Pięć lat po upadku powstania listopadowego Adam Mickiewicz stworzył wiersz „Śmierć pułkownika”. Inspiracją była Emilia Plater – bohaterka dowodząca powstańczym oddziałem. Brzmi heroicznie?
❗️ Dołącz do grona Patronów: https://www.patreon.com/atohistoria
☕️ Chcesz wesprzeć moją działalność? Możesz kupić mi kawę ☕️ :
☕️ https://www.buymeacoffee.com/atohistoria
✅ Wpadnijcie do sklepu: https://atohistoria.myspreadshop.pl/
Zacznij wspierać mój kanał, jeśli uważasz, że jest super:
https://www.youtube.com/channel/UCHDUeIradK-0aDAlM8lHAHw/join
Kiedy zamieszczam linki do produktów i usług, mogą to być linki afiliacyjne. Jeśli klikniesz na którykolwiek z tych linków afiliacyjnych i dokonasz zakupu w określonym okresie, otrzymam niewielką prowizję. Prowizja jest wypłacana przez sprzedawców, bez dodatkowych kosztów dla Ciebie. Jako partner Amazona, zarabiam na kwalifikujących się zakupach. Dbam o to, aby linkować do produktów i sprzedawców, których osobiście używam i polecam. Zarobione pieniądze utrzymują Twój ulubiony kanał historyczny. Dziękuję za wsparcie.
📚 Polecam lekturę:
📗 Emilia Plater & the November Uprising: https://amzn.to/4gndOyO
📘 Emilia Plater: https://fas.st/CZ0AB8
Kim była Emilia Plater? Wychowywana przez matkę i wuja w majątku pod Dynenburgiem (dzisiejsza Łotwa), przyszła na świat 13 listopada 1806 roku w Wilnie. Jej ojcem był hrabia Franciszek Ksawery – typ hulaki, który przepuszczał pieniądze w karty, a matką Anna von der Mohl – stateczna i bardzo dobrze wykształcona. Po licznych małżeńskich perypetiach, awanturach w domu i wyskokach męża Anna w końcu zabrała córkę i opuściła hrabiego w 1815 roku, udając się do rodziny. Rodziny męża, dla której hrabia Plater był czarną owcą, więc chętnie pomogli młodej Emilii i jej matce.
Edukacja Platerowany to standard dla panienek z dobrego domu – domowa nauka pod okiem prywatnych nauczycieli. Ale to, co naprawdę kształtowało jej charakter, to klimat epoki. Romantyzm wdzierał się wszędzie, włącznie z sercem dziewczyny.
Romantyzm ten miał dwa oblicza. Z jednej strony Emilia fascynowała się ludowymi obrzędami, ich tajemniczością i magią. Zbieranie i zapisywanie tych tradycji było jej pasją – może trochę dziwną dla kogoś z wyższych sfer, ale jakże romantyczną! Z drugiej strony – walka o wolność i cierpienie bohaterów. Emilia wzorowała się na legendarnych kobietach, takich jak Joanna d’Arc, która poprowadziła francuskie wojska do zwycięstw, ale jej prawdziwą bohaterką była współczesna Emilii Bubulina, grecka bohaterka, która oddała swój majątek na rzecz powstańców i sama stanęła do walki.
W efekcie Platerówna wyrosła na kobietę, która nie tylko inspirowała swoich współczesnych, ale stała się symbolem odwagi i niezłomności. Nic dziwnego, że Mickiewicz poświęcił jej jeden ze swoich najsłynniejszych wierszy!
Emilia Plater nigdy nie wyszła za mąż, a jej życie uczuciowe pozostaje owiane tajemnicą. Krążą legendy, że pewien zamożny Rosjanin chciał się z nią ożenić. Jak to często bywa z legendami, dodano do niej odrobinę dramatyzmu: Miała odrzucić oświadczyny, bo – cóż – okupant nie był dla niej odpowiednią partią. Ot, taka Emilia, co nie chciała Ruska.
Znamy ją głównie z obrazów i rysunków – smukła dziewczyna z rozwianymi włosami, wręcz archetyp romantycznej bohaterki. Ale jak wyglądała naprawdę? Ignacy Domeyko, jej znajomy, opisał Emilię w dość pragmatyczny sposób:
„Blada, niepiękna, ale okrągłej, przyjemnej, sympatycznej twarzy, błękitnych oczu, kształtnej, ale niesilnej budowy; była poważną, bardziej surową niż ujmującą w obejściu, mało mówiąca i spojrzeniem nakazująca dla siebie należne względy i przyzwoitość”.
Wystawne życie hrabianki zakończyło się 29 listopada 1830 roku, gdy wybuchło powstanie listopadowe. Emilia, marząca o roli polskiej Joanny d’Arc, wiedziała, że to jej moment. Krewni, zamiast próbować zatrzymać ją w domu, wspierali jej decyzję, a niektórzy z nich sami ruszyli do walki.
Emilia, ubrana w męski strój, uzbrojona w sztylet i pistolet, ruszyła na Litwę i Żmudź w towarzystwie swojej przyjaciółki. Tamtejsze oddziały powstańcze były niewielkie, słabo uzbrojone i zmuszone do prowadzenia wojny partyzanckiej. Platerówna szybko znalazła swoje miejsce w jednej z takich grup.
Support this podcast at — https://redcircle.com/wbrew-cenzurze/exclusive-content
