Yeni Medya 451

Yeni Medya 451'in sezon finalinde Can Öz ve Ümit Alan, beş yıl aradan sonra dijital çağda çocuk yetiştirme meselesini yeniden ele alıyor. Yapay zekâ arkadaşlarından sosyal medya yasaklarına, siber şantaj ağlarından ebeveynlikte yapılan temel hatalara kadar uzanan bu kapsamlı sohbette; korku ile gerçek risk arasındaki çizgi güncel araştırmalar ve somut örneklerle masaya yatırılıyor.

Konunun 2021 versiyonu için:
Yeni Medya 451 #14 | Yeni Medya Çağında Çocuk Yetiştirmek

Faydalanılan kaynaklar:

1. Google and Character.AI agree to settle lawsuit linked to teen suicide - JURIST - News, accessed July 12, 2026, https://www.jurist.org/news/2026/01/google-and-character-ai-agree-to-settle-lawsuit-linked-to-teen-suicide/
2. Testimony of Megan Garcia Before the United States Senate Committee on the Judiciary Subcommittee on Crime and Counterterroris, accessed July 12, 2026, https://www.judiciary.senate.gov/imo/media/doc/e2e8fc50-a9ac-05ec-edd7-277cb0afcdf2/2025-09-16%20PM%20-%20Testimony%20-%20Garcia.pdf
3. Litigation Case Study: Character.AI and Google - Center for Humane Technology, accessed July 12, 2026, https://www.humanetech.com/case-study/litigation-case-study-character-ai-and-google
4. In early ruling, federal judge defines Character.AI chatbot as product, not speech, accessed July 12, 2026, https://www.transparencycoalition.ai/news/important-early-ruling-in-characterai-case-this-chatbot-is-a-product-not-speech
5. AI company, Google settle lawsuit over Florida teen's suicide linked to Character.AI chatbot, accessed July 12, 2026, https://www.cbsnews.com/news/google-settle-lawsuit-florida-teens-suicide-character-ai-chatbot/
6. ChatGPT in children's toys: What you should know - Mashable, accessed July 12, 2026, https://mashable.com/article/chatgpt-ai-toys
7. AI experts warn parents about risks hidden in AI-powered toys | FOX 13 Tampa Bay, accessed July 12, 2026, https://www.fox13news.com/news/ai-experts-warn-parents-about-risks-hidden-ai-powered-toys
8. Researchers warn parents about the risks posed by AI-powered toys | KTVU - YouTube, accessed July 12, 2026, https://www.youtube.com/watch?v=a62c4yagSkY
9. AI teddy bear for kids responds with sexual content and advice about weapons, accessed July 12, 2026, https://www.malwarebytes.com/blog/news/2025/11/ai-teddy-bear-for-kids-responds-with-sexual-content-and-advice-about-weapons
10. Online Sextortion Targeting Teens Surges Nationwide - Our Rescue, accessed July 12, 2026, https://ourrescue.org/resources/child-exploitation/sextortion/online-sextortion-targeting-teens-surges-nationwide
11. NCMEC Releases New Sextortion Data: Over 100 Reports Received Daily in 2025, accessed July 12, 2026, https://www.missingkids.org/blog/2026/ncmec-releases-new-sextortion-data-2025
12. TBI Warns of Growing Financial Sextortion Threat Targeting Children - TBINewsroom.com, accessed July 12, 2026, https://tbinewsroom.com/2026/06/29/tbi-warns-of-growing-financial-sextortion-threat-targeting-children/
13. Sextortion: A Growing Threat Targeting Minors - FBI, accessed July 12, 2026, https://www.fbi.gov/contact-us/field-offices/nashville/news/sextortion-a-growing-threat-targeting-minors
14. The state of sextortion in 2025 - Thorn.org, accessed July 12, 2026, https://www.thorn.org/blog/the-state-of-sextortion-in-2025/
15. FBI Chicago PSA on 764, a Violent Online Group, accessed July 12, 2026, https://www.fbi.gov/video-repository/asac-maxwell-764-psa-final-with-audio-and-captions.mp4/view
16. FBI and NYPD warn of extremist network '764' targeting children with violence and sextortion, accessed July 12, 2026, https://www.youtube.com/watch?v=EJkvlqYVGZg
17. Open Letter to Parents, Guardians, and Caregivers - FBI, accessed July 12, 2026, https://www.fbi.gov/contact-us/field-offices/milwaukee/news/open-letter-to-parents-guardians-and-caregivers
18. Violent Extremist Network “764” Member Sentenced to 30 Years for Sexually Exploiting Minors And Cyberstalking - Department of Justice, accessed July 12, 2026, https://www.justice.gov/usao-md/pr/violent-extremist-network-764-member-sentenced-30-years-sexually-exploiting-minors-and
19. FBI Boston Warns of Nihilistic Violent Extremists Targeting Children and Vulnerable Victims Online, accessed July 12, 2026, https://www.fbi.gov/contact-us/field-offices/boston/news/fbi-boston-warns-of-nihilistic-violent-extremists-targeting-children-and-vulnerable-victims-online
20. Türkiye'de 15 Yaş Altı Çocuklar İçin Sosyal Medya Yasağı: 7578 Sayılı Kanun, accessed July 12, 2026, https://www.yilmaztatlihukuk.com/post/turkiyede-cocuklar-icin-sosyal-medya-yasagi-7578-sayili-kanun
21. Resmi Gazete'de yayımlandı: Doğum izni 24 haftaya çıktı, 15 yaş altına sosyal medya yasağı, accessed July 12, 2026, https://www.tr724.com/resmi-gazetede-yayimlandi-dogum-izni-24-haftaya-cikti-15-yas-altina-sosyal-medya-yasagi/
22. Sosyal Medyada 15 Yaş Sınırı ve Yaş Doğrulama Dönemi: 5651 Sayılı Kanun'da "Dijital Çocuk Hakları" - Özgür Eralp, accessed July 12, 2026, http://www.ozgureralp.com/sosyal-medyada-15-yas-siniri-ve-yas-dogrulama-donemi-5651-sayili-kanunda-dijital-cocuk-haklari/
23. Smartphone Free Childhood — Türkiye - Akıllı Telefonsuz Çocukluk Hareketi, accessed July 12, 2026, https://www.akilli...

Yeni Medya 451’in bu bölümünde Can Öz ve Ümit Alan, içerik üreticiliğinin vadettiği özgürlük hikâyesi ile bugünkü gerçekliği arasındaki uçurumu ele alıyor. Tutku ekonomisinden dijital feodalizme uzanan bu dönüşümde; platformların değişen kuralları, algoritmaların görünmez etkisi ve yapay zekânın yükselişiyle içerik üreticilerinin nasıl giderek daha kırılgan bir konuma itildiği tartışılıyor. Milyonlarca insanın peşinden koştuğu bu yeni kariyer yolunun ardındaki eşitsizlikler, tükenmişlik ve sömürü düzeni, somut veriler ve güncel örnekler üzerinden masaya yatırılıyor.

Yeni Medya 451’in bu bölümünde Can Öz ve Ümit Alan, “Instagram Arkadaşlarımı Geri Ver” başlığıyla sosyal medyanın bir paylaşım alanından çıkıp algoritmik bir duygu makinesine dönüşümünü ele alıyor. Platformun kuruluş hikâyesinden başlayarak ters kronolojiden algoritmik akışa geçişini, dopamin döngülerini ve bugün binden fazla modelle çalışan karmaşık yapısını somut verilerle açıyorlar. Bu dönüşümün bireyler üzerindeki psikolojik etkilerinden içerik üreticilerinin tükenmişliğine uzanan tablo, sosyal medyanın artık sadece bir iletişim aracı değil, davranışları şekillendiren bir sistem haline geldiği fikrini merkeze alıyor.

Yeni Medya 451’in bu bölümünde Can Öz ve Ümit Alan, İran savaşı üzerinden yapay zekânın savaş alanındaki rolünü mercek altına alıyor. Hedef seçmeden propaganda yönetimine, drone sürülerinden bulut altyapılarına uzanan bu yeni savaş biçiminde; kararların hızının insan sınırlarını nasıl aştığı ve savaşın fiziksel cepheden dijital sistemlere nasıl kaydığı ele alınıyor. Devletler, şirketler ve algoritmalar arasındaki çizgilerin bulanıklaştığı bu tabloda, savaş artık yalnızca sahada değil, veri, algı ve altyapı üzerinde de yürütülüyor.

Yeni Medya 451’in bu bölümünde Can Öz ve Ümit Alan, kuantum bilgisayarların mevcut şifreleme sistemlerini kırma ihtimali üzerinden şekillenen “kuantum kıyameti” senaryosunu masaya yatırıyor. Bankacılıktan devlet sırlarına, kripto paralardan kişisel yazışmalara kadar dijital güvenliğin dayandığı temelin nasıl sarsılabileceğini post-kuantum kriptografi tartışmaları üzerinden ele alıyorlar. Gerçek bir geri sayımın başlayıp başlamadığı, teknik sınırların nerede durduğu ve felaket söylemiyle ölçülebilir risk arasındaki çizgi bu bölümün ana eksenini oluşturuyor.

Yeni Medya 451’in bu bölümünde Can Öz ve Ümit Alan, yapay zekânın pasif bir araç olmaktan çıkıp kendi başına karar alabilen AI agent’lara dönüşmesinin ne anlama geldiğini tartışıyor. Kendi bilgisayarımızda bizim adımıza işlem yapan, şirketlerde binlerce “görünmez çalışan” gibi çalışan bu sistemlerin; siber güvenlikten hukuka, ekonomiden ruh sağlığına kadar uzanan risklerini somut vakalar üzerinden ele alıyorlar.

Yeni Medya 451’in bu bölümünde Can Öz ve Ümit Alan, dijital casusluğun “telefonum beni mi dinliyor?” seviyesini çoktan geçtiğini, bugün cebimizdeki cihazların nasıl görünmez birer hedefe dönüştüğünü anlatıyor. Stuxnet’ten Pegasus’a, otel Wi-Fi’larından reklamlara kadar uzanan örneklerle; hiçbir şeye tıklamadan bile izlenmenin mümkün olduğu bu yeni dönemi, bunun insan psikolojisinde yarattığı etkiyi ve paranoyaya kapılmadan alınabilecek temel önlemleri birlikte masaya yatırıyorlar.

Yeni Medya 451’in 63. bölümünde Can Öz ve Ümit Alan, yapay zekânın işçileri yöneten görünmez bir patrona dönüştüğü yeni çalışma düzenini inceliyor. Çin’in sosyal kredi sisteminden Amazon depolarındaki Time Off Task uygulamalarına, Türkiye’deki motokuryelerin hız baskısına ve Afrika’daki içerik moderatörlerinin gizli emeğine uzanan küresel sömürü ağını ele alırken; “robo-firing”, bossware, veri hakkı, dijital direniş ve alternatif platform modelleri gibi kritik kavramlara da değiniyorlar. Teknolojinin konfor vadederken nasıl bir dijital kölelik rejimi yarattığı bu bölümde.

Yeni Medya 451’in bu haftaki bölümünde Can Öz ve Ümit Alan, insanlık tarihinin en yüksek bütçeli projesi olan Stargate'i konuşuyor. Ülkeler arası çarpışmanın yapay zekâ üzerinden vücut bulmuş hâlini tartışırken, projenin boyutlarını, maliyetini, elektrik tüketim potansiyelini, neden olacağı istihdam açığını, dünya için anlamını ve Çin’in bu büyük projeye vereceği cevabı da masaya yatırıyoruz.

Yeni Medya 451, yedinci sezonunu açarken Can Öz ve Ümit Alan, yapay zekânın yalnızlıkla ilişkisini irdeliyor. Bu bölümde; yalnızlığın neden ölümcül bir halk sağlığı krizine dönüştüğüne, yapay zekâ arkadaşların insanları kendine bağlamak için kullandığı taktiklere, yapay empatiyle kurulan bağların gerçek empati kaslarımızı nasıl körelttiğine, erotik sohbet sağlayan dijital eşlere ve dijital solipsizm tehlikesine göz atıyoruz.
Herkesin kendi yankı odasına hapsolduğu bir toplumda bizi nasıl bir gelecek bekliyor? Yapay zekâ, yalnızlığa çözüm mü yoksa yalnızlık sebebi mi? Duygusal boşluklarımız nasıl birer ürüne dönüştürülüyor? Hepsi ve daha fazlası bu bölümde.