධ්‍යානය ලැබුවේ කෙසේද? - බෝසතාණන් වහන්සේ කුඩා කල වප් මඟුල් උත්සවය පැවැති දින ආනාපානසති භාවනාවෙන් ප්‍රථම ධ්‍යානය ලැබූ ආකාරය සහ එහි විශේෂත්වය.

(02:05:27) පුණ්‍යානුමෝදනාව - දේශනය සඳහා දායකත්වය දැක්වූ පිරිස සිහිපත් කරමින් පින් අනුමෝදන් කිරීම.

පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.

අභිධර්මයේ මූලික සිද්ධාන්ත | 23 වැනි දේශනාව | පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමින් වහන්සේ

බුද්ධත්වය සඳහා සියල්ල දන් දීම

මෙම සාකච්ඡාව මගින් බුද්ධත්වය ලැබීම සඳහා පූර්ණය කළ යුතු දාන පාරමිතාව සහ එහි ඇති ගැඹුරු අර්ථය පිළිබඳව පැහැදිලි කෙරේ. විශේෂයෙන්ම බිරිඳ සහ දරුවන් දන් දීම වැනි අතිශය දුෂ්කර ක්‍රියාවන් බුද්ධත්වය ලැබීම සඳහා අත්‍යවශ්‍ය වන්නේ ඇයිද යන්න මෙහිදී විස්තර කෙරේ.

• බුද්ධත්වය වැනි උත්තරීතර තත්ත්වයකට පත්වීම සඳහා සියලු බාහිර හා අභ්‍යන්තර වස්තූන් දන් දීමේ නියාම ධර්මය.
• භෞතික විද්‍යාත්මක නියමයන් උදාහරණයට ගනිමින් දාන පාරමිතාවේ අවශ්‍යතාවය පැහැදිලි කිරීම.
• විනය පිටකයට අනුව පුද්ගල අයිතිය සහ දානයක් ලෙස දීමේදී පවතින අයිතිය පිළිබඳ සංසන්දනාත්මක විග්‍රහය.
• බුද්ධ කාරක ධර්මයන් පූර්ණය කිරීමේදී අඹුදරුවන් සහ ශරීර කොටස් දන් දීමේ ඇති වැදගත්කම.

📌 දේශනාවේ ප්‍රධාන මාතෘකා:

(00:00:00) Q&A: බිරිඳ සහ දරුවන් දන් දීම පිළිබඳ ප්‍රශ්නය - බුද්ධත්වය ලැබීම සඳහා බිරිඳ සහ දරුවන් දන් දීම වැනි අතිශය දුෂ්කර දේවල් සිදු කළ යුතු ද යන්න පිළිබඳව විමසීම.

(00:00:38) බුද්ධත්වය සඳහා සියල්ල දන් දීමේ අවශ්‍යතාවය - බුද්ධත්වය වැනි උත්තරීතර තත්ත්වයකට පත්වීම සඳහා සියලු බාහිර හා අභ්‍යන්තර වස්තූන් දන් දිය යුතු බවත්, එය ස්වභාවික නියාම ධර්මයක් බවත් පැහැදිලි කිරීම.

(00:02:26) විනය නීතිය සහ දන් දීමේදී අයිතිය පිළිබඳ ගැටලුව - විනය පිටකයට අනුව දාසයෙකු සහ නිදහස් මිනිසෙකු පැහැරගැනීමේදී පනවන ශික්ෂා පද සහ දානයක් ලෙස දීමේදී පවතින අයිතිය පිළිබඳ සංසන්දනාත්මක විග්‍රහය.

පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.

බුද්ධත්වය ලැබීම සදහා සියලු දේ දන්දිය යුතුද ? | ශාස්ත්‍රපති පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමින්වහන්සේ

දස පාරමිතා › චූළබෝධි ජාතකය සහ සීල පාරමිතාව

මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් සීල පාරමිතාව පිළිබඳව චූළබෝධි ජාතකය ඇසුරින් ගැඹුරු විග්‍රහයක් සිදු කෙරේ. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් සාකච්ඡා වන කරුණු පහත පරිදි වේ:

• චූළබෝධි ජාතක කතාව සහ බෝධිසත්වයන් සීල පාරමිතාව පිරූ ආකාරය.
• තමන් සතු වස්තුවක් හෝ පුද්ගලයෙකු අහිමි වීමේදී සිත තුළ ද්වේෂය හටගන්නා ආකාරය.
• කෙලෙස් හටගැනීමේ අවස්ථා තුන වන අනුසය, පරියුට්ඨාන සහ වීතික්කම පිළිබඳ විස්තරය.
• ද්වේෂය පාලනය කිරීම සඳහා යෝනිසෝ මනසිකාරය (නිවැරදි මෙනෙහි කිරීම) භාවිතා කරන ආකාරය.
• ගිහි සමාජය තුළ පවුල සහ වගකීම් ආරක්ෂා කිරීම සහ පැවිදි සමාජය තුළ ඉවසීම ප්‍රගුණ කිරීම අතර ඇති වෙනස.
• පංච උපාදානස්කන්ධය කෙරෙහි ඇති බැඳීම නිසා හටගන්නා ගැටලු සහ ඉන් මිදීමේ මග.

📌 දේශනාවේ ප්‍රධාන මාතෘකා:

(00:00:00) ආරම්භය

(00:00:20) ආරම්භය සහ නමස්කාරය - ධර්ම දේශනාවේ ආරම්භය සහ මූලික ගාථා සජ්ඣායනය.

(00:01:25) සීල පාරමිතාව පිළිබඳ හැඳින්වීම - බුදුරජාණන් වහන්සේ සීල පාරමිතාව සම්පූර්ණ කළ ආකාරය සහ එහි වැදගත්කම පිළිබඳ හැඳින්වීම.

(00:03:41) චූළබෝධි ජාතක කතාවේ පසුබිම - බෝධිසත්වයන් බ්‍රහ්ම ලෝකයෙන් පැමිණ කාසි රටේ බ්‍රාහ්මණ කුලයක ඉපදී පැවිදි වූ ආකාරය පිළිබඳ කතාව.

(00:08:02) රජු විසින් පරිබ්‍රාජිකාව රැගෙන යාම - බරණැස් රජු උයනට පැමිණ බෝධිසත්වයන් සමඟ සිටි පරිබ්‍රාජිකාව බලහත්කාරයෙන් මාලිගාවට රැගෙන යාම.

(00:10:21) බෝධිසත්වයන් තුළ ද්වේෂය හටගැනීම - තමන්ගේ පැරණි බිරිඳ රැගෙන යන අවස්ථාවේදී බෝධිසත්වයන් තුළ ඇති වූ දැඩි ක්‍රෝධය සහ එය පාලනය කිරීමට උත්සාහ කිරීම.

(00:15:46) කෙලෙස්වල අවස්ථා: අනුසය, පරියුට්ඨාන සහ වීතික්කම - කෙලෙස් සිත තුළ නිදන්ගතව පවතින ආකාරය (අනුසය), එය අරමුණක් හමුවේ මතු වන ආකාරය (පරියුට්ඨාන) සහ ක්‍රියාවෙන් පිටවන ආකාරය (වීතික්කම) පිළිබඳ විග්‍රහය.

(00:20:30) පංච උපාදානස්කන්ධය සහ බැඳීම - පංච උපාදානස්කන්ධය කෙරෙහි ඇති බැඳීම නිසා ද්වේෂය සහ ගැටීම හටගන්නා ආකාරය පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම.

(00:24:36) බෝධිසත්වයන්ගේ යෝනිසෝ මනසිකාරය - තමන්ගේ සීලය ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා බෝධිසත්වයන් විසින් සිදු කරන ලද උපමා සහිත නිවැරදි මෙනෙහි කිරීම්.

(00:30:03) කෙලෙස් පාලනය සහ යෝනිසෝ මනසිකාරය - සිත තුළ හටගන්නා අකුසල සිතුවිලි යෝනිසෝ මනසිකාරය මගින් යටපත් කර ගන්නා ආකාරය පිළිබඳ ප්‍රායෝගික විස්තරය.

(00:57:00) ගිහි සහ පැවිදි සමාජයේ වෙනස - ගිහි සමාජය තුළ පවුල ආරක්ෂා කිරීමේ වගකීම සහ පැවිදි සමාජය තුළ ඉවසීම ප්‍රගුණ කිරීමේ ඇති වෙනස පිළිබඳ සාකච්ඡාව.

(01:03:11) සීල පාරමිතාව සහ අධිෂ්ඨානය - මොනතරම් බාධක පැමිණියත් තමන්ගේ සීලය ආරක්ෂා කර ගැනීමට ඇති කර ගන්නා දැඩි අධිෂ්ඨානය පිළිබඳ විස්තරය.

(01:08:16) රජු සමාව අයැදීම සහ ජාතක කතාවේ අවසානය - බෝධිසත්වයන්ගේ ඉවසීම දැක රජු සමාව අයැද පරිබ්‍රාජිකාව නැවත භාර දීම සහ කතාවේ සමාප්තිය.

(01:11:51) පුණ්‍යානුමෝදනාව - ධර්ම දේශනාව අවසානයේ සිදු කරන පුණ්‍යානුමෝදනාව සහ ආශිර්වාද කිරීම.

පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.

චූල බෝධි ජාතකය | ශාස්ත්‍රපති පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමින්වහන්සේ

සම්මා වාචා, සම්මා කම්මන්ත සහ සම්මා ආජීව විවරණය

මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගයට අයත් සීල ස්කන්ධයට අදාළ සම්මා වාචා, සම්මා කම්මන්ත සහ සම්මා ආජීව යන විරති චෛතසික පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් සිදු කෙරේ.

මෙහිදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු:

• පාරමිතා පිරීමේදී සීලයේ ඇති වැදගත්කම සහ නිවන් දැකීම සඳහා එය උපකාරී වන ආකාරය.
• සම්මා වාචා, සම්මා කම්මන්ත සහ සම්මා ආජීව යන අංගයන්ගේ අර්ථ දැක්වීම් සහ ඒවා ක්‍රියාත්මක වන ආකාරය.
• විරති වර්ග තුන පිළිබඳ විස්තරය:
  • සම්පත්ත විරතිය: අවස්ථාව පැමිණි විට ශික්ෂා පදයක් සමාදන් නොවී වුවද අකුසලයෙන් වැළකීම (චක්කණ උපාසකගේ කතාව ඇසුරින්).
  • සමාදාන විරතිය: සමාදන් වූ ශික්ෂා පදයක් ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා අකුසලයෙන් වැළකීම (පිඹුරකුට හසු වූ ගොවි මහතාගේ කතාව ඇසුරින්).
  • සමුච්ඡේද විරතිය: ආර්ය මාර්ගයේදී අකුසල මූලයන් සහමුලින්ම ප්‍රහාණය කරමින් සිදුවන වැළකීම.
• අභිධර්මයට අනුව කාමාවචර කුසල් සිත්වල සහ ලෝකෝත්තර සිත්වල මෙම විරති චෛතසික ක්‍රියා කරන ආකාරයෙහි වෙනස.
• රහතන් වහන්සේලා තුළ අමුතුවෙන් වැළකීමක් (විරතියක්) අවශ්‍ය නොවන බැවින් උන්වහන්සේලාගේ සිත් තුළ විරති චෛතසික පහළ නොවන ආකාරය.
• සීලය ශක්තිමත් කර ගැනීම සඳහා නිතර නිතර ශික්ෂා පද ආවර්ජනය කිරීමේ සහ සමාදන් වීමේ වැදගත්කම.

📌 දේශනාවේ ප්‍රධාන මාතෘකා:

(00:00:00) ආරම්භය

(00:01:11) පාරමිතා සහ සීලයේ වැදගත්කම - පාරමිතා ධර්ම දියුණු කිරීමෙන් ඉන්ද්‍රිය ධර්ම වැඩෙන ආකාරය සහ සසර දුකෙන් මිදීමට සීල, සමාධි, ප්‍රඥා ගුණ දියුණු කිරීමේ අවශ්‍යතාවය පැහැදිලි කෙරේ.

(00:05:26) විරති චෛතසික හඳුන්වාදීම - සීල පාරමිතාවට අයත් විරති ධර්ම තුන වන සම්මා වාචා, සම්මා කම්මන්ත සහ සම්මා ආජීව පිළිබඳ හැඳින්වීමක් සිදු කෙරේ.

(00:06:45) සම්මා වාචා විවරණය - සම්මා වාචා යන්නෙහි අර්ථ තුනක් ඇති බවත්, එය වචනය, චේතනාව සහ විරති චෛතසිකය ලෙස හඳුනාගත හැකි බවත් විස්තර කෙරේ.

(00:10:01) සම්මා කම්මන්ත විවරණය - ප්‍රාණඝාතය, අදත්තාදානය සහ කාමිච්ඡාචාරයෙන් වැළකීම සම්මා කම්මන්තය ලෙස හඳුන්වන ආකාරය සහ එහි අර්ථ පැහැදිලි කෙරේ.

(00:11:13) සම්මා ආජීව විවරණය - වැරදි ජීවිකාවන්ගෙන් වැළකී ධාර්මිකව ජීවත් වීම සම්මා ආජීවය ලෙස හඳුන්වන ආකාරය සහ එහි ඇති වීර්යය හා විරති ස්වභාවය විස්තර කෙරේ.

(00:13:01) විරති වර්ග තුන: සම්පත්ත, සමාදාන සහ සමුච්ඡේද - අකුසලයෙන් වැළකීමේ ක්‍රම තුනක් වන සම්පත්ත විරතිය, සමාදාන විරතිය සහ සමුච්ඡේද විරතිය පිළිබඳ මූලික හැඳින්වීමක් කෙරේ.

(00:14:27) සම්පත්ත විරතිය සහ චක්කණ උපාසකගේ කතාව - ශික්ෂා පදයක් සමාදන් නොවී වුවද තමාගේ කුලය, ජාතිය හෝ ගුණධර්ම ගැන සිතා අකුසලයෙන් වැළකීම සම්පත්ත විරතිය ලෙස හඳුන්වා දෙමින් චක්කණ උපාසකගේ කතාව විස්තර කෙරේ.

(00:15:51) සමාදාන විරතිය සහ ගොවි මහතාගේ කතාව - සමාදන් වූ ශික්ෂා පදයක් ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා ජීවිතය පවා කැප කරමින් අකුසලයෙන් වැළකීම සමාදාන විරතිය ලෙස හඳුන්වා දෙමින් පිඹුරකුට හසු වූ ගොවි මහතාගේ කතාව විස්තර කෙරේ.

(00:19:52) සමුච්ඡේද විරතිය සහ මාර්ග සිත - ආර්ය මාර්ග සිත් පහළ වන විට අකුසල ධර්මයන් සහමුලින්ම ප්‍රහණය කරමින් සිදුවන වැළකීම සමුච්ඡේද විරතිය ලෙස හඳුන්වන ආකාරය පැහැදිලි කෙරේ.

(00:21:56) සකෘදාගාමී මාර්ගයේදී සම්මා කම්මන්තය පහළ වීම - සෝවාන් මාර්ගයේදී ප්‍රධාන අකුසලයන් ප්‍රහාණය වුවද, සකෘදාගාමී ආදී ඉහළ මාර්ගවලදී සියුම් කායික වාචසික අකුසල ක්‍රියාකාරකම් ප්‍රහාණය වන ආකාරය විස්තර කෙරේ.

(00:26:54) විරති චෛතසිකයන්ගේ අරමුණු - විරති චෛතසිකයන්ට අරමුණු වන වස්තූන් සහ ජීවිතේන්ද්‍රිය වැනි පරමාර්ථ අරමුණු පිළිබඳව පැහැදිලි කිරීමක් සිදු කෙරේ.

(00:41:58) කාමාවචර සහ ලෝකෝත්තර විරති අතර වෙනස - කාමාවචර කුසල් සිත්වලදී විරති චෛතසික වෙන් වෙන්ව පහළ වන ආකාරයත්, ලෝකෝත්තර සිත්වලදී ඒවා එකවර පහළ වන ආකාරයත් අභිධර්මයට අනුව විස්තර කෙරේ.

(00:43:58) රහතන් වහන්සේලා තුළ විරති චෛතසික පහළ නොවීම - රහතන් වහන්සේලා තුළ අකුසල ධර්මයන් සහමුලින්ම ප්‍රහාණය වී ඇති බැවින්, උන්වහන්සේලාගේ සිත් තුළ අමුතුවෙන් වැළකීමක් (විරතියක්) අවශ්‍ය නොවන ආකාරය පැහැදිලි කෙරේ.

(00:48:02) සීලය නිතර ආවර්ජනය කිරීමේ වැදගත්කම - සීලය ස්ථාවර කර ගැනීම සඳහා නිතර නිතර ශික්ෂා පද ආවර්ජනා කිරීමේ සහ තිසරණයෙහි පිහිටීමේ වැදගත්කම අවධාරණය කෙරේ.

(00:53:57) පුණ්‍යානුමෝදනාව - දේශනාව අවසානයේ නෙතායා තිසෙන්දි දියණියගේ උපන්දිනය නිමිත්තෙන් ආශිර්වාද කරමින් පින් අනුමෝදන් කිරීම සිදු කෙරේ.

පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.

විරති තුන | ශාස්ත්‍රපති පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමින්වහන්සේ

බුදු දහමේ විද්‍යාව සහ අවිද්‍යාව පිළිබඳ විග්‍රහය

මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් බුදු දහමේ ඉගැන්වෙන 'විද්‍යාව' (Vijjā) සහ 'අවිද්‍යාව' (Avijjā) පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් සිදු කෙරේ. මෙහිදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු පහත පරිදි වේ:

• වංගීස මහරහතන් වහන්සේගේ පටිභාන ශක්තිය සහ උන්වහන්සේ දේශනා කළ ගාථාවක අර්ථය.
• විද්‍යාව යනු ගැඹුරු සත්‍යයන් අවබෝධ කරගන්නා ඥානය බවත්, එය සීල, සමාධි, ප්‍රඥා යන ශික්ෂාත්‍රය මගින් ලබාගත යුතු බවත් පැහැදිලි කිරීම.
• අවිද්‍යාව හෙවත් මෝහය මගින් ලෝකයේ සැබෑ තත්ත්වය වසන් කරන ආකාරය සහ චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධ නොවීම අවිද්‍යාව ලෙස හැඳින්වීම.
• ත්‍රිවිද්‍යාව සහ අෂ්ට විද්‍යාව පිළිබඳ විග්‍රහය (පූර්වේනිවාසානුස්මෘති ඥානය, චුතූපපාත ඥානය සහ ආසවක්ඛය ඥානය).
• දස වස්තුක සම්මා දිට්ඨිය සහ එහි අන්තර්ගත කරුණු වන කර්මඵල විශ්වාසය, පරලොව සහ මව්පියන්ට සැලකීමේ වැදගත්කම.
• සත්වයන්ගේ උසස් පහත් භාවය තීරණය වන්නේ ඔවුන් සතු ගුණධර්ම සහ අන් අයට සිදුකරන උපකාර මත පදනම්ව බව පෙන්වා දීම.
• විදර්ශනා ඥානය මගින් සංසාරයේ ඇති දුක්ඛිත ස්වභාවය වටහාගෙන ඉන් මිදීමට ඇති අවශ්‍යතාවය.

📌 දේශනාවේ ප්‍රධාන මාතෘකා:

(00:00:00) ආරම්භය

(00:01:28) වංගීස මහරහතන් වහන්සේ සහ පටිභාන ශක්තිය - වංගීස මහරහතන් වහන්සේගේ සුවිශේෂී හැකියාවන් සහ උන්වහන්සේගේ ශාසනික ගමන පිළිබඳ හැඳින්වීම.

(00:04:28) විද්‍යාව (Vijjā) යනු කුමක්ද? - බුදු දහමේ විද්‍යාව ලෙස හඳුන්වන ගැඹුරු ඥානය සහ එය ලබාගන්නා මාර්ගය පිළිබඳ විග්‍රහය.

(00:07:13) පුණ්‍යානුමෝදනාව - දේශනාව සඳහා දායකත්වය දැක්වූ පිරිස සිහිපත් කරමින් සිදුකරන පුණ්‍යානුමෝදනාව.

(00:09:12) අවිද්‍යාව සහ සත්‍යය වසන් වීම - සත්‍යය වසන් කරන අවිද්‍යාව සහ චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධ කරගැනීමට ඇති බාධාවන් පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම.

(00:12:02) ත්‍රිවිද්‍යාව සහ අෂ්ට විද්‍යාව - පූර්වේනිවාසානුස්මෘති, චුතූපපාත සහ ආසවක්ඛය යන ත්‍රිවිද්‍යාවන් පිළිබඳ ගැඹුරු විස්තරයක්.

(00:17:31) මෝහය සහ සංසාරික රහස් - පෙර භවයන් සහ මරණින් මතු උප්පත්තිය පිළිබඳව පවතින මෝහය සහ එය දුරු කරන ආකාරය.

(00:21:02) සත්වයන්ගේ උසස් පහත් භාවය සහ ගුණධර්ම - සීලාදී ගුණධර්ම මත පදනම්ව සත්වයන්ගේ පවතින උසස් පහත් භේදය පිළිබඳ ධර්මානුකූල විග්‍රහය.

(00:24:51) මව්පියන් සහ ගුරුවරුන්ගේ විශේෂත්වය - මව්පියන් සහ ගුරුවරුන් තමන්ට සිදුකළ උපකාර මත ඔවුන් කෙරෙහි දැක්විය යුතු ගෞරවය සහ වන්දනීයත්වය.

(00:27:28) දස වස්තුක සම්මා දිට්ඨිය - කර්මඵල විශ්වාසය ඇතුළු සම්මා දිට්ඨියට අදාළ කරුණු දසය පිළිබඳ විස්තරාත්මක පැහැදිලි කිරීම.

(00:40:40) විදර්ශනා ඥානය සහ සංසාර දුක - සංසාර චක්‍රයේ පවතින අනිත්‍ය, දුක්ඛ, අනාත්ම ස්වභාවය වටහා ගන්නා විදර්ශනා ඥානය පිළිබඳ විග්‍රහය.

(00:56:01) විද්‍යාව ලබාගැනීමේ ප්‍රායෝගික මාර්ගය - ශ්‍රැතමය ඥානයෙන් ආරම්භ වී විදර්ශනා ඥානය දක්වා විද්‍යාව දියුණු කරගන්නා ප්‍රායෝගික පිළිවෙත.

(01:00:19) අවසාන පුණ්‍යානුමෝදනාව - දේශනාව අවසානයේ සිදුකරන පුණ්‍යානුමෝදනාව සහ ආශිර්වාද කිරීම.

පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.

සම්මාදිට්ඨිය හෙවත් විද්‍යාව | ශාස්ත්‍රපති පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමින්වහන්සේ

අධිචිත්ත සික්ඛා › 051 මනෝමය ඉද්ධි සහ විකුබ්බන ඉද්ධි පිළිබඳ විග්‍රහය

අධිචිත්ත සික්ඛා පාඩම් මාලාවේ 50 වන පාඩම මගින් ඉද්ධිවිධ අභිඥා අතර පවතින මනෝමය ඉද්ධි සහ විකුබ්බන ඉද්ධි පිළිබඳව සවිස්තරාත්මකව සාකච්ඡා කෙරේ.

මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් අවධානය යොමු කරන කරුණු:

• විකුබ්බන ඉද්ධිය යනු කුමක්ද සහ තමාගේ ප්‍රකෘති රූපය සඟවා වෙනත් රූප මවාගන්නා ආකාරය.
• විකුබ්බන ඉද්ධිය සඳහා අවශ්‍ය වන පඨවි කසිණ ආදී සමාපත්ති පිළිබඳ තාක්ෂණික කරුණු.
• බාහිර රූප මැවීම සහ තමාගේ රූපය වෙනස් කරගැනීම අතර පවතින වෙනස.
• මනෝමය ඉද්ධිය යනු කුමක්ද සහ ශරීරය අභ්‍යන්තරයෙන් තවත් රූපයක් නිර්මාණය කර පිටතට ගන්නා ආකාරය.
• මනෝමය කාය යන්නෙහි විවිධ අර්ථකථන සහ ධ්‍යාන සිත නිසා හටගන්නා රූප ශරීර පිළිබඳ විග්‍රහය.

මීට අමතරව, පුබ්බේනිවාසානුස්සති ඥානය, බෝධිසත්වවරුන් නියත විවරණ ලැබීම සහ භාවනානුයෝගීන්ට පැනනගින ගැටලු කිහිපයකට මෙහිදී පිළිතුරු සපයනු ලැබේ.

📌 දේශනාවේ ප්‍රධාන මාතෘකා:

(00:00:00) ආරම්භය

(00:00:20) ආරම්භය සහ පාඩම් මාලාව හඳුන්වාදීම - අධිචිත්ත සික්ඛා පාඩම් මාලාවේ 50 වන පාඩම ආරම්භ කිරීම.

(00:00:45) මනෝමය ඉද්ධි සහ විකුබ්බන ඉද්ධි පිළිබඳ හැඳින්වීම - ඉද්ධිවිධ අභිඥා අතර පවතින මනෝමය සහ විකුබ්බන ඉද්ධි පිළිබඳ මූලික හැඳින්වීම.

(00:04:10) විකුබ්බන ඉද්ධිය මගින් රූපය වෙනස් කරගන්නා ආකාරය - තමාගේ ප්‍රකෘති රූපය සඟවා දරුවෙකු, නාගයෙකු හෝ වෙනත් ස්වරූපයක් ගන්නා ආකාරය පිළිබඳ විස්තරය.

(00:08:12) විකුබ්බන ඉද්ධිය සඳහා අවශ්‍ය කසිණ සමාපත්ති පිළිබඳ විග්‍රහය - පඨවි කසිණ ආදී විවිධ කසිණ සමාපත්ති විකුබ්බන ඉද්ධිය සඳහා යොදාගන්නා ආකාරය පිළිබඳ තාක්ෂණික පැහැදිලි කිරීම.

(00:18:06) බාහිර රූප මැවීම සහ විකුබ්බන ඉද්ධිය අතර වෙනස - තමාගේ රූපය වෙනස් කරගැනීම සහ බාහිරින් අලි ඇතුන් වැනි රූප මැවීම අතර පවතින වෙනස පිළිබඳ සාකච්ඡාව.

(00:28:50) මනෝමය ඉද්ධිය සහ මනසින් රූපයක් නිර්මාණය කිරීම - ශරීරය අභ්‍යන්තරයෙන් තමා හා සමාන රූපයක් නිර්මාණය කර පිටතට ගන්නා ආකාරය පිළිබඳ විස්තරය.

(00:32:18) මනෝමය කාය යන්නෙහි විවිධ අර්ථයන් පිළිබඳ විග්‍රහය - අභිඥා මනසින් සහ ධ්‍යාන මනසින් හටගන්නා රූප කායවල් පිළිබඳ ධර්මානුකූල විග්‍රහය.

(00:40:07) Q&A: විකුබ්බන ඉද්ධියේ ආකාර තුන අතර පවතින වෙනස කුමක්ද? - විකුබ්බන ඉද්ධියේ විවිධ අවස්ථා සහ ඒවායේ ක්‍රියාකාරිත්වය පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම.

(00:41:58) Q&A: පුබ්බේනිවාසානුස්සති ඥානයෙන් පෙර භවයන්හි භාෂාවන් සහ සමාජ පසුබිම හඳුනාගත හැකිද? - පෙර භවයන් සිහිපත් කිරීමේදී එම භවයන්හි භාෂාවන් සහ අත්දැකීම් වැටහෙන ආකාරය පිළිබඳ විස්තරය.

(00:45:34) Q&A: බෝධිසත්වවරුන් බුදුවරුන් කිහිපනමකගෙන්ම නියත විවරණ ලබන්නේ ඇයි? - ප්‍රථම නියත විවරණය සහ ඉන්පසු ලැබෙන විවරණ පිළිබඳ ධර්මානුකූල පැහැදිලි කිරීම.

(00:51:04) Q&A: ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ආයුෂ සහ බුදුවීම ප්‍රමාද වීම පිළිබඳ විග්‍රහය - බෝධිසත්ව අවධියේ සිදුවූ ප්‍රමාදයන් සහ ආයුෂ පිළිබඳව අටුවා විග්‍රහයන් ඇසුරින් කෙරෙන පැහැදිලි කිරීම.

(01:26:01) Q&A: ආනාපානසති භාවනාවේදී සිතට එන බාහිර සිතුවිලි පාලනය කරන්නේ කෙසේද? - භාවනාවේදී සිත විසිර යාම පාලනය කර සමාධිය දියුණු කරගන්නා ආකාරය පිළිබඳ උපදෙස්.

(01:29:10) Q&A: සක්මන් භාවනාවෙන් ඇතිවන මනෝවිද්‍යාත්මක බලපෑම් මොනවාද? - සක්මන් භාවනාව සහ එහිදී ඇතිවන මානසික තත්ත්වයන් පිළිබඳ කෙටි විග්‍රහයක්.

(01:29:50) පුණ්‍යානුමෝදනාව සහ දේශනය අවසන් කිරීම - දායකත්වය දැරූ පිරිසට පින් අනුමෝදන් කර දේශනය අවසන් කිරීම.

පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.

51 අධිචිත්ත සික්ඛා |⁣ චිත්ත විශුද්ධියට මග | ශාස්ත්‍රපති පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමින්වහන්සේ

බාලයා සහ පණ්ඩිතයා හඳුනාගැනීම සහ සම්මා දිට්ඨිය

මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් බාලයා සහ පණ්ඩිතයා හඳුනාගැනීම පිළිබඳවත්, සම්මා දිට්ඨියෙහි ඇති වැදගත්කම පිළිබඳවත් කරුණු පැහැදිලි කෙරේ. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් පහත කරුණු සාකච්ඡා වේ:

• ජේතවනාරාමයේදී ධර්මය ශ්‍රවණය කළ යහළුවන් දෙදෙනාගේ කථා පුවත සහ බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කළ "යෝ බාලෝ මඤ්ඤතී බාල්‍යං" යන ගාථාවේ අර්ථය.
• ධර්මානුකූලව බාලයා සහ පණ්ඩිතයා යනු කවුද යන්න නිර්වචනය කිරීම.
• දස වස්තුක සම්මා දිට්ඨිය හෙවත් කර්මය, කර්ම ඵලය, මෙලොව පරලොව සහ මව්පිය ගුණ පිළිබඳ ඇති නිවැරදි අවබෝධය.
• චතුරාර්ය සත්‍යය පිළිබඳ ගැඹුරු අවබෝධය සහ සංසාර දුකෙන් මිදීමේ මාර්ගය.
• තමාගේ නොදන්නාකම තේරුම් ගැනීම තුළින් ප්‍රඥාව කරා ගමන් කරන ආකාරය.
• මිථ්‍යා දිට්ඨියෙහි ඇති භයානකකම සහ සම්මා දිට්ඨියෙහි පිහිටීමේ අගය.

තමා තුළ ඇති නොදන්නාකම හඳුනාගෙන, කල්‍යාණ මිත්‍රයන් ඇසුරු කරමින් ධර්මය ඉගෙනීම තුළින් බාල භාවයෙන් මිදී පණ්ඩිත භාවයට පත්වන ආකාරය මෙහිදී විස්තර කෙරේ.

📌 දේශනාවේ ප්‍රධාන මාතෘකා:

(00:00:00) ආරම්භය

(00:00:21) ආරම්භය සහ ගාථා සජ්ඣායනය - ධර්ම දේශනාවේ ආරම්භය සහ ධම්මපදයේ බාල වග්ගයට අයත් ගාථාවක් සජ්ඣායනය කිරීම.

(00:01:25) ජේතවනාරාමයේදී ධර්මය ඇසූ යහළුවන් දෙදෙනාගේ කතාව - බුදුරජාණන් වහන්සේ ජේතවනාරාමයේ වැඩවසන සමයේ ධර්මය ඇසීමට ගිය යහළුවන් දෙදෙනෙකුගෙන් එක් අයෙකු සෝවාන් වීමත්, අනෙක් අය මුදල් සොරකම් කිරීමත් පිළිබඳ කතාව.

(00:04:21) "යෝ බාලෝ මඤ්ඤතී බාල්‍යං" ගාථාවේ අර්ථය - තමාගේ මෝඩකම දන්නා බාලයා ඒ හේතුවෙන්ම පණ්ඩිතයෙකු වන බවත්, තමා පණ්ඩිතයෙකු යැයි සිතන බාලයා සැබෑ බාලයා බවත් බුදුරජාණන් වහන්සේ වදාළ අයුරු.

(00:07:38) ධර්ම දේශනාවේ අරමුණ සහ පින් අනුමෝදන් කිරීම - මෙම ධර්ම දේශනාව සිදුකිරීමේ අරමුණ සහ මියගිය ඥාතීන්ට පින් අනුමෝදන් කිරීම.

(00:09:22) ධර්මානුකූලව 'බාලයා' යනු කවුද? - හොඳ නරක, කුසල් අකුසල් සහ මෙලොව පරලොව පිළිබඳ නොදන්නා පුද්ගලයා බාලයෙකු ලෙස ධර්මයේ හැඳින්වෙන ආකාරය.

(00:10:25) චතුරාර්ය සත්‍යය පිළිබඳ ගැඹුරු අවබෝධය - දුක, දුකට හේතුව, දුක නැති කිරීම සහ දුක නැති කිරීමේ මාර්ගය පිළිබඳව වූ ගැඹුරු ධර්ම කරුණු පිළිබඳ හැඳින්වීමක්.

(00:13:30) දස වස්තුක සම්මා දිට්ඨිය හඳුන්වාදීම - කර්මය, කර්ම ඵලය, මෙලොව පරලොව සහ මව්පියන්ට සැලකීමේ ආනිශංස වැනි කරුණු දහයක් පිළිබඳ ඇති නිවැරදි දැකීම.

(00:16:11) සම්මා දිට්ඨිය තිබුණද අකුසලයට නැඹුරු වීම - නිවැරදි දැකීම තිබුණද, ක්ලේශයන් පාලනය කරගත නොහැකි වීම නිසා ඇතැම් විට අකුසල් සිදුවන ආකාරය පිළිබඳ විග්‍රහය.

(00:18:07) දස වස්තුක මිථ්‍යා දිට්ඨියේ ඇති භයානකකම - පින් පව් සහ මෙලොව පරලොව විශ්වාස නොකරන පුද්ගලයා පත්වන අගතිගාමී තත්ත්වය සහ එහි ඇති භයානකකම.

(00:22:44) සම්මා දිට්ඨිය ඇති පුද්ගලයාගේ ස්වභාවය - නිවැරදි දැකීම ඇති පුද්ගලයා තමා අතින් වැරැද්දක් වුවද එය වර්ණනා නොකරන බවත්, එය නිවැරදි කරගැනීමට උත්සාහ කරන බවත් පැහැදිලි කිරීම.

(00:25:19) දස වස්තුක සම්මා දිට්ඨිය සහ චතුරාර්ය සත්‍යය අතර වෙනස - සංසාරය තුළ සාර්ථක වීමට දස වස්තුක සම්මා දිට්ඨිය උපකාරී වන අතර, සංසාරයෙන් මිදීමට චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධය අවශ්‍ය වන ආකාරය.

(00:30:01) තමාගේ නොදන්නාකම තේරුම් ගැනීමේ වැදගත්කම - තමා යම් කරුණක් නොදන්නා බව පිළිගැනීම තුළින් පණ්ඩිතයන් කරා ගොස් ධර්මය ඉගෙනීමට මග පෑදෙන ආකාරය.

(00:33:32) චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධ කරගැනීමේ ඉලක්කය - සංසාර පැවැත්ම සහ ඉන් මිදීම පිළිබඳව වූ චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධ කරගැනීමේ අවසාන ඉලක්කය සහ එහි ක්‍රියාවලිය.

(00:38:37) විවිධ මට්ටම්වල අවබෝධයන් පිළිබඳ විග්‍රහය - සම්මා දිට්ඨිය සහ මිථ්‍යා දිට්ඨිය අතර ඇති විවිධ මට්ටම් සහ පුද්ගලයන් ධර්මය දෙස බලන ආකාරය.

(00:42:49) ඉගෙනීමට විවෘතව සිටීමේ වැදගත්කම - තමා සියල්ල දන්නා බව සිතීම ප්‍රගතියට බාධාවක් වන බවත්, සැමවිටම ඉගෙනීමට විවෘතව සිටිය යුතු බවත් පැහැදිලි කිරීම.

(00:58:08) කල්‍යාණ මිත්‍ර සේවනයේ සහ ධර්මය ඉගෙනීමේ අගය - නොදන්නා දේ දැනගැනීමට පණ්ඩිතයන් ඇසුරු කිරීමේ වැදගත්කම සහ ධර්ම ශ්‍රවණය තුළින් ලැබෙන ප්‍රගතිය.

(01:02:03) පුණ්‍යානුමෝදනාව - ධර්ම දේශනාව අවසානයේ සියලු දෙනාට පින් අනුමෝදන් කිරීම සහ ආශිර්වාද කිරීම.

පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.

බාල බව නැති කර ගනිමු | ශාස්ත්‍රපති පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමින්වහන්සේ #watagodamaggaviharihimi

ධර්මයේ පිහිටා විනිශ්චය කිරීම සහ නිවන පිළිබඳ දාර්ශනික විග්‍රහය

කොළඹ නීතිඥ සංගමයේ 50 වන සංවත්සරය නිමිත්තෙන් පවත්වන ලද මෙම ධර්ම දේශනාව තුළින් ධම්මපදයේ ධම්මට්ඨ වග්ගයට අයත් ගාථාවක් ඇසුරින් ධර්මයේ පිහිටා කටයුතු කිරීමේ වැදගත්කම පැහැදිලි කරයි.

මෙහිදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු:

• ධර්මයේ පිහිටි විනිශ්චයකරුවෙකුගේ ලක්ෂණ සහ සතර අගතියෙන් තොරව කටයුතු කිරීම.
• බුදු දහමේ ඉගැන්වෙන සදාචාරාත්මක නිරපේක්ෂවාදය (Moral Absolutism) සහ භෞතිකවාදයේ සීමාවන්.
• නාම-රූප ධර්මයන්ගේ ස්වභාවය සහ සිතේ ක්‍රියාකාරිත්වය පිළිබඳ දාර්ශනික විග්‍රහය.
• අනාත්ම දර්ශනය සහ පුද්ගල අනන්‍යතාවය පිළිබඳ තර්කානුකූල විශ්ලේෂණය.
• චිත්ත පරම්පරාව, පුනර්භවය සහ කර්ම ශක්තිය ක්‍රියාත්මක වන ආකාරය.
• තෘෂ්ණාව සහ අවිද්‍යාව දුරු කිරීම තුළින් සසර දුක නිමා කර නිවන සාක්ෂාත් කර ගැනීමේ මඟ.

📌 දේශනාවේ ප්‍රධාන මාතෘකා:

(00:00:00) ආරම්භය

(00:00:20) ආරම්භය සහ පසුබිම - කොළඹ නීතිඥ සංගමයේ 50 වන සංවත්සරය නිමිත්තෙන් පවත්වන ධර්ම දේශනාවේ ආරම්භය.

(00:02:29) ධම්මට්ඨ වග්ගයේ ගාථාව විග්‍රහ කිරීම - ධම්මපදයේ ධම්මට්ඨ වග්ගයේ එන "න තේන හෝති ධම්මට්ඨෝ..." යන ගාථාව සහ එහි මූලික අර්ථය පැහැදිලි කිරීම.

(00:03:46) විනිශ්චය ශාලාවේ සිදුවීම - සැවැත් නුවර විනිශ්චයකරුවන් අල්ලස් ගනිමින් වැරදි විනිශ්චයන් ලබා දීම පිළිබඳ කථා පුවත.

(00:05:53) ධර්මයේ පිහිටි තැනැත්තා (ධම්මට්ඨ) යනු කවුද? - පක්ෂග්‍රාහී නොවී, සත්‍යය සහ යුක්තිය මත පදනම්ව විනිශ්චය කරන පුද්ගලයා ධර්මයේ පිහිටි තැනැත්තෙකු ලෙස හඳුන්වන ආකාරය.

(00:08:26) අගතියට පත්වීම සහ එහි බලපෑම - ඡන්ද, දෝස, භය, මෝහ යන සතර අගතියෙන් තොරව තීරණ ගැනීමේ වැදගත්කම.

(00:11:40) බුදු දහම සහ නීතිය අතර දාර්ශනික සබඳතාව - බුදු දහමේ ඉගැන්වීම් සහ නූතන නීති පද්ධතිය අතර පවතින දාර්ශනික සමානකම් පිළිබඳ විග්‍රහය.

(00:13:09) සදාචාරාත්මක නිරපේක්ෂවාදය (Moral Absolutism) - බුදු දහමට අනුව යම් ක්‍රියාවක් නිවැරදි හෝ වැරදි වීම සාපේක්ෂ නොවී නිරපේක්ෂ වන ආකාරය පිළිබඳ විග්‍රහය.

(00:22:31) භෞතිකවාදය සහ සදාචාරාත්මක වගකීම - සියල්ල පරමාණු සහ ශක්තිය පමණක් ලෙස සලකන භෞතිකවාදී දර්ශනය තුළ සදාචාරාත්මක වගකීමක් පැවතිය නොහැකි බව.

(00:41:32) නාම ධර්ම සහ සිතේ ස්වභාවය - රූපයට වඩා වෙනස් වූ, අරමුණු දැනගන්නා ස්වභාවයක් ඇති නාම ධර්මයන්ගේ (සිතේ) පැවැත්ම සහ ක්‍රියාකාරිත්වය.

(01:08:46) අනාත්ම දර්ශනය සහ පුද්ගල අනන්‍යතාවය - පුද්ගලයා යනු නාම සහ රූප කොටස්වල එකතුවක් මිස ස්ථිර ආත්මයක් නොවන බව තර්කානුකූලව පෙන්වා දීම.

(01:20:42) චිත්ත පරම්පරාව සහ පුනර්භවය - සිතේ ඇතිවන චිත්ත පරම්පරාව මරණයෙන් පසු තවත් භවයකට සම්බන්ධ වන ආකාරය සහ කර්ම ශක්තියේ බලපෑම.

(01:37:41) සංසාර චක්‍රය සහ දුක්ඛ ලක්ෂණය - නැවත නැවත ඉපදීම තුළ පවතින දුක්ඛිත ස්වභාවය සහ සංසාරයේ පැවැත්ම පිළිබඳ විග්‍රහය.

(01:45:14) නිවන සහ තෘෂ්ණාව ක්ෂය කිරීම - තෘෂ්ණාව සහ අවිද්‍යාව දුරු කිරීම තුළින් නැවත ඉපදීම නතර කර නිවන සාක්ෂාත් කර ගන්නා ආකාරය.

(02:06:35) පුණ්‍යානුමෝදනාව - නීතිඥ සංගමයේ මියගිය සාමාජිකයන්ට පින් අනුමෝදන් කිරීම සහ සංවිධායක මණ්ඩලයට ආශිර්වාද කිරීම.

පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.

නීතියේ මූලධර්ම සහ බුදු දහම | ශාස්ත්‍රපති පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමින්වහන්සේ

ථේරවාද බුදුදහමේ සිද්ධාන්ත › නාම කාණ්ඩය › නාම ධර්ම › 098 ලෝභය පිළිබඳ ධර්ම විග්‍රහය

ධම්මසංගණී ප්‍රකරණයේ නික්ඛේප කණ්ඩය ඇසුරින් ලෝභය හඳුන්වා දී ඇති විවිධ පර්යාය පද සහ එහි ස්වභාවය පිළිබඳව මෙහිදී ගැඹුරින් සාකච්ඡා කෙරේ. විශේෂයෙන්ම සන්තව, අපෙක්ඛා, පටිබන්ධු, ආසා සහ ලෝලුප්ප වැනි පදයන්හි අර්ථයන් මෙහිදී විග්‍රහ කර ඇත.

සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු:

• ලෝභය සංසාර ගමන පවත්වාගෙන යාමට හේතු වන ආකාරය.
• සන්තවය යන්නෙහි ඇති තණ්හා සන්තව සහ මිත්ත සන්තව යන ප්‍රභේද දෙක.
• තණ්හාව ඥාතියෙකු (පටිබන්ධු) ලෙස සත්වයා සමඟ නිරන්තරයෙන් බැඳී පවතින ආකාරය.
• ආසාව යනු අරමුණු අතෘප්තිකර ලෙස පරිභෝජනය කිරීම බවත්, එය කුෂ්ඨ රෝගියෙකු ගින්නෙන් තැපීමට දක්වන කැමැත්තට සමාන බවත් මාගන්දිය සූත්‍රය ඇසුරින් පැහැදිලි කිරීම.
• රූප, ශබ්ද, ගන්ධ, රස, ස්පර්ශ, ලාභ, ධන, පුත්ත සහ ජීවිත යන අංශ අට කෙරෙහි ඇති වන ආසාවන්.
• පැවිදි වීමේදී දෙමාපියන්ගේ අවසරය ලබා ගැනීම පිළිබඳ ශික්ෂා පදය පැනවීමට හේතු වූ පසුබිම.

📌 දේශනාවේ ප්‍රධාන මාතෘකා:

(00:00:00) ආරම්භය

(00:00:51) ලෝභය සංසාරයේ මූලික හේතුව ලෙස - ලෝභය සංසාරය පවත්වාගෙන යන මූලික ධර්මය ලෙසත්, එය ප්‍රහීණ කිරීමේ අපහසුතාවත් පිළිබඳ හැඳින්වීමක්.

(00:02:33) සන්තවය: තණ්හා සන්තවය සහ මිත්ත සන්තවය - සන්තවය යනු එක්ව වාසය කිරීමයි. මෙහිදී තණ්හාව නිසා ඇති වන බැඳීම (තණ්හා සන්තව) සහ මෛත්‍රිය පදනම් කරගත් බැඳීම (මිත්ත සන්තව) අතර වෙනස පැහැදිලි කෙරේ.

(00:13:41) අපෙක්ඛා: ලෝභයේ අපේක්ෂා සහගත ස්වභාවය - ලෝභය නිසා ඇති වන බලාපොරොත්තු සහ ප්‍රාර්ථනා අපෙක්ඛා නමින් හඳුන්වන ආකාරය.

(00:16:20) පටිබන්ධු: තණ්හාව ඥාතියෙකු ලෙස බැඳී සිටීම - තණ්හාව සත්වයා සමඟ නිරන්තරයෙන් බැඳී සිටින ඥාතියෙකු (පටිබන්ධු) ලෙස ක්‍රියා කරන ආකාරය සහ අනෙකුත් ඥාති සබඳතා පවා තණ්හාව මත පදනම් වන බව.

(00:23:15) ආසා: අතෘප්තිකර ලෙස අරමුණු අනුභව කිරීම - ආසාව යනු අරමුණු අතෘප්තිකර ලෙස අනුභව කිරීමයි. කොතරම් අරමුණු ලැබුණත් තෘප්තියක් ඇති නොවන ලෝභයේ ස්වභාවය මෙහිදී විග්‍රහ කෙරේ.

(00:27:28) මාගන්දිය සූත්‍රය සහ කුෂ්ඨ රෝගියාගේ උපමාව - මාගන්දිය බමුණා සමඟ කළ සාකච්ඡාව සහ කුෂ්ඨ රෝගියෙකු තුවාල කසමින් ගින්නෙන් තැපීමෙන් ලබන තාවකාලික සහනය කාම ආස්වාදයට සමාන කරන ආකාරය.

(00:48:24) ආසා අට: රූප, ශබ්ද, ගන්ධ, රස, පොට්ඨබ්බ, ලාභ, ධන, පුත්ත සහ ජීවිත ආසාවන් - රූප, ශබ්ද, ගන්ධ, රස, ස්පර්ශ යන පංච කාමයන්ට අමතරව ලාභ, ධන, පුත්ත (දරුවන්) සහ ජීවිතය කෙරෙහි ඇති වන ආසාවන් පිළිබඳ විස්තරය.

(00:59:43) අභිජප්පා සහ ලෝලුප්ප: ලෝභයේ ප්‍රකාශන ස්වභාවය - ලෝභය නිසා තමන් සතු දේ පිළිබඳව ඇති වන මමත්වය සහ එය වචනයෙන් ප්‍රකාශ කරන ආකාරය (අභිජප්පා) මෙන්ම අරමුණු කරා සිත ඇදී යන ස්වභාවය (ලෝලුප්ප).

(01:02:40) Q&A: බුදුරජාණන් වහන්සේට 'ධම්ම රාජ' යන නාමය භාවිතා කිරීම පිළිබඳව - බුදුරජාණන් වහන්සේට 'ධම්ම රාජ' යන නාමය භාවිතා කිරීමේ ධර්මානුකූල පදනම පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම.

(01:04:00) Q&A: භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ නමට ඉදිරියෙන් ගමේ නම භාවිතා කිරීමේ සම්ප්‍රදාය - භික්ෂූන් වහන්සේලා හඳුනා ගැනීමේ පහසුව සඳහා ගමේ නම භාවිතා කිරීමේ සම්ප්‍රදාය සහ එහි ඉතිහාසය.

(01:14:52) Q&A: පුත්තාසාව හෙවත් දරුවන් කෙරෙහි ඇති වන ආසාව - දරුවන් කෙරෙහි ඇති වන ආසාව (පුත්තාසාව) ස්වභාවිකව ඇති වන ආකාරය සහ එය සංසාර බැඳීමක් වන ආකාරය.

(01:17:31) Q&A: රේවත සාමණේරයන් වහන්සේගේ පැවිදි වීම සහ ශික්ෂා පද පැනවීම - රේවත සාමණේරයන් වහන්සේ පැවිදි වූ ආකාරය සහ පැවිදි වීමේදී දෙමාපියන්ගේ අවසරය අනිවාර්ය කරමින් ශික්ෂා පද පැනවූ අවස්ථාව.

(01:22:09) Q&A: ගෞතම බුද්ධ ශාසනය තුළ වෙනත් බෝධිසත්වවරුන් විවරණ ලැබීම පිළිබඳව - ගෞතම බුද්ධ ශාසනය තුළ මෛත්‍රී බෝධිසත්වයන් වහන්සේ වැනි වෙනත් බෝධිසත්වවරුන් විවරණ ලැබූ අවස්ථා පිළිබඳව.

(01:35:29) Q&A: රූප කාණ්ඩයේ වර්ණ, ගන්ධ, රස ආදියේ වෙනස්කම් ඇති වන ආකාරය - මහා භූත රූපයන්ගේ සංයුතියේ වෙනස්කම් අනුව වර්ණ, ගන්ධ සහ රසයන්හි විවිධත්වයක් ඇති වන ආකාරය.

(01:37:28) අවසානය සහ පුණ්‍යානුමෝදනාව - සාකච්ඡාව අවසන් කරමින් සිදු කරන පුණ්‍යානුමෝදනාව.

පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.

098 | නාම ධර්ම | නාම කාණ්ඩය | ථේරවාද බුදුදහමේ සිද්ධාන්ත | පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී හිමි | IIT

අධිචිත්ත සික්ඛා › 050 ඉර්ධිවිධ අභිඥා: බ්‍රහ්ම ලෝකය දක්වා කයෙන් වසඟ කිරීම

මෙම දේශනය මගින් ඉර්ධිවිධ අභිඥාවෙහි එන 'යාව බ්‍රහ්මලෝකා කායේන වසං වත්තේති' යන කොටස යටතේ විස්තර වන විවිධ ඉර්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන් පිළිබඳව ගැඹුරින් සාකච්ඡා කෙරේ. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් කරුණු කිහිපයක් අවධාරණය කෙරේ:

• බොහෝ වූ දේ ස්වල්පයක් ලෙස අධිෂ්ඨාන කිරීම (බහුකම්පි ථෝකන්ති අධිට්ඨාති) සහ ස්වල්ප වූ දේ බොහෝ කිරීම (ථෝකම්පි බහුකන්ති අධිට්ඨාති) පිළිබඳ විවරණය.
• මහා කාශ්‍යප මහ රහතන් වහන්සේ පන්සියයක් කුමාරිකාවන් පූජා කළ කැවුම් සියල්ල එක් පාත්‍රයකට වැඩම කරවූ පුවත සහ බුදුරජාණන් වහන්සේ කැඳ ස්වල්පයක් මහා භික්ෂු සංඝයාට ප්‍රමාණවත් වන සේ අධිෂ්ඨාන කළ ආකාරය.
• අමිහිරි දේ මිහිරි කිරීම සහ ජලය ගිතෙල් බවට පත් කිරීම වැනි ද්‍රව්‍යයන්ගේ ස්වභාවය වෙනස් කිරීමේ හැකියාව.
• මනුෂ්‍ය ලෝකයේ සිටම දිව්‍ය චක්ඛු, දිව්‍ය සෝත සහ චේතෝපරිය ඥානයන් මගින් බ්‍රහ්මයන් දැකීම, ඔවුන්ගේ ශබ්ද ඇසීම සහ සිත් දැනගැනීමේ ක්‍රියාවලිය.
• පෙනෙන කයෙන් හෝ නොපෙනෙන කයෙන් බ්‍රහ්ම ලෝකයට වැඩම කිරීමේදී සිත කයට අනුගත කිරීම (කාය වසේන චිත්තං පරිණාමේති) සහ කය සිතට අනුගත කිරීම (චිත්ත වසේන කායං පරිණාමේති) සිදුවන ආකාරය.
• බ්‍රහ්මයා ඉදිරියෙහි තමන් හා සමාන වූ මනෝමය රූපයක් නිර්මාණය කර ප්‍රාතිහාර්ය පෑම සහ එහිදී ශ්‍රාවකයන් හා බුදුරජාණන් වහන්සේ අතර පවතින වෙනස.

📌 දේශනාවේ ප්‍රධාන මාතෘකා:

(00:00:00) හැඳින්වීම සහ පෙර පාඩම් ආවර්ජනය - ඉර්ධිවිධ අභිඥාවෙහි බ්‍රහ්ම ලෝකය දක්වා කයෙන් වසඟ කිරීම පිළිබඳ මූලික හැඳින්වීම සහ මීට පෙර සාකච්ඡා කළ කරුණු කෙටියෙන් සිහිපත් කිරීම.

(00:01:20) බොහෝ දේ ස්වල්පයක් ලෙස අධිෂ්ඨාන කිරීම - 'බහුකම්පි ථෝකන්ති අධිට්ඨාති' යන පාඨය විස්තර කරමින්, බ්‍රහ්ම ලෝකයේදී බොහෝ බ්‍රහ්ම පිරිසක් තමන්ගේ දර්ශන පථයට හකුළුවා ගැනීම පිළිබඳව පැහැදිලි කිරීම.

(00:06:24) මහා කාශ්‍යප මහ රහතන් වහන්සේගේ කැවුම් පූජාව - රජගහනුවරදී කුමාරිකාවන් පන්සියයක් පූජා කළ කැවුම් සියල්ල එක් පාත්‍රයකට හකුළුවා ගෙන බුදුරජාණන් වහන්සේට පූජා කිරීමේ කථා පුවත.

(00:09:08) ස්වල්පය බොහෝ කිරීමේ ඉර්ධිය - 'ථෝකම්පි බහුකන්ති අධිට්ඨාති' යන පාඨය යටතේ ස්වල්ප වූ දෙයක් බොහෝ කොට නිර්මාණය කිරීමේ ක්‍රියාවලිය විස්තර කිරීම.

(00:12:13) ඉල්ලීස සිටුවරයා සහ කාකවල්ලිය පුවත - මහා මොග්ගල්ලාන මහ රහතන් වහන්සේ ඉල්ලීස සිටුවරයා දමනය කිරීමේදී සහ බුදුරජාණන් වහන්සේ කාකවල්ලිය සිටුවරයාගේ කැඳ ස්වල්පය බොහෝ භික්ෂූන්ට ප්‍රමාණවත් වන සේ අධිෂ්ඨාන කිරීමේ පුවත්.

(00:13:57) අමිහිරි දේ මිහිරි කිරීම සහ ජලය ගිතෙල් කිරීම - අභිඥා ඥානයෙන් ද්‍රව්‍යයන්ගේ රසය සහ ස්වභාවය වෙනස් කිරීම පිළිබඳව මහා අනුල තෙරුන් වහන්සේ ජලය ගිතෙල් කළ පුවත ඇසුරින් පැහැදිලි කිරීම.

(00:15:54) මනුලොව සිට බ්‍රහ්මයන් දැකීම සහ ඇසීම - දිව්‍ය චක්ඛු, දිව්‍ය සෝත සහ චේතෝපරිය ඥානයන් මගින් මනුෂ්‍ය ලෝකයේ සිටම බ්‍රහ්ම ලෝකයේ තොරතුරු දැනගැනීමේ හැකියාව.

(00:17:50) පෙනෙන කයෙන් බ්‍රහ්ම ලෝකයට වැඩම කිරීම - සිත කයට අනුගත කරමින් (කාය වසේන චිත්තං පරිණාමේති) පෙනෙන ශරීරයකින් යුක්තව බ්‍රහ්ම ලෝකයට යන ආකාරය.

(00:19:38) සිත කයට අනුගත කිරීමේ ක්‍රියාවලිය - පාදක චතුර්ථ ධ්‍යාන සිත කයෙහි ආරෝපණය කරමින් සිත කය මෙන් සෙමින් ගමන් කරන්නක් බවට පත් කිරීමේ තාක්ෂණික විවරණය.

(00:24:32) සුඛ සංඥාව සහ ලහු සංඥාව - අභිඥා සිතෙහි පවතින උපේක්ෂා වේදනාව ශාන්ත සුඛයක් ලෙස සලකා කය පුළුන් පිඩක් මෙන් සැහැල්ලු කරගන්නා ආකාරය.

(00:31:24) නොපෙනෙන කයෙන් බ්‍රහ්ම ලෝකයට වැඩම කිරීම - කය සිතට අනුගත කරමින් (චිත්ත වසේන කායං පරිණාමේති) අන් අයට නොපෙනී වේගයෙන් බ්‍රහ්ම ලෝකයට යන ආකාරය.

(00:33:34) කය සිතට අනුගත කිරීමේ ක්‍රියාවලිය - කය සිත මෙන් වේගවත් ගමනක් ඇත්තක් වේවායි අධිෂ්ඨාන කරමින් සිතේ වේගයට කය පත් කරගන්නා ආකාරය.

(00:41:58) බ්‍රහ්මයා ඉදිරියේ මනෝමය රූප නිර්මාණය - බ්‍රහ්ම ලෝකයට ගොස් බ්‍රහ්මයා ඉදිරියේ තවත් රූපයක් මවාගෙන සක්මන් කිරීම, ධර්ම දේශනා කිරීම වැනි ප්‍රාතිහාර්යයන් පෑම.

(00:55:31) Q&A: අභිඥා සිත පහළ කරගැනීමට පාදක ධ්‍යානයට කී වතාවක් සමවැදිය යුතුද? - අභිඥා සිත පහළ කරගැනීමේදී පාදක ධ්‍යානයට සහ අධිෂ්ඨාන සිතට සමවදින වාර ගණන පිළිබඳ තාක්ෂණික පැහැදිලි කිරීම.

(00:57:50) Q&A: ආකිංචඤ්ඤායතන සහ නේවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතන ධ්‍යාන අතර වෙනස කුමක්ද? - අරූපාවචර ධ්‍යාන දෙකෙහි අරමුණු සහ සිතේ සියුම් බව අතර පවතින වෙනස පිළිබඳ විවරණය.

(01:02:03) Q&A: දිව්‍ය චක්ඛු හෝ පුබ්බේනිවාසානුස්සති අභිඥාවෙන් අන්තඃකල්පයක සිදුවීම් බැලිය හැකිද? - අතීතය සහ අනාගතය බැලීමේදී එක් එක් පුද්ගලයාගේ අභිඥා පරාසය සහ හැකියාවන් පවතින ආකාරය පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම.

(01:08:41) Q&A: ඉර්ධියෙන් බ්‍රහ්ම ලෝකයට යන විට හුස්ම ගැනීමේ ප්‍රශ්නයක් ඇති නොවේද? - ඉහළ අහසේ හෝ බ්‍රහ්ම ලෝකයේ වායුගෝලය වෙනස් වුවද ඉර්ධිමත් පුද්ගලයාගේ කයෙහි පවතින විශේෂ ස්වභාවය පිළිබඳ සාකච්ඡාව.

(01:17:27) Q&A: සතරවන ධ්‍යානයේදී හුස්ම වැටෙන්නේ නැද්ද? - චතුර්ථ ධ්‍යානයට සමවැදී සිටින විට ආශ්වාස ප්‍රශ්වාස නිරුද්ධ වීම සහ ඉන් නැගී සිට ක්‍රියා කරන විට පවතින ස්වභාවය.

(01:19:00) පුණ්‍යානුමෝදනාව සහ සමාප්තිය - දේශනය අවසානයේ දායකත්වය දැරූ පිරිසට පින් අනුමෝදන් කිරීම සහ වැඩසටහන නිමා කිරීම.

පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.

50 අධිචිත්ත සික්ඛා |⁣ චිත්ත විශුද්ධියට මග | ශාස්ත්‍රපති පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමින්වහන්සේ