Bitwa o Monte Cassino była serią czterech brutalnych ofensyw alianckich, które miały na celu przełamanie niemieckiej obrony. Kluczowy moment nastąpił w maju 1944 roku, podczas czwartej ofensywy, w której decydującą rolę odegrał 2. Korpus Polski pod dowództwem generała Władysława Andersa.

Życie kulturalne w Armii generała Władysława Andersa było niezwykle bogate i odgrywało istotną rolę w podtrzymywaniu ducha narodowego, morale żołnierzy oraz więzi z polską kulturą w czasie II wojny światowej. Mimo trudnych warunków wojennych, działalność artystyczna i oświatowa była traktowana jako ważny element życia codziennego w armii.

18 marca 1942 roku Władysław Anders na spotkaniu ze Stalinem poruszył kwestię ewakuacji części wojska polskiego do Iranu. Stalin zgodził się bez wahania na wyjazd wszystkich tych żołnierzy polskich, dla których nie wystarczało żywności. Do listopada 1942 roku wysłano do Iranu ponad 115 tys. osób, w tym około 78,5 tys. żołnierzy oraz 37 tys. cywilów. Wśród ewakuowanych było niemal 18 tys. dzieci.

"Katusze i tortury skończyły się dopiero wówczas, gdy wybuchła wojna niemiecko-sowiecka i została zawarta przez gen. Sikorskiego umowa z rządem sowieckim, a gen. Anders został mianowany dowódcą Armii Polskiej w ZSRR" - wspominał gen. Zygmunt Bohusz-Szyszko.

- Gdy w 1969 roku zauważyłem nagłe pogorszenie się jego stanu zdrowia, poprosiłem go o opowiedzenie mi przebiegu jego życia - wspomina gen. Zygmunt Bohusz-Szyszko - przyjaciel gen. Władysława Andersa.