Zmiana klimatu

Coraz więcej miast odchodzi od intensywnego koszenia trawników i stawia na rozwiązania sprzyjające bioróżnorodności. Łąki kwietne, miejsca przyjazne zapylaczom oraz zieleń pomagająca mieszkańcom odpocząć stają się ważnym elementem współczesnego planowania przestrzeni. O tym, jak projektuje się miejską zieleń z myślą zarówno o ludziach, jak i przyrodzie, opowiada Tadeusz Szęk, miejski ogrodnik w Gdyni.

Tegoroczne żniwa należą do najtrudniejszych od lat. Zbiory zbóż są wyraźnie niższe niż przed rokiem, a według szacunków GUS zbiory owoców mogą być nawet o jedną piątą mniejsze. Jakie znaczenie miały warunki pogodowe i zmieniający się klimat? O konsekwencjach dla rolników, sadowników, cen żywności i bezpieczeństwa żywnościowego mówi dr Paulina Sobiesiak-Penszko z Instytutu Strategii Żywnościowych GRUNT.

Aktywiści Ruchu Klimatycznego Jazda organizują głośne akcje pod sklepami luksusowych marek i domami celebrytów, protestując przeciw nadmiernej konsumpcji i eksploatacji zasobów naturalnych. O celach, metodach działania i motywacjach organizacji opowiadają jej członkowie - Maciej Zdaniuk i Niko Doroszenko z Ruchu Klimatycznego Jazda.

Świeże zioła nie tylko wzbogacają smak potraw i pięknie pachną, ale także wspierają bioróżnorodność. Można je uprawiać niemal wszędzie - w ogrodzie, na balkonie czy nawet na kuchennym parapecie. Jak rozpocząć uprawę ziół? Które gatunki są najłatwiejsze w pielęgnacji i jak sprawić, by cieszyły aromatem przez cały sezon? O tym opowiedziała Katarzyna Gubała, ekspertka kuchni roślinnej.

Oczko wodne zawsze modne. Jak nasz prywatny ogródek może przysłużyć się planecie? Jak go zaplanować, by dawał chłód i gromadził wodę czy rosę? Zdrowa gleba to zdrowy ogród. Liście, gałęzie, ściętą trawę i inne odpady zamiast wywozić, warto przeznaczyć na kompost. O tym, jak stworzyć ładny i przyjazny dla planety ogród, opowiedział Sebastian Kulis, projektant naturalnych ogrodów.

Coraz niższe stany wód w rzekach stają się jednym z najpoważniejszych wyzwań środowiskowych. Czy to efekt zmian klimatu, długotrwałych okresów suszy, a może także działalności człowieka? Jakie konsekwencje niesie to dla przyrody, gospodarki i naszego codziennego życia? Gościem Patryka Michalskiego był Piotr Bednarek, hydrolog, który wyjaśnił przyczyny spadku poziomu rzek, omówił aktualną sytuację hydrologiczną oraz opowiedział o możliwych działaniach, które mogą pomóc chronić zasoby wodne. Nie zabrakło również informacji o tym, jak każdy z nas może przyczynić się do lepszego gospodarowania wodą i dlaczego retencja jest dziś tak ważna.

Europa w obronie zwierząt. Mamy historyczny moment, jeśli chodzi o działania Europy i decyzje Komisji Europejskiej w sprawie dobrostanu zwierząt. Wśród najważniejszych kwestii dotyczących ochrony zwierząt są zakaz hodowli zwierząt na futra oraz zakaz chowu klatkowego. Wiele się jednak mówi i dzieje także w innych obszarach ochrony zwierząt. Polskie organizacje działają nie tylko na naszym, krajowym podwórku, ale również prowadzą rozmowy i podejmują działania na arenie europejskiej. O tych działaniach i europejskich zmianach w podejściu do dobrostanu zwierząt mówiły Marta Korzeniak i Maja Kubit ze Stowarzyszenia Otwarte Klatki.

Motyle łąkowe znikają. Kilka kwiatów to za mało. Między 1991 a 2023 rokiem liczebność 17 gatunków motyli łąkowych w Unii Europejskiej spadła aż o 50 proc. To ważny wskaźnik kondycji łąk, pastwisk i innych półnaturalnych siedlisk. Dlaczego motyle znikają? Powodem są m.in. utrata i fragmentacja siedlisk, intensyfikacja rolnictwa, stosowanie pestycydów, nadmierne koszenie, a także porzucanie tradycyjnego użytkowania łąk. Motyle tracą nie tylko kwiaty, ale również rośliny żywicielskie dla gąsienic oraz miejsca zimowania i przepoczwarczania. O tym, jak skutecznie pomagać motylom i dlaczego wysianie kilku kwiatów nie rozwiąże problemu, opowiadali Mikołaj Siemaszko, przyrodnik, edukator i fascynat sozologii, oraz Ewelina Szuro, przyrodniczka.

W samym centrum Gdyni, przy ulicy Świętojańskiej, znajduje się ogród deszczowy - miejsce, w którym mieszkańcy pomagają zatrzymywać wodę opadową. Jak w każdym mieście z rozbudowaną kanalizacją deszczową i dużą ilością utwardzonych powierzchni, także tutaj istnieje ryzyko podtopień podczas nawalnych opadów. Jak wygląda ogród deszczowy i na czym polega jego działanie? O tym opowiedziały Dorota Marszałek-Jalowska z Wydziału Środowiska Urzędu Miasta Gdyni oraz Jowita Kurach z Centrum Informacji i Edukacji Ekologicznej.

Nie będzie fermy ośmiornic. Po pięciu latach kampanii fundacja Compassion in World Farming ogłosiła sukces - hiszpańska firma Nueva Pescanova wycofała się z planów budowy pierwszej na świecie przemysłowej fermy ośmiornic, która miała powstać na Wyspach Kanaryjskich. Inwestycja w porcie Las Palmas na Gran Canarii zakładała hodowlę około miliona ośmiornic rocznie w jałowych zbiornikach, co mogłoby prowadzić do poważnych szkód dla mórz i oceanów. O kulisach tej decyzji i znaczeniu rezygnacji z projektu opowiedziała Agata Wiencis, menadżerka ds. kampanii w Compassion in World Farming Polska.