What the Focal!?

By Raidió na Life 106.4FM, www.raidionalife.ieEducation Language Learning

What the Focal!? episodes

December 15, 2025 What the Focal!? - S2 - Eoin Mc Evoy
Eoin Mc Evoy
Cad é 'treallús' agus an bhfuil sé ionat?
An bhfuil an 'f déliopach' cloiste agat?
'Cuir' nó 'cur', is cén uair?

Is file, drámadóir, aistritheoir agus gníomhaí pobail é Eoin Mc Evoy. Oibríonn sé le UCD agus is é stiúrthóir Aerach Aiteach Gaelach, grúpa LADTA ealaíon. Eoin a d'aistrigh Heartstopper 1 agus 2 go Gaeilge agus tá an tríú ceann idir lámha aige faoi láthair.
1 hr 11 min
December 08, 2025 What the Focal!? - S2 - Séaghan Ó Súilleabháin
Séaghan Ó Súilleabháin
Cad is brí le "an duine amach"?
Cá bhfuil colbha an domhain?
An duine 'scodalach' tú?

Tháinig Séaghan Ó Súilleabháin, nó The Kerry Cowboy mar a bheadh aithne ag cuid againn air, ó fheirm i gcroílár na Ríochta. Ceapadh i 2020 é mar Oifigeach Pleanála Teanga do Chathair Saidhbhín, agus láithreoir teilifíse agus cruthaitheoir ábhair é freisin. Bhain sé amach céim sa Ghaelainn ó Choláiste Mhuire Gan Smál.
1 hr 10 min
December 01, 2025 What the Focal!? - S2 - Dr. Alan Titley
Dr. Alan Titley
Cad is brí le "an duine amach"?
Cá bhfuil colbha an domhain?
An duine 'scodalach' tú?

Corcaíoch fir gradamúil é Alan Titley mar aon le scoláire, colúnaí, úrscéalaí, gearrscéalaí, fabhalscéalaí, file, staraí liteartha, craoltóir, aistritheoir agus drámadóir.
1 hr 22 min
November 24, 2025 What the Focal!? - S2 - Máirín Nic Con Iomaire
Máirín Nic Con Iomaire
Cad is brí le 'aiteall'?
'Chun an fhírinne a rá' nó 'chun na fírinne a rá'?
Cad atá fireann faoi bhord!?

Is aistritheoir, teagascóir, iriseoir, craoltóir agus aisteoir í Máirín. Tá sí ag obair mar Stiúrthóir na gClár Aistriúcháin le Lárionad na Gaeilge in Ollscoil Mhá Nuad agus bíonn sí ag teagasc ar an MA/Dioplóma Iarchéime san Aistriúchán agus san Eagarthóireacht. Tá dhá úrscéal Fraincise aistrithe go Gaeilge aici i gcomhar le BARZAZ is leabhair do dhaoine óga aistrithe aici freisin.
1 hr 19 min
November 17, 2025 What the Focal!? - S2 - Dr. Gearóidín Uí Laighléis
Dr. Caitlín Nic Íomhair
An bhfuil tusa siosmaideach?
Conas is fearr 'approachable' a aistriú?
Ar chóir duitse 'Lorg an Bhéarla' a léamh?

Is Ceann Scoile & Ollamh Comhlach le Gaeilge í i bhFiontar agus Scoil na Gaeilge í Dr. Gearóidín Uí Laighléis. Bhain sí PhD amach ó Ollscoil na Banríona, Béal Feirste agus MA i Léann na Gaeilge ó Ollscoil na hÉireann, Má Nuad. Bronnadh uirthi Gradam an Uachtaráin um Fheabhas sa Mhúinteoireacht DCU.
1 hr 9 min
November 10, 2025 What the Focal!? - S2 - Dr. Caitlín Nic Íomhair
Dr. Caitlín Nic Íomhair
Cad é 'an t-alt' dúbailte agus conas is féidir linn é a sheachaint?!
An bhféadfaí 'chac tú ar na huibheacha' a aistriú go lom?
An bhfuil sé níos deacra a bheith greannmhar i nGaeilge?

Is file agus léachtóir le nualitríocht na Gaeilge í Caitlín Nic Íomhair, ar as Co. an Dúin ó dhúchas di. Tá suim aici i gcothú na litearthachta ag an tríú leibhéal agus i gcur chun cinn iontaisí na litríochta Gaeilge. D'fhoghlaim sí an Ghaeilge mar dhuine fásta.
1 hr 4 min
November 03, 2025 What the Focal!? - S2 - Dr. Fionntán de Brún
Dr. Fionntán de Brún
Cad as a dtáinig 'giob geab'?
Cén fáth a mbíonn muintir Bhéal Feirste ag béicíl ar a chéile?
Cathain a labhraíodh Gaeilge ar eitleán den chéad uair?

An tOllamh le Nua-Ghaeilge in Ollscoil Mhá Nuad is ea Fionntán de Brún - scoláire litríochta agus scríbhneoir cruthaitheach gradamúil, ar rugadh agus tógadh i mBéal Feirste é. Bhain sé céim amach sa Léann Ceilteach agus sa Fhraincis in Ollscoil na Banríona agus bhronn an ollscoil chéanna PhD air. Scrígh sé tráchtas dochtúireachta dár teideal Seosamh Mac Grianna - an Mhéin Rúin.
1 hr 6 min
October 27, 2025 What the Focal!? - S2 - Tadhg Mac Dhonnagáin
Tadhg Mac Dhonnagáin
Cén gléas cistine a ainmníodh i ndiaidh ceo?
An fearr 'randamach' nó 'fánach'?
An cóir dúinn an ruaig a chur ar an bhfocal 'dia'?

Is scríbhneoir do dhaoine óga, scríbhneoir scripte, cumadóir amhrán agus beathaisnéisí é Tadhg Mac Dhonnagáin a bhfuil go leor duaiseanna is gradam buaite aige. Is as Achadh Mór i gContae Mhaigh Eo é ó dhúchas is tá cónaí air i gConamara. Is é a bhí mar chomhchruthaitheoir agus príomhscríbhneoir ar an tsraith drámaíochta teilifíse don óige, Aifric.
1 hr 17 min
October 20, 2025 What the Focal!? - S2 - Dr. Deirdre Nic Chárthaigh
Dr. Deirdre Nic Chárthaigh
An bhfuil ár n-ainmneacha á rá i gceart againn?
Cén fáth go bhfuil sé tábhachtach botúin a dhéanamh?
An bhfuil aon mhaitheas le córas na ndíochlaontaí?

Ollamh cúnta i gColáiste na Tríonóide í Deirdre Nic Chártaigh. Tá BA sa Nua-Ghaeilge agus sa Stair agus PhD aici ón ollscoil chéanna. Ba thaighdeoir iar-dhochtúireachta í in Ollscoil Mhá Nuad. Tá spéis aici i bprós agus i bhfilíocht na Nua-Ghaeilge Moiche agus i dtraidisiún na lámhscríbhinní sa tréimhse iarchlasaiceach.
1 hr 5 min
October 13, 2025 What the Focal!? - S2 - Dr. Eoin Mac Cárthaigh
Dr. Eoin Mac Cárthaigh
Cén gaol atá idir an Ghaeilge agus an Ghearmáinis?
Cad atá i ndán dár gcanúintí?
An féidir rud a thabhairt 'faoi dheara'?
Léachtóir le Nua-Ghaeilge agus ceann na roinne is ea Eoin Mac Cárthaigh, Roinn na Gaeilge, Coláiste na Tríonóide. Múineann sé cúrsaí éagsúla i dteanga agus i litríocht Ghaeilge na hÉireann is na hAlban. I gColáiste na Tríonóide a rinne sé féin a bhunchéim is a iarchéim. An dán díreach a phríomhghort taighde.
1 hr 22 min

About What the Focal!?

From the publisher's feed

Ar mhaith leatsa snas a chur ar do chuid Gaeilge ach níl an t-am agat leabhair ghramadaí a cheadú? Fáilte chuig What the Focal!? – podchraoladh le Ciara Ní É a thugann ardán do na saineolaithe Gaeilge…