Więcej świata

Państwa europejskie z dużym niepokojem patrzą na wydarzenia w Afganistanie w związku z wycofaniem się wojsk amerykańskich. - Europie towarzyszy poczucie ogromnego rozczarowania Amerykanami. Sytuacja w Afganistanie będzie miała wpływ na relacje unijno-amerykańskie - mówi w Programie 1 Polskiego Radia dr Małgorzata Bonikowska, prezes Centrum Stosunków Międzynarodowych.

Talibowie ogłosili ogólną amnestię w Afganistanie i zapewniają tych, którzy współpracowali z poprzednim rządem, że ich własność zostanie zachowana, a honor i życie będą bezpieczne. - Rozliczenia mogą nastąpić nagle za kilka miesięcy lub za kilka lat - mówi w Programie 1 Polskiego Radia Witold Repetowicz z Defence24.pl.

Po tym, jak Stany Zjednoczone wycofały większość swoich wojsk z Afganistanu, dużą część terytorium tego kraju zajęli talibowie. W niedzielę wkroczyli do Kabulu i przejęli kontrolę nad pałacem prezydenckim. Wcześniej prezydent Afganistanu Aszraf Ghani opuścił miasto i wyjechał za granicę, prawdopodobnie do Tadżykistanu.  - Skala tego wydarzenia, reperkusje, są bardzo poważne - mówi w audycji "Więcej świata" ekspert Polskiej Agencji Prasowej Jarosław Guzy.

Talibowie mają pod kontrolą już ponad połowę Afganistanu. Tysiące Afgańczyków ucieka z domów, a Zachód w pośpiechu ewakuuje swoich dyplomatów. Dlaczego Stany Zjednoczone wycofują się z Afganistanu? - Jest to próba znalezienia skupienia na wymiarze chińskim, a nie zajmowania się mniejszymi problemami - mówi w Programie 1 Polskiego Radia Michał Baranowski z German Marshall Fund of the United States.

Chiny odwołały swojego ambasadora na Litwie i zażądały od władz litewskich, by wycofały swojego przedstawiciela w Pekinie. To reakcja na zezwolenie na otwarcie na Litwie przedstawicielstwa Tajwanu. - Litwie szczególnie zależy na współpracy transatlantyckiej i tutaj dopatrywałabym się działań litewskich - mówi w Programie 1 Polskiego Radia Kinga Dudzińska z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych.

Łotwa w związku z kryzysem migracyjnym wprowadza stan wyjątkowy w regionach, które graniczą z Białorusią, zaś Litwa zamierza wybudować specjalne ogrodzenie. Migranci z Bliskiego Wschodu docierają również na Podlasie. - Łukaszenka wykorzystuje kwestię migracji, żeby wywierać presję i trochę mścić się na sąsiadach - mówi w Programie 1 Polskiego Radia dr Adam Eberhardt, dyrektor Ośrodka Studiów Wschodnich. Chodzi też o korzyści finansowe.

Międzynarodowi eksperci ostrzegają przed dramatycznymi skutkami zmian klimatycznych. - Cała gospodarka ludzka będzie wystawiona na zupełnie inne warunki - mówi w Programie 1 Polskiego Radia prof. Bogdan Chojnicki z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. Czy jeszcze możemy powstrzymać zmiany związane z ocieplaniem się klimatu?

Właśnie mija rok od wyborów prezydenckich na Białorusi, których zwycięzcą tradycyjnie ogłoszono Aleksandra Łukaszenkę. Doprowadziło to do wielomiesięcznych protestów zwolenników opozycji i bezprecedensowych represji. - Władze są zdesperowane i zdecydowane, żeby zdusić każdy protest w zarodku - mówi w Programie 1 Polskiego Radia Kamil Kłysiński z Ośrodka Studiów Wschodnich.

Prezydent Afganistanu obwinił Stany Zjednoczone o pogarszającą się sytuację w jego kraju. Talibowie, wraz z wycofywaniem się Amerykanów i ich sojuszników, przejmują kontrolę nad kolejnymi terenami. - Do śmiechu nie jest Rosjanom, ponieważ byli bardzo zadowoleni z obecności USA i NATO w Afganistanie - mówi w Programie 1 Polskiego Radia prof. Daniel Boćkowski z Uniwersytetu w Białymstoku.

Szef unijnej dyplomacji przestrzega, że Europa niewystarczająco wspiera Afrykę i Amerykę Łacińską w zakresie szczepionek przeciwko COVID-19 i będzie to miał geopolityczne konsekwencje. - WHO twierdzi, że te szczepionki powinny być najpierw skierowane właśnie na rynki, gdzie nie ma ich w ogóle - mówi w Programie 1 Polskiego Radia dr Paweł Kowalski z Uniwersytetu SWPS.