වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero)

කර්ම විපාක සහ සංඝ උපස්ථානය

මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් බුදු දහමේ මූලික ඉගැන්වීමක් වන කර්මය සහ එහි විපාක පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් සිදු කරයි. විශේෂයෙන්ම 'කම්ම සරික්ඛතා විපාකස්ස' යන සංකල්පය ඔස්සේ කරන ලද ක්‍රියාවට අනුරූපව විපාක ලැබෙන ආකාරය පැහැදිලි කෙරේ.

• කර්ම විපාක න්‍යාය සහ එහි ක්‍රියාකාරිත්වය.
• නිවන් මගෙහි ගමන් කරන්නෙකුට කුසල් කර්ම උපකාරී වන ආකාරය.
• බෝධිසත්ව චරිතය ඇසුරින් කර්ම විපාක පිළිබඳ උදාහරණ.
• භික්ෂු සුරක්ෂා වැඩසටහන සහ සංඝ උපස්ථානයේ වැදගත්කම.
• ගිහි පැවිදි සම්බන්ධතාවය සහ ශාසනයේ චිරස්ථිතිය සඳහා එහි දායකත්වය.
• නිවන් මගෙහි ප්‍රතිපදාවන් හතර (දුක්ඛා පටිපදා, සුඛා පටිපදා ආදිය).

📌 දේශනාවේ ප්‍රධාන මාතෘකා:

(00:00:00) ආරම්භය සහ ගාථා සජ්ඣායනය - දේශනාව ආරම්භ කරමින් මූලික ගාථා සජ්ඣායනය කිරීම.

(00:01:27) කර්මය සහ විපාකය පිළිබඳ මූලික හැඳින්වීම - බුදු දහමේ මූලික සිද්ධාන්තයක් වන කර්මය සහ විපාකය පිළිබඳව පැහැදිලි කිරීම. 'කම්ම සරික්ඛතා විපාකස්ස' යන සංකල්පය හඳුන්වා දීම.

(00:02:11) යාදිසං වපතේ බීජං ගාථාව විග්‍රහ කිරීම - වපුරන බීජයට අනුකූලව අස්වැන්න ලැබෙන බව පවසන ප්‍රසිද්ධ ගාථාව ඇසුරින් කුසල් සහ අකුසල් කර්මවල විපාක පැහැදිලි කිරීම.

(00:03:28) නිවන් මග සහ කුසල් කර්ම - නිවන් මගෙහි ගමන් කරන විට කුසල් කර්ම රැස්වීම වැළැක්විය නොහැකි බවත්, එම කුසල් නිවනට උපකාරී වන ආකාරයත් සාකච්ඡා කිරීම.

(00:08:01) බෝධිසත්ව චරිතය සහ මහා පුරුෂ ලක්ෂණ - බෝධිසත්වයන් වහන්සේ පෙර ආත්මවල කරන ලද විශේෂ පුණ්‍යකර්ම හේතුවෙන් මහා පුරුෂ ලක්ෂණ ලැබුණු ආකාරය විස්තර කිරීම.

(00:10:01) භික්ෂු සුරක්ෂා සහ සංඝ උපස්ථානය - භික්ෂූන් වහන්සේලා ආරක්ෂා කිරීමේ සහ උපස්ථාන කිරීමේ වැදගත්කම සහ එය නිවන් මගට බලපාන ආකාරය.

(00:11:55) මහා සංඝරත්නය සහ භික්ෂු ජීවිතය - සංසාර බිය දැක පැවිදි වූ භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ජීවන රටාව සහ ඔවුන්ගේ අරමුණු පිළිබඳව පැහැදිලි කිරීම.

(00:14:12) ගිහි පැවිදි සම්බන්ධතාවය සහ ශාසන ප්‍රතිපදාව - ගිහියන් සහ පැවිද්දන් අතර පවතින අන්‍යෝන්‍ය සම්බන්ධතාවය සහ එය බුද්ධ ශාසනයේ පැවැත්මට උපකාරී වන ආකාරය.

(00:31:44) සංඝ උපස්ථානයේ ආනිසංස - මහා සංඝරත්නයට උපස්ථාන කිරීමෙන් ලැබෙන මහා කුසල් සහ එහි විපාක පිළිබඳව කර්ම විපාක න්‍යාය ඇසුරින් විස්තර කිරීම.

(00:43:12) නිවන් මගෙහි ප්‍රතිපදාවන් හතර - දුක්ඛා පටිපදා දන්ධාභිඤ්ඤා, දුක්ඛා පටිපදා ඛිප්පාභිඤ්ඤා, සුඛා පටිපදා දන්ධාභිඤ්ඤා සහ සුඛා පටිපදා ඛිප්පාභිඤ්ඤා යන ප්‍රතිපදාවන් හතර පිළිබඳ විග්‍රහය.

(01:16:38) පුණ්‍යානුමෝදනාව සහ අවසානය - භික්ෂු සුරක්ෂා වැඩසටහනට දායක වූ පිරිසට පින් අනුමෝදන් කිරීම සහ දේශනාව අවසන් කිරීම.

පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.

කර්මය සහ විපාකය | ශාස්ත්‍රපති පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමින්වහන්සේ

වෝහාර දේසනා › 020 දායකයන් සහ භික්ෂූන් වහන්සේලා අතර පවතින අන්‍යෝන්‍ය බහුකාරීත්වය

මෙම දේශනය මගින් බුදු දහමට අනුව දායකයන් සහ භික්ෂූන් වහන්සේලා අතර පවතින අන්‍යෝන්‍ය බහුකාරීත්වය (බොහෝ උපකාරී බව) පිළිබඳව ගැඹුරින් සාකච්ඡා කෙරේ.

මෙහිදී සාකච්ඡාවට බඳුන් වන ප්‍රධාන කරුණු:

• මව්පියන් සහ ගුරුවරුන්ගෙන් පසුව දායකයන් සහ භික්ෂූන් වහන්සේලා එකිනෙකාට බහුකාර වන ආකාරය.
• භික්ෂූන් වහන්සේලාට සිව්පසයෙන් උපකාර කරන දායකයන්ගේ වටිනාකම.
• භික්ෂූන් වහන්සේලා විසින් දායකයන්ට නිවැරදි ධර්මය දේශනා කිරීමෙන් සිදුකරන මහා උපකාරය.
• භික්ෂූන් වහන්සේලා ගිහියන් මත යැපෙන ලෙස විනය නීති පනවා තිබීමේ අරමුණ සහ එහි ඇති ශාසනික වැදගත්කම.
• මුදල් පරිහරණය, ආහාර පිළියෙල කිරීම වැනි කටයුතු සම්බන්ධයෙන් භික්ෂූන් වහන්සේලාට ඇති සීමාවන්.
• සංඝ රත්නයට දන් දීමෙන් ගිහියන්ට ලැබෙන ආධ්‍යාත්මික ප්‍රතිලාභ.

📌 දේශනාවේ ප්‍රධාන මාතෘකා:

(00:00:00) ආරම්භය

(00:00:38) පෙර දේශනා පිළිබඳ මතක් කිරීම සහ අද දවසේ මාතෘකාව හඳුන්වා දීම - පෙර දේශනාවලදී සාකච්ඡා කළ මව්පියන් සහ ගුරුවරුන්ගේ බහුකාරීත්වය පිළිබඳව කෙටි මතක් කිරීමක් සිදුකරමින් අද දවසේ මාතෘකාව වන දායකයන් සහ භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ බහුකාරීත්වය හඳුන්වා දීම.

(00:02:38) සිව්පස දායකයන් සහ ධර්ම දේශක භික්ෂූන් වහන්සේලා අතර පවතින අන්‍යෝන්‍ය උපකාරීත්වය - භික්ෂූන් වහන්සේලාට සිව්පසයෙන් උපකාර කරන දායකයන් සහ එම උපකාරය ලබමින් ධර්මය දේශනා කරන භික්ෂූන් වහන්සේලා අතර පවතින අන්‍යෝන්‍ය සම්බන්ධතාවය පැහැදිලි කිරීම.

(00:03:44) පැවිදි ජීවිතය සහ ගිහි ජීවිතය අතර පවතින මූලික වෙනස - ගිහි ජීවිතය අතහැර පැවිදි ජීවිතයට පැමිණීමේදී සිදුවන වෙනස සහ අගාරික ජීවිතයෙන් අනගාරික ජීවිතයට පැමිණීම පිළිබඳව විස්තර කිරීම.

(00:06:40) දස සීලය සහ පැවිද්දෙකුගේ මූලික ශික්ෂා පද පිළිබඳ විග්‍රහය - පැවිද්දෙකු විසින් ආරක්ෂා කළ යුතු මූලික ශික්ෂා පද දහය සහ ගිහියෙකු ආරක්ෂා කරන පංච සීලය අතර පවතින වෙනස සාකච්ඡා කිරීම.

(00:09:09) මුදල් පරිහරණය සහ ආහාර සම්බන්ධ විනය නීතිවල ඇති වැදගත්කම - භික්ෂූන් වහන්සේලාට මුදල් පරිහරණය තහනම් කර තිබීම සහ ආහාර සම්බන්ධයෙන් පනවා ඇති විනය නීතිවල ඇති තර්කානුකූල පදනම පැහැදිලි කිරීම.

(00:13:48) භික්ෂූන් වහන්සේලා ගිහි පිරිස මත යැපීමට පනවා ඇති ශික්ෂා පදවල දර්ශනය - භික්ෂූන් වහන්සේලා තනිව ආහාර සොයා නොගෙන දායකයන් මත යැපීමට පනවා ඇති නීති මගින් ගිහි පැවිදි සම්බන්ධතාවය ශක්තිමත් වන ආකාරය විග්‍රහ කිරීම.

(00:22:55) සංඝ රත්නයේ ගුණ සහ දායකයන්ට ලැබෙන ආනිසංස - සුපටිපන්න ආදී සංඝ ගුණ පිළිබඳව සහ එම ගුණැති මහා සංඝ රත්නයට දන් දීමෙන් දායකයන්ට ලැබෙන මහා පින පිළිබඳව සාකච්ඡා කිරීම.

(00:36:08) භික්ෂූන් වහන්සේලාට ලැබෙන විවේකය සහ එහි ශාසනික වටිනාකම - දායකයන්ගේ උපකාරය නිසා භික්ෂූන් වහන්සේලාට ධර්ම ශාස්ත්‍රීය කටයුතු සහ භාවනා කටයුතු සඳහා ලැබෙන කාලය හා විවේකයේ ඇති වැදගත්කම.

(00:47:08) බහුකාර සූත්‍රය ඇසුරින් ගිහි පැවිදි සම්බන්ධතාවය විග්‍රහ කිරීම - උදාන පාලියේ එන බහුකාර සූත්‍රය ඇසුරින් ගිහියන් සහ පැවිද්දන් එකිනෙකාට උපකාර කරගනිමින් නිවන් මග ගමන් කරන ආකාරය පැහැදිලි කිරීම.

(01:01:32) ගිහියන්ට ධර්මය දේශනා කිරීමෙන් භික්ෂූන් වහන්සේලා සිදුකරන උපකාරය - භික්ෂූන් වහන්සේලා විසින් දායකයන්ට නිවැරදි ධර්මය කියා දීමෙන් ඔවුන්ගේ මෙලොව පරලොව ජීවිත සාර්ථක කර ගැනීමට කරන උපකාරය.

(01:19:14) ප්‍රශ්නෝත්තර සැසිය ආරම්භ කිරීම - දේශනයට අදාළව සහ වෙනත් ධර්ම කරුණු සම්බන්ධයෙන් විමසන ලද ප්‍රශ්න සඳහා පිළිතුරු ලබා දීම.

(01:19:28) Q&A: භික්ෂූන් වහන්සේලා සහ මුදල් සම්බන්ධ කටයුතුවලදී දායකයන් කටයුතු කළ යුතු ආකාරය කුමක්ද? - භික්ෂූන් වහන්සේලාට මුදල් පූජා කිරීමේදී සහ මුදල් සම්බන්ධ කටයුතුවලදී විනයානුකූලව දායකයන් කටයුතු කළ යුතු ආකාරය පිළිබඳව පැහැදිලි කිරීම.

(01:50:02) පුණ්‍යානුමෝදනාව සහ දේශනය අවසන් කිරීම - දේශනය සඳහා දායකත්වය දැක්වූ පිරිසට පින් අනුමෝදන් කිරීම සහ සමස්ත දේශනය අවසන් කිරීම.

පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.

වෝහාර දේසනා 20 | සූත්‍ර දේශනා | ශාස්ත්‍රපති පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමින්වහන්සේ | IIT

අධිචිත්ත සික්ඛා › 046 ඉද්ධිවිධ ප්‍රාතිහාර්යයන් සහ අධිචිත්ත සික්ඛාව

මෙම දේශනය මගින් අධිචිත්ත සික්ඛාව යටතේ ඉද්ධිවිධ ඥානය සහ එහි විවිධ ප්‍රාතිහාර්යයන් පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් සිදු කරයි. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් කරුණු හතරක් සාකච්ඡා කෙරේ:

• එකෙක්ව සිට බොහෝ දෙනෙක් වීම (එකෝපි හුත්වා බහුධා හෝති) සහ බොහෝ දෙනෙක්ව සිට එකෙක් වීම (බහුධාපි හුත්වා ඒකෝ හෝති).
• ප්‍රකට කිරීම (ආවිභාවං කරෝති) සහ මුවා කිරීම (තිරෝභාවං කරෝති).

මෙහිදී නිර්මිත රූපවල ස්වභාවය, ඒවායේ ක්‍රියාකාරිත්වය සහ එම රූපවල විඥානයක් පවතින්නේද යන්න පිළිබඳව දාර්ශනික විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කරයි. නාම රූප ධර්මයන්ගේ වෙනස සහ විඥානය රහිත රූප (Philosophical Zombies) පිළිබඳ සංකල්පය මෙහිදී පැහැදිලි කෙරේ. තවද, බුදුරජාණන් වහන්සේ සහ රහතන් වහන්සේලා මෙම ඉද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන් භාවිතා කළ අවස්ථා පිළිබඳ ඓතිහාසික උදාහරණ රැසක් දේශනයට ඇතුළත් වේ.

📌 දේශනාවේ ප්‍රධාන මාතෘකා:

(00:00:00) ආරම්භය

(00:00:01) හැඳින්වීම සහ පෙර දේශනය සිහිපත් කිරීම - අධිචිත්ත සික්ඛා දේශනා මාලාවේ පසුගිය කොටස් සහ ඉද්ධිවිධ ඥානය පිළිබඳ මූලික හැඳින්වීම.

(00:01:03) එකෙක්ව සිට බොහෝ දෙනෙක් වීමේ ඉද්ධිය (එකෝපි හුත්වා බහුධා හෝති) - තමන් හා සමාන රූප හෝ වෙනස් ස්වරූප ඇති රූප රාශියක් මවා ගැනීමේ ක්‍රියාවලිය සහ ඒ සඳහා අධිෂ්ඨාන කළ යුතු ආකාරය පිළිබඳ විස්තරය.

(00:07:38) බොහෝ දෙනෙක්ව සිට එකෙක් වීමේ ඉද්ධිය (බහුධාපි හුත්වා ඒකෝ හෝති) - මවා ගත් රූප නැවත අතුරුදහන් කර තනි පුද්ගලයෙකු බවට පත්වීමේ ක්‍රියාවලිය සහ එහි තාක්ෂණික පැත්ත.

(00:10:42) නිර්මිත රූපවල ක්‍රියාකාරිත්වය සහ ප්‍රායෝගික භාවිතය - මවා ගත් රූප ලවා විවිධ වැඩ කටයුතු කරවා ගැනීම සහ ධම්මදින්න රහතන් වහන්සේ වැනි උදාහරණ ඇසුරින් එහි ප්‍රයෝජන පැහැදිලි කිරීම.

(00:13:47) නිර්මිත රූප සහ විඥානය පිළිබඳ දාර්ශනික විග්‍රහය - නිර්මිත රූපවලට විඥානයක් හෝ වේදනාවක් නොමැති බවත්, ඒවා හුදෙක් චිත්තජ රූප පමණක් බවත් 'Zombies' සංකල්පය ඇසුරින් පැහැදිලි කිරීම.

(00:40:04) ප්‍රකට කිරීමේ ඉද්ධිය (ආවිභාවං කරෝති) - අඳුර දුරු කර ආලෝකය ඇති කිරීම, වැසුණු දේ විවෘත කිරීම සහ දුර ඇති දේ ඇසට පෙනෙන්නට සැලැස්වීම පිළිබඳ විස්තරය.

(00:42:05) ඓතිහාසික උදාහරණ: චූල සුභද්‍රා සහ ධම්මදින්න තෙරුන් - බුදුරජාණන් වහන්සේ සහ රහතන් වහන්සේලා ප්‍රකට කිරීමේ ඉද්ධිය භාවිතා කර දිව්‍ය ලෝක සහ අපාය පෙන්වූ ආකාරය පිළිබඳ කථා පුවත්.

(00:44:45) මුවා කිරීමේ ඉද්ධිය (තිරෝභාවං කරෝති) - පෙනෙන දේ නොපෙනී යාමට සැලැස්වීම, ආලෝකය දුරු කර අඳුර ඇති කිරීම සහ බක බ්‍රහ්මයා දමනය කළ අවස්ථාව පිළිබඳ විස්තරය.

(00:46:45) යස කුලපුත්‍ර සහ මහා කප්පින රජුගේ පුවත් - බුදුරජාණන් වහන්සේ තිරෝභාව ඉද්ධිය භාවිතා කර පුද්ගලයන් මුවා කළ අවස්ථා පිළිබඳ විස්තරය.

(01:00:22) Q&A: නිර්මිත රූපයකින් ප්‍රශ්නයක් ඇසූ විට පිළිතුරු දිය හැකිද? - නිර්මිත රූපවල ක්‍රියාකාරිත්වය අධිෂ්ඨානය මත සිදුවන ආකාරය සහ ඒවායේ සීමාවන් පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම.

(01:02:46) Q&A: නිර්මිත රූපවල ස්වයංක්‍රීය ක්‍රියාකාරිත්වය සහ විඥානය - නිර්මිත රූපවල ක්‍රියාකාරිත්වය සහ මිනිස් සිරුරේ ස්වයංක්‍රීය ක්‍රියාවලීන් අතර ඇති සමානකම් හා වෙනස්කම් පිළිබඳ විග්‍රහය.

(01:15:42) භාවනා උපදෙස්: ආකිංචඤ්ඤායතන සමාපත්තිය - විඥාණඤ්චායතන සිතෙහි නැති බව මෙනෙහි කරමින් ආකිංචඤ්ඤායතන භාවනාව ප්‍රගුණ කරන ආකාරය පිළිබඳ උපදෙස්.

(01:34:28) පින් අනුමෝදන් කිරීම - දේශනයේ දායකත්වය දැරූ පිරිසට සහ මියගිය ඥාතීන්ට පින් අනුමෝදන් කිරීම.

පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.

46. අධිචිත්ත සික්ඛා |⁣ චිත්ත විශුද්ධියට මග | ශාස්ත්‍රපති පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමින්වහන්සේ

අභිධර්මයේ මූලික සිද්ධාන්ත › 021 රූපාවචර සිත් සහ ධ්‍යානාංග පිළිබඳ විග්‍රහයක්

අභිධර්මයේ මූලික සිද්ධාන්ත පාඩම් මාලාව යටතේ රූපාවචර සිත් 15 සහ ධ්‍යානාංග පිළිබඳව මෙහිදී සාකච්ඡා කෙරේ. සිතේ ප්‍රධාන බෙදීම් වන කාමාවචර, රූපාවචර, අරූපාවචර සහ ලෝකෝත්තර සිත් පිළිබඳව මූලික හැඳින්වීමක් සිදුකරන අතර, භාවනාව මගින් සිත මහග්ගත තත්ත්වයට පත් කරගන්නා ආකාරය විස්තර කෙරේ.

• රූපාවචර කුසල්, විපාක සහ ක්‍රියා සිත් පිළිබඳ විග්‍රහය.
• ධ්‍යාන මට්ටම් කරා සිත යොමු කිරීමේදී උපකාරී වන විතක්ක, විචාර, ප්‍රීති, සුඛ සහ ඒකාග්‍රතා යන ධ්‍යානාංග පහේ කාර්යභාරය.
• ධ්‍යානාංග මගින් කාමච්ඡන්ද, ව්‍යාපාද, ථීනමිද්ධ, උද්ධච්ච කුක්කුච්ච සහ විචිකිච්ඡා යන පංච නීවරණ යටපත් කරන ආකාරය.
• ප්‍රථම ධ්‍යානයේ සිට පංචම ධ්‍යානය දක්වා ධ්‍යානාංග අත්හරිමින් සිත සියුම් කරගන්නා ක්‍රියාවලිය.
• ලෞකික ධ්‍යාන සහ ලෝකෝත්තර විදර්ශනා ඥානය අතර පවතින වෙනස.

මීට අමතරව, ධ්‍යාන අංගයන්හි ස්වභාවය සහ භාවනාවේදී ඇතිවන මානසික ගැටලු නිරාකරණය කරගන්නා ආකාරය පිළිබඳව ප්‍රශ්නෝත්තර මගින් පැහැදිලි කිරීම් සිදුකරයි.

📌 දේශනාවේ ප්‍රධාන මාතෘකා:

(00:00:00) ආරම්භය

(00:00:20) නමස්කාරය සහ හැඳින්වීම

(00:01:01) සිතේ ප්‍රභේද සහ රූපාවචර සිත් - කාමාවචර, රූපාවචර, අරූපාවචර සහ ලෝකෝත්තර වශයෙන් සිතේ ප්‍රධාන බෙදීම් සහ රූපාවචර සිත් 15 පිළිබඳ මූලික හැඳින්වීමක් සිදුකරයි.

(00:03:52) මහග්ගත සිත් සහ සමාධි භාවනාව - සාමාන්‍ය සිත භාවනාව මගින් උසස් මහග්ගත තත්ත්වයකට පත් කරගන්නා ආකාරය සහ සමාධි භාවනාවේ වැදගත්කම පැහැදිලි කරයි.

(00:06:40) රූපාවචර සහ අරූපාවචර මට්ටම් - කාමය ඉක්මවා රූපාවචර මට්ටමටත්, රූපය ඉක්මවා අරූපාවචර මට්ටමටත් සිත දියුණු කරන ආකාරය පිළිබඳ විග්‍රහය.

(00:08:53) මහග්ගත භාවයේ ස්වභාවය සහ අභිඥා - මහග්ගත සිතක පවතින ශක්තිය සහ එමගින් අභිඥා උපදවා ගත හැකි ආකාරය පිළිබඳව සාකච්ඡා කරයි.

(00:09:55) ලෝකෝත්තර සහ විදර්ශනා ඥානය - මහග්ගත සමාධිය සහ ලෝකෝත්තර විදර්ශනා ඥානය අතර පවතින වෙනස සහ පරමාර්ථ සත්‍යය අවබෝධ කරගැනීම පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම.

(00:20:11) රූපාවචර සිත් 15 පිළිබඳ විග්‍රහය - රූපාවචර කුසල් සිත් 5, විපාක සිත් 5 සහ ක්‍රියා සිත් 5 පිළිබඳව අභිධර්ම ග්‍රන්ථ ඇසුරින් විස්තර කරයි.

(00:21:51) ධ්‍යාන සිත්වල ශක්තිය සහ ඒකාග්‍රතාවය - ධ්‍යාන සිත්වල පවතින අරමුණෙහි තදින් බැඳී පවතින ස්වභාවය සහ ඒකාග්‍රතාවයේ වැදගත්කම පැහැදිලි කරයි.

(00:22:50) ධ්‍යානාංග පහ පිළිබඳ හැඳින්වීම - විතක්ක, විචාර, ප්‍රීති, සුඛ සහ ඒකාග්‍රතා යන ධ්‍යානාංග පහ පිළිබඳ මූලික විස්තරය.

(00:26:05) විතක්කය: අරමුණට සිත පැමිණවීම - විතක්කය මගින් සිත අරමුණෙහි පිහිටුවන ආකාරය සහ එය ථීනමිද්ධය යටපත් කිරීමට උපකාරී වන ආකාරය විස්තර කරයි.

(00:30:22) විචාරය: අරමුණෙහි සිත හැසිරවීම - විචාරය මගින් අරමුණ පිරිමැදීම සහ එය විචිකිච්ඡාව දුරු කිරීමට දායක වන ආකාරය පැහැදිලි කරයි.

(00:31:23) ප්‍රීතිය සහ සුඛය - භාවනාවේදී ඇතිවන ප්‍රීතිය සහ සුඛය මගින් සිත ප්‍රබෝධමත් වන ආකාරය සහ ව්‍යාපාදය හා උද්ධච්ච කුක්කුච්චය යටපත් වන ආකාරය සාකච්ඡා කරයි.

(00:54:36) ප්‍රථම ධ්‍යානයේ සිට පංචම ධ්‍යානය දක්වා සංක්‍රමණය - ධ්‍යාන මට්ටම් ඉහළ යන විට ධ්‍යානාංග අත්හරිමින් සිත වඩාත් ශාන්ත තත්ත්වයකට පත් කරගන්නා ආකාරය පැහැදිලි කරයි.

(01:10:20) Q&A: ප්‍රීතිය සහ සුඛය උපාදානයක් ලෙස සැලකිය හැකිද? - ධ්‍යාන මට්ටම්වලදී ඇතිවන ප්‍රීතිය සහ සුඛය අකුසල සහගත උපාදානයක් නොවන බවත්, එය කුසලයේ සාර්ථකත්වය නිසා ඇතිවන තත්ත්වයක් බවත් පැහැදිලි කරයි.

(01:11:28) Q&A: ධ්‍යාන මට්ටම්වලදී ධ්‍යානාංග අත්හැරීම සිදුවන්නේ කෙසේද? - ධ්‍යාන මට්ටම් ඉහළ යන විට වඩාත් ශාන්ත තත්ත්වයන් අපේක්ෂාවෙන් රළු ධ්‍යානාංග අත්හරින ආකාරය පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම.

(01:22:03) Q&A: ධ්‍යානාංග මගින් නීවරණ යටපත් කිරීම - ධ්‍යානාංග පහ මගින් පංච නීවරණ යටපත් කරමින් සිත සමාධිමත් වන ආකාරය පිළිබඳ සමස්ත විග්‍රහය.

(01:43:56) Q&A: විභාග ආතතිය සහ විසිරුණු සිත පාලනය කරගන්නේ කෙසේද? - විභාග ආතතිය සහ මානසික පීඩනය පවතින අවස්ථාවලදී ධර්ම ශ්‍රවණය සහ ආනාපානසති භාවනාව මගින් සිත එකඟ කරගන්නා ආකාරය පිළිබඳ උපදෙස් ලබා දෙයි.

(01:56:44) පුණ්‍යානුමෝදනාව - ධර්ම දේශනාව සඳහා දායකත්වය දැක්වූ පිරිසට පින් අනුමෝදන් කිරීම.

පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.

අභිධර්මයේ මූලික සිද්ධාන්ත | 21 වැනි දේශනාව | පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමින් වහන්සේ

අධිචිත්ත සික්ඛා › 045 ඉද්ධිවිධ අභිඥා - 03 කොටස

අධිචිත්ත සික්ඛා දේශනා මාලාවේ 48 වන දේශනය මගින් ඉද්ධිවිධ අභිඥාවට අදාළ ප්‍රභේද දහය පිළිබඳව සවිස්තරාත්මකව සාකච්ඡා කෙරේ. මෙහිදී එක් අයෙකු බොහෝ දෙනෙකු වීම සහ බොහෝ දෙනෙකු එක් අයෙකු වීම යන ඉද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන් සිදුවන ආකාරයත්, ඒ සඳහා අවශ්‍ය වන චිත්ත පරිදමනය සහ අධිෂ්ඨාන ක්‍රියාවලියත් පැහැදිලි කරනු ලබයි.

• ඉද්ධිවිධ අභිඥාවේ ප්‍රභේද දහය හඳුන්වා දීම.
• 'ඒකෝපි හුත්වා බහුධා හෝති' (එක් අයෙකු බොහෝ දෙනෙකු වීම) සහ 'බහුධාපි හුත්වා ඒකෝ හෝති' (බොහෝ දෙනෙකු එක් අයෙකු වීම) යන ඉද්ධි ප්‍රභේද.
• ආවිභාව සහ තිරෝභාව යන ඉද්ධි ප්‍රභේදයන්ගේ ස්වභාවය.
• බිත්ති, පර්වත හරහා ගමන් කිරීම සහ ජලය මත ඇවිදීම වැනි සෙසු ඉද්ධි ප්‍රභේද පිළිබඳ හැඳින්වීමක්.
• ඉද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයක් සිදු කිරීමේදී අනුගමනය කළ යුතු පියවර: චිත්ත පරිදමනය, පාදකධ්‍යානයට සමවැදීම, පරිකර්ම කිරීම සහ අධිෂ්ඨාන කිරීම.
• චූළපන්ථක මහරහතන් වහන්සේගේ කථා පුවත ඇසුරින් ඉද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන් පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම.
• ඉද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන් සඳහා පඨවි කසිණය වැනි අදාළ කසිණ අරමුණු කරගන්නා ආකාරය.

📌 දේශනාවේ ප්‍රධාන මාතෘකා:

(00:00:00) ආරම්භය

(00:00:20) නමස්කාරය සහ හැඳින්වීම - දේශනය ආරම්භ කරමින් අධිචිත්ත සික්ඛා දේශනා මාලාවේ මෙතෙක් සාකච්ඡා කළ කරුණු පිළිබඳ කෙටි මතක් කිරීමක් සිදු කෙරේ.

(00:02:00) ඉද්ධිවිධ අභිඥාවේ ප්‍රභේද දහය - දේශනා පාලියෙහි සඳහන් වන ඉද්ධිවිධ අභිඥාවට අදාළ ප්‍රභේද දහය එකින් එක හඳුන්වා දීම මෙහිදී සිදු කෙරේ.

(00:05:43) පඨවි, උදක සහ ආකාශ ආශ්‍රිත ඉද්ධි - පොළොවෙහි ගිලීම සහ මතුවීම, ජලය මත ඇවිදීම සහ අහසෙහි පර්යංකයෙන් ගමන් කිරීම වැනි ඉද්ධි ප්‍රභේද පිළිබඳ විස්තර කෙරේ.

(00:08:34) චන්ද්‍ර සූර්ය ස්පර්ශය සහ බ්‍රහ්ම ලෝකය දක්වා වසඟය - මහානුභාව සම්පන්න ඉර හඳ පවා අතින් පිරිමැදීම සහ බ්‍රහ්ම ලෝකය දක්වා කයෙන් වසඟය පැවැත්වීම යන ඉද්ධි ප්‍රභේද පිළිබඳ සාකච්ඡා කෙරේ.

(00:10:13) ඉද්ධි ප්‍රාතිහාරයයන්ගේ සුවිශේෂී ලක්ෂණ - මෙම ඉද්ධි ප්‍රාතිහාරයයන් ක්ලේශයන් සහිතව සිදු කළ නොහැකි බවත්, එය උසස් මනසක් සහිත උත්තමයන් විසින් සිදු කරන්නක් බවත් පැහැදිලි කෙරේ.

(00:14:40) එක් අයෙකු බොහෝ දෙනෙකු වීමේ ක්‍රියාවලිය - යෝගියෙකු විසින් තමා හා සමාන හෝ අසමාන රූප රාශියක් නිර්මාණය කරන ආකාරය සහ ඒ සඳහා වන චිත්ත වීථි ක්‍රියාවලිය විස්තර කෙරේ.

(00:18:18) ආවර්ජනය, පරිකර්මය සහ අධිෂ්ඨානය - ඉද්ධියක් සිදු කිරීමේදී අවශ්‍ය වන ආවර්ජන සිත, පරිකර්ම සිත සහ අධිෂ්ඨාන සිත (අභිඥා සිත) ක්‍රියාත්මක වන ආකාරය සවිස්තරාත්මකව පැහැදිලි කෙරේ.

(00:24:24) පාදකධ්‍යානය සහ කසිණ අරමුණු - ඉද්ධියක් සිදු කිරීමට පෙර පාදකධ්‍යානයට සමවැදීම සහ නිර්මාණය කිරීමට බලාපොරොත්තු වන වස්තුවට අදාළ කසිණය අරමුණු කරගන්නා ආකාරය පැහැදිලි කෙරේ.

(00:32:27) චූළපන්ථක මහරහතන් වහන්සේගේ කථා පුවත - චූළපන්ථක මහරහතන් වහන්සේ දහසක් රූප මවා පෑ ආකාරය සහ උන්වහන්සේගේ රහත් වීමේ පුවත ඇසුරින් ඉද්ධි ප්‍රාතිහාරයයන් පිළිබඳ තවදුරටත් විස්තර කෙරේ.

(00:53:58) පුණ්‍යානුමෝදනාව - දේශනය සඳහා දායකත්වය දැක්වූ පිරිසට පින් අනුමෝදන් කිරීම සහ දේශනය අවසන් කිරීම.

පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.

45. අධිචිත්ත සික්ඛා |⁣ චිත්ත විශුද්ධියට මග | ශාස්ත්‍රපති පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමින්වහන්සේ

අධිචිත්ත සික්ඛා › 044 ඉද්ධිවිධ අභිඥාව පිළිබඳ විග්‍රහය - 02 කොටස

මෙම දේශනය මගින් ඉද්ධිවිධ අභිඥාව පිළිබඳ ගැඹුරු විග්‍රහයක් සිදු කෙරේ. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් සාකච්ඡා වන කරුණු පහත පරිදි වේ:

• 'ඉද්ධි' සහ 'ඉද්ධිවිධ' යන පදයන්හි නිරුක්ති සහ අර්ථ විග්‍රහය.
• ඉද්ධි පදය නිර්මාණය කළ හැකි ක්‍රම හතර පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම.
• අධිට්ඨාන ඉද්ධි, විකුබ්බන ඉද්ධි ඇතුළු දසවිධ ඉද්ධි පිළිබඳ හැඳින්වීම.
• ඉද්ධිවිධ අභිඥාව අධිගමනය සඳහා සිත පරිකර්ම කරන ආකාරය සහ එහි ක්‍රියාවලිය.
• විවිධ ඉද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන් පිළිබඳ ධර්මානුකූල පැහැදිලි කිරීම්.

📌 දේශනාවේ ප්‍රධාන මාතෘකා:

(00:00:00) හැඳින්වීම සහ පෙර පාඩම සිහිපත් කිරීම - අධිචිත්ත සික්ඛා පාඩම් මාලාවේ ඉද්ධිවිධ අභිඥාව පිළිබඳ දෙවන කොටස ආරම්භ කරමින් පෙර පාඩමේ සාකච්ඡා වූ කරුණු කෙටියෙන් සිහිපත් කිරීම.

(00:02:24) 'ඉද්ධි' පදයේ අර්ථය සහ එය නිර්මාණය වන ක්‍රම 4 - ඉද්ධි යන පදය නිර්මාණය කළ හැකි ක්‍රම හතරක් පිළිබඳව විස්තර කෙරේ. යමක් සිදුවීම, යමකට පැමිණීම, උපාය සම්පදාව සහ වෘද්ධියට පත්වීම යන අර්ථයන් මෙහිදී විග්‍රහ කෙරේ.

(00:13:52) දසවිධ ඉද්ධි පිළිබඳ හැඳින්වීම - අධිට්ඨාන ඉද්ධි, විකුබ්බන ඉද්ධි, මනෝමය ඉද්ධි ඇතුළු ශාසනයේ සඳහන් වන ඉද්ධි වර්ග දහය පිළිබඳව නම් වශයෙන් හඳුන්වා දීම.

(00:14:21) එක් එක් ඉද්ධි වර්ගය පිළිබඳ කෙටි විග්‍රහයක් - දසවිධ ඉද්ධිවලට අයත් එක් එක් ඉද්ධි වර්ගය පිළිබඳව සහ ඒවායේ ස්වභාවය පිළිබඳව කෙටි පැහැදිලි කිරීමක් සිදු කිරීම.

(00:37:27) 'ඉද්ධිවිධ' යන්නෙහි 'විධ' පදයේ අර්ථය - ඉද්ධිවිධ යන පදයේ 'විධ' යන්නෙන් අදහස් වන කොට්ඨාස අර්ථය සහ විවිධත්වය පිළිබඳව පැහැදිලි කිරීම.

(00:41:18) ඉද්ධිවිධ අභිඥාව සඳහා සිත යොමු කරන ආකාරය - අභිඥා පාදක චතුර්ථ ධ්‍යාන සිත උපදවා ගත් යෝගියා, ඉද්ධිවිධ අධිගමනය සඳහා තම සිත පරිකර්ම කරන ආකාරය පිළිබඳ විස්තරය.

(00:49:34) Q&A: බුදුවරුන් හැර අන් අයට ඉද්ධිපාද මගින් කල්පයක් ජීවත් විය හැකිද? - ඉද්ධිපාද වැඩූ අයෙකුට ආයු කල්පයක් හෝ ඊට වැඩි කාලයක් ජීවත් විය හැකි බවට මහා පරිනිබ්බාන සූත්‍රයේ සඳහන් කරුණ පිළිබඳව කෙරෙන විග්‍රහය.

(00:52:47) Q&A: කෙලෙස් නැසීමට පෙර ඉද්ධි ලැබීමෙන් ධර්ම මාර්ගය වැරදීමට ඉඩ තිබේද? - ඉද්ධි ලැබීම විදර්ශනාවට උපකාරයක් වන ආකාරය සහ පුද්ගලයාගේ ස්වභාවය අනුව එය බලපාන ආකාරය පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම.

(00:56:35) Q&A: මනෝමය ඉද්ධියෙන් මවන රූපය සියුම් එකක්ද? - මනෝමය ඉද්ධියෙන් මවන රූපයේ ස්වභාවය සහ එය සාමාන්‍ය රූපයකට වඩා වෙනස් වන ආකාරය පිළිබඳව කෙරෙන විමසීම.

(01:27:31) Q&A: ඉර හඳ අතගෑම වැනි ඉද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන් සැබෑ සිදුවීම්ද? - ඉද්ධිවිධ අභිඥාවෙන් සිදු කරන ඉර හඳ අතගෑම වැනි ක්‍රියාවන්හි ස්වභාවය සහ ඒවා අචින්ත්‍ය විෂයන් වන ආකාරය පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම.

(01:40:21) Q&A: ගිහි ජීවිතයේදී ඉද්ධිවිධ ප්‍රගුණ කිරීමට වර්ධනය කරගත යුතු ගුණාංග මොනවාද? - ඉද්ධිවිධ වැනි ඉහළ මට්ටමේ අභිඥාවන් කරා යාමට නම් ප්‍රථමයෙන් ධ්‍යාන මට්ටම් වර්ධනය කරගත යුතු ආකාරය පිළිබඳ උපදෙස්.

(01:42:10) පුණ්‍යානුමෝදනාව - දේශනය අවසානයේ දායකත්වය දැක්වූ පිරිසට පින් අනුමෝදන් කිරීම සහ සෙත් පැතීම.

පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.

44. අධිචිත්ත සික්ඛා |⁣ චිත්ත විශුද්ධියට මග | ශාස්ත්‍රපති පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමින්වහන්සේ

චිත්තානුපස්සනාව පිළිබඳ ධර්ම දේශනාව

මහා සතිපට්ඨාන සූත්‍රය පදනම් කරගනිමින් චිත්තානුපස්සනාව පිළිබඳව සිදු කරන ලද ගැඹුරු ධර්ම දේශනාවකි. මෙහිදී සතිපට්ඨාන භාවනාවේ මූලික අංග සහ සිතේ ස්වභාවය හඳුනාගන්නා ආකාරය පිළිබඳව පැහැදිලි කෙරේ.

• මහා සතිපට්ඨාන සූත්‍රයේ වැදගත්කම සහ එහි අඩංගු භාවනා ක්‍රම 21 පිළිබඳ හැඳින්වීම.
• සතිපට්ඨාන භාවනාවේ ප්‍රධාන අංග තුන: සතිය, සමාධිය සහ වීර්යය.
• චිත්තානුපස්සනාව යනු කුමක්ද සහ සිතේ විවිධ අවස්ථාවන් (සරාග, සදෝස, සමෝහ ආදී) හඳුනාගන්නා ආකාරය.
• නාම-රූප පරිච්ඡේද ඥානය සහ සිතත් කයත් අතර පවතින වෙනස වටහා ගැනීම.
• එදිනෙදා ජීවිතයේදී චිත්තානුපස්සනාව ප්‍රගුණ කරන ආකාරය සහ එහි ප්‍රායෝගික වටිනාකම.

📌 දේශනාවේ ප්‍රධාන මාතෘකා:

(00:00:00) ආරම්භය

(00:00:20) ආරම්භය සහ මහා සතිපට්ඨාන සූත්‍රය පිළිබඳ හැඳින්වීම - මහා සතිපට්ඨාන සූත්‍රයේ පසුබිම සහ එහි අඩංගු භාවනා ක්‍රම 21 පිළිබඳව මූලික හැඳින්වීමක් සිදු කරයි.

(00:06:10) චිත්තානුපස්සනාව සහ සතිපට්ඨාන භාවනාවේ අංග - සතිපට්ඨාන භාවනාවකදී තිබිය යුතු ප්‍රධාන අංග තුන වන සතිය, සමාධිය සහ වීර්යය පිළිබඳව පැහැදිලි කරයි.

(00:16:10) සිතේ ස්වභාවය සහ රූපය සමඟ පවතින වෙනස - සිත සහ රූපය අතර පවතින මූලික වෙනස්කම් සහ සිත අභෞතික දෙයක් ලෙස හඳුනාගන්නා ආකාරය විස්තර කරයි.

(00:33:08) සිතේ විවිධ අවස්ථාවන් මෙනෙහි කිරීම - සරාග, සදෝස, සමෝහ ආදී සිතේ විවිධ අවස්ථාවන් ඇතිවන ආකාරය සහ ඒවා මෙනෙහි කළ යුතු ආකාරය පෙන්වා දෙයි.

(00:47:12) නාම-රූප පරිච්ඡේද ඥානය සහ භාවනා ප්‍රගුණ කිරීම - සිතත් කයත් වෙන් වෙන් වශයෙන් හඳුනාගැනීම (නාම-රූප පරිච්ඡේදය) සහ භාවනාව දියුණු කරන ආකාරය පිළිබඳව උපදෙස් ලබා දෙයි.

(01:00:03) පුණ්‍යානුමෝදනාව සහ ආශිර්වාදය - දේශනාවට දායකත්වය දැක්වූ පිරිසට සහ මියගිය ඥාතීන්ට පින් අනුමෝදන් කිරීම සහ ආශිර්වාද කිරීම.

පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.

චිත්තානු පස්සනාව | ශාස්ත්‍රපති පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමින්වහන්සේ

පූර්වේනිවාසානුස්මෘති ඥානය

මෙම ධර්ම දේශනාව මගින් පූර්වේනිවාසානුස්මෘති ඥානය පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් සිදු කෙරේ. එහිදී සාකච්ඡා වන ප්‍රධාන කරුණු පහත පරිදි වේ:

• පූර්වේනිවාසානුස්මෘති ඥානය යනු කුමක්ද සහ එය උපදවා ගන්නා ආකාරය.
• ත්‍රිවිද්‍යාවන් පිළිබඳ හැඳින්වීම: පූර්වේනිවාසානුස්මෘති ඥානය, චුතූපපාත ඥානය සහ ආසවක්ඛය ඥානය.
• පූර්වේනිවාසානුස්මෘති ඥානය උපදවා ගැනීම සඳහා අවශ්‍ය වන සමාධි මට්ටම් සහ කසිණ භාවනා ක්‍රමවේදයන්.
• විවිධ පුද්ගලයන්ට (අන්‍ය තීර්ථකයන්, ප්‍රකෘති ශ්‍රාවකයන්, මහා ශ්‍රාවකයන්, අග්‍ර ශ්‍රාවකයන්, පසේබුදුන් සහ සම්මා සම්බුදුන්) අතීතය සිහිපත් කළ හැකි කාල පරාසයන්හි වෙනස්කම්.
• අතීත භවයන් සිහිපත් කිරීමේදී වැටහෙන කරුණු සහ එමගින් සංසාරයේ ඇති නිසරු බව අවබෝධ කර ගැනීම.
• කර්ම විපාක පිළිබඳව ඇති වන පැහැදිලි අවබෝධය සහ දෘෂ්ටි විශුද්ධිය ඇති වන ආකාරය.

📌 දේශනාවේ ප්‍රධාන මාතෘකා:

(00:00:00) ආරම්භය

(00:00:20) හැඳින්වීම සහ ත්‍රිවිද්‍යාවන් පිළිබඳ විග්‍රහය - බුදුරජාණන් වහන්සේ බුද්ධත්වයට පත්වීමේදී ලබාගත් ත්‍රිවිද්‍යාවන් වන පූර්වේනිවාසානුස්මෘති ඥානය, චුතූපපාත ඥානය සහ ආසවක්ඛය ඥානය පිළිබඳව කෙටි හැඳින්වීමක් සිදු කරයි.

(00:06:52) පූර්වේනිවාසානුස්මෘති ඥානය යනු කුමක්ද? - පූර්වේනිවාසානුස්මෘති ඥානය යනු අතීතයේ විසූ කඳ පිළිවෙළ බැලීමේ නුවණ බවත්, අතීත භවයන්හි තමන්ගේ සහ අනුන්ගේ තොරතුරු සිහිපත් කිරීමේ හැකියාව පිළිබඳවත් විස්තර කෙරේ.

(00:11:44) බුදුවරුන්ට පමණක් ආවේණික වූ විශේෂ හැකියාවන් - අතීත භවයන් සිහිපත් කිරීමේදී බුදුවරුන්ට පමණක් ඇති 'ඡින්න වටුමක' අනුස්මරණය සහ භවයන් මඟ හරිමින් (පැන පැන) අතීතය බැලීමේ හැකියාව පිළිබඳව සාකච්ඡා කෙරේ.

(00:15:54) ඥානය උපදවා ගන්නා ආකාරය සහ ධ්‍යාන වැඩීම - පූර්වේනිවාසානුස්මෘති ඥානය උපදවා ගැනීම සඳහා කසිණ භාවනා මගින් ධ්‍යාන උපදවා ගත යුතු ආකාරය සහ එම ධ්‍යාන දහහතර ආකාරයකින් වශී කළ යුතු ආකාරය විස්තර කෙරේ.

(00:21:12) අතීතය සිහිපත් කිරීමේ ප්‍රායෝගික ක්‍රමවේදය - යෝගාවචරයෙකු විසින් තමන් වාඩි වී සිටින මොහොතේ සිට කෙටි කාලයකින් පසුපසට ගොස්, පෙර දින, පෙර මාසය, පෙර වසර සහ අවසානයේ ප්‍රතිසන්ධිය දක්වාත්, එතැනින් පෙර භවයේ චුතිය දක්වාත් සිහිපත් කරන ආකාරය විස්තර කෙරේ.

(00:23:32) විවිධ උත්තමයන්ට අතීතය සිහිපත් කළ හැකි සීමාවන් - අන්‍ය තීර්ථකයන්, ප්‍රකෘති ශ්‍රාවකයන්, මහා ශ්‍රාවකයන්, අග්‍ර ශ්‍රාවකයන්, පසේබුදුන් සහ සම්මා සම්බුදුන් යන අයට අතීතය සිහිපත් කළ හැකි කාල පරාසයන් සහ එම ඥානයන්හි ප්‍රභාස්වර බවෙහි වෙනස්කම් පැහැදිලි කෙරේ.

(00:43:00) ඥානය ලැබීමෙන් ඇති වන ධර්මාවබෝධය - අතීත භවයන් බැලීමෙන් සංසාරයේ ඇති නිසරු බව, කර්ම විපාකයන්හි ස්වභාවය සහ ආත්මයක් නොමැති බව (අනාත්ම බව) අවබෝධ කර ගන්නා ආකාරය සාකච්ඡා කෙරේ.

(00:52:04) පින් අනුමෝදන් කිරීම සහ ආශිර්වාදය - දේශනාව අවසානයේ දායකත්වය දැරූ පිරිසට සහ මියගිය ඥාතීන්ට පින් අනුමෝදන් කර ආශිර්වාද කිරීම සිදු කරයි.

පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.

පුබ්බේනිවාසානුස්සති ඥාණය | ශාස්ත්‍රපති පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමින්වහන්සේ

ථේරවාද බුදුදහමේ සිද්ධාන්ත › නාම කාණ්ඩය › නාම ධර්ම › 094 ලෝභ චෛතසිකය පිළිබඳ ගැඹුරු විග්‍රහයක්

මෙම දේශනය මගින් අභිධර්මයේ එන ලෝභ චෛතසිකය පිළිබඳව ගැඹුරු විග්‍රහයක් සිදු කෙරේ. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් ධම්මසංගණී ප්‍රකරණයේ ලෝභය හඳුන්වා දී ඇති ආකාරය සහ එහි විවිධ අවස්ථා පිළිබඳව සාකච්ඡා කෙරේ.

• ලෝභයේ ලක්ෂණ, රස, පච්චුපට්ඨාන සහ පදට්ඨාන පිළිබඳ හැඳින්වීම.
• ධම්මසංගණී ප්‍රකරණයේ ලෝභය සඳහා භාවිත කර ඇති පර්යාය පද අටක් පිළිබඳ විස්තරය.
• ලෝභය නදියකට උපමා කර ඇති ආකාරය සහ එය සත්වයා අපාය කරා ගෙන යන ආකාරය.
• කුසල තණ්හාව හෙවත් අපචයගාමිනී තණ්හාව සහ එහි ඇති වැදගත්කම.
• ලෝභය අකුසල මූලයක් ලෙස ක්‍රියා කරන ආකාරය.

📌 දේශනාවේ ප්‍රධාන මාතෘකා:

(00:00:00) ආරම්භය

(00:00:20) නමස්කාරය සහ හැඳින්වීම - දේශනය ආරම්භ කරමින් නමස්කාරය සිදු කිරීම සහ එදින සාකච්ඡා කිරීමට නියමිත ලෝභ චෛතසිකය පිළිබඳ මාතෘකාව හඳුන්වා දීම.

(00:00:42) ලෝභය පිළිබඳ මූලික විග්‍රහය - ලෝභයේ ලක්ෂණ, රස, පච්චුපට්ඨාන සහ පදට්ඨාන පිළිබඳව කෙටි මතක් කිරීමක් සිදු කිරීම.

(00:02:14) ලෝභයේ අර්ථය සහ ස්වභාවය - ලෝභය යනු අරමුණට ඇලෙන, අරමුණ ප්‍රිය කරන සහ අරමුණ රුචි කරන ස්වභාවය බව පැහැදිලි කිරීම.

(00:03:42) ලෝභයේ ලක්ෂණ - අරමුණ දැඩිව ගැනීම - ලෝභය විසින් අරමුණ අත් නොහැර දැඩිව අල්ලා ගන්නා ආකාරය මක්කටාලේපයකට උපමා කරමින් විස්තර කිරීම.

(00:05:22) ආස්වාද දර්ශනය සහ ලෝභය - අරමුණෙහි ආස්වාදය දැකීම නිසා ලෝභය හටගන්නා ආකාරය සහ එය අත්හැරීමට ඇති දුෂ්කර බව පැහැදිලි කිරීම.

(00:07:13) ධම්මසංගණී ප්‍රකරණයේ ලෝභය හැඳින්වීම - ධම්මසංගණී ප්‍රකරණයේ ලෝභය හැඳින්වීමට භාවිත කර ඇති පර්යාය පද අට පිළිබඳව මූලික හැඳින්වීමක් සිදු කිරීම.

(00:08:24) ලෝභය නදියකට උපමා කිරීම - ලෝභය දිවා රාත්‍රී දෙකෙහිම ගලා යන නදියක් බඳු බවත්, එය සත්වයා අපාය කරා ඇදගෙන යන බවත් පබ්බතෙය්‍ය නදී උපමාවෙන් පැහැදිලි කිරීම.

(00:09:43) අනුසය, පරියුට්ඨාන සහ වීතික්කම අවස්ථා - ලෝභය සිතේ පවතින විවිධ මට්ටම් (අනුසය, පරියුට්ඨාන, වීතික්කම) සහ ඒවා ක්‍රියාත්මක වන ආකාරය විස්තර කිරීම.

(00:14:28) ලෝභය නිසා සත්වයා දුගතියට යාම - ලෝභයෙන් අරමුණුවල ගිජු වූ සත්වයා අකුසල් රැස් කරමින් දුගතියට යන ආකාරය බුද්ධ දේශනා ඇසුරින් පැහැදිලි කිරීම.

(00:21:21) කුසල තණ්හාව හෙවත් අපචයගාමිනී තණ්හාව - නිවන, මාර්ග ඵල සහ අධ්‍යාත්මික ගුණ කෙරෙහි ඇති වන ඇල්ම හෙවත් කුසල තණ්හාව නිවනට උපකාරී වන ආකාරය විස්තර කිරීම.

(00:28:34) බෝධිසත්ව චරිතය සහ කුසල තණ්හාව - බෝධිසත්වයන් වහන්සේලා බුද්ධත්වය පතා සිදු කරන කැපකිරීම් සහ ඒ සඳහා ඇති වන ඇල්ම කුසල තණ්හාවක් ලෙස ක්‍රියා කරන ආකාරය.

(00:36:23) ලෝභය පිළිබඳ පර්යාය පද විග්‍රහය - ලෝභෝ, ලුබ්භනා, ලුබ්භිතත්තං, සාරාගෝ, සාරජ්ජනා, සාරජ්ජිතත්තං, අභිජ්ඣා සහ අකුසලමූලං යන පදවල අර්ථ විග්‍රහ කිරීම.

(00:45:12) අභිජ්ඣා සහ අකුසල මූලය - අනුන්ගේ වස්තුව තමාගේ කර ගැනීමට සිතන අභිජ්ඣාව සහ ලෝභය සියලු අකුසලයන්ට මූලයක් වන ආකාරය පැහැදිලි කිරීම.

(00:54:43) Q&A: අකුසල සංග්‍රහයේ අකුසල ගුණ නමයක් ලෙස දැක්වීමට හේතුව කුමක්ද? - අකුසල සංග්‍රහයේ ආසව, ඕඝ, යෝග ආදී වශයෙන් අකුසල ධර්ම බෙදා දක්වා ඇති ආකාරය සහ ඒ ඒ පදවලින් අදහස් වන විශේෂ ලක්ෂණ පිළිබඳව පැහැදිලි කිරීම.

(01:10:06) සාරාංශය සහ අවසානය - දේශනයේ සාකච්ඡා වූ කරුණු සාරාංශ කිරීම සහ පුණ්‍යානුමෝදනාව සිදු කර දේශනය අවසන් කිරීම.

පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.

094 | නාම ධර්ම | නාම කාණ්ඩය | ථේරවාද බුදුදහමේ සිද්ධාන්ත | පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී හිමි | IIT

අධිචිත්ත සික්ඛා › 043 අභිඤ්ඤා උපදවා ගැනීමට සුදුසු සිතක අංග 8

අධිචිත්ත සික්ඛා වැඩසටහන් මාලාවේ 48 වන පාඩම මගින් අභිඤ්ඤා උපදවා ගැනීමට සුදුසු සිතක තිබිය යුතු අංග 8 පිළිබඳව සවිස්තරාත්මකව සාකච්ඡා කෙරේ. කසිණ භාවනා මගින් චුද්දසාකාර වශීභාවය ලබා ගැනීමෙන් අනතුරුව, සෘද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන් පෑමට තරම් සිත දියුණු කරගන්නා ආකාරය මෙහිදී පැහැදිලි කරනු ලබයි.

මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් සාකච්ඡා වන කරුණු:

• සාමඤ්ඤඵල සූත්‍රය ඇසුරින් ඉද්ධිවිධ අභිඤ්ඤාව සහ එහි ප්‍රභේද 10 හඳුන්වා දීම.
• අභිඤ්ඤා උපදවා ගැනීමට සුදුසු සිතක (අභිනිහාරක්ඛම චිත්ත) තිබිය යුතු අංග 9 ක් පිළිබඳව විවරණය කිරීම.
• සමාහිත, පරිසුද්ධ, පරියෝදාත, අනංගණ, විගතූපක්කිලේස, මුදුභූත, කම්මනිය, ඨිත සහ ආනෙඤ්ජප්පත්ත යන පදයන්හි ගැඹුරු අර්ථ විග්‍රහය.
• මෙම අංග 9 ඇසුරින් අංග 8 ක් ගණනය කරනු ලබන ක්‍රමවේදයන් දෙක පැහැදිලි කිරීම.
• ධ්‍යාන සිතක ඇතිවන ප්‍රභාස්වර බව සහ එහි ක්‍රියාකාරීත්වය පිළිබඳව විස්තර කිරීම.

දේශනය අවසානයේදී අභිඤ්ඤා සිතට නිවන අරමුණු කිරීම, බෝධිසත්වයන්ගේ සෘද්ධිමය හැකියාවන් සහ භාවනාවට සීලයේ ඇති වැදගත්කම වැනි ප්‍රායෝගික ගැටලු කිහිපයකට පිළිතුරු සපයනු ලබයි.

📌 දේශනාවේ ප්‍රධාන මාතෘකා:

(00:00:00) ආරම්භය

(00:00:36) හැඳින්වීම සහ පසුගිය පාඩම් සිහිපත් කිරීම - කසිණ භාවනා සහ චුද්දසාකාර වශීභාවය පිළිබඳව කෙටි හැඳින්වීමක්.

(00:01:32) සාමඤ්ඤඵල සූත්‍රයට අනුව ඉද්ධිවිධ අභිඤ්ඤා හැඳින්වීම - සාමඤ්ඤඵල සූත්‍රයේ අජාසත්ත රජුට දේශනා කළ පරිදි සෘද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන් පිළිබඳ හැඳින්වීම.

(00:02:36) සූත්‍ර දේශනාවේ සඳහන් වන ඉද්ධි ප්‍රභේද 10 - අහසින් යාම, ජලය මත ඇවිදීම වැනි සෘද්ධි ප්‍රභේද 10 පිළිබඳව විස්තර කිරීම.

(00:06:01) අභිඤ්ඤා උපදවා ගැනීමට සුදුසු සිතක ස්වභාවය - සාමාන්‍ය සිතක සිට අභිඤ්ඤා උපදවා ගත හැකි මට්ටම දක්වා සිත දියුණු වන ආකාරය ප්‍රස්ථාරිකව පෙන්වා දීම.

(00:07:27) අභිනිහාරක්ඛම සිතක තිබිය යුතු අංග 8 - අභිඤ්ඤා ලැබීමට සුදුසු සිතක තිබිය යුතු ලක්ෂණ 8 පිළිබඳව කෙටි හැඳින්වීමක්.

(00:11:14) සමාහිත, පරිසුද්ධ සහ පරියෝදාත යන පදයන්හි අර්ථ විවරණය - සිත සමාධිගත වීම, උපේක්ෂා සති පාරිශුද්ධියෙන් පිරිසිදු වීම සහ ප්‍රභාස්වර වීම පිළිබඳ විවරණය.

(00:14:18) අනංගණ සහ විගතූපක්කිලේස යන පදයන්හි අර්ථ විවරණය - කෙලෙස් වලින් තොර වීම සහ කෙලෙස් කිලිටි ඉවත් වූ සිතක ස්වභාවය.

(00:16:17) මුදුභූත සහ කම්මනිය යන පදයන්හි අර්ථ විවරණය - සිත මෘදු බවට පත්වීම සහ ඕනෑම කටයුත්තකට යෙදවිය හැකි කර්මණ්‍ය බව පිළිබඳ විස්තරය.

(00:21:00) ඨිත සහ ආනෙඤ්ජප්පත්ත යන පදයන්හි අර්ථ විවරණය - සිත ස්ථාවරව පිහිටීම සහ කිසිදු අරමුණකින් නොසැලෙන ස්වභාවය.

(00:28:33) අංග 9 කින් අංග 8 ක් ගණනය කරන ක්‍රම දෙක - සූත්‍ර දේශනාවේ එන පද 9 ඇසුරින් අංග 8 ක් වෙන් කරගන්නා ආකාරය පිළිබඳ විග්‍රහය.

(00:31:23) අංගුත්තර නිකායට අනුව අංග 8 පිළිබඳ විකල්ප විවරණය - නීවරණ දුරු වීම සහ විතර්ක සමතික්‍රමණය කිරීමෙන් සිත ප්‍රභාස්වර වන ආකාරය.

(00:45:18) Q&A: අභිඤ්ඤා සිතට නිවන අරමුණු කළ හැකිද? - අභිඤ්ඤා සිතකට අසංඛත ධාතුව හෙවත් නිවන අරමුණු කළ හැකිද යන්න පිළිබඳව අටුවා සහ ටීකා මත විමසීම.

(00:47:10) Q&A: බෝධිසත්වයන්ට සහ පසේබුදුවරුන්ට ධ්‍යාන නොමැතිව අභිඤ්ඤා ලැබිය හැකිද? - විශේෂ ප්‍රාර්ථනා ඇති උත්තමයන්ට ධ්‍යාන වැඩීමකින් තොරව සෘද්ධිමය හැකියාවන් ලැබිය හැකිද යන්න පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීම.

(00:52:38) Q&A: දුර්භික්ෂ කාලවලදී සෘද්ධි ප්‍රාතිහාර්ය පෑමට අනුබල නොදෙන්නේ ඇයි? - බුදුරජාණන් වහන්සේ සෘද්ධි ප්‍රාතිහාර්යයන් පෑමට අනුබල නොදීමට හේතු වූ කරුණු සාකච්ඡා කිරීම.

(01:02:05) Q&A: රූපයේ රුප්පන ස්වභාවය සමාධියකදී දැකිය හැකිද? - රූපයේ වෙනස් වන ස්වභාවය හෙවත් රුප්පන ලක්ෂණය භාවනානුයෝගියෙකුට වැටහෙන ආකාරය.

(01:12:07) Q&A: ධර්ම ශ්‍රවණයේදී ඇතිවන සිත සහ ධ්‍යාන සිත අතර වෙනස කුමක්ද? - ධර්මය අසන විට ඇතිවන සිතේ පිරිසිදු බව සහ ධ්‍යාන සිතක ඇති ස්ථාවර බව අතර වෙනස.

(01:21:11) Q&A: සීලය සම්පූර්ණ නොමැතිව භාවනා ආරම්භ කළ හැකිද? - සීලය දුර්වල වුවද භාවනාව ආරම්භ කිරීමේ වැදගත්කම සහ එයින් සීලය ශක්තිමත් වන ආකාරය.

(01:27:57) Q&A: තමන්ට ගැලපෙන කසිනයක් තෝරා ගන්නේ කෙසේද? - තමන්ගේ චරිතයට සහ රුචිකත්වයට ගැලපෙන කසිණ අරමුණක් තෝරා ගන්නා ආකාරය.

පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.

43. අධිචිත්ත සික්ඛා |⁣ චිත්ත විශුද්ධියට මග | ශාස්ත්‍රපති පූජ්‍ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමින්වහන්සේ