Yeni Şafak Yazarlar

Yıl sonu yaklaştıkça hem 2025’in muhasebesini hem de 2026’ya yönelik beklentileri konuşmaya başlıyoruz. Elbette bu yıl daha bitmiş değil ve açıkçası özellikle enflasyon tarafında bir türlü arzu edilen noktaya gelemedik. Hatta yıl sonu enflasyonu için yıl başında konuşulan hedeflerin çok uzağındayız.

Türkiye ile Libya arasında, “ezber bozucu” bir dönem başladı. Trablus yönetimi ile devam eden “ortaklık”, Halife Hafter yönetimi ile yeni bir aşamaya geçiyor. Karşılıklı ziyaretler yapılıyor, ekonomik ortaklıklar kuruluyor, ileriye dönük planlamalar yürütülüyor, Türkiye’nin Akdeniz ve Afrika’daki güç oyununda yeni bir sahne açılıyor.

Sanki her günü sürekli bir şeyleri ıskalıyoruz hissiyle yaşıyoruz. Belli ki o şeyler, yetişmek ve yetiştirmek için sürekli koşuşturma içinde olduğumuz şeyler arasında değil! Nedense hiçbirimiz kendimize bu hissin arkasında ne olduğunu, neden içimize peydahlandığı yerden hiçbir yere gitmediğini, neden sızlanmayı kesmediğini, neden yakamızı bırakmadığını sormuyoruz.

Kritik mineraller, enerji dönüşümünü sağlayan, ekonomik kalkınmayı hızlandıran ve küresel güç dengesini belirleyen stratejik kaynaklar hâline geldi.

Bu durum, kritik mineraller tedarik zinciri güvenliğini uluslararası siyasetin öncelikli gündem maddesi haline getirmektedir.

Sürekli tartışıp dururuz. Yüksek teknolojinin özellikle de bilişimin, hayatın neredeyse her alanında tetiklediği değişim ve dönüşüm süreçleri, günlük yaşamımızda bir zamanlar vazgeçilmez olan pek çok aracın, bakış açısının, kavramın ‘distorsiyona’ uğraması (Gemini: Bir şeyin şeklinin, görüntüsünün, sesinin veya gerçeğin bozulması, çarpıtılması veya aslından uzaklaşması) ya da ‘disruption’ tehdidi ile karşılaşması (Gemini: Olumsuz bir kesinti, kökten bir dönüşüm/yenilik, ya da yaygın kullanımı ile yıkıcı yaratıcılık) söz konusudur…

Sanatçı Ala Younis’le ilk karşılaşmamı hatırlıyorum: 2018 yılı, Dubai’de Jameel Art Center’ın açılış sergisi. O gün, sergide yer alan işler sadece gözümü değil, belleğimi de yokladı. Arşiv ile mimariyi, popüler kültür ile politik hafızayı birbirine bağlayan o sessiz ama ısrarcı dil; sanki yıllardır bekleyen bir kapıyı aralıyordu. O günden sonra Younis’in işlerini takip etmeye başladım. İzledikçe, onun sanatının yalnızca bir sergi deneyimi değil, araştırmanın sabrı ve belleğin ağırlığıyla örülen uzun soluklu bir yolculuk olduğunu düşündüm.

Türkiye’nin savunma sanayisindeki hamleleri, Tel Aviv’in Yunanistan-GKRY-İsrail üçlü ittifak planında paniğe neden oldu. Uzmanlara göre Yunanistan-İsrail yakınlaşmasının temel nedeni, Türkiye’nin son yıllarda savunma alanında kaydettiği ilerlemeler. Türkiye’nin yerli SİHA’ları, hava savunma sistemleri, milli muharip uçağı KAAN ve MİLGEM sınıfı savaş gemileri, ülkeyi Doğu Akdeniz’in en etkili askeri gücü konumuna getirdi. Analistler, bu durumun Atina ve Tel Aviv’de “denge arayışı” başlattığını, ancak alınan önlemlerin Türkiye’nin caydırıcı gücü karşısında sembolik düzeyde kaldığını belirtiyor.

Gazze’de İsrail’in, iki milyar Müslümana rağmen, onlara karşı ve neticesinde onların aşağılanması sonucunu doğurarak yaptığı soykırım bütün dünya Müslümanlarında travmatik bir etki yapıyor. Bu travmayı İslam dünyasının, daha fazla içe kapanıp bunu büyük bir rızayla kabulleneceğini kimse beklememeli. Kuşkusuz bu aşağılanmaya karşı sergilenen acizlik bir miskinlik değil bir öfke, bir eleştirel bilinç ve iradeye de yol açıyor.

Trump yönetimi son haftalarda Venezuela’da rejim değişikliği hedefine matuf askeri müdahale sinyali veriyor. ABD Savaş Bakanlığı uyuşturucu kaçakçılığı ve ‘narko terörün’ ABD için yakın tehdit oluşturduğu tezini kullanarak uyuşturucu taşıdığını iddia ettiği botlara uluslararası sularda yargısız infaz operasyonları düzenliyor. Karayipler bölgesindeki donanma kuvvetlerinin artırılması ve Başkan Trump’ın CIA’e Venezuela içinde operasyon yapma yetkisi verdiğini açıklaması da savaş ihtimalini artıran gelişmeler olarak öne çıkıyor. İlk başkanlık döneminde tam baskı ve uluslararası izolasyon üzerinden rejim değişikliği politikası güden Trump, ikinci döneminde askeri ve istihbarat operasyonlarına ağırlık vermiş görünüyor. Amerika’yı Güney Amerika’da ‘yeni bir Vietnam’ senaryosuna sürükleme potansiyeli taşıyan askeri müdahale ve işgal ihtimali güçlenirken, Trump’ın güç kullanma konusunda hem legal hem de siyasi destek sorunları öne çıkıyor. Trump’ın bir yandan Venezuela lideri Maduro’nun ‘konuşmak istediği’ yönündeki açıklamaları, yönetimin kısa vadede tam bir işgalden ziyade askeri güç gösterisiyle yetinebileceğine işaret ediyor.

Suriye Türkmenlerinin en önemli isimlerinden, siyaset adamı ve mütefekkir Semîr Munîr Hâfız, geçtiğimiz pazar günü (16 Kasım 2025) İstanbul’da tedavi gördüğü hastanede vefat etti. 77 yaşında hayata gözlerini yuman Hâfız, 2011’den itibaren siyaset sahnesinin tanınan figürlerinden biri haline gelmiş, Suriye Türkmen Cephesi’nin kurucu başkanlığını üstlenmişti.

1948’de Lazkiye’nin Bayırbucak mıntıkasına bağlı Sarây köyünde Türkmen bir ailenin oğlu olarak dünyaya gelen Semîr Hâfız, lise eğitiminin ardından kimya mühendisliği alanında tahsil görmüş, bilahare ticarete atılarak Suriye içinde ve dışında hatırı sayılır bir çevre edinmiş, böylece istikbaldeki siyasî vazifelerine gençlik yıllarından itibaren hazırlanmaya başlamıştı.