Wiedza w Głosie

W tym odcinku rozmawiamy z dr Tomaszem Witkowskim - psychologiem, naukowcem i autorem książek. Mówimy o granicach wpływu, technikach manipulacji i czerwonych flagach, na które warto zwracać uwagę. Zastanawiamy się, czy inteligentnymi rzeczywiście łatwiej manipulować, jak działają nieregularne wzmocnienia i dlaczego czasem sami siebie oszukujemy. Poruszamy też temat manipulacji w związkach, negocjacjach, polityce i… przesłuchaniach.

00:00:00 Wstęp

00:01:00 Przedstawienie Gościa

00:01:30 Granice Manipulacji

00:07:00 Przykłady manipulacji

00:10:00 Czerwone Flagi

00:12:00 Inteligentnymi łatwiej manipulować

00:15:00 Techniki manipulacji

00:20:00 Negocjacje

00:28:00 Czy znajomość technik manipulacji przed nią chroni?

00:31:00 BATNA

00:33:00 Manipulacja samym sobą

00:37:30 Nieregularne wzmocnienie

00:43:10 Decyzje polityczne a racjonalizacja

00:45:30 Psychologia Zakochania

00:52:20 Manipulacje w związku

00:54:30 Kłamstwo

00:57:30 Badania nad manipulacją

01:00:00 Jak prowadzić przesłuchania

01:06:00 Książki o wywieraniu wpływu

01:09:30 Tam, gdzie nie ma psychiatry

W tym odcinku rozmawiamy z dr hab. Markiem Stępniem, historykiem i asyriologiem. Przyglądamy się cywilizacji Sumerów – twórcom pierwszego pisma, prawa i miast-państw. Rozmawiamy o ich historii, religii, życiu codziennym oraz o tym, jak współczesna nauka i AI pomagają odkrywać tajemnice starożytnej Mezopotamii.

00:00:00 Wstęp

00:01:00 Przedstawienie Gościa

00:02:00 Jaka jest najstarsza cywilizacja?

00:06:40 Powstanie pisma 

00:14:40 Skąd nazwa Sumer

00:17:10 Oś czasu cywilizacji sumeryjskiej

00:20:00 Grupy etniczne w Mezopotamii

00:23:00 Potop

00:25:50 Kim są Semici?

00:27:00 Babilonia

00:30:00 Powstanie Prawa

00:33:30 Bogowie Mezopotamii

00:40:00 Najstarsze teksty literackie

00:42:30 Życie codzienne

00:45:00 Małżeństwo

00:48:00 Niewolnictwo

00:54:30 Gospodarka

01:00:00 Skąd znamy wymowę języka?

01:02:00 Jak AI pomaga w badaniach

01:08:00 Skąd czerpać wiedzę

W tym odcinku rozmawiamy z dr hab. Mateuszem Machajem, ekonomistą i dietetykiem. Tematem jest ekonomia – czym jest, jak się zmieniała i jakie pytania dziś przed nią stoją. Poruszamy temat szkół ekonomicznych, wartościowania, pieniędzy i wpływu państwa na gospodarkę. Zastanawiamy się też, co ekonomia może czerpać z dietetyki i innych nauk oraz gdzie leży granica tego, co naprawdę wiemy.

00:00:00 Wstęp

00:01:00 Przedstawienie Gościa

00:03:00 Czym jest ekonomia?

00:05:00 Ekonomia a inne nauki społeczne

00:09:00 Pułapka maltuzjańska

00:15:00 Zmiany klimatyczne

00:19:00 Niepodważalne prawa ekonomii

00:22:30 Dietetyka a Ekonomia

00:26:00 Gdzie ludzie żyją 100 lat

00:28:00 Problemy z badaniami w dietetyce

00:37:00 Co w nauce wiemy na 100%

00:39:00 Co badania mówią o diecie keto

00:44:00 Korzyści z postu

00:49:00 Szkoły Ekonomiczne

00:53:00 Szkoła Austriacka

01:00:00 Ekonomia pozytywna a normatywna

01:07:00 Modern Monetary Theory

01:13:00 Czy państwo ma własne pieniądze?

01:17:00 Czym jest pieniądz

01:23:00 Punkty sporu we współczesnej ekonomii

01:29:00 Czy cła są dobre?

01:32:30 Czy Ekonomia przejmuje się przeciętnym człowiekiem?

01:35:00 Marksizm

01:40:00 Keynesizm

01:42:20 Skąd czerpać wiedzę?

W tym odcinku rozmawiamy o podboju kosmosu z doktorem Tomaszem Rożkiem! Od trudności misji na Marsa, wpływu przestrzeni kosmicznej na ludzkie ciało, aż po przyszłość górnictwa kosmicznego i prawa własności poza Ziemią. Zastanowimy się także nad rolą Europy i Polski w wyścigu kosmicznym oraz możliwością istnienia życia pozaziemskiego.

00:00:00 Wstęp

00:01:00 Przedstawienie Gościa

00:01:50 Po co ludzie latają w kosmos?

00:05:00 Przerwa w eksploracji kosmosu

00:09:20 Jak trudno jest polecieć na Marsa?

00:14:00 Etyka lotów w kosmos

00:16:50 Bezpieczeństwo w kosmosie?

00:19:20 Jak to jest być w stanie nieważkości?

00:25:00 Jak kosmos zmienia mózg?

00:27:00 Wpływ promieniowania

00:28:40 Czy kosmonauci częściej dostają raka?

00:30:00 Skąd brać tlen i wodę w kosmosie

00:35:00 Produkcja jedzenia w kosmosie

00:37:10 Które kraje inwestują w loty kosmiczne

00:40:00 Europa w wyścigu kosmicznym

00:52:30 Polskie firmy kosmiczne

00:56:40 Górnictwo kosmiczne

01:00:20 Prawo własności w kosmosie

01:03:50 Wojny w kosmosie

01:06:40 Czy się zajmują wojska kosmiczne?

01:09:30 Życie pozaziemskie

W tym odcinku rozmawiamy o filozofii nauki – jej metodach, granicach i historii. Zastanawiamy się, czy nauka może odpowiedzieć na wszystkie pytania, czym różni się od innych form poznania oraz jakie role odgrywa matematyka. Przechodzimy przez kluczowe momenty w rozwoju nauki – od jej narodzin, przez wpływ Kościoła, aż po rewolucje relatywistyczną i kwantową. Dyskutujemy o roli geniuszy w postępie naukowym, znaczeniu filozofii dla nauki oraz o przyszłości, w tym wpływie sztucznej inteligencji.

Skąd czerpać wiedzę:
https://dzieje.us.edu.pl/Alan Chalmers - Czym jest to, co zwiemy nauką?

Wojciech Sady - Spór o racjonalność naukową. Od Poincarégo do Laudana

00:00:00 Wstęp

00:01:00 Przedstawienie Gościa

00:02:10 Czy nauka może odpowiedzieć na wszystkie pytania?

00:04:00 Podział Nauk

00:06:00 Czym jest Matematyka?

00:08:30 Piękno matematyki i nieskończoność

00:13:20 Metoda Naukowa

00:16:00 Mity

00:20:00 Narodziny Nauki

00:23:00 Początki Medycyny

00:27:30 Rozwój Nauki

00:35:00 Kościół a Nauka

00:39:00 Fizyka Newtona

00:42:00 Czy to “geniusze” rozwijają naukę?

00:46:50 Rewolucja relatywistyczna i kwantowa

00:55:00 Entropia

00:58:00 Reakcja fizyków na mechanikę kwantową

01:06:00 Czy Nauka potrzebuje Filozofii?

01:10:00 Późniejsze przełomy w Fizyce

01:13:30 Sztuczna Inteligencja

01:20:00 Skąd czerpać wiedzę?

Naszym gościem jest dr Zbigniew Łagosz religioznawca, sędzia bokserski, prezes wielkiej firmy. Rozmawiamy o okultyzmie, ezoteryce i ich wpływie na historię, naukę oraz współczesne społeczeństwo. Omawiamy tajne stowarzyszenia, wolnomularstwo, teorie spiskowe oraz związki okultyzmu z III Rzeszą i putinowską Rosją. Poruszamy temat astrologii, magii, świadomości, potrzeby duchowości i miejsca religii we współczesnym świecie. Dyskutujemy również o farmakologizacji wojny, projekcie MK Ultra oraz ezoterycznych aspektach coachingu. Na koniec zastanawiamy się, skąd czerpać rzetelną wiedzę o tych zagadnieniach.

00:00:00 Wstęp

00:01:00 Przedstawienie Gościa

00:01:50 Boks i sztuki walki 

00:04:20 Biznes a tajne stowarzyszenia

00:05:10 Jak naukowo badać Ezoterykę?

00:09:20 Wiedza Ezoteryczna

00:13:40 Czy Nauka powstała z ezoteryki

00:15:00 Herezja

00:17:20 Okultyzm a Dobro i Zło

00:21:20 Uzdrowiciele w Kościele

00:23:50 Czym jest Magia?

00:28:50 Różnice między Magią a Religią

00:31:40 Tajne Stowarzyszenia

00:34:40 Czy Masoneria rządzi światem?

00:38:20 Wolnomularstwo dziś

00:40:20 Teorie Spiskowe

00:41:50 Astrologia a Władza

00:46:40 Czemu Nauka nie wyparła Ezoteryki?

00:48:20 Kościół Sztucznej Inteligencji

00:51:20 Potrzeba Duchowości

00:55:20 Sens życia robota

00:57:00 Co ezoteryka mówi o świadomości?

00:59:00 Czy świadomość jest iluzją?

01:00:00 Po co człowiekowi Religia?

01:04:40 Czy religia jest zła czy dobra?

01:06:00 Latający Potwór Spaghetti

01:07:40 Okultyzm w III Rzeszy

01:14:50 Thule i Vril

01:16:50 MK ULTRA

01:23:50 Farmkologizacja Wojny

01:25:30 Okultyzm w putinowskiej Rosji

01:28:00 Kaszpirowski

01:32:30 Coaching a ezoteryka

01:38:00 Czy bez Religii ludzie wierzą w bzdury?

01:42:30 Skąd czerpać wiedzę?

W tym odcinku rozmawiamy o polityce w Polsce po 1989 roku. Naszym gościem jest Jacek Sokołowski – prawnik, politolog, autor książki Transnaród oraz twórca popularnego konta na Twitterze / X pod pseudonimem Easyrider. Poruszamy tematy związane z żądzą władzy, korupcją, manipulacjami i kulisami polityki. Analizujemy mechanizmy funkcjonowania polityków i ich wpływ na społeczeństwo.

00:00:00 Wstęp

00:01:00 Przedstawienie Gościa

00:02:30 Politologia a Prawo

00:04:20 Kto pisze prawo w Polsce

00:06:30 Czy Trójpodział władzy to fikcja?

00:11:00 Lobbing i korupcja w praktyce

00:15:00 Pierwsze wybory w Polsce

00:18:30 Okres Postkomunizmu

00:25:00 Kto ma władzę w partii

00:29:00 Ile niezależności mają ministrowie?

00:30:30 Kiedy partia jest silna?

00:32:00 Co wyróżnia Tuska i Kaczyńskiego

00:36:20 Jak się poniża ludzi w polityce

00:40:00 Czy Tusk i Kaczyński byli upokarzani?

00:45:00 Czemu politycy boją się sędziów i górników?

00:51:00 Skąd niechęć do elit prawniczych?

00:57:00 Jak Kaczyński rozumie demokrację?

00:58:50 Jak telewizja 24h zmieniała politykę

01:01:20 Media społecznościowe

01:03:00 Polaryzacja

01:05:00 Różnice pokoleniowe

01:14:00 Czy będziemy mieć polskiego Spotify?

01:21:00 Czy Polska ma wizję polityki zagranicznej?

01:25:00 Polska wobec wojny i Rosji

01:29:00 Dlaczego Postkomuniści wprowadzili nas do NATO i UE?

01:31:00 Po co ludzie idą do polityki?

01:33:00 Kto jest w Polsce Mężem Stanu?

01:37:00 Czemu Państwo Polskie jest Teoretyczne?

01:39:10 Transnaród

01:40:10 Skąd czerpać wiedzę?

Gościem odcinka jest Kamil Pawlicki prowadzący kanał Ciekawostki Językoznawcze. poruszamy takie tematy, jak pochodzenie języków, język praindoeuropejski i jego wpływ na współczesne języki, zmiany w językach na przestrzeni wieków, gramatyka i przypadki, różnice między językami a dialektami oraz rola AI w badaniach językoznawczych. Odcinek pełen ciekawostek dla pasjonatów historii i lingwistyki.

Małe sprostowanie ze strony Kamila co do fragmentu 00:28:30 

Powiedziałem, że język angielski zapożyczył z języka francuskiego "-s" na oznaczenie liczby mnogiej. Ściślej rzecz biorąc, "-s" jako oznaczenie liczby mnogiej jest w angielskim końcówką rodzimą, odziedziczoną z języka pragermańskiego, a wcześniej z języka praindoeuropejskiego. Podobnie francuskie "-s", które zostało odziedziczone z łaciny, wcześniej z języka praitalskiego, a wcześniej z języka praindoeuropejskiego. Zatem angielska końcówka "-s" i francuska końcówka "-s" są ze sobą spokrewnione. Dlaczego więc powiedziałem tutaj o wpływie francuskim na angielski? Otóż końcówka "-s" była wprawdzie używana już w staroangielskim, czyli przed podbojem normańskim, jednak wówczas popularne były także inne sposoby wyrażania liczby mnogiej, np. przez "-an" (późniejsze "-en"). Po podboju normańskim język francuski zaczął mocno wpływać na język angielski, co zaowocowało nie tylko wieloma zapożyczeniami, ale prawdopodobnie także tym, że pod wpływem francuskim angielska końcówka "-s" stała się powszechnym i dominującym sposobem wyrażenia liczby mnogiej, wypierając inne końcówki, które zachowały się tylko w nielicznych wyjątkach, takich jak "children" 'dzieci' i "oxen" 'woły'. Formy starsze, takie jak "brethren" 'bracia', bywały wypierane przez formy nowsze - "brothers".

00:00:00 Wstęp

00:01:00 Przedstawienie Gościa

00:01:30 Czy wszystkie języki pochodzą od Jednego? 

00:03:00 Język Praindoeuropejski

00:07:30 Które języki europejskie nie pochodzą od PraIndoeuropejskiego?

00:10:00 “Budda” a “budzić”

00:12:00 Czasowniki kausatywne

00:15:00 Rekonstrukcja pochodzenia słów

00:18:00 Czy Mama jest tak samo we wszystkich językach 

00:19:30 Jak zmienia się język

00:25:00 Gramatyka i Przypadki

00:29:00 Rodzaje językowe

00:37:30 Jak powstają nowe języki?

00:45:00 Ekonomia kontra Precyzja

00:47:40 Wzajemna zrozumiałość Języków

00:51:00 Języki a Dialekty

00:55:00 Czy AI pomaga badać języki

00:57:00 Czy językoznawcy łatwiej uczyć się języków?

01:01:00 Skąd czerpać wiedzę

Gościem odcinka jest dr Jacek Kordel z Uniwersytetu Warszawskiego, historyk i doktor nauk humanistycznych, specjalizujący się w dziejach nowożytnej Rzeczypospolitej i jej postrzeganiu w Europie. Omawiamy rozbiory Polski, analizując sytuację Rzeczypospolitej przed rozbiorami – jej gospodarkę, strukturę społeczną i polityczną oraz funkcjonowanie Sejmu. Przedstawiamy motywacje państw zaborczych: Prus, Rosji i Austrii, oraz ich działania w podziale Polski. Zastanawiamy się nad reakcjami Zachodu, próbami obrony przed rozbiorami i początkiem walki o niepodległość.

00:00:00 Wstęp

00:01:00 Przedstawienie Gościa

00:01:30 Jakim państwem była Polska przez rozbiorami?

00:03:40 Gospodarka Rzeczpospolitej

00:07:40 Szlachta

00:09:20 Czy w PR istniał przemysł?

00:11:40 Jak zachód postrzegał Polskę?

00:16:00 Sejm i Liberum Veto

00:21:00 Próba reform w RP

00:22:20 Ile władzy mieli królowie elekcyjni?

00:24:40 Motywacje Prus i Rosji

00:27:10 Polska Racja Stanu

00:31:50 Rola Austrii w rozbiorach

00:35:30 Czemu Rosja chce słabej Polski?

00:42:00 Prusy a Polska

00:43:30 Przebieg Rozbiorów

00:50:40 Czy Polacy bronili się przez Rozbiorami?

00:53:25 Reakcje Zachodu na Rozbiory

00:56:00 Kiedy zaczęła się walka o Niepodległość?

00:59:40 Skąd czerpać wiedzę?

W tym odcinku Paweł Godula ekspert od AI i pierwszy polski arcymistrz Kaggle dzieli się swoją wiedzą z dziedziny Sztucznej Inteligencji. Rozmawiamy o kosztach i stratach OpenAI, wpływie AI na rynek pracy, zmianach w zawodzie programisty oraz o tym, czy sztuczna inteligencja faktycznie zmienia świat. Analizujemy przełomy technologiczne, finansowanie rozwoju AI i wyzwania związane z danymi i prywatnością.

00:00:00 Wstęp

00:00:50 Przedstawienie Gościa

00:01:50 Sukcesy na Kaggle

00:06:20 Dlaczego dziś łatwiej zacząć z AI?

00:08:00 Czemu ChatGPT kosztował 100 MLN dolarów?

00:12:30 Czy Open AI traci pieniądze?

00:14:30 Nadludzka Sztuczna Inteligencja

00:18:30 Kto finansuje rozwój AI?

00:20:30 Konkurs Image Net

00:22:00 Rewolucja Sieci Neuronowych

00:26:30 Karty Graficzne a AI

00:32:00 Czy można trenować AI w domu?

00:35:30 Czy AI zmienia świat teraz?

00:42:00 Czy młodym będzie trudniej znaleźć pracę?

00:48:00 Jak zmienia się praca programisty?

00:52:30 Skąd bierze się dane do treningu AI?

00:55:00 Prywatność i Lobbing

00:58:00 Skąd czerpać wiedzę?